장음표시 사용
81쪽
s saturnIxxx. annorum reuolutio in 3 Iouis x . annorum reuolutio 4 Μartis bima reuolutio i Solis annua reuolutios Veneris circulus Solis eomes τ Mercurij cursus Solis comes a Lunae menitrua reuolutio. ν Orbis Olcmentorum, iDe motu corporum mundi duplici, di primum de eo qui uniuersi-intis est. Cap. 31.
HVc viqμe de praecipuis mundi partibus
diximus: sequitur motus localis earundem. Ac mundum duplici agitari motu,altero uniuersali,altera particulari,iam antea monuimus, etiam ex praecedente Ciceronis commemoratione orbium, abundi intelligere licet. Vocamus enim reuolutionem uniuebalem,iuxta
quam liquida rotius mundi moles, in dextram. hoc est,ab ortu in occasu celerrimὸ praecipitata, statio diurni nocturnique temporis plen8 cou-μertitur. Ab hac tanta ipsius potentia,ptura inuenit nomina.Vocant enim primum, dextrume' quotidianum:itemsignificanter potius quam propriri uiolentum raptumq; motum, eo quod
omnes reliquos extimo coelo contentos aethereos
ora atrue adeo omne illud liquidum immotae
82쪽
terrae circumfusum, ab ortu in occasum diei secum rapere sciitratur. Quae reuolutio omnium est euidentisima. Omne enim hominei uident Luminaria et stellas ab oriente per meridie ad occasum uehi, ac postea per inferno hemiph riuH circumactas, certiuima lege rursui exoriri, quod inccidere minime poperat, nisi caritimo reliqui orbes, in quibus sidera infixa haerent. sic quemadmo um dicebamu , circumducere puri Est enim communis sententia ,stellas abier
pransire aethera quam uolucreF ae secant, ampisces aquam tranat, ac non nisi ad uectationem suorum orbium reuolui. Quod an ita re uera siti
non facil) plus probare atque improbare a sim. 2 am csm sidera vehens alber,pland sit tenuior sc infra Lunam colentus spiritus, dignum admia ratione uideri potest, aqua ferὸ compagine iunctas esse fluis Orbibus stellas, at ue nota ligno iungitur,neqμe moueripost visi mora uecti is ἴκρημn orbium,
me uniuersalium reuolutioni Axe di verticibus, quos inu danae pilae polos grsce vo. cant. Cap. X Iι.
AX i s autem motus huius est mandi diamςtieη . circa quem rerum uniuersit
83쪽
is dextram reuoluitur, ιuius extremi similes uocantur duo uertices seu Cardines seu pestinudi, unus borealis, et unus australis.Cum enim pila non nisi comparatione suorum polorum in circulum reuolui intelligatur biquer necessum
esse,ut memoratae in dexιram reuolutionis casdinum,anterior quidem apud boream, reliquus uero apud austra appareat ei, cui ortus dexter, occasus singier est. Unde nomina acceperant ,
ωt apud nos summus ille, qui boream spectat, Soli orienti dexter est,Arcticus dicatur,ab adiacente stellarum simulachro, quod ursam uocant, enim latitιὸ ursa es: Alter uero :huie oppositus antarcticus, uocabulo im oppositionem indicante. Quos mundi cardines as duo meditari conuenit, non solμm, quod in his rota conuertatur uniuersitas, atque ab iisdem omnis coeli terraeque dimensis captanda sit, uera etiam,quod stupendam Vim opificis natura con remplandam nobii obissciant.u Mid enim in rerum' natura cogitari potest,quod maiorem mereatur
admirationem, ac circum easdem metas,aeterno
irrequieto ue ambitu, o stanter decurrere tam ram uniuersitatis pendentem molem,cuius polos xon Atlantis ut Poeta finxerunt, brachia, nec
84쪽
sunt,iv xta quas eoru extimosubiecti orbes tanquam contra uniuersitatis in dextram reu tationem nitentes insinfram,hoc est,ab occasu in ortum Jeculiariter o particulatim, alti tam dius aluis O us,incedere deprehenduntur, non secus,acst dum rota in dextram oc'simὰ uoluitur interea inter Axem rota absidisque eiuκμtu , septem formicae per totidem ambitus contra vota coηcitatam uertationem laeuorsum particu-- Iarim incedant. De particularium motionum Polis Cap. XID I.
SE, comparatione polorum particulares reuolutiones distant ab uniMersati. Neque im mundi polis innituntur , sed aliis inde dia stantibus partes circiter xxij. S. qvos polos signiferi vocant, eos uidelicet, qui Solii sunt proprii, docendigratia attribuentes etiam cyteris planetis,qui hinc inde a Solis uia aliquant um expaciantes,aequ/ ae Sol per obliquationem ligniferi mundo obuiant. Ex qua polorum di- . stantia facile intelligitur, quod particularium reuoluti in Axi xem mstndi secus bfaria
85쪽
eia inclinetur faciatq; angulos κατοι' κορυψα seu Verticales graduum xxiij. S. Ex hoc rursus patescit, eur Timaeus Platonig mundum figura
gracaliterae x copulatum coagmetatamq; esse pronunciauerit. Lautu autem hic cursus lon-g8 facilius oculis notatur in Luna,quimin planetis aliis,propter eius frequentes celeresque circuitus. Ipsa namque in interluniis und eum Sole oecidens, apud occasum plan8 latere cov-sueuit. Inde uero post synodum tertio eirciter
die ὰ Sole uersus ortii progressa, ab occasu solis, falcata ednlpicitur: ct hinc succedentibus diebus serius quὰm praecedentibus post Solem
occumbit,sicquesuos occasius extrahit ad oppositionem seu plenilunium usque e tum enim Sole occumbente, ipsa sub initium noctis plena luce emergit. Ab oppositione uero ad θω-dumsequentem, perpetuὸ suos exortus reta dat , donec particulari sibique proprio motu Solem assecuta simul cum imo rursus occidat. ac postea ad easdem uices faciendas exeat. Similiter autem, licet non aequ8 cito, in reliquis
Planetis obseruari potest,quod laevorsum 2 sietalis in tu Io infixis O ab inuicem se iungantur μquod fieri non posset,nisi ab occasu ad ortu co trario motu atque calam, O quidem ulν alijsosus aliquos progressus facereος.
86쪽
Cur iuniores auxerint numeru orbium quo antiqui uniuersitatena connecta arbitrabantur,& de disterentia stellarum. Cap. xv.
VT utrumque rem intelligaturio quod
modo dicebamus, ne Θ, planetas pamticularibus suis in dextram progresionibus idnsastellis in coelo infixis quam ab inuicem seiungito qua res iunioribus astronomis dederint o casionem, augendi numerum orbium coelestium ab antiquis positum, monemus boc loco lectore, duplices essestellas , alias errantes, alias ine vantes. Stella errantes sunt quarum partieulares O peculiares , tarditate pariter ac uelocitate notabiliter disserentes, in sinistram: hoc est,ab occasu in ortum , promotiones percia piuntur , quemadmodum hactenus dictum es suntque praeter duo luminaria, in tanta multiatudine, quae numerum facilὰ excedit, omnibus aetatibus, non nisi quinque notata, quarum no-κina apud Timum Platonis hse sunt a A T v MN v s Phaenon, quasi lucentem uel apparentem diceres, latet enim minimὰ eat erit, eis iusque emergit occultatus a sole. Ivppira κὰ , aedore Phaeton. MARs Hrois, ab igneo case re luminis. V a N v s quandoque
87쪽
MER erat Ius denique amicante vibrantestamine Srilbon: adeo enim lucet, ut nonunquam
perdiu uideri perhibeatur. Haec sidera quinq; additis dAobus Luminaribus tam a Graecis quam latinis,uocantur septem planeta , ὰ πλαKω, quod es erro seu uagori non herclὸ quod ince
to cursu uagentur oe errent,cumstatis temporibus circumeuntes .certaru ac constantium suarum motionum legem satis comprobent,sed ideo, qu)d in suarum couersionum partibus, no aqua
liter sed potius di pariliter ferri percipiantur:
ut Solem oe Lunam modo tardius, modo citius
progredi: caeteras uero quinque huius familiae stellas,praeter hoc, quado e repedare, O hinc
inde consistere, O denique a uia solis subinde
aliter atque aliter deuiare, nunc que aptatas, nune pergias fieri, tamen nihilominus semper statis oe definitis temporibus plenas periodos suas absoluere cernimus Meliquas sellas omnes, quotquot in extimo caelo infixa inhyrent, απλανεῖς, idest,inerrantes seu ratas coeloque infixas uocarunt ueteres, eo quod eas siola reuolutione inlidi uniuersali dextrorsum simu aequales femper interse distantias custodiendo, circumduci, O nulla particulari motione i n laeuam agi sentiarent. Qua ropter corporum coelestium moti nes,octuplici disserentia, septem nimirum laeuis planetarum cursibus, sura uniu er litatis in dextram
88쪽
debetiam reuolutione,omnino contineri,cum a bitrarenturatotum aethera octonis distribuerunt orbibus,ad quorum iam memoratas reuolutiones, ipsa quos coelestia siderasimiliter eireuue-m,sua in coelo loca permutare oe ambire unielligerenturoomne siderumstellarumque genus in caelo ferri non progresionis sed uectationis mo-ru,putantes, ut supra monuimus. At hine sum cedentibus temporibus, Aristarchus Rhodius primum animaduertit, inde uerὰ sequentium atatum artifices similiter obseruarunt, stellis quoque in caelo in is inesse quandam inmisia seu in consequentia dodecatemoria tommunem permurationem sed tardum ualde, ob id haud satim perceptibilem, ut quae tentum annis non nisi una ferὸ trecenam sexagenam circuli partε
conficere ualeat. Vertim enim verδ, communis
.c in extimo estis infixorum siderum lsua transpositio,quamuis sit ita mirificὸ tarda,ut omnem paucorum annorum sensum facile essuriat: tamen tractu μculorum longo, fatis evidenter sellas extremis mussi moeniu af a Duorsum transulit, ut signiferi dodeeatemoria O Reia larum in coelo infixarum mombomata seu simulacbra,quae aliquando apud prisios O primos harum rerum in eoelo observatores,nominibus ut positione congruere cernebantur, nobis
iam interualla insigni interse distare copareant.
89쪽
quin o aliud proot naturae miraculum, nἰώ-rum, mobilem esse signiferi obliquationem,contra quam obseruabant aut putabant prisci, neq;
tantam nobis apparere, quanta Hipparcho in Ptolemaeo apparebat,ut suo loco clarius mons bimus. Quarum O his similium recentium π- parentiarum, iuniores astronomi causam redde re uolentes, octonis antiquorum aethereis orbibus,alij quidem unum,alis uero duos uel plures Δαπφους , id est,stellis uacuos orbes superstruentes adiecerunt, nonam ct decimam emitq; empiaret g haeram nominantes, quarum circumvecta tionibus o libramentis annutibusque variis subindeque aliter atque aliter formatis, conseti sunt imitari exprimere,pers omnes praeteritas, praesentes O futuras atat es,assequi I eales illarum rerum permutationes, ueteribus
incognitas. Etsi uero plerique superstua ista multitudine sphaerarum, circa propositum scopum, longius aberrantes , superati sint ab alijs, qui quoad hominibus fer8 licet, ad ipsum, magno ea ingenio numeroque orbiu perexiguo,iaculates, quὰm proximὸ attigerul: tame sua laude fraudandi no sunt:quemadmodum nec illi, qui in sta
, id est, non prima, sed secundaria premis anserunt. Et quemadmodum inter sagittarios,
qui propositum scopum semper o ad unguem
90쪽
eontingere norunt, omnium iudieio Deiu ui eunt alios qualitercunque aberrantes: ita hιοrursus i ardem eirca uisam metam non omnis. insipienter aberrant,multὸ magis superant reliquos, si qui simi, qui nee scopum uideant, qua iaculandum est , nee quibus areubus telisque utendan fit, fatis per Pectum habentes, iacula
qua ortui debebantur, ad oecosum dirigere cer nantur, qualiter aliquando eontingebat iis,qui priscorum obseruationes proiicientes , ex Iolis recens nouiterque notatis in ello phaenomenis, praesidio numerorum figurarumque, dissiplina astronomisam repurgari , O imperfectu eius prauunciata, ad absolutionem stabilem perduei posse putabant. Ex his, qua breuiter hie retulimus, eausa subinde aliter atque alitet per mutati caelorum ostematis, numerique eres tirpariter ac decresentis orbium, fatis est pere1picua. Indidem non obscurum esse potea, cur xulgo celebratam multitudinem, recens natorum orbium, quorum authore, propositum sibi scopum non attigerent, silentio transeamus . Neque enim aliud , quam artis structuram seu potius bilioriam simplicem at cum phaenomenis verὸ aut certe quam proxime congruentem modo propositam habebamus. Hoc saltem mone