Commentarivs in vtramqve epistolam Pavli ad Thessalonicenses

161쪽

ΥΠ EI SALON.tio Particula uniuersialis expresse ponitur cum dicitur a domino, quod oporteas Praedicari omnibus gentibus. Nam ita Hebraismum explico in omnes gentes. Huc faciis mandatum uniuersale Matth. 23. Ite docete omnes Et Mares16. Euntes In mundum uniuersum, d praedicate Euangelium omni creaturae. Ex his liquido constat, quod Euangestum non ad hane uel illam nationem pertineat exclusi, et ris, sed ad omnes nationes sub sole, de ad omnes homines in omnibus nationibus. Apparuit inquit apostolus Christi gratia Dei salillisera omnibus hominibus, de alibi: Deus uult omnes homines saluos fieri, d ad cognitionem ueritatis Uenire. Quid conseiationis hinc hauriat sponsa Christi,quando luetatur cum conscientia Peccati, nemo uerbis explicare potest, Sed quilibet hoc intra se sentit facilius, quam

de eo loqui possit. Deinde haec definitio habet, qualis sit

Praedicatio Euangelium, uidelicet conue honis, de remissionis peccatorum in nomine Christi. Primum dicitur Euangelium praedicatio conuersionis. Fit autem haec conueisio,

162쪽

E P Us II. J A Deum reminciamus Sathanae 8 peccato,de confugimus ad misericordiam Dei, certa

fiducia in Christum, passum pro nobis de

resuscitatum, recubentes Euangelista synificante uoce utitur cum propheticam appellationem uidelicet conuersionem transfert μετανοιαρ qua uoce significatur non simpliciter quaevis conuersio sed certa quaedam conuersionis forma uidelicet animi. Idque iuxta regulam Euangelii. Vulgo redditur μετειοια poenitentia: quae appellatio nona forma conuersionis sumitur,sed a parte antecedente seu a conuersionis initio. Sunt enim tres conuersio nis partes, uidelicet contritio, cui propriὸ conuenit poenitentis appellatio, fides, dehonum propositum, seu noua obedientia. Contritione dolemus nos peccasse,i3 poc hitetnos facti. Fide conuertimur ad se sericordiam, quam offert Euangelium in Christo mediatore dc reconciliatore nostro. Cum hac fide necessario coniunctum est bonum propositum, seu noua obedientia Antecedens proinde pars conuersponis es contritio, forma conuersionis a ipsa fiducia in Christum, consequens par est noua obedientia seu bonum propositum. Hoc cernitur clare in omnium hom,

olic

163쪽

i coqui istis, cui pro lit uerbo rΥΗESIALON. num conuersione, Id quod paucis me piis ostendam. David primum tangitur sensu peccati, obiurgatus a propheta Deinde erigit se fide promissionis, quam concepit m concione prophetae, tum se gratum Deo ostendit omni genere obedientiae. Acto: et dum arguuntur Iudaei a Petro leniunt primum in cognitionem peccati, de iusti iudicii Dei ob peccataim, Unde compungimtur corde, S dolent se Deum offendisse Deinde in hoc ingenti dolore dicunt ad Petrum .d reliquo. apostolos: Quid faciemus viri fratres quibus Petrus respondit μετανοGn, hoc est couertimini, scilicet ad Deum fiducia mediatoris Iesu Christi. Et baptizetur unusquisque Ve' sirum in nomine Iesu Christi in remissi ne peccatorum Uestrorum, di accipietis donum Spiritus sancti. Hoc exemplum facile ostendit quid sit proprie conuersio, quam ut necessario praecedit noticia pec calid dolor ob peccatum, Ita necessariosequitur noua obedientia, quae est actio Spiritus sancti in credentibus.

164쪽

EPIST. IL ADonem, Nunc sequitur quid conuersis osserat. Ita enim habet definitio Euangestum est praedicatio conuersionis δέ remissionis

Peccatorum. Offert ergo Euangelium omnibus hominibus, qui conuertuntur seu credunt, remissionem peccatorum . Haec

remissio nihil aliud est quam obtigationis

ad aeternam mortem di damnationem b-lutio,de poenae debitae condonatio. Fit autem haec remissito, ut dictum est, quando in conuersione credimus nobis Deum esse Propitium,propter mortem 5 resurrecti nem Christi. Huius remissionis pulaherri ma imago proponitur Math: 18 in debitore, qui debuit suo creditori decem milia talentorum. Qui cum non habuit quod solueret, remissiim dc condonatum est ea totum debitum ex mera misericordia. Porro in fide remissionis peccatorum plura coniuncta sunt. Videlicet expiatio Peccati, per solum sanguinem Chrilli, im- Putatio iusticiae, di acceptatio hominis ad uitam aeternam gratis propter Christum et haec tria iustificationis nomine saepe intesti-guntur,ac eius quidem partes cententur. De his beneficris ita Paulus scribit Iusticia

Dei per fidem lis Christi in omnes qui

credunt.

165쪽

obliniu

γnis pulchilli hesis in i ii rhi contorti habuit diTHEI SALON. credunt. Non est enim distinctio Omnes enim peccauerunt, is egent gloria Dei. I titilicantur autem gratis per gratiam ipsius Per redemptionem, quae facta est in Christo Iesii, quem proposuit Deus propitiati onem per fidem in sanguine ipsius, ad ostensionem iusticis suae propter remissio

nem peccatorum praecedentium, quae Deus tolerauit, ad ostentationem iusticis eius in praesenti tempore,ut lit ipse iustus 4ussilicans eum qui ex fide est Iesu Christi. Vbi ergo gloriati,c exclusa est, per quam legem c operum ' non sed perlegem fidei Arbitramur igitur iustificari hominem fide fine operibus legis. Hactenus Paulus, ex cuius uerbis facis apparet con iungi haec tria in iustificatione hominis, Uidelicet expiationem peccati , imputationem iusticiae, Scacceptationem gratuitam ad uitam aeternam. De quibus tribus nunc e licatius dicemus, ut manifestum fiat quam insigni contumelia papa, qui hanc totam doctrinam obruit , filium Dei aD

Primo ergo loco in remissione peccatorum est expiatio peccati:quae fit,ut Paulus docet, Perianguinem Christi. Dum uidelices

166쪽

E PI S T. IL A Dlieet Christum per fidem induimus Id Christi membra efficimur. Huc pertinent multa dicta scripturae Iohannes ait: ecce agnus Dei qui tollit peccata mundi. I. Iohan: i. Sanguis Iesu filii eius emundat nos ab omni peccato. I. Iohan: 2. Si quis Pe cauerit aduocatum habemus apud patrem Iesum Christum iustum, S ipse est propitiatio pro peccatis nostrisci non proen stris autem tantum sed etiam pro totius mundi. Haec testimonia dc multa alia te stantur nulla alia res piari,purgari,S tol

li peccata omnia,quam solo sanguine Christi. Qui mortuus est, ut Paulu ait, Pr pter peccata nostra scilicet expianda purganda, de tollenda. Secundo in remissione peccatorum est imputatio iusticiae. Nam, ut omni qui credit habet expiationem peccatorum: Ita etiam habet imputationem iusticiae Vilex ipsum damnare non possit, cum habe a quod illa requirit. Quod autem haec iusticia sit iusticiae imputatio testatur minius Romesq. his uerbis: credidit Abraham Deois imputatum est illi ad iusticiam. Et

autem qui operatur merces non imputa

tur secundum gratiam, sed ex debito da

tur.

167쪽

cipianti,*THESSALON.riir ea uero qui non operatur, credita tem in eum qui iustificat impium, imputatur fides eius iniusticiam. Sicutis Dauid definit beatitudinem hominis, cui De iis imputat iusticiam sine operibus, Beati quorum remisi, sunt iniquitates di quorum tecta sunt peccata. Haec iusticia Dei dicitur, quia non est hominis propria sed est ex fide Iesu Christi, ideoque Deo accopia dc grata. Ita enim Paulus Philippen. r. seipsum statuens exemplum, hanc iusticiam ab hominis propria quae est ex lege distinguit sunt autem haec uerba Pauli Existimo omnia detrimentum esse propter eminentem scientiam Iesu Christi Domini

mei,Propter quem omnium iacturam feci

S arbitror est e reiectamenia, ut Christun lucrifaciam, ut d inueniar in illo, non harihens meam iusticiam, quae ex lege est: Sed illam, quae ex fide est Christi Iesu, quae ex Deo est, iusticiam in fide S c Qtiid quaeso clarius dici potuit c Paulus hac primum prodit nudus in conspectum Dei, exuit omnem opinionem austiciae propriae, quae

est ex lege,ut possit fieri capax iusticis Deiqus est ex fide Iesu Christi. Proinde

qua consistimus ora Deo, no est hominis,

non est legis, non est ultorin operum ted est Dris

168쪽

omnis qui credit in illum, adeo ut Christi iusticia illi imputetur, ut ea censeatur ita situs coram Deo, ac si ipsius propria esset. haec Christi iusticia, quae nobis imputatur definitur Rona es obedientia Christi ubi collatione facta inter Adam Sc Christum in hunc modum loquitur Apostolus. Quemadmodum per inobedientiam uni iis hommis pectatores constituta sunt multi, Sic etiam per obedientiam unius iusti constituentur multi . . Corinth. . eum qui non nouit peccatum, fecit peccatum, Ut nos fieremus iusticia Dei in ipso. Ex his concluditur, quod iusticia Christiana,qua consistimus coram Deo , sit obedientia Christi credenti imputata nam ut obedientia crucis Christ1, est expiatio a peccato, ita edientia legis in Christo, est iusticia nostra quae obedientia ideo omnibus sufficit, quia est obedientia hominis qui est Deus. Nam ex illa admiranda S adoran da unione diuinae 3 humanae naturae in Christo, est precium de aestimatio infinita omnium operum in humana natura Christi.

Cum ergo homo hac obedientiasti iusticia Christi ornatus Prodit incospectus

ipsi

169쪽

in hara Dei, iustiis censetur, ita ut lege Dei sit om. nano satisfactum. Nam habet quod ex roquarit,nempe iusticiam: non quidem sese malem in se, sed in Christo, quae credent amputatur. Vnde Paulus Rom. Io finis Iegis Christus iniusticiam omni credenti

Hoc est, omnis qui credit in Christum hahet finem legis: id est, quod lex ut sum nati requirit, nemphiusticiam, de cum nisiicia uitam. Hinc facile patet, quid Christus uoluerit, cum interroganti cuidam quid faceret, ut haberet uitam he tam responderit. Si uis ad uitam in oredi

erua mandata Nam qui seruat mai data habet quod ex requirit, nempὸ iusticiam

cui Deata uita debetur. Ita rectissimam uiam monstrat Christus, dum ad obedie tiam mandatorum mittit uerum si hic dolescens in se descendisset, agnouisset suas maculas deplorasset suum peccatum Genudum se cum Paulo coram Christo pro uisi e monstrasset sanὸ illi alium mo- Uum consequendi finem legis, iussisset ita Ium in se credere, ut in se inueniret quod apse non haberet, nemp iusticiam quam

lex requirit.

Tertio loco in remissione peccatorum est accePtatio gratuita credentis hominis

170쪽

E PI S II ' in ad uitam aeternam. Haec cum remissione peccatorum 8 iusticia imputata cohaerer, iit quae ab illis dependeat. Haec acceptatio in dilectione qua nos in dilecto charo h het pater, fundata est. Porro duplex ac ceptatio hominis est coram Deo, una fidei est uidelicet cum gratis propter Christum acceptamur: altera obedientis est, uideliucet cum credens persona propter suam o hedientiam accepta est,adedit etiam prae mium obedientis recipiat. Sed de priori acceptationis genere hic agitur.

Hactenus simpliciterra perspicue, ut spero, proposui doctrinam sponsae Christi

de Euangelio nunc quomodo huic doctrinae se opponit aduersarius Christi P pa breuiter expediemus. Euangelium Papistis noua Iex est,quae eadem praecipiat,ec prohibeat quae Deca lo rus, Sed plenius,Lo ardus libro ter tio distinct: o. exemplum sumit de non moechando,cui praecepto dicit superadditionem factam in Evangelio,in quo omnis concupiscentia moechandi prohibetur. breuiter illis te uetus comprimit manum, lex noua seu Euangelium comprimit animum. Quid hic dicemus cinii non into lerabilis