Valentini Naibodae Astronomicarum institutionum libri 3. Quibus doctrinae sphaericae elementa methodo noua, facili, & ad captum Tyronum aptissima traduntur

281쪽

iugatoru circuli rum, dico Signiferi et Aequinoctialis quadrantibus si ab Aequinoctιoru notis accepto motus principio,supra uel i. fra Hori ontem erectum aut per medium carti culmen

ferantur,plures perpetuo deprehendatur tia mi gradus, quam uicini Aequatoris trasmira tepora,donec quadrantibus plene traUmisis . utriusq; parte nonagesima ad ungue simul exciapiens liniat Finiens rectμs aut meridionalis ei cuius :tamen no esse necessarium aut veru, qu admodu quida aliquado fabulabantur,ut singulorum quoq, graduu,quicuq; extremis quadra- tu limitibus concluduntur,eocitatior semperpltra luto,quam uicisoru Aequatoris singulor uteρorum trabitus:quasi de antecedetiu graduu uelocitas ct is pia teporis quae iuxta aquia noma liumma pere ivtur,abude copesantur sequemium graduuin tarditate copiaq; temporis, quae apud tropas infigηiter excellunt. 1 umptae uerbi gratia initio ab intersectione uerna aut

Autumnali, factaque muri conuersione in sit sphaera erectae, plussemper de Signifero quam equatore tantisper scandere deprimique autetia per medium coeli culmen transmitti cern mus, nec pervadatur ad gradus inter tropas . σAequinoctia medios, quos cu uictris Aequa

282쪽

toris teporibus incessu par. I coequato : tessmittioinde uero ad Dropas usa: minus de Signifero et plus de Aequinoctiali tra sire lictinemus. Et rursus,si uice Mersa a tropis supto motus priv opto, quadrantes apud rectum Hor nta uel Meridionalem reuoluantur, etsi Aequatoris coorta depressaue, uel per Meridianum transmissa tempora, s*mper plura cernantur, quam sicini Signiferi gradus, donec apud communem aquinoctiorum sectionem alterutram, penitus exhausti quadrantes inter se coaeqμentur ad guem: tamen non es pueriliter opinandum, quasi tempora quadrantis in Aequatore quaelibet,quolibet totius quadrantis Signiferi gradu citius transgittantur . 2 tam graduum iuxta tropas pigra, tarda,moras nectens, ab Ae-' quatoris temporibus a tergo longe relicta traf- mistio, fatis compensatur agilitate reliquorum, qui apud aequinoctia moras rumpunt, longe uetitius quam equatoris tempora tranferent. , . Etenim si a tropis incipientes mundum reuolua-'mus, pririm quidem maiores de praecurrente Aequiηostiati quam de pigro Signifero porti pes transentitet Meridionalis aut Horiηon rectus, donec perueniatur ad gradus inter tropatet Aequinoctia medios, qui parigressu Aequa

toris tempora comitantur inde uero ad aquino-

283쪽

pora Aequatoris ueloeitate longZ anteeunt. Ex hae commemoratione facilὸ pors intelligi, in obuolutione θbara tam meridionali quam Horixonti erectae, quattuor duntaxat dodecate- moria,qua tropis utrinq; astruuntur,ne δ G minorum, ancri,Sagittarii σ Capricorni lentὸ O rectὰ, reliqua uero octo festinὸ ct obliquὸ scandere transmittique, inter qua tamen, qua aequinoctiorum notis utrinq; ajstruuntur, obliquitatis festinatiou e excellunt:quod ut planius esset,numeris expositum subiecιmus.

is obuolutione sphars ero M. 1 tPesicuum aute est, quacuq; do caremoria aut alia 1 igniferi segmenta inter 1e coaequat pariter hinc inde distant,uel a troparum uel ab AEquinoditorum notis, ea omnia aequales quoquc consequi in obuolutione sphaera eredis anaphora O Cataphoras meridionationesque. His ita . probi perlectis edi intellectis cilὸ rursus hinc colligitur,ea quoq; dodecatemo=ia, que diame tro, hoc est, maximo coeli interuallo distant, in obuolutione φου erecta coaequatis enasci interire perque medium eaeli fastigium transmitti temporibus, eo maximὸ, quod quae in aliquo tertio conμenium magnitudine, illa inter

284쪽

se quoque eonuenire necessum sit. Quia enim, uerbigratia Taurus cum Leone paribus tranf- mittuntur temporibus, ob aequalem imorum aballivoso licio distantiam, O idem Taurus cum Aquario pariliter transeunt, ob aequalem ipsorum ab aequinoctio uernali remotionem:haud dubium est,opposita Leonis O Aquari, Odemi moria, aequalibus transmitti temporibubo re cieque a Lucano delibara recta phaenomenis di -ctum est. Non obliqua meant,nec Tauro Scorpius exitDctior: aut Aries donat sua tempora Librae. ut Astraea iubet lentos descendere pisces. Tar Geminis Chiro, ide quod Carcinus ard&Humidus Aegocerosenec plus Leo tollitur urna.

2, ee referr Poetam bicascesiones O descensiones miscuisse. No enim es d erentia ulla inter dodecatemoris ascesione o descensione in obuolutione*haera recta .Quo factu est, ut nos quoq; derectasphaera ascensionibus disserentes, simul quandoque mentionem fecerimus descensionum, ut quaecunque hic de ascensionibus dicerentur , ea omnia de descensionibus quoque rectὰ dici,intelligeretur. Cum enim omnes Signiferi portiones tam in orta quam in occasum secundu aqvales isngulos,apud HoriRonta rectum ferantur , necessum est,eas eo tempore occumbere, quo eXeriuntur σ econtrario contra quam in obuolutione

285쪽

tione sphaerae inclinatae contingit,ubi rect8sublata,praecipitatur obliquὸ,ct econtrario,depressa

rectὰ, leuantur oblique, propter magnam pem mutationem angulorum, quos Signiferi portiones quaelibet cum climatis HoriRonte , alios apud ortum oe alios apud occasum sumunt, ut mox

clarius patebit. De ascensionibus & descensionibus Climatis Cap. III. SP Η AER Aa erectae ortua eccasuumq; anomalia quo simplicior est, quo paucioribus numeris absoluitur, eo fer/ in lyhaerae situ inclinato magis uariat,eoque pluribus canonicarum descriptionum numeris exponi desiderat. Etenim quoties ab Aequatoris amplissima cestucine ad utrumuis polum decidentia loca, dignam est itu possunt facere Finientis commutationem: roties lex ascensionum descensionumque in climate notabiliter permutari percipitur, fitque differentia anomaliae tanto semper notabilior, suo maior

fuerit facta θ baera inclinatio, multaque habet sphaere retis litus sibi propria, quae ddiderantur in climate,ubi si est aliquid aequabilitatis,id Clumatis proprium uix dicere posiis um situi ricto Iong 8 rectius magisque competat. Insiis 1'hς- re re'singulis Signiferi quadrantibus,qui tr parm

286쪽

parum aequinoctiorumque notis interisciuntur.

quadranzes Aequatoris cooriuntur condescendunt ad unguem.-in climat per uniue

sum Signiferi ambitum tent*ndo uix Inmere queas 5 igniferi quadrante,cuι osequatoris qua- rans congruat. Insplara recita hemiocliunde ιιbet in Signifero supputat medietate isequa-

rorisfecum eductini demittuntque. At in climare,non nisi cum boreo aut notio Ecliptices hemι-

cyclis,quibus in squinoctiorum notis ponuntur limites equatorιs transmittulitur hemicycli, quod ipsum quoque in Aniuersum omni Climatic0nuenire dicere nequeas , cum locum inueniat apud eos duntaxat Finitores , a quibus omnino orirι occidere consueuit Signiferetbi enim equatoris O Signiferi scctiones squinoctio rum communes, quibus boreus austratisiue be-mi clus limitantur , necessario pariter trans. 'mis,sic atque in hunc modum coniugatos hemia clos simul educunt demittunt que . Extra hos

limrtes nou inueniuntur aliqui terminι, quibus iuconiugatione nostrorum circulorum aliqua concludatur aequalitas. Dicimus tameniab hac ho-

realis oe Australis Signiferi hemicycloru equalitate seu consonantia sumi posse conserui re gulas seu lex s quibus troparum quoque notis de Sighifero iusti hemi cli perpetuo tenemur. Itaque ob eo causam, Orcuum occasμmque Usmalia,

287쪽

aninalia,quam in obuolutione θυτ recte istam quadrante circuli contineri mirique iam docuimus,in Climate per utrunq precipu8 aequi cti' interiectum,hemicyclum,logi nὸ funditur, ea lege, ut quatenus in hemicyclo boreali ab

interfectione uerna cotinenter ascensionum crementasentiuntur,eatenus in hemicyclo notio uice Marsa V. αυλογικοῦ; ab intersectione autumnali, ascensionum decrementa percipiantur, in plena perpetuataque mundi conuersione, quam propius considerantes oe penitius introspicien- res, intelligere possumus, climatis ascensionum inequalitarem, qua in immensum euagari perque uniuersum Signiferum fusa, cuipiam prima fronte uideri poterat, totam coerceri continerique hemioclis, O iis quidem, ut modo dicebamus, tam qui aequinoctiorum, qui troparuplictis in-xerijsiuntur,quorum illos borealem. O Austra- Iem uocamus: hos uero ascendentem O descendentem: ac Ucendentem quidem , quid conuerasime brumali per squinoctium Veruiu ad tropen tuam conscendit: Descendentem uerὸ qui abssiua trope per aequinoctium Autumnale ad brumam demittitur. me sunt itaque nominaquntuor Signiferi hemicyclorum, quorum re

spectu leges ascensionum descensionumque climatis captare conuenit . Sed licet non sit in ordine prima et tamen long8 facilima ratio

288쪽

e', quam prasant hemicycli ascendens Udsendens. Duo namque do catemoria aut quaelibet alia Signiferi segmenta inter se coaequata, qua hinc inde ab alterutro equinoesio, inque alterutro hemicyclo tum ascendente tum defendente, aqualiter dictant, paritemque ad aduersas tropas dejciuntur,acquirunt in Climate tam sensiones quam descensiones aequales. Vnde O concordantia in itinere d non-nsiliis dicta sunt: quod ut numeris definitum magis pateret, subiecimus dodecatemoriorum ab Aequinoct*s inque Signiferi hemioclis ascendente O destendente aequ/ dsantium, anaphoras Parisia1M urbis Climati concinnatas. N. Scrup- V X I . Anaphorae Odecatemo- ποῦ 38, 2 .riorum in Climate ubi ri 27 26 Axis ab Hori onte ab- τ 36 36

Qua ex recensione manifestum fit,ne minima quidem ex parte nonnullos adueritatem olim accessisse,qui ut Ptolemaeus refert, per ablativas ct adiectivas particulas excessu parili κατα τριη Ορ Οὐ v rL loγάς inter θ disserentes, ascensionum numeros conseiebant, perperam persu um habentes, quodlibet ascenden

289쪽

tu hemicycli sogmentum interruptum,eo minus ad unguem ascensium corripere, quo longius ab Aequinootio uerno distat: O similiter inbemicyclo Signiferi deuehente , segmenta autumnali aequinoctio propiora semper remo tioribus rectius scandere, quo efficiebatur, urreo ct Scorpius minorem consequerentur ascMyonem Climatis, quam Virgo ct Libra, cuius contrarium monstrant hic adscripti numeri,qui

per demonstrationes in lineis factus sibi perpetuam fidem ab omnibus uel inuitis extorquentis Liquet enim quod in hemicyclo deuehente maximas omnium ascensionet sibi fumant dode- eatemoria fixa: inde Aequinoctis autumnali utrinque a1Iru Ia: omulum uero minimas,quae hincinde aduersas tropas attingunt: inde sequuntur in hemicyclo euehentesimiliter ex altera parte tropis adiuncta: hinc fixa, denique ad Aequinoctium uernum sita,qus omnium brevisimo nascuntur tempore. Cumque dodecatemoria, qua in climate rem scandunt, per obliquum descendere neces sum sit, O quidem quodlibet tanto ad unguem nasci restius oporteat, quanto descendit obliquius, ct' econtra : c eδ maxim8 quod angulispharicorum triquetrorum, quos Ecliptices O equatoris sinuosae cum Finitore orientali faciant, Signiferi hemicyclo ad motum uniuer-

290쪽

stetis eonuerso, apud Anientem steidentalem

κατ εγαλλαγιαν transponantur,commutentum Aque quem enim angulum Signiferi sinuosa in ortu respicit, eum quoque proportionalem apud occasum adiacens laequatoris sinuosa con- tcernit. Vt Arietini dodecatemorij sinuost, cli

matis ortivum Finitorem conscendens,concernit eangulum obtusum, aequatoris ambitiosa coniugata interim angulum acutum subtendente : O :econtrario apud occasum depressa, acutum respectat angulum, Aequinoctiali obtusum con- cernete:)palam fit segmenta hemiocli scandentis in uniuersum obliquὰ scandere, recte ue de- scendere: σ uice uersa, hemicyclum descen- dentem, tramite rectosursum,obliquo deorsum ferri,ut e Iὰ monent vulgati versus. ecta meant,obliqua cadunt ὰ sidere cancri Donec finitur Chiron: sed caetera Signa P alicuntur prono,descendunt tramite recto. Haec est ascensionum o descensionu Climatis methodus reste tu hemicyclorum asceηdentis et idescendentis accepta,cui breuiter 'deinceps a texemus earundem ad boreum O notium hemicyclos habitudinem. Sanὸ in principio hemicycli borealis apud aequine citium uernum, agitimi reρerlytur Signiferi gradus, et qui quam promptisim8 surgentes, uicina Aequatoris tempora cursu facile superent: inde Mero contineuter