Commentarivs in vtramqve epistolam Pavli ad Thessalonicenses

121쪽

ta tori: illi ter illa donli

THEt SALOM to etiam philosophi ratiocinabantur im

mortalitatem animarum.

Ut digni habeamini regno Dei, pro quo dc patimini.

Collatio est futurae gloriae cum prae a tramictione Vult enim Paulus, Ut in omnibus afflictionibus aspiciamus ad futuram gloriam,quam consequemur in regno Dei glorioso. Neque enim hic de merito et causa regni Dei loquitur,sed qualesnam sint esse debeant regni coelestis haeredes ςstendit Crux enim non facit dignos regno Dei, sed declarat dignos, dignos, quam non propria dignitate,sed dignitate ac merito fili j Dei, cuius Elius crux unicanos dignos reddit aeterna gloria.

Siquidem stum est apud Deum reddere his, qui uos affl1,gunt , afflictionem, & uobis qui

amigimini relaxationem.

Apertius declarat quod dixit in oste floriem iusti iudicii Dei Idquie ab effectu iudicii Dei. Estque tale argumentum Iu-H a mim

122쪽

E PQ s Ammim est iudicium Dei, Igitur uobis qui ob pietatem hic affligimini, relaxationem, Saffligentibus uos poenam reddet iustus

Cum manifestabitur domi, nus Iesusde coelo.

Amplificat a tempore, S simul indicat non esse piis sperandam in hoc mundo requiem Z securitatem firmam. Nam tum demum salus nostra apparebit, quando filius hominis uenerit ad iudicium.

Cum angelis potentia suae in igni flammae.

Qualisnam sit iudicis aduentus futurus indicat, O terrorem incutiat inaphs d ad fortitudinem animet pios Angelos potentiae uocat, Per quo Deu suam potentiam exequetur. Ignis flammae adferet ardorem incendium impiis , piis uero fulgorem Z lucem, ut in hunc locum scribit Ath nassius Plura de hoc igni uide a Petri.

Qui ultionem infligit iis, qui

non nouerunt Deum, 8 non

- id tGad Inseq

123쪽

iter ida

obediunt Euangelio domini nostri Iesu Christi , qui poenam

dabunt, interitum aeternum, a

facie dominivi gloria potentia

Finis aduentus ad iudiciurn quo ad amplo attinet, nempe ut eos dominiis a ternis suppliciis subiiciat puniendos. Non nosse Deum, dc non obedire Euangelio, pro eodem ponuntur. Verba enim noti ciae usu scripturae per Synecdochen etiam consequentes effectus denotant. Est igitur nosse Deum scire quod sit , scire quae sit eius uoluntas, eique iuxta uerbum fidere, quod sane nilail aliud est, quam obedire Euangelio A facie domini,dc a gloriato tentiae eius, est quando dominus adueniet iudicaturus, suamque uirtutem declaraturus. Alludit autem Paulus ad dictum Psalmi 6 . Sicut tabescit cera a facie ignis,

Sic impii pereant a facie Des.

Cum uenerit ut glorificetur in sanctis suis 8 admirabilis reddatur in omnibus credentis

124쪽

bus, quod fides habita sit testi monio nostro erga uos in die ib

rinis aduentus domini ad iudicium, quo ad pios attinet,qualas sunt credente hoc est , qui testimonio apostolorum de Christo fidem adhibent, conuertendo severa poenitentia ad dominum. In his glo-xificabitur dominus, id est sancti ipsum glorificabunt 8c agnoscent suae sanctificationis authorem, qui mirabiliter hunc pro sentem miseriar statum aeterna commUra his gloria, Ideoque admirabilis seu admirandus merito habebitur.

Ad quod etiam oramus emam pro uobis, ut uos dignos hasbeat ista uocatione Deus noster,&impleat omne beneplacitum bonitatis Zc opus fidei in potentlia. Nunc preces addit Paulus, ut Thessa ionicenses Perseuerent in uocatione quod fit cum litas

125쪽

inta pr

THESSALON. st cum Deus implet suam paternam bene uolentiam, qua inuocatis opus fidei potenter absoluit Ut enim sua mera bonitate nos uocat Deus, ita S fidem infundit ei lincrementa largitur sua potentia. Opus autem fidei uocat respectu Dei, fidem in nobis esticientis Admoneatur ergo hic unusquisque nostrum , ne sacrilege opus Dei in se inchoatum destruar, destia ingra titudine sibi accersat iram Dei.

Vt glorificetur nomen dos mini nostri Iesu Christi in uos

his, Muos in eo, tu et gratiam

Dei nostri Sodomini Iesu Chriι

stlφFinem duplicem perseuerantis iniudhε uocatione addit.Vnum quidem,ut no naen domini nostri Iesu Christi glorifico Iur in credentibus. Alterum uero, ut ipsi credentes in ipso Christo glorificentur, Idque iuxta gratiam Deia domini Iesu Christi,ne quis hoc suis adscribat uiribus, sed soli potius bonitati Dei 5 merito Christi attribuati Porro ut Christus dici-H tur

126쪽

P Us . II. A tur in a glorificari, qui eius gloriam Ide,

confessione, tolerantia ac innocentia Uitae illusi rant,Sic in Christo glorificatur,quos Christus post multas his antlata aeriam nas aeternitatis gloria donabit. Admone mur igitur hoc loco, quo uitae nostrae Omanes actiones dc studia referri oporteat.

CAPUT SE

t A UI I S. Hortatur Thessalonicenses, ne sinant se decipi , ab iis qui extremum diem

iam in foribus esse praedixerunt. Nam Christus non adueniet priusquam Un dus in defectionem prolapsus fuerit, de Antichristus regnum palam obtinuerit, idque propter ingratitudinem hominum,

qui noluerunt ueritati credere.

ORDO ET PARTES

turi

per lassi

127쪽

THESSALON. Poterit hoc caput in quinque partes distribui quarum prima,est hortatΟ- via propositio ad constantiam, ne sinant se Thessalonicenses seduci ab iis qui extremii diem iam ceruicibus imminere clama hant Secunda est ratio propositionis a Uaticinio apostasiae coegni Antichristi sumpta Tertia consolatoria est, ne frangantur Thessalonicenses ob tantam rerum confusionem. Quarta exhortatio est ad Perseuerantiam. Postrema Votum g orationem pro Thessalonicensibus continet.

EXEGE SIS SECUNDI

CAPITIS CUM OBSERVATI Oisne doctrinar .

Rogamus autem uos rastres , super aduentum domini

nostri Iesu Christi, Maggrega

tionem nostri in illum, ne iiddimoueamini a mente, neque

turbemini uel per Spiritum uel per sermonem uel per Episto, iam tanquam per nos, quasi nostet dies domini.

128쪽

s ι PI S I. . A DExhortatoria propositio.Hortatur enit a Thessalonicenses ad constantiam , ut perstent firmi in fidei doctrina, quam didicerant. Mens enim 1 significat certam de ueritate Dei persuasionem mente conceptam Solet enim saepe subieAum pro adiuncto Metonymicos poni. Porri, hic quatuor observentur. Primum, ipsa obtestatio Pauli, Deinde obtest an dii dus, Tum duplex metaphora, postremo fallendi uiae , quas vult Thessalonicenses

cauere obtestatio non solum constantiam auditoribus uerbi commendat, veruma etiam indicat quam solicitus praeco uerbi diuini pro suorum auditorum salute esse debeat: ne quo modo per errores de Phanaticos homines puritas doctrinae turbo tur. Hoc enim Sathan quaerit,Ut cum cur sum do strinae impedire non possit, admi sceat sordes suas, ad turbandum doctrinae fontem , ne cultus Dei Uru maneat. Quare inItiis occurrendum est, nec qui quam tanquam leue contemnendUm, Un

de possit expectari periculum , uel in specie em minimum obtestandi modus, quod ipsos obtestetur per aduentum domini&nostri aggregationem in ipsum Solemus enim in obtestationibus non solum res

isa icta hac

129쪽

iclipticitat

CharaS,Verumetiam quae ad praesens nego rium facere videntur proponere. Hoc e ni pacto affectus magis mouentur ad soriam de rebus propolitis cogitationem. Est igitur sensus praesentis obtestationis: Si vobis animo harus est aduentus do- inini. Si desiderabile est uobis ad ipsum dominum colligi, ut aeternum beati curi illo uiuatis , persistite firmi in doctrinae sinceritate Metaphora prior est in uerbo dimoueamini, graece σαλSθκvota, si quesumpta a maris iactatione, quod pro uenutorum ratione nunc huc, nunc illuc fluctuat Vult igitur Paulus, ne Christiani sint adeo inconstantes, ut ad Omnia quae dicuntur,ferantur de propellantur,nunc in hanc nunc in illam opinionem. Discatur

igitur solide uerbum Dei, ne phanaticis opinionibus sit locus obfirmato corde, ritate Dei. Metaphora posterior, in Ue ho turbemini, graece ρο0 ,estque sum-Pta a rumorum inconstantia, quibus qui

fidem pro sua leuitate adhibent, Ροὼ

hoc est turbari rumoribus,dicuntur. Quare Paulus hac metaphora monet, ne simi lessimus leuibus hominibus, qui adque uis rumorem trepidant. Fallendi uias hic tres ponit, Spiritum,sermonem episto iam

130쪽

EPIs Τ II ADtam supposititiam, Spiritus nomine prophetias fictas intelligit, quibus ideo Spiritus nomen dederunt, Ut facilius fallerent. Sic hodie apiis Spiritui sancto adscri-hunt suas imposturas, ut eo citiUS ea tanquam oracula diuina recipiant homineS. Quare sequendum consilium Iohannis. Probate Spiritus,num a Deo sint. Sermo hoc loco disputationem significat deceptOriam. Sic enim saepe λογω graecis accipi tur. Sive mauis per sermonem garrulit tem futilem ad fallendum idoneam, intelligere Epistola supposititia fraudes Sath nicas indicat, quibus ille hanc ad fallen dum technam inuenit, ut sub nominibus apos olorum mendacia obtruderentur Ecclesiae: Perinde atque hodie Papistae suo errores sanctorum patrum titulis o nant Moneamur itaque hoc loco, Ut caue amus omnes praestigias Sathanae , Utque lucernam uerbi Dei solam in salutis negottiosequamur, memores regulae Ambrosianae, quae lib. I. Officiorum in hunc modum legitur. Nos noua omnia,quae Chiistus non docuis, iure damnamus, quia Ddelibus uia Christus est. Si igitur Christus non docuit, quod docemus, etiam nos id detestabile iudicamus. Ne

pies

turalio