Commentarivs in vtramqve epistolam Pavli ad Thessalonicenses

111쪽

ta at a THESSALON. dum esse Facile enim quod tale est,st hae

reticis in malam consequentiam trahitur. Quare in Ecclesia nihil nisi solidum, e Tum,ac bonum recipiendum esse: ut quod ad aedificationem faciat. Hanc interpreta tionem praesentis loci requirit coni tus, alii generalius interpretantur.

Deus autem pacis sanctificet uos per omnia perlaetos.

Quia longum fuit christianorum ofωcia omnia particulatim recensere,post longam enumerationem praecipuorum officiorum, Ut artis genus posuit, nimirum ut sanctae persemoni studeant,ac quia hoc non est humanarum uirium, Deum huius sanctificationis authorem facit, ut sciamus eo assiduis precibus petenda esse, quae adueram persectionem pertinent.

Et integer uester Spiritus Ranima, & corpus sine querela in aduentu domini nostri Iesu Christi seruetur.

Definitio est uerae sanetitatis, S persoctionis christianorum,de qua suPra cap.q.

112쪽

s illum locum. Haec est uoluntas Deida ctificatio uestra Summa est ut recte ominnia cogitent, recte uelint, ac membra sita exhibeant arma iusticiae.

Fidelis est qui uocauit uos, qui Messiciet.

Confirmat quod dixit, a constantia uoluntatis Dei Deus uos uocauit per gra tiam, Igitur serio uult uestram salutem, eamque uere e 1bebit, modo uobis ipsi non defueritis. Similis est locus a Cor. I. S ad Phil: i unde pii bene sperare discant de uoluntate Dei, de finali perseueran tia, ne cum Papastis impiam dubitatio

nem foveanta

Fratres orate pro nobis,salu tate fratres omnes in osculo sana

ctoa Suo more petit pro se orari. Mutuis enim precibus fulcitur Ecclesia. Et iubet salutari totam Ecclesiam Thessalonicensium, per Osculum sanctum, tanquam per symbolum externum, purum animi asse ctum intelligit. Sanctum enim epitheton

impudico ct fallaci osculo opponitur i

Adiuro uos per dominum, vit

qui obst

sita

113쪽

ut legatur epistola haec omnishus sanctis fratribus.

Ne supprimatur epistola AE paucis

quibusdam legatur, uerem Quare eos obtestatur per dominum, ut omnibus O atur. Hinc discamus uerbum Des non chlandum ullos, quantumuis rudes Scr sticos, Nam ut fides uerbi ab omnibus, Ita de estis cognitio requiritur.

Gratia domini nostri Iesu Chesisti uobiscum, Amen.

Vsitata Paulo est haec clausula seu a sta imprecatio in omnibus epistolis, Quae continet summam Euangesti, de fructum fides , quemadmodum supra saepius D

ctum est.

ARGUMENTUM

IN POSTERIOREM Epis

STO AM PA ULI AD Thessalonicenses. ia satis constat qualis quantusque

sit huius episto Suthor,omilla ei tis encomis. Tantum hoc loco dic m,

114쪽

E PI S I. Dquae ad limus epistolae claram intelligor m auere uidebuntur, ut sunt, Occasio scriptionis, principalis quaestio seu status epi- ,siola deo aetationis ordo seu methodus.

occasione,

occasio praecipua huius epistolae mecfuit. Admonuerat Paulus in prior epist ii p. s. de aduentu domini ad iudicium, quem minime cogitantibus hominibus, omniaque prospera sibi promittentibus impiis adsuturum praedixit. Hinc qui dam doctrinae Pauli corruptores sumpse

runt occasionem, ut pa opediem diem d mini adfuturum affirmarct. Vnde redditi sunt non pauci, te cap apparer, ne gligentiores, adeo quod natilli inordinate, negleicito uocationis labore, uiNerint. Hos ut ab errore reuocet Paulus scribit hanc epistolam.

De quaestione principali.

Principalis quaestio est de tempore ad uentus domini ad iudicium, quem alii quidam iam iam instare, Paulus uero signa quaedam Praecessura, nempe desectio nisa fide, is reuelationis Antichristi pro

nunciar. quia quatillel

115쪽

i nunciat. Vnde conlittatur eorum error

i liti, ' Mi Mixei senserunt. Est Uini haec epistola, i quantum ad principalem quaestionem at

D tinet, Generis Iudicialis, de status conii .

cturalis, Tametsi alia quoc senera, & quaestiones , ut fieri solet in serunt. Nam solitii Oxum prim im caput generis est demo sir riui: Postremum suasorii.

in tradiationis ordine seu

'ini,h, Methodo.

xliis qui post usitatam Epigrapham , exordi si sequitur quod est gratulatorium.Gr Wit Rcias enim Deo agit pro Thessalonicensium V itidi i fide, diIed ione, & tolerantia Proprerea: λῖ λ R: quod ipsis quidem in bonum aiuictio, asella laediar, Bigentibus uero ipsos in poenam cedar. Em Id Hue addit uotum de ipsorum perseehionei hibis, in Ioriam Christi: atq; his primiti caput ab Iuitur In secundo accedi ad princi- pasem quaestionem , praemissa exhortat; in Pi ne is sinant sedecipi ab illis, qui diem .st ri domini iam sam instare praedicebant. De inde signa praecessura extremum diem,ait usust que adeo ipsum Antichristum graphiia depingit, addens causas ccccitatis hominu qui Antichristi erroribus inuolumis

116쪽

E IL A Dtur. Huc addit gratiarum actionem pro fide Thessalonicensium, d hortatur ad

constantiam. In tertio capite uarias paraeneses addit hortatur pro se fieri preces, optat ipsis Thessalonicensibus increme tum dilectionis Dei S patientiae. Suadet caueri inordinatos, hortatur ad laborem. Monstrat quomodo agendum sit cum contumacibus. Tandem precatus ipsis, cem, fausta imprecatione claudit epistin

iam.

CAPUT PRIM V M. SUMMA PRIMI

A P UT I S. GR uas agit pro Thessalonicensium Ε,

de S dilectione, Sc tolerantia, in per secutionibus, quos solatur futura gIoria, de compensatione afflictionum, de simul precatur psis constantiam, ut per Christum tandem Plenevinctificentur.

ORDO

ltacu

117쪽

ORDO CAPITIS

PRIMI.

PRimo loco ponitur Epigrapha. Hanc

sequitur exordium gratulatorium, quod ipsorum fides, dilecti , tolerantia crescat, unde se quoque gloriari testatur. Deinde ut eos animet, ad perseueranti am instiget, meminit cum praemii pietatis, tum suppliciorum impietatis in aduentu domini. Huc addit, quod pro ipsis preca ri soleat, ut Deus eos dignos faciat uocat one, Utque sanctificentur magis.

EXEGESIS PRIMI

cAPITIS CUM OBSERUAotione doctrixarum.

motheus Ecclasia Thessaloni, censium in Deo patre nostro N

domino Iesu Christo.

Haec Epigrapha supra in priori ad Thes

salonicenses explicata es , c continet duo, Nomen authoris epistolae de sociorum, de eos ad quos scribitur.

118쪽

Gratia uobis 8 pax a Deo patre nostro & domino su Christo.

Salutatio breuissime propria Euangelii

beneficia continet Gratia enim fauor Dei est cum remissione peccatorum Pax estro conciliatio, cui tranquillitas conscientiae omniaque prospera coniuncta sunt.

Gratias agere debemus Deo semper pro uobis fratres.

Propositio exordii est, ubi ex uerbo Debere collige officium piorum esse, semper Deo gratias agere, non solum quando nobis, uerumetiam quando aliis laeta comtingunt.

Quemadmodum dignum est.

Cum dicit dignum esse indicat non se itim praeconis uerbi,uerumetiam omnium esse debitum ossicium Deo gratiarunt actionem reddere, pro Ecclesiae sesici stature prospero Euangelii cursu.

Quia crescit ualde fides ue

stra a

uscu

it Rhip

119쪽

aeti h

stra, exuperat dilectio uniistiscuiusque omnium uestrum ero

pa uos mutuo. Ratio propositionis est, ab incremento fidei de dilectionis Thessalonicensuim. Sed linde nouit incrementum fidei ex increὰ mento dilectioniS E effectu enim causa dignoscitur. Vbi igitur Nigua charitas est, Ibi exiguae quoque scintillae fidei, quae fides, quo magis arserit, eo maiores chari tatis flammas emittit. Admoneamur itaq3 exemplo Thessalonicens um, Ut maiora fidei de charitatis incremenia a Deo Peta

Adeo ut nos ipsi de uobis gloriemur in Ecclesiis Dei, suis per tolerantia uestra, & fide iii Omnibus persecutionibus &46 Retionibus quas sustinetis.

signo maximos illorum in fide de charitate progressus fissile ostendit. Neces.se si enim non exiguos fuisset progrestis, de quibus gloriatur apostolus, proponendo ipsos aliis in exemplum fidei δ chari-H tatis

120쪽

EPIST. I L A Deatis 5 patientiae in pei secutionibus Cum inquit, Super tolerantia uestraac fide coniungit effectum Z causam S ex effectit causam demonstrat. Est enim tolarantia sub cruce euidens fidei argumentum. Ne que enim potest caroe sanguis in afflictionibus superare, nisi Spiritus fide robur suppeditaverit. Nam quorum fides non altas radices egit in cordes, illi tempore

persecutionis tutata parabolam dominicam scandalizantur, ac in Pristina tene Bras relabuntur.

In ostensionem iusti iudi

Hoc pertinc ad consolandos Thessalonicenses in affli tionibus Est enim sensus: quod uos patimini S misere affligi mihi in hoc mundo, contra quod uos affligentes secu1e dc in pace degunt, euidens documentum est futuri iudicii.Nam cum Deuρ iustus sit iudex,Iustum exerceat iudicium, necesse es . tiare dii in laoc mundo pii affliguntur, di imprjs bene est, Sequitur ut aliquando Post mortem sequatur iudicium, in quo iusi us iudex piis praemia cimpiis supplicia reddet. Ex hoc argumen

iali i