Commentarivs in vtramqve epistolam Pavli ad Thessalonicenses

91쪽

ici caedatus,

qualia ala THESSALON. sum mendacii coarguit, eiusque omnipo tentiae derogat.Proinde hic ratio coeca capriuetur, detur gloria Deo, apud quem nulla res est impossibilis Coelum inquit,

terra transibunt, uerba autem mea non ransibunt.

reliqui erimus in aduentum Domini,nequaquam praeueniemus eos qui dormiunt.

Eodem temporis momento omnium hominum erit resurrectio communis dam primus homo non praeueniet ultimum eorum qui morietur, sed una excit ri omnes sistentur coram iudice Christo, Quare nihil reser quocunque temPOremoriatur aliquis,modo in Domino.

Quoniam ipse Dominus cum hortatu loce Archanisset ac tuba Dei descendet de

coelo. Quis sit reserrectionis autor,5 quis modus ostenditur. Ipse enim Dominus Christus excitabit mortuos, Cui nihil dif-

a ficile

92쪽

E I s T. L A Dfiesse est. Si enim ex nihilo quicquid ξ

rerum creale Potuit, cur non poterit mo

tuos reuocare ad uitam Modus quoque describitur,quod cum hortatu de uoce asechangeli e tuba Dei descendet. Eadem fere Matthaeus reser o ore Domini cap. 24. Videbunt filium hominis uenientem cum uirtute dc gloria magna, is mittet Angelos suos cum tubae uoce magna, de congregabit Hectos suos aequatuor uentis de summis coelorum usque ad terminos

eorundem

Et mortui in Christo reseragent primum,deinde & nos qui uiuemus qui reliqui erimus, sis mul cum ipsis rapiemur inius hibus, in occursum Domini in

aerem. Ordo resurgentium describitur, se

mirum ut antea mortui, c tunc Uiuentes, qui tamen in momento commutabuntur,

simul rapientur in occursum Domini. Nihil autem hic de impiis dicit, qui tum se- ramo inutilem panitentiam agent. Nam

93쪽

THESSALON. haec tantum in consistationem piorum di

cuntur.

Et sic semper cum Domino

Effectus restirreetionis piorum Ioetis simus , nimirum aeterna mansio apud Dominum in aeterna beatitudinis gloria, ubi Deus erit omnia in omnibus . Vbi Perfecta erit electorum iusticiae innocen

tia.

Proinde con lemini uos mutuo histe sermonibus.

Conclusio consolationis est, in qua ostis fides resurrectionis ostenditur. Nimi rum ut inde petamus consolationem in omni afflictionum genere. Nam ipsa mo tuorum resurrectio, ut prjs finem omnium malorum adsert, Ita eosdem introducit,in qua compensabui tur afflictiones Prae

94쪽

Etremus dies repente incatitos sirinet, Quare uos pie de sancte iuxta uoluntatem Dei uiuite.ut integer sit spiritus de anima de corpus sine querela inadue tum Domini seruetur.

ORDO CAP. ITIS

c I. Nine quarti de modo resurrectionis ad-lmonuit, hic quaestionem de tempore attingit. Deinde Marias exhortationes inde extruit, ut parati simus in aduentum D mini. Tandem petit pro se orari,dc fausta imprecatione claudit Epistolam.

EXEGESIS QVINTI M

PITIS , CVM OBSED Porro

95쪽

Porro de temporibus Maraticulis temporiam fratres non

opus est ut uobis scribatur.

Occupatio est,qua anteuertit furiosas quaestiones eorum, qui nimis anxie dero hus occultis,4 praecipue de extremo diequisiverunt,ac si diceret:Non opus est asericulum temporis aduentus Domini solicite quaerere,iatis est certo scire,quod uerEMenturus sit.

Ipsi enim exa ste scitis, quod dies Domini tanquam furorino ste sic ueniet

Ratio occupationis di modus aduenatus Domini. Consert enim eum iuri in expectato aduentu. hiemadmodum enim fur non praemonet,sed alte dormienentes invadit, Ita Dominus subitis,dum hoc minime expectant homines,adueniet. Quae res maxime deberet nos excitare ad uitae innocentiam seruandam, ne nos in primat ille dies incautos. Debet enim ignoratio haec ad studium uigilantiam

96쪽

Us I. Dexcitare tutata Domini praeceptum,Matth. 2s Vagilate, inquit,' Orate,quia nescitis diem neque horam in qua filius hominis Menturus est. Vult itaque Dominus nos similes esse prudentibus uirginibus, quae oleo in uasis suis accepto, pedi arunt ad uentum sponsi. Porro per diem Domini. communem omnibus finem, de priua tum cuiusque intestim monet Theophylactus.

Quando enim dixerint, pax& securitas, tunc repentinus sus

perueniat eis interstus.

Proximae similitudinis declaratio est. Explicat enim Paulus cur dies Dominisuri sit similis, nimirum propter in pectatum aduentum. Porro duo hic obser-Da. Securitatem praesentem impiorum , dc superuenientem interitum,cum omnia sibi tuta pollicentur impia,subito ira Dei obruet eos, qui in tenebris ignorantiae Des Se contemptus secure stertunt, ebri huius mundi illecebris.

Quasi dolor partus mulieri

praes

97쪽

Praegnanti, nequaquam essu

bient quhirum interitum impiorum similitudine pulcherrima pingit In qua tres lint partes. Quemadmodum praegnans mulier intra se doloris materiam circum fert,Ita impr contemptum Dei Sahasce tera materiam aeterni cruciatus in pectore Herunt. Deinde Ut mulieris praegnantis 2olores subito eam inuadunt, Ita Poena commerita opinione citius superueniet impiis Posti emo ut nulla praegnantium euadere potest, in partus dolores exportatur, ad eundem modum nec impi sua supplicia euasuri sunt.

At vos fratres non estis in tenebris , ut dies ille uos tamquam fur opprimata

Consolatii pios qui in die,hoc est, in clara Dei noticia pie ex fide uiuunt. Vt nim per tenebras significatur ignorantia Dei, oscitantia, de securitas Ita per lucem Dei noticiam ac fructiis fidei intelligit.N uue Paullis hic dicit diem illium aduentus Domi

98쪽

EPIs T. I. DDomini η notum esse, sed eos tantum tittos sore monet, ut qui clara die uigilan . tes in uero timore illum excipiant. Vigilantibus enim Scin luce uersantibus, si prγdo aliquis aditum nactus de improuiso incumbat, nihil poterit quod eorum est deuastare. At si in tenebris dormitantes deprehendat, relatis spolijs abscedet im- Primis

Omnes uos filii lucis estis &filii diei, non sumus nodiis nesque tenebrarum , proinde ne dormiamus sicuta caeteri, sed

uigilemus sobrii simus.

Piorum communia ossicia exponit. Idque primum in genere pulcherrima mmilitudine. Cuius sensus hic est. Que admodum dies laboribus 5c uigiliis,non somno aut torpori destinatus est, Ita uoc trad lucem Euangelii per praedicationem uerbi a tenebrarum regno,debent nunc ut in die clara uigilare, de sua tam augusta uocatione digna Praestare opera,quae Om nia ad uigilantiam sobrietatem reuocat. Vigilantia quidem est dum ieeta sic ritate

supis

99쪽

rade netari i

v MEs SALOM state carnali certa spe in Dominum respicimus. Huic opponitur dormitio,quae est supina suo salutis negligentia. Sobrietas Uero est qua cauenix, ne illecebris huius mundi ebrii,in somnum securitatis incidamus , sed potius ut alacres simus ad praestandum officium. Observetur proinde Iloc discrimen inter pios & impios,Illi iurata lucem Euangeth ambulant , hi mundi negotiis inuoluuntur, cura salutis suae abieeta.

Qui enim dormiunt no studormiunt, qui ebrii sunt noctu ebria sunt.

Argumentum est a simili. Quemadmodum homines noctu dormiunt cinterdiu uigilant, noctu sunt ebrii, de interdiu sobrii: Ita nos decet qui iam noctem ignorantiae superauimus, uigiliis sobri tati studere. Id quod lux Euangelii requirit, ne mente grauata somno ignorantiae, Scorde intemperantia Z crapula defati gato,sorde nos in tam clara Euangelii luce geramus.Similis est exhortatio ad Eph. s. Ne sitis consortes illorum , erati enim aliquam

100쪽

Nos autem quin sumus diei, sobrissimus,

Accommodatio est similitudinis. Nos qui sumus diei, id est, qui nocte superata ignorantiae, uersamur in Evangelii luce si mus sobrii.

Induti thorace fidei 5cchuritatis, & galea spe salutis.

Quis spectent uigiliae sibrietas Chrsestianorum, nunc Ostendit, nimirum utanarmis excubent perpetuo aduersus hostem. Describit autem ποποπλιο Chrsestiani militis paucissimis uerbis, quam stisius describit ad Ephes. 6. Hic tres Christianorum uirtutes fidem, charitatem Sspem ponit, qua armorum titillo ornat. Nam ut scutum,thorax,d galea muniunt

corpus militis mundani Ita animum pii hominis aduersus tela diaboli munit fides, qua totus Christus induitur, charitas, qua fides lucer, Sper, quae omni insultui dia' holiataruiusl