Discussionum de Christologia Samaritanorum liber: accedit appendicula de ...

51쪽

in Chronico Iosuae Samaritano narrata ' , docere quidem haud aestimus sed hoc silentio non praetereundum existimamus, annis centum et sexaginta post et ultra, postquam aedes arietimitana exstructa fuit, eam, templi Hierosolymitani instar, ἀνώνυμον δερον fisisSe. Nam cum Antioclius Epiphanes, Syriae rex IudaeoSodigera aggrederetur, ut Mosaismum abiicerent et O-Iytheismum Graecorum amplecterentur, Samaritae in epistola ad eum conscripta, rogarunt, τρρσαγορευθῆναι γε τὸ νωνυμον ἱερον χιος Ελληνίου γενομένου γαρσούτου παυσομεθα μὲν ἐνοχλουμεν ' τοῖς δ' ἔργοις μάαδείας προσανέχοντες μείζονας σοι ποιησομεν α προσοδους:cis amplum, quod nullius de eisurum habesree MDis

Graecanici Mocaretur: tio jaceo a molestiis liberi eriamu3 Peribusque in metu Dacantes, maiora ibi poteria

a Capite XLIV. Samarisanis reliquisque Iudaeis ab Alexandro i eratum, ut statuas more gentium erigerent, cuius mandat ut satis creent, infantes recens naso nomine Alexandri appellari illi voluerunt. Unde eum ex Aegrato redux a Iudaeia, Minam saluae eoaent rex Percontaretur, statim illi, producti filia, exclamarunt: ae, O rex, uni Statuae visae, quibus nomen ruum imposuimus ingulis. .

52쪽

dubio Samaritas redarguisset, si in aede Gariaimita idola, exempli causa columbam, adoraSsent. Dum eos autem castigat, quod Antiochum placaturi, templum suum Iovi Graecanico dedicassent, insign testimo

niuin scriptum reliquit, hanc aedem Iehovae sacram fuisse dicens: ταυτα ὁ βλέποντες οἱ Σαμαρεῖται πασχοντας τους Ιουδαίους, ουκέθ' ωμολογουν αυτους εἶναι συγγεγωεις αυτῶν, ουδὲ τον ἐν Γαριζεὶν ναον του μεγίστου θεου, τῆ φυσει ποιουντες κόλουθα, ἡ, δεδηλωκ-μεν, καὶ λέγον τε αυτους Μηδοον αμισσους καὶ Περσων ' καὶ γαρ εἰσι ποι-

κορ. Samaritae autem cum Miderm Iudaeos a calamitae Dexatos hora re lius e prinisbansur cognatos m--m, neque emplum Garizimitanum Maa Dei maximi, nil absonum facienta ab ingenio suo, quod, quale te, docuimus, dicentea, as ego Madorvi et Feraarum OD-nοδ α δ αε utique profecti sunt

Haec ex FLAVI JosEPno, ipsomet quidem Judaeo, sod abbinis fide multo dignior auctore, retulimuS, ut eorundem Rabbinorum commenta retegerentur, a maritas in templo Garizimitano idola adorasse, quibus nugis tam multo ex suis, quam plurimo S. Scriptu rarum interpretes christianos deceperunt. Hoc unum addam, quod EuPOLEMUS atque ex hoc ALExANDER CORNELIUS, cognomine Polyhistor, qui captus L. Sulla tempore servus in Italiam Venit et Romae incendio periit, de Abraham apud EusEBIUMPΛMPHI Q scri pium reliquit: ενισθῆναί τε αὐτον πο πολεως ἱερον, 'Aργαριζίν, ο εἶναι μεθερμηνευομενον ορος Dpἱστο παραδὲ του Μελχισεδε ἱερεω οντος του θεου καὶ βασιλευοντος

1 Loco modo audato, Paula ante

53쪽

λαβεῖν sisti hospiιι eum suscepιum Disas ire acro urbi Amariae, hoc est, Altissimi monte, sumque a Melchi- aedoco dei sacordote, mi ibidem regnabae, dona comi ae ). Ex hoc testimonio constat, scribendi modum,

quo et odis Samaritas utuntur, scitiam's

liquissimum esse et Christi tempora superare, licet in interpretanda hac voce ius EUPOLEMUS ipse, sive ALExANDER POLYHIATOR, sive EUSEBIM PAMPHILI, qui hunc loquentem introduxit, erra erint. Simulac templum Garigimitanum exstructum suit, ingenta nimorum commotion Vetere simultateS, quactinter Iudaeos et Samaritas inde a temporibus Reha hoam intercesserant, resuscitatae ac propter Judaeos Profugos novis causis irarum auctae sunt, tantoquΘ tudio a Iudaeis pro templo Hierosolymitano et a Samaritis Promo caede Sichemitana disputatum fuit, ut, cum illi ex testimoniis sacrorum librorum docerent, Iehovam sibi montem Sioneum templumque in eo exstructum elegisse, isti, omnem disputationis locum ex his libris

PriseeluSuri, eos omnes, praΘter Pentateuchum, Ceu Spurios et Mosaismo contrariOS, reiicerent.

Quo facto, qui et quales sint Iudaei Sichemitani, quidus spectent Hierosolymitani satis intellexerunt. Fieri igitur potuit, ut hanc impiorum desertorum et

exterorum colluviem a societato sacrorum arcerent dixisque illis eam exsecrarentur, quarum exemplum apud R. ELEASAnua superest') Proceres autem Sacerdo

54쪽

tesque Iudaeorum Sichemitarum . eum Suspicarentur, Judaeos Hierosolymitanos templum cuItumque numinis Garizimitarum aequo animo laturo non ESSE de condenda nova secta, Iudaeis Hierosolymitanis opponen da, animum applicuerunt. Equidem amrmare non au sim, omnes Israelitas novas a partes Secuto esse, licet satis verisimile videatur, plurimos ex eis religio nem in ipsa patria recens conditam, amplexo eSSE, quoniam cum Iudaeis profugis in unum populum con creverunt. Nam uti probabile non videtur, tantam Judaeorum multitudinem Hierosolyma aufugisse, ut om

nos ab ea Samaritidis vici et oppida impleta uorint ),

ita non videremus, quare Iudaei indigenas eiusdem terrae IsrRelitas, a suis partibus stetissent, aeque dis sent, ac profugo cives suos, templi Hierosolymitani desertores. Post duo secula hic populus tam validus fuit, ut Ioannes Hyrcanus excorcitum in Samariam bis moverit. Prima expeditione Sichemam templumquo Garizimitanum cepit et diruit ): altera ipsam munitissimam urbem Samariam, post integrianni obsidionem

captam, funditus delevit') Nihilosocius Samarita'

a JosRPrius, qui multos Hierosolyma aufugisse dicit, nihilo- secius de solo oppido Sichem loquitur. Σίκιμα - κειμένην

προς se Γαριζεὶν ορει, καὶ κατωκημενην π των αποστα- τῶν του Ιουδαίων ἔθνους Sichem, urbem apud montem Garizim positam et a de-rtoribus Iudaicae gentia habitatam. Antiquit. I. . Glon pag. 586. Haverc. Pag. 58a.

55쪽

ut non solum Iudasos, Per ipsorum tractum Hierosoly-mam proficiscentes, interficerent, sed etiam non multo post signis coliatis cum Romani proeliarentur, novis sim Iustiniani Augusti temporibus, quibus decem myriadas huius populi an uno proelio ad internecionem caesas Sse, Rocoeros retulit 3. Auctores Samaritanismi, quantum quidem hodia ex Samaritarum litteris, ad Europaeos datis, colligi 1icet, bina Iudaeis merosolymitanis opposuerunt et glonis dogmata, unum omnes Iudaeorum sacros libros, Pentateucho solo excepto, esse reiiciendos, una cum logo sic dicta orati seu traditionibus maiorum alte rum IehoVam non nisi in templo Garizimitano essa

colendum. Praeterea nonnulla capita deerat Messiani VaHarunt Et docuerunt, magnum Venturum prophetam, ubi tabernaculum sanctum ad lucem protraxisset montiquis

Garizim imposuisset, moriturum ess ac Sichemata sepuItum iri. In ceteris resigionis potissimis dogmatibus ab Hiem rosolymitanis Iudaeis non dissensisse videntur: ψο-xiantur aulem hodie, quod Iudaeos in observationis praeceptorum Mosis longe post S relinquant. Super sunt quoque testimonia, Samaritas, ubi a probrosis sordidisque initiis se purgassent, tanta fide Mosaismum esse Secutos, ut hoc nomino vel vete libus Iudaeis es. Probaverint. OBADIA DE ARTErron de eis enim ait ')D qtan

1 In Historia Arean cap. n. M Super tractatum 'n' a BP. VII. I.

56쪽

m , Maz αηN. m n α' 'πω Σ'Una ' um itan, n 3b, in 'qui Gahaei une me idololatris, quos adduxi rex A Urias ex Cutha et reliquia Minis quosque in urbibus Samariae collocaMil. Proselyti autem facti sunt ob terrorem leonum, qui illo GMorabant, usam itum M in libro regum, obaerMabanequo legem scriptam, se Omne praepῬιum, quod senuerunt , id longesaeingentius et accuratius obse abiane, quam ipsi Larae eae idcirco credebant in ipsos in quibusdam Praeceptis, ne inquisi erunt in ipsos et penes ipsos inMeneruns imaginem columbae in Dertios montis Garizim, quam Oolebant. Et ex eo empora fecerunt eos icut puros Puω genιius, in omnibus ipsorum rebus.

a Super eundem fraefatum, cap. VIII. . Utrumque testimonium Ohadiae et,aimonidis etiam Io ΗENR. OTTINGERin Exercitat Antimor pag. I sq. cum lectoriuus ommunio vit.

57쪽

- - 51 m. 'an b, i. e. Hic Mero explicabo tibi negotium Cu-thaesorum, qui unι populus, quem ancherib duxi ex Cuehais in urbibus Samaria col OaHe. De illis testa tur Scriptura, quod Deum quidem imuerint, ad idola simul coluerint. Verum tractu tempori didicerunt ἰε-gem, et eam ocuerunt Secundum enaum Leeraiam suum: Praecepta autem, quas orerehenderunt, accuratias mes ObserMabant, Orque utam iis Malde anonebant, adeo,ue habiti fuerine pro ore Gntibus ira legεm Oaeram es unum solum Deum solentibus, sine uua idololatria, o nes sapientes in ipsos inquirentes avrehenderunt, quoaeolane montem Garizim a porro etiam diligan tu i quirentes in nerun pene ipsos in Odem monι cotamis has imaginem, unde inteuexerunt. φο ido latras esse. Tun eos habere coverum pro Puris idololatris in omnι-hus ipsorum rebuR.

Quare mirum non est, Samarita recentiores in litteris ad Europaeos conscriptis contendere, quod multo diligentius et accuratius legem Mosaicam observent, quam Iudaei. Nam, ut alia loca silentio transeam. Iiis verbis ad Iosephum Scaligerum AB SEHυΥΑ, a

58쪽

i. e. in Deum credimus et Osem, et egem et moralem Garizim et ad hunc moneam OnMera deum adoramus:

Iudaei Maro alia prostentur nihil agimus, nisi iuxta praeeme Domini in Iego sancta per manum Mosis, mi ει pax in aeternum descripta: Iudaei ero negligune

ea, quae praecepi Dominus in lege et illa faciunt, quas ipsis praecipiunc cιores et aene aut ). Samaritas sacros Iudasorum libros historicos, poe etIeos et prophsticos hanc ob causam reiecisse, ut speciem prae s serrent, quod non nisi genuino puroque o aaismo studerent, paulo ante diximus. Satis autem patet, conditore auctoresque Samaritanismi totos ina fuisso, ut auram Judaeorum perfugorum captarent, qui cum uxores alienigenas, propter cauSaS, quRS ne-mo non intelligit, repudiare ceterisque maiorum prae eeptis ac legibus obtemperaro nollent, in Samariam sis contulerant, in qua Brra eis cum maiori licentia ius ro liberosque, ex extranei coniugibus Sublatos edu caro licitum fuit Nam Manasse, cum ceteris Samari tanismi auctoribus, quieunque domum fuerint, inteI Iexerunt, temporibus esse inserViendunt Seque porto

aes in re uxoria aliisque levioribus delictis faciles sua

Iudaeos profugos praebere. Dum conditores Samari tanismi libros omnes Iudaeorum acros, praeter Pen tateuchum, reiicerent damnarentque, haud obscuro

a In Repertor fir bibliaehe nil morgentana Litterat. XIII.

59쪽

innuerent, pessime egisse Iudaeos, quod Mosaismum novis dogmatibus, placitis ac opinionibus ampliarint et quasi inquinaverint. Nihil prius eis faciendum visum est, quam hos libros et traditiones maloitum repudiare, quasi tunc demum spes affulgeat, fore, ut Mosaismus nitori atque integritati suae restitui possit. Libros Samaritarum liturgicos, quos dicunt, haud novimus ideoque nos fugit, num in iis praestantissimas Psalmistarum ac Prophetarum de Deo O M. cogitationes ac ideae reperiantur. Samaritas his imbutos altos- quo esse, Valde dubitamus, cum et Iesus iam pridem in eis pleniorem accuratioremqus numinis cognitionem desidoraverit, dicens ad Samaritanam mulierem: μεῖς προσκυνειτεέ υκ οἴδατε ' ἡμεῖς προσκυνουμεν ο οἶδαμεν ' τι ἡ σωτηρία ἐκ των Ιουδαίων ἐστιν ). Sed rectius forsan haec de monte Garizim intelliguntur ), in quo Sama Titae Deum colendum sanxerant, ad quem montem conversi post diruta sacram edom ad hunc usque diem precari soliti sunt. Inde quoque patet, quid do Maiinonidis narrations statuendum sit, do Samaritanis montem Garizim colentibus. Cum suis doctoribus hanc Samaritarum consuetudinem castigat, sed de simili ri tu Iudaeorum orientaliunt, qui precatur plagam me rosolymorum spectant, tacat. Quod auctores Samaritanismi Iegem Oxalem, in na vaci seu traditiones placitaque maiorum reiecerint, mirum non eSt, cum multo graviores praestantioresquis Judaeorum libro Mosaismi causa, in integrum reati

60쪽

tuendi, damnaverint. In explicandis traditionibus

maiorum, non ita multo post conditum Samaritanis inum, Pharisaeos Hierosolymis excelssuisse easque anno post Christum natum cenissimo quinquageSim a ce Ieherrimo JuDA ARRADosci litteris mandatas esSE hodieque sub nomine Misohnae circumferri, neminem

LaesIs fugit. Templum Garizimitanum quod attinet, SamaritaS

montem Garizim prae ceteris Palaestinae montibus Sacrum Deoque gratum esse ex Variis locis Pentateuchi eoueosso ac probasse videntur. Forsan huius montis sanctitatem demonstrarunt ex historia Abrahami, qui, terram Canaan ingressus, primus Deo patrio aram ad radices huius montis erexit 'ὶ aut ex historia Iacobi, idola uxorum suarum subter terebinthum Sichemitanum infodentem ): praeprimis autem hanc ob causam, quod iuxta praecoptum Mosis ), in hoc montει omnibus Hebra is sti dictum est, Mosaismum bona fido secuturis. Ad hune diem iste mons a Samarita nis benedictus vocatur umque in omnibus fer episto sis, ad Europaeos perlatis, hoc nomine ornarunt. VeIJosuam in Chronico tradunt hoc in monte templum arcemquo excitasse nullaquo sacrificia, nisi ad huius montis aram obtulisses' . Rursus ADRIANUS RELANDUS