Commentarivs in vtramqve epistolam Pavli ad Thessalonicenses

141쪽

n ita, totis

THESSALON. quadrat Annon iste perditus suas leges

diuinis legibus praesert An non atrocius scelus est papistis uesci carnibus die veneris, quam toto anno scortari crissum enim igneeXpiant, huic leti emi ridiculam fa-sisfactionem in contumeliam sanguinis Christi imponunt crudeles Psychotyranni. An non capitalius censetur crimen si iixorem duXerit sacerdos pius, quam si centies impurus nebulo in adulierio su rit deprehensus c um tamen Paulus iitrumque, hoc est interdictum ciborum, Aprohibitionem coniugii doctrinas daemoniorum pronunciat. An non facilius ignoscunt, siquis perpetuis potationibus se obritat, quamli missarum prophanationi saepius hon intersit ' Atque adeo legem Dei uiolare, papae cum suis leue 5 venia dignum peccatum iudicatur, ac decretum Papae uiolare sceliis est inexpiabile. Ait non hoc est efferre se contra Deum aes ne religionem c An non est vendicare si-hi imperium in Ecclesiam c Quare nemo dubitet quin Roma sit suprema sedes Antichristiani regni,&meretrix illa Babylonica,quam Iohannes vidit, ac angelus ii

terpretatur ciuitatem magnam habentem

Potestatem super reges terrae, Et quod pD

142쪽

EPIST II. Dp sit eius summus adminis lator, deos ipse Antichristus.

An non meministis quod cum adhuc apud uos essem, haec dixerim uobIS.

Paterna obiurgatiuncuIa est, qua taxat illorum obliuionem,Sc simul eis in memoriam reuocat, quae apud ipsos coram de aduentu domini de reuelatione Antichristidisseruerat.

Et nunc quid detineat scitis, donec reuelatur ipse suo tempo

re Repetit causam morae aduentus domini, quam eo minime ignorare dicit, de quamquam hoc loco in sententia reddenda uariant interpretes, tamen non dubito mentem Pauli hanc fuisse. Et nunc τὸ κα.

τέ p id est quid detineat seu moram de impedimennim quo minus aderit dies domini, adeo cito ueluti quidam apud uos dicunt scitia hoc esse, quod oporteat

antea

143쪽

THESSALON. antea reuelari Antichristum, idque suo tempore,scilicet post praedicatum Euangolium passim per orbem δε repudiatam gratiam,atque ita nihil hic noui dicit Pa

lus, sed tantum repetit cum asseveratione quod antea diXerat.

Mysterium enim iam opes ratur iniquitatis, solum tenens modo donec e medio fiat γ

Haec recte a ueteri interprete in pare thesin includuntur. Estque prolepsis ualde necessaria, cui additur consolatio. Pr lepsi occurrit obiectioni huic An non' die multi Antichristi sunt Sicuti Iohannes dicit Multos ia Antichristos lienisse.Qu re vaticinio copleto dies domini haud du- hie ceruicibus imminet. Respondet Paulus, Antichristus operatur iam mysterium iniquitatis, hoc est, arcanum suae iniquitatis, clam orditur, sed nondum iniquitatis re num plene occupat, quod sane futurum est antequam ueniat dominus. Nee aliud Iohannes uuli quam speciales tum sectas emersisse, quae essent futurae dissipationis i®ni Antichristi praeludia Ch ' rinthus

144쪽

l ilhthus enim Basilides Martion t V a lentinus Ebion Arrius S reliqui eius

regni membra erant,quod regnunti diab ius postea aduersus Christum erexit,atque haec de prolepsi Consolatio autem est in Uerbis sequentibus. Solum tenens modo donec e medio fiat seu tollatur, atque ita haec interposuit Paulus ac si diceret , Anti christus qui modo tenet,id est occulteis litur regnum introducendo uarias sectas, non perpetuo in Ecclesiam saeviet. Nam limitata est eius potestas. Fiet enim aliquando, ut e medio tollatur. Atque ita haec interposuit Paulus in consolationem eorum, qui sub Antichristi iugo premun-rur. Haec itaque Pauli mens est. Tametsi duplex uerborum ordinatio adhiberi potest. Prior ut mysterium sit nominatiui casus, hoc modo: mysterium iniquitatis iam operatur,id est efficax est scilicet per Anti christi praecursores, quod ita tamen resolui debet. Antichristus occulte suam iniquitatem modo exercet, scilicet per sua mem-hra seu praecursores haereticos sicuti supra expositum est. Posterior ordinatio sed prius deletis usitatis distinctionibus haec est, qui obtinet modo donec e medio tol- satur, cantum operatur nunc mysterium iniqui-

145쪽

THEsIAL N. iniquitatis, Hoc est, Antichristus qui nune per salsos doctores obtinere imperium Uidetur, non tamen plenum imperium ad litic nactus est, sed tantum occulte iniqui ratis regnum molitur. Sed eandem habet sententiam utraque Ordinatio.

Et tunc reuelabitur iniquus

Haec uerba non ad parenthesin Irenaeus libra cap. . sed ad ea qua praecessserunt referenda sunt. Estque repetiti praecede rium, quo aptius sequentia attexi possint. Proinde sic construe, tunc id est suo tempore scilicet post praedicatum Euangetium passim per orbem, S post repudiautam gratiam dile iniquus hoc est, Antichristus Reuelabitur id est imperium obtinebit ac palam in Ecclesia uisibili regnabit hunc genuinum uerborum sensum esse conuincit textus peristasis.

Quem dominus destruet Spiritu oris sui, 8 abolabit il. lustratione aduentus sui.

Dixit Antichristum e medio tolle

146쪽

E PQ s r II. Ddi in Nunc quomodo id fiat exponit, nimirum per Spiritum oris Christi de illustrem seu gloriosum aduentum domina.

Est autem Spiritus Christi, ipsa Euangesti

Praedicatio, per quam regnum Antichristi conquas abitur, de paulatim consumetur,

In totum autem non abrogabitur, anto

quam dominus ad iudicium uenerit. Poraro tametsi omnibus seculis suerunt pr quidam uiri, qui improbarunt papae Tyrannidem Tamen integrum suum regnum obtinuit usque ad annum domini II IT, quo Lutherus coepit Spiritu oris domini Papatum inuadere, a quo renapore adeo iparsum es Euangelium per pios Euangeli ministros, quod tantum non uniuerso orbi Antichristi, hoc est papae,impostura annotuerit, atque ita destructio, hi Antichristi, non subito fiet, Sed paulatim, donec ipse dominus suo aduentu Xtr mam manum apposuerit. Id quod haud dubie multo citius futurum est, quam nOstra oscitantia somniat Euentus hiaticiniorum omnium dominum in foribus esse clamat, ipsa rerum natura languida de es foeta de quasi neruata idem ostendit detestatur. Sed quo haec pertinentae ut uigi' lamus di oremus,nescientes quando dominus noster

147쪽

tem, cui si non obtemperauerimu S, turum est, ut audiamus cum fatuis uirgini-hus. Amen dico uobis, nescio uos.

Cuius aduentus est secunadtim operationem Sathanae omni potentia A signis Sciro id igin mendacibus Min omni

deceptione iniusticiar.

Hysterologia est. Descripsit enim regnum Antichristi Sc eius destructionem. Nunc eius aduentum cregni administrationem attingit. Virtute enim Sathanae omnia agit, is ut possit regnum occupare,

signis 6 prodigus mendacibus clarebit, itari jsque fallendi artibus, quo suam Tyranniciem stabiliat, instruetus erit. Irus non uidet hoc in Papatum Optime quadrarea Quot senavi miracula edebantur in papa

148쪽

E PQ s . II. Amin papatu ad confirmandam Idolatriam Se

inuocationem sanctorum, Imo adorationem statuarum, An non totus papatus

usque ad ortam Euanget frucem per beatum Lutherum huiusmodi scatebat signissQuaenam quaeso maior deceptio iniusticiae esse potuit, quam missiarum proph nati, de purgatori figmentum atque innumerabilium fraudum excogitatio: Qtiare admoniti ne sinamus nos talibus impos uris abduci a Christo,sed potius eas uerissimas Antichristi notas agnoscamus ac detestemur. Porro hic Iocus postulat, ut aliquid de miraculis dicatur,quo inter uerae fallacia discernere possimus. Signa itaque uera demiracula sunt , quasi quaedam biennis subscriptio, qua Deus suum uerbum approbat. Fallacia itaque omnia sunt,quae a Christi Euangelio homines abducunt. Verum ut hic mens pia magis confirme tur, signa illaec miracula meditanda sunt, quibus Deus non solum suum uerbum confirmauit,sed etiam quibus regnum Sythanae inuasit, ac se mundo declarauit Sathana superiorem. Huiusmodi sunt pluri- inde usque a condito miando edita,d

tram Ith

149쪽

lam proph

is pos a fusili

Pentecostes accessit, dato Spiritu sancto apostolis uisibili specie , praecipua autem sunt miracula noui testamenti per Christum dominum edita, quae Sathanas nulla arte in litari potuit. His signis contentisimus, quibus ueritas Euangeli j confirm ta est,reliqua relinquamus Js qui impostuaras apistarun es Satiranae admirantur suspiciunt.

In iis qui pereunt.

In consolationem piorum potentiam Antichristi restringit ad certum hominum genus, Nimirum ad eos,qtu pereunt sua culpa Sc ingratitudine. Stat cnim firma de immota sententia Deus uult omnes homines saluos fieri, sed per medium ordina-xium,id est per fidem in Christum,qui hoc med juna abriciunt, sua culPa Pereunr.

Pro eo quod dilectionem

Heritatis non receperunt in hoc,

ut salvi fierent, Z propter hoc mittet eis Deus efficaciam sedu, cstionis, in hoc ut credant mei'

150쪽

dacio, ut iudicentur omnes qui non crediderunt ueritati,sed objlectati sunt in iniusticia.

Dixit in quibus sit efficax sutura impinstura Antichristi, nimirum in pereunti hus, Nunc causam perditionis in ipsos transfert, nimirum quod noluerint recipere, quam dilexisse oportuit, Ueritatem. Hoc est, uerbum Dei uerum de salutere neris humani consequenda per Christum unicum saluatorem Deinde ingratitudinis poenam addit, nimirum quod Deus huiusmodi ingratis hominibus mittat iusto suo iudicio efficacem illusionem, permittendo scilicet diabolum mendacibus signis, falsam doctrinam confirmantibus, homines in errores praecipitare, quo dam nentur ob suam infidelitatem & ingratilinclinem. Atque hic aperte notatur causa, cur totus fere mundus prolapsus sit in tam

tetros errores. Ad hanc causam Vertamus

oculos quoties in regnis S prouincη Eue angeli j cursum impediri audimus. Hinc de nos admoneamur,ne simili ingratitudine,rursus erroribuS, astu Sathanae inuoleuamur. De hasce causis reiectionis S ap