장음표시 사용
171쪽
mus Ecclesae Pontifex Clemens XI. Similia vero decreverunt Benedictus XIII. Apostolicis litteris, quarum initium est. Demissas preces . datis anno 1 2 . die 5. Novembris, di Clemens XII. litteris aliis Apostolicis, quae incipiunt, Apostolieae providentiae o io, emanatis anno I gs die secunda Octobris. Praepostero itaque iudicio nobis calumniantur, excaeis eantur malitia sua , diligunt magis tenebras, quam lucem, atque super eos illapso igne aemulationis & contentionis, solem non vident lucidissimae veritatis, qui cum erroribus per Apostolicam Sedem damnatis confundunt sententias illas, ac doctrinas, quae palam & libere in catholicis Scho. iis, etiam post editam Constitutionem Unigenitus, & sub oculis Romanorum Pontificum docentur, & propugnantur, ac propterea minime per eamdem Constitutionem fuerunt Proscriptae. Eritne mortalis unus, qui excipiat Sedis Apostolicae oracula, atque huic assertioni adversetur Nequaquam . At sententiam Norisii Romae fuisse semel iterum. que discussam . fulgentium Bellelli post Constitutionem Unigenitus eadem in Urbe sustema victricis delectationis pa-Iam verbis , scriptisque propugnasse , ibidem Antoninum Massoulie Ordinis Praedicatorum duobus amplissimis Voluminibus a suprema S. Ossicii Congregatione approbatis idem stradidisse 'systema, & depromtis ex Angelico Doctore ain-rtissimis testimoniis locupletissime vindicasse, atque, ut cetera praeteream silentio, me in ipsa Urbe Roma cum libros de Theologicis Disciplinis , tum prae laudati sustematis indic ar, praeviis Censorum judiciis, Superiorum assensu, nec ignaro Pontifice sapientissimo , typis vulgasse et haec , inquam, est ne in Orbe litterario unus, qui ignoret Nequaquam. Consecutione itaque legitima , evidentissima , ineluctabili infertur . eos , qui laudatum systema tamqualm, Proscriptum carpunt, atque traducunt, in hoc praepostero judicio consuetum calumniandi morem non derelinquere, excaecari malitia, diligere magis tenebras, qualm lucem, igne contentionis & aemulationis exstimulari , nec videre solem lucidissimae veritatis. Et quoniam Antonini Massoulie nuperrime mentionem
fecimus; en indemnitatis ipsius, de quo pertractatur . sy
172쪽
stematis monumentum alterum. In Romano Indice Iibrorum prohibitorum comprehenditur Censura quaedam Duacensis, donec corrigatur. Inquirendum est, quaenam si haec Censura, & quid in ea corrigendum. Libro igitur II. Actorum Sacrae Congregationis Indicis haec leguntur : Die
trigesima prima August Ii 18. protiolatur ad pedes Sanetisssimi Secretarius petiit ab ipso quid decernendum iudicaret circa Censuram Duacensem, cujus judicium si refervavit . Cui respondit se una cum Commissario S. O ii decretiissent prohiberetur, donec corrigatur, tum in parallelo fasto inter Syrinam Lemrand , ct Marechat, in quo multae leguntur doctrinae Thomistarum , quas uti damnatas in Iacenio
supponit, cum tamen non sint damnatae; non enim omnia a
Jansenio prolata damnata fuere ab Ecclesia, ct a SS. Pontificibus, sed tantum ea , quae leguntur in quinque famosiae propcsitionibus proscriptis; tum etiam corrigatur in Censuririuatis , di expresse in ipsa Censura contra Masoulliὰ , O
Contensonium, O praecipue contra D. Thomam , qui in eoisdem articulo ab ipsis Censoribus allato abunde se explicat . Chrisum mortuum fuisse pro omnibus, ct singulis peccatori bus, licet tantum e caciter mortuus sit pro electis , uti respondet ad E. ibid. Luapropter mandavit Secretario , ut una cum aliis uiris, sie prohibitis, se ab hac Congregatione prohibendis , poneretur etiam Censura Duacensis, non quidem absolute , sed cum is aedito, Donec corrigatur. Id executioni mandatum cst die IS. Julii anno Ir Es. Eodem libro Ir. sequentia ad eamdem Disa censem Censuram spectantia leguntur: Feria is . die Aprilis Irgi. fuit etiam se ius supplex Abelis, Canonici T sani Theod ri si Mandi pro correem,ne
habenda Censurae Duacensis prohibitae , donec corrigatur .
I 8. Julii iras. Cui responsum fuit, ut ipsi Doctores Universtatis Duacensis corrigant, auferendo omnino para leum in
ipsa expc tum di ctrinae aliquorum Doctcrum cum d Hrinas onsenti, eo quia in eodem parallela sunt plures dirinae Thc motarum , quae tamquam prchibitae, di damnatae in Ansenio ex onuntur. Et pariter a cratur ab ipsa Censura id, quod dicitur de rictrina S. Thomae , O M ou Dei. ct Cretensenti. Et posea ad Sacram Congregationem remitistatur correctio ita peracta , ut ab ipsa examinetur , an bene. Haec, aliaque alibi fuerunt producta adversus Historiis V cum ,
173쪽
cum, qui nobis Censuram Loυaniensem anni rs 8 . & Dua.
censem, nescio, an majori stupiditate, an temeritate objecit, in semetipsum cachinnos, quos crispante naso, & Iepidulo sino ingeminaverat nostras lucubrationes e Lagitans , infeliciter arcessendo. At modo ad rem aliam tali utimur monumento. Si enim repetita Sacrae Congregationis declaratione in Ian senio ea tantum damnata fuere , quae leguntur in quinque famosis Impositionibus proscriptis qua rationet diei potest in Jan senio damnata illorum sententia, qui gratiam suapte natura essicacem constituunt in linspiratione sanctae delectationis, quae a nullo duro corde respuitur , & qua aufertur cordis duritia, quum in nulla ex quinque proscriptis propositionibus sententia ista enuntietur aut si an seniani dicendi sunt, qui delectationem ii Iam victricem esse contendunt relative ad contrariam delectationem carna- Iem ; quomodo Ian lanianis connumerandus non est Antoninus Maskulie pro delectatione illa relative victrici tantae copia argumentorum decertans p quare Summus Pontifex , di Sacra Congregatio parallelum doctrinae hujus Doctoris cum dcctrina Jan senii non patitur, & prohibet Censuram illam Dua censem , donec corrigatur r Huc referri possent decreta Summorum Pontificum Innocentii XI. O XII. AC Regia quoque Edicta , quae produximus in Praefatione Vindiciarum pag. XXX xv. & XLXIX. sed non opus est , ut
eadem saepenumero repetantur, Insuper memoratae Sacrae Congregationis iussu auctor
operis italice inscripti , De principi de a morale flos is or-hi litterario notissimus cssi coactus est declarationem obtestationemque libro suo praemittendam conscribere, typisquet in lucem emittere; in qua nonnulla doctrinae sua et capita sibi ab eadem Sacra Congregatione indicata explanare debuit, & retractare . Illorum Sextum ita vulgari serm re compactum est: , , VI. Pare ait resi, che net dia Iogo g. ,. det libro r. io censuri come Gian laniano ii sis emae diis que Teologi , che ri ponendo Pessicacia delia divina grais,, Eia ne Ita dile ita Zione celeste superiore di gradi alia tera,, rena , riget tano non dimeno te cinque proposiEioni dita Gian senio, e che inolite io dica essere un tal sis ema n elare D
174쪽
H espressa mente condan nato dalla Chieta . So che vi sono
autori Cattolici, i quali ammetiendo , che non ost ante qua lunque dilettagione superiore. che si trova neli' antis ma , la me desima sa sem pre fornita d una liberta d in-
differen Ea, e d una vera altiva Poten Ta alia parte oppo-
sta, tal mente che. a i giusti non sano mal impossibili iis divini precetti, ne manchi loro la gra Eia, per cui si renista dono loro possibili, dilandono come cattolico it suddet tota sis ema, in torno at quale non ha fin Ora proferito latata Chieta alcun giuditio. Per contaguen Za quanto ho detis M to in tutio quel dialogo per mostrare la conformita di questo sistema colla dot trina di Gian senio, e con gli er- rori conten uti ne ite cinque ProposiZioni, mi protesto , e,, dichiaro averto detio argumentandi gratia , come si pra-- tica nelle Scuole, dove impugnando Ia senten Ea contra- ria si procura per via di discorta teologico dimostrare . ,, che la medes ma abbia connessione e assinita con qualche dot trina proscritia dati a Chleta, ma non si pretende perinta cio, che tale opinione rimanga vita proscritia . Avvertota pertanto il letiore , che in questo senio solamente inten- do, che sa preta la taccia di Giansentano da me datata in quel dialogo at mentovato sis ema. Demonstravi per omnium Theologorum classes discurrens dissert. s. cap. I. quam inepte ex consecutionibus ab adversario deductis alicui, easdem consecutiones deneganti, erroris nota inuratur, tum doctrina Clarissimi Meldensis tari scopi Iacobi Bossuet, tum exemplis compluribus, quae smodo repetens non faciam jacturam temporis, cum notissma sint, & paullo post confirmanda . Hoc unum ab in genuo lectore petam, Quare, Sacra Congregatione iubente, Molin ista hujus aetatis Theologus declarat praedictum, systema propugnari ab auctoribus Catholicis, neque esse ab Ecclesia proscriptum , si revera ab Ecclesia damnatum est , atque in eo damnatum Iansenti dogma comprehenditur 3 Sed ex Censura Eminentissimi Cardinalis Ioachimi Besulii huic nostrae ratiocinationi haud leve pondus accedit. Is enim Censuram priorem adversus nos Summo Pontifici exhibitam Eo mandante ad trutinam revocans de systemate superius descripto ista protulit e , , It principio degli er- rori circa la GraZia si pone dat Censore nelle due dile
175쪽
laetioni relative, e in deliberate, quando non dee ripolfi,, in queste precisa mente , ma come necessitanti di necessi M-silica, ed antecedente, senda lasciare la liberta d indicta feren Ea , ma la sola a coastione a seguir cio, che piu di- letta. E tutio questo cornplesso ester la fonte delle cinis que proposiZioni dan nate in Gian senio, si raccogite da Ile,, s esse proposiZioni; altrimente la Chieta avrebbe recisi iis rami, e lasciata in talia la radice dei male contro ogni regola di buon governo, E abbenche it Tourne tu, segui- to sorse dat Censore, con i' autorita di Gian senio , e de Gian senisti si star Ei di far vi dere, insignar questi la di-
Iettagione vinci trice relativa mente a ' gradi, e da questa ,, nascere i loro errori circa la GraZia; cio non ost antes, non tutio cio, che scri vor, o Gian senio e i Gian senisti sos, no errori, sicco me nem meno tutio cio, che scri vo no Cal-- vino e Lutero; e la fonte de loro errori non dee pren-,, dersi dati uno, o altro testo , ma dati' intiero contesto
della dot trina; e net particolare di Gian senio da quelle
parole ne i libro E. De Gratia cap. I. dove v uole, che,, sen Ea Ia dile ita Eione superiore sa tam impossibile istunt a- ti, ut bene velit, ct operetur, quam homini caeco ut via,, deat, vel furdo ut audiat, De tibiis fracto ut recte gradia- tur, vel avi ut volet se alis. It che, come vede qualsi. sa, importa una necessita filica, ed antecedente, che le- va la liberta d indifferen Ea ali opposto. Quindi insegnanis do pura mente i Padri Bellelli , e Berti it sistenta delle ,, due diletia Zioni indeliberate, e relative, ma negando a- M perta mente questa fisica, e antecedente necessita di seguit,, cio, che piu diletia, e sotio la maggior dii et lagione di-,, fendendo la liberta d indifferen Ea , chia ramente ne se ,, gue , non se guir loro ii funesto , ed erroneo principio in materia delia Gragia da Gian senio insegnato, e di is,. h. Similia inferius repetit vir doctrina, probitate, &dignitate clarissimus . Qui eorum quoque dicteria, qui a-junt quinque Iansentanas propositiones, & posteriora iisque cohaerentia dogmata, seu Baji praecedentes articulos a nobis ore tenus, verborumque fuco rejici, & reprobari, sed ecse systematis nostri sponte sua fluentia, atque apertissima consectaria, subjecta ratiocinatione retundi te Il Censore,, da rure illaetioni, e conse guen Ze dedotte da quanto han-
176쪽
,, gellando . e detestando i medes mi manifesta mente ne lie,, sue opere, coin' e pale se, i eresia Giansentana , e tulit le proposiχioni di Gian senio, e Quesnello ne i senso, che questi l 'hanno in s gnate e prese da loro libri; ne siegue. che ne te persone , ne i libri debbon si avere per infel- ti de gli errori sud det ti . Questa sequela ci viene cornuin ne mente insignata da quel principio comune appreta gli uomini dotii, di non doversi qualificare ne te perso- ne, ne te dotiri ne d alle con guen Ze, che o questo, , , quello ne va deducendo. Onde Mon signor Bossuet ne I., suo celebre libro dei V EsposiEione delia Dot trina della H Chleta Cattolica, partando nel cap. E. di quanto consese H sano i prete si Ri formati, cloe , che la Chieta Cattolica riceve tuiti gli articoli fondamentali della Religione C stiana, cosi lascio scritto - I pretes Ri formati, che ve-- dono i vantaggi, che possamo cavare da questa lor conis f ssione . ce gli vogitono levare con dire, che noi diis struggiamo questi articoli, ponendo ne altri contrarj. II che cercano di stabilirvi col mereo delle consenuenee, che tirlino dacta nos res d irrina . Ma l' istella Baile (che lo-
ro cito di nuovo , non tanto per Convincerti colla te-- stimoniana a d uno de loro piu dotii ministri, quanto per e r cio , ch egii dice, evidente per se medesino inis., signa loro cio, che s avrebbe a credere di questa sortata di con guenae, posto che si potesser tirare delle catti ve,, d alia nostra dot trina . Ecco come parta nella Lettera ritta at Signore Monglat in propolito delia sua Apolo- gia detrunione de Calvinisti a Luterant m Ancorche ro. pinione de ' Luterani in torno i Eucaristia porti secondo noi tanto, quanto quella di Roma, Ia distru Eione deli Umanita di Gesu Cristo, questa con guen et a non si puo loro attribuire senZa calunnia , Perocche essi Ia rigetia- no format mente. m Cosi Mon signor Bossuet: il che se H non fosse vero, bisognerebbe ancora proibire te Opere.
e tenere per Ateo l' eruditissimo P Tomassint, glacchhis P Arduino ne i suo libro Athei detecti a foreta di conseis,. gu nete dedot te dat te di tui opere lo vuot far credire.., e Passare Per tale. Se te consegue nete di Gian seni o
177쪽
- dedotte dat Censore dati' opere de' PP. Bellelli, e Bera
ti iussero evidenti , aliora com' erronee queste condanisia nar si dourebbono , ma sorse assolvere si dourebbono te M persone per non aver conosciuia questa eviden Eae ma,, non essendo evidenti, e sciogliendo ii probabit mente , il,, voler per queste far credere i libri, e gli autori per Gian-,, senisti, serebbe l' istesio , come ii voler far passare per ,, Calvinisti i Tomisti. e per Semipelagiant i Medisti, gia , , che a forZa di conseguen Ze gli uni, e gli altri dat te M respettive dotiri ne ne inferiscono o it Calvinismo, o ilis Semipelagianismo . ,, Haec Vir doctrina , ct ecclesiastica
dignitate conspicuus. Quem idcirco prae ceteris nominavi, quod addictus fuerit Congruistarum sententiae , atque Peculiari Iaude commendandu , quoniam se abripi non permiserit, ut faciunt plerique, Scholasticorum dosmatum praeiudiciis.
Oportet modo, ut cujusdam Anonymi Scriptoris, quo nemo mortalium obtusius habet ingenium , inscitiam hoc in loco detegam, aut petulantiam qua nos Romanorunt Censorum approbatione sussultos putat valida ratiocinatione perstringere, quoniam iidem Censores interdum sinunt theses a se oscitanter , ac perfunctorie perlectas, quamvis vel erroneas. vel dubias, emitti in lucem, atque in publicis disputationibus propugnari. Quod utique poterat, tammetsi temere pronuntietur, confirmare testimonio Honorati
Tournely Parisiensis Theologi : qui tomo primo De Graistia. pagina editionis Parisiensis 633. de Opere Antonini Macstulte , Augustiniani circa victricem delectationem system iis propugnatoris acerrimi. haec litteris tradidit: Nec te modeat, quod dictum opus Romae sub oculis Summi Pontiis scis Upis mandatum fuerit. Nonne liber Cardinalis uonis rati Romae pariter eclitus fuit, O cum Summi Pontificis
Innocentii XII. commendatione, ct Cardinalium plurimorum plausu r Non tamen religioni contrarium duxere nonnulli Arachiepiscopi, O Episcopi Gallicani dictum librum tietati plures errcres continentem denuntiare Summo Pontifici Innocentio
in solemni epistola scripta et . Ral. Martii anno I 6si.
Verum cavillulas illas excussit prae laudatus Cardinalis sapientissimus ea, quae paullo post subjicienda est , animadversione . Nunc enim reponimus, non thesi aliqua ambigui
178쪽
guis verbis exposita, sed prolixis disputationibus, illud a
nobis propugnatum esse systema : Viros in Urbe doctissimos, quorum alter nunc Vaticana Purpura fulget, & cum No- risianis politiones nostras contulit sedulo, diligenterque is , plenis calculis sententiam nostram probasse : post advertariorum nostrorum delationes libros nostros subiisse rursus examen ; neque solum Cardinalem Belatium, sed & Purpuratorum alterum, & Cassinensium Monachorum Abbatem , longe sapientissimos, Antoninum Bremond. evectum postea ad supremum FF. Praedicatorum regimen, ac magisterium , Ut ceteros praetermittam , eos etiam , quorum suo
fragia nostris praemittuntur Vindiciis , idem de nobis tulisse iudicium. An itaque ii, qui ante, & post editionem librorum nostrorum , cuncta horum theoremata revocarunt ad trutinam, & cum aliorum Theologorum assertionibus comis
Pararunt, ac semel, iterumque jubente Pontifice vigi Iantios mo omnem intenderunt animum in prae laudatum systema dijudicandum atque expendendum, nulla nobiscum vel patriae, vel sanguinis, vel instituti, vel scholae , vel familiaritatis necessitudine conjuncti, doctissimi, liberrimi, in hanc rem e variis coetibus electi, atque Pontificis Maximi iussa exequentes, aequiparandi sunt Censoribus aliquam thesim neglecte & oscitanter Iegentibus p Hujus esse generis Romanos TheoIogos, quorum consiliis, judiciisque sacrae utuntur Congregationes , quibus non haec duntaxat , veru et etiam graviora negotia committit supremus Ecclesiae Rector, & quos ob singulare doctrinae specimen, ob diligenistiam quam adhibent maximam , ob meritorum splendorem condecorat Purpura, aut assirmari non potest absque incredibili temeritate; aut, quod turpius est, spernentibus Apostolicas Constitutiones exhibetur occasio asserendi , ignaros esse Theologos, qui Romae degunt, vel si qui sunt mediocri praediti ingenio , illos in consultationem adhiberi, qui ve I numquam legerunt, vel numquam perceperunt quid si probandum . quid proscribendum. Quod si nonnulli ex Novatoribus audeant , Scriptoribus hisce Romanensium, Theologorum irrisoribus Ecclesia referre debet acceptum . Quid vero de tot, tantisque apud Supremum Sanctae Inquisitionis Tribunal Norisanorum operum discussionibus pQuid de Apostolicis litteris, quibus idem Norisius, . a quo
179쪽
nec latum recessimus unguem , Romanae Ecclesiae splendia dissimum lumen vocatur 3 Quid de Epistola Pontificis Maximi ad Hispaniarum In qui storem, qua describitur Nornianae caussae ventilatio, ex indubiae fidei monumentis e Sacrae Congregationis Archivo erutis 3 quid de paullo antea commemorata Duacensis Censurae proscriptione, donec inde Massoullieo ,& .Contentanto illata calumnia abradatur Sunt ne haec omnia virorum thesibus ad disputandum propositis inconsiderate, negligenterque subscribentium 3 Nemo unus erit, si excipias verbosum illum, verbosum , inquams . Ut ea mode2atione utar, quam in ipso cuncti desiderant , ex cujus ore , tam infaceta , ineptaque fluant; nec fateatur esse, quae modo produximus, orthodoxi systematis certissima , Iocupletissima, splendidissima testimonia. Dicendum nunc de Honorati Tournely adversus Masilaulliei, ideoque adversus Augustinensium sustema , judicio. Ac primum Eminentissimi Belatii longior responso, deinde nostra brevior est proferenda . Ille ita docte, luculenterque r Siccome il libro dei Cardinat Standrati con it tit olo No- dus Praedestinationis , ch e quello, contro di cui scricta sero la famosa lettera gli Arci vescovi Tellier, e Noailics,
,. e i Velaovi Bousset, de Seve, e de Broi , non contien C, cio non Ostante, veru no errore, come dalla replicata di- lamina, che ne su posterior mente fatia , cost pure dee
presumersi dei libro dei P. Massoulle, quale se m stam pa- to con la licen Ea di questo Sant' Offχio , cio at solito
non segui, se non dopo che m con severo e same rico- nosci uto immune dat Gian seni o. Ne i autor ita dei Tour- nely, che lo giudica in fetto , ci dee m vovere , perche,, a giudicare sinistramente d un libro non basta i autoriis,, ta d un autore , ma bisogna vederne molli, e se si po- tesse an cor tuiti, come con pruden Ea avvertisce Teosi lo,, Ra inaud De malis, ac bonis libris p Erotem. num. Is 8. che n asse gna la ragione con te seguenti paroleta, et
, , Probabile aliquid esse revera potes , quam viae noriis iuxta noβra principia , ct praeconceptionues videatur falsum . Cio,, stante, se in vigore delle ragioni det Censore si passasseri a condan nare i libri det P. Bellelli, e det P. Berti, ci
meche non contengono che te dot trino insegnate dat N ,, ris, e Masioulte, sarebbe un ri Provare implicita mente ,
180쪽
ma Inquisirione gluci cate immuni d errori, e dar adito, H che guad agnato questo passo, s avan Zasse qualcuno a ri- cercare la condanna deli' opere det Noris, e Mareulie . e in con guen Za a redargui re d incauto, e negligente in materia di sede it Tribunale Supremo, che con tanta
solle citudine invigila per conservarne la purita; e di piuia dar motivo d impugnare, e far poco conto delle sue deis, , cisioni, come appunto seriueva Gelasio Papa nella sua g. lettera ad Onorio: Si quae antiquitus a nofris majo-
ribui cognita , discussa , refutata sunt, infauranda nita-- mur; nonne ipsi nos quoae absit, O quod numquam Ca- tholica patietur EceIesia I aaterfariis veritatis Unitiersae
H contra nos insurgere proponimus exemptam . M Atque haec est sapientissimi Cardinalis responsio. Responsio autem nostra, quoniam diximus futuram fore breviorem . praetermisso cunctis obvio discrimine, quod versatur inter approbationem libri in lucem edendi, & i ter libri jam editi non damnationem ; quorum ianian de scriptis P. Massoulie Vindicis Augustiniani systematis , alterum de Opere Cardinalis Standrati constat esse asserenis dum et responsio, inquam, nostra est huiusmodi et tametsi Arme hiepiscopi Le Tellier, & Noallies, nec non alii quid an Episcopi Galliarum putaverint ab Apostolica Sede damnanis dum esse librum Caelestini S. Rom. Eccl. Cardinalis Stanis drati ; tamen insanus foret, qui post Supremae Congregationis S ossicii examen, & di cussionem assereret eumdem librum esse damnatum. Pari ergo, & potiori ratione, etsi Archiepiscopi De-Saleon , & Languet, atque alii quidam Calliarum Episcopi crediderint damnatum esse duarum deis Iectationum sustema a P. Massoulie . nobisque propugnatum; nihilominus post examen , approbationemque prae laudatae Supremae Congregationis, delirus, & in ligniter audax est, quisquis assirmat idem systema fuisse proscriptum . Accedit quod adversus Iansentanum systema acuit stylum paucis ab hinc annis Fortunatus a Brixia ordinis Minorum, quos Reformatos appellante si fides nostris habenis da est adversariis, nemo aut meliori methodo, aut majoris ponderis confutatione ornavit hanc spartam. At is, licet delectationem invincibilem, quae libertatem adimat, & cui restare nequeat liberum voluntatis arbitrium , in Ian senii
