Commentarivs in vtramqve epistolam Pavli ad Thessalonicenses

131쪽

THESSALON.

Ne quis uos decipiat ullo

modo.

Repetitio est propositionis cum asseu rationes, quae enim tenacius hominum mentibus haerere cupimus sepius inculca

Quia nisi uenerit ἁ πο

Ratio propositionis a uaticinio desectionis praecessurae aduentum domini. Est autem defectiva oratio, Nam subaudiendum est, Non ueniet dies domini, Sic emgo ordina,quia non ueniet dies domini, nisi prius uenerit αποςαesis. Restit OPO

sitio hypothetici syllogismi loco integri

argumenti a positione antecedentis ad positionem consequentis in hunc modum. Si non uenit cc rogασια, non diam ueniet dies domini. Atqui non Uenit αποS ασια igi tur nondum Ueniet dies domini. Describit autem hic desectionem,quae per totam Ec

Hesiam grassabitur,ut it ueluti quoddam liniuersale impietatis diluuium qu enim propior est aduenrus domini, eo magis omnia miscet Sathan, turbando Ecclesiae causa

132쪽

E PII II. in causa)-OX caput tantae desectionis conlΗ- tuens aduersarium Christi seu antichristum, qui in templo Dei sedens diuinos honores sibi usurpabit. Porro qualisnam

futura esset haec αποΞασία Obscurum uidetur, plerique ad Romanam monarchiam referunt, ac ita Xponunt quando Romana monarchia finem fecerit, is antichristus in locum eius successserit, aderit in s rihus dies domini. Verum haec expositio nimis uidetur coacta, alii insistentes oc huli propriae significationi Ezrogατιαρ

telligunt perfidam mundi a fide Christi

defectionem, unde apostatae dicuntur reli gionis desertores Cum itaque praedicitur hic uniuersalis quaedam mundi defectio a fide, indicatur simul prius praedicandum es. uerbum fidei per uniuersum orbem. Nemo enim a Christo deficere potest, nisi qui prius per Euangeli praedicationem Chris imperio erat subiectus. Hunc esse genuinum huius loci sensum non dubito. Praesertim cum Paulus prioris Timothei. q. hanc apostasiam ad fidem referat his uerbis: Spiritus clare dicit,quod in e tremi temporibu αποςκσοντα hoc est apostatae ficnt, seu deficient quidam a fide, attendentes Piritibus seductoribus , clostris uerbosi al

cili

tollisi alior

133쪽

tui THESSALON. doctorinis daemoniorum. Hic quia Paliliis

uerbo utitur a quo nomen et osασια descendit, non dubito quin utroque loco de eadem defectione, nimirum a fide loqua tur Huc accedit quod Paulus uideatur ad duo Christi dicta respexisse, quorum alterum est Matth: a . 8 praedicabitur hoc

Euangelium regni in toto mundo in testia moniti omnibus gentibus. Alierum eit Lucae. 8. Verumtamen filius hominis cum uenerit, num inueniet fidem super terramet

Hla Christus aperte loquitur de defecti ne uniuersali mundi, fide firmiter ij tur statuamus Paulum de desectione a fide loqui , quae Euangelium per uniuersum Praedicatum orber sequetur , id quod euentus etiam proh dolor comprobat. Nam Asia, Sc Africa ,4 magna pars Europaea fide Christi defecerat, d plerique eorum,qui de fide gloriantur, factis eam negant dodeclarant se turpiter a fide defocisse. Sed quid hinc fidelis colligeti Primum, hoc iraticinium obrjciet scandalo defectionis Sc confusionis tot regnorum ac populorum a fide Christi , in qua iram Dei aduersus ingratitudinem hominum consideret. Deinde huius defectionis cogi ratione eascitetur Pius, ad serium timorem Dea

134쪽

EPIST. II AD Des de gratitudinem erga Deum, ne I

gratus ipse quoque aliquando abiiciatur.

Et reusatus fuerit homo

peccati.

Iam de capite desecthionis agit Texitur autem hic descriptio Antichristi usque regni. Hic tametsi unus reuera non est, unius tamen personae nomine describitur, cum Propter regnum, quod contra Christum erigit, Tum propter Spiritum Sae, thanae, quo aguntur omnes qui Christo se opponunt, Unus igitur ratione regni Antichristiani dicitur. Dcinde S unus dicis tur κατ ἐξοχὴ , qui per successionem γmen supremum locum in regno Christo aduersario tenet. Quare cum regnum P Pae praeteXtu religionis Christianae, cum Christi regno ex Diametro pugnat,S PMPa in eo tanquam summus Monarcha praeasidet, ne dubitaueris ipsum papam hoc modo Antichristum recte dici. Dicuntur autem multi Antichristi, sed diuersi mode. Primum in genere,quotquot Christo quocunque modo aduersantur. alcS sunt Iudaei, Turcae, Prophanae gente ,

alij

spiris

135쪽

alii'tii uel professione, uel doctrina ues 'it hiat irio ibu, Christo se opponunt. Deinde di

cuntur a Iohanne antlahristi, quotquot

cit ita Spiritu Sathanae acti sub Christiano no

mine se Christo opponunt,per doctrinam, qui nunc Pseudoprophetae nunc haesetici dicuntur . non autem pseudochristi

lases Quinti fuerunt qui pro saluat ribu Iu h uieo populo ante deuastationem Hiem lx xyρ α salem se uenditarunt, quales fueruns Te da Magus, Iudas Galiloeus, Simon a AEgyptius quidam, multique ali Spium i quibus Iosephus uariis locis. Caeterum quis, odio papatus uideamur papam anti

tat regni christiani regni caput constituere, primum constituamus definitionem Antichristi, eamque stabiliamus uerbo Dei. Deinde

st puro uideamus in explicatione descriptionis G timet, Paulinae conueniat ne data definitio pap --, usque regno an non. Sit itaque haec deli nitio. Antichristus latine aduersarius Christi, seductor est qui religionis Christianae prael tu in templo Dei sedens, diuinos si hi honores usurpat, quique negando I , tu sum est e Christum tibi aliisque multis est in Gilio, homines a Christo ad Spiritus se ductores, doctrinas daemonioru signisi ubdueendo, quo ingrati erga ueri ratem

136쪽

IL AD Dei, poenas suae ingratitudinis erroribus mortiferis obsequentes luant. Haec definitio ex uariis scripturae locis est collecta. Qtiod antichristum aduersarium Christi dicam, ratio nominis est, hunc ipsum soductorem dc negatorem Christi cum Iohan: I. 2. Scq voco. Reliqua parum ex praesenti loco Pauli, partim exq. cap prioris epistolae Pauli ad Timotheum sumpta sunt.Verum quia unum ex membris definitionis datae non uidetur prima facie conuenire Papae, quod tamen Iohannes diserte

ponit cum definit Antichristum, uidelicet qui negat Christum esse Iesum opus est huius membri dilucida explicatione. Ne gatio itaque Christi dupllax est, Totalis partialis . Totalis negatio est Iudaica de

Mahometica seu Turcica, qua negatur filius Mariae esse promissus ille Messias, hoc est Christus saluator in se credentium. De hac negatione si Iohannes loquitur, Antichristi uocabulum latius accipit quam Paulus. Nam Paulus Antichristum intemplo Dei collocatum iri praedicit,uit qui uoce quidem confessione agnoscet a

Viae filium esse Christum,nec de ipsius persona cum ipsis Iudaeis dubitet. Reli aquitur ergo Antichristum,de quo Paulus loquitur,

137쪽

THESSALON. Rititur,non in totum Christum abnegare. Alia est negatio Christi partialis se haere rica,qua quae Christus habet propria illi

detrahutitur. Hac negatur alias diuinitas, cui se Cerinthus s Ebion tempore Iohannis apostoli opposuerunt, S postea Arrius de multi alii. Alias humanitas,quam OP Pugnabant, lartion, ValentinUS, Sechin dus de alii multi. Alias persona, cuius distinctionem a patre rabiose negauit Sabel liui, Paulus Samosatenus irataeas , cnostro tempore Michael eruetus Hispanus. Alias osticium, sed officii negatio duplex est. Quaedam enim in doctrina de moribus sita est, qualis est Pelaghac papalium omnium, qui uoce dc uita negant I sum esse Christum, id est, non tribuunt ipsi hunc honorem, quod solus sit uitaec salus credentium iuxta scripturai sed partem salutis adscribunt operibus, iisque ab

hominibus excogitatis, praeter Si contra uerbum Dei. Quaedam in moribus ta tum est posita, eaque est interna Sc externa. Interna quidem, cum iuXta uerbum uera Christi fiducia non sumus praediti. Extemna uero quoties factis negamus impiis, quem ore confitemur. Quanquam itaque Papa nec diuinitatem nec humanitatem

138쪽

E MI II D nec personae fidem impugnat, Tamen Christi negator est,quatenus ipsius ossic, Um proprium,ain rebus quam soli Chibsto tribuat Et quoniam Christus officii sui causa uenit in hunc mundum, atque hoc officium negat papa, relinquitur papam turpiter Christum abnegare, atque adeo hoc nomine patri S filio adue

saxa. Qtiomodo autem reliqua definitionis membra papae competant in t tus enarratione uidebimus.

Reuelatus fuerit. Retretari hic opponitur occultis insidiis, ut sit reuelari aperte Occupare regnum Sc exercere Tyrannidem in Ecclesia, quod nemo uidet papam fociste, ultra nongent0s annos, inde usque a tempore Phocae imperatoris, a quo Primatum in Ecclesia obtinuit papa. Homo peccati. Quaedam graeca Xemplaria non αμαρτας sed ανομιας habent, hoc est, iniquitatis, quemadmodum de uetus interpres legisse uidetur. Hoc itheto signincatur quod legis diuinae contemptor sit ac transgressor Vt qui S se, calios iniquitate constrictos inuoluat. Hoc qui non faretur Papae conuenire plane coe cus est

139쪽

attia linei

esti papali ΤΗΕssALON cus est Totam enim rationem cultus et peruertit, e loco legis diuinae, suas traditiones iam multos annos obtruserat Eccle-

Filius perditionis.

Hoc est ut ipse est perditus: ita perditionis author est aliis. Hic sane titulus ut Optime papae congruit Ita omnes monet ut ipsum tanquam pestem ac perditionisma ristrum fugiant. Paulus pronunciatanautem esse, qui inuertit Christi Euan-oelium, d Christus uocat Iudam filium perditionis,qui Christum osculo perdidit, qui fieret ut papa non recte diceretur filius perditionis, qui plusquam proditorio osculo Christum prodit, esus Euangestum inuertendo S sanguinem ipsius sacrosanctum pedibus conculcando

Qui est aduersarius.

Graece o Evτικε involsub articulus emphafin habet ut significetur caput Anti christiani regni, qui se Christi officio opponit,sibique tribuit quod Christi est pro, prium,quod sane in papam quadrare prohatum est antea,et mox clarius ostendeturi

140쪽

Et esterens se aduersus omne, quod dicitur Deus aut numen,

adeo ut apse sedeat in templo Dei tanquam Deus, ostentans

seipsum quasi sit Deus.

His tribus attributis,quae eodem pertinent, arrogantia Antichristi describitur, qua uult suas leges aeternis Dei decretis praeserri. His notis significatur,quod An richristus non sit aliquis proprie extra visi-hilem Ecclesiam , sed quod sit arrogans quispiam glorians de Ecclesiae titulo at efferens se usque adeo ut se ostentet qualisit Deus Id quod sane non ad naturam di- Minam, sed ad potestatem in Ecclesia resea xendum est, qua potestate sibi sumit ius condendi leges uitae ct mortis in Ecclesia, Iacobi . dicitur. Vnus est legislator qui potest seruare S perdere. Loquitur autem laic apostolus non de externa politia,sed de spirituali regimine iniare cum coniungitur seruandi perdendique potestas cum legislatoris Dei ossicio, significat aposto

lus eos omne totam maiestatem diuinam

ad se rapere, qui sibi ius serendae legis uenη dicant. An non hoc uerissime in papam