장음표시 사용
51쪽
fectu verum abaci schema producere Non potuerit, illud retulit ex exemplo , quod sestinans quis exscripserat. Itaque legit: L.
PRVPΗpti ER . Fatetur tamen marmoris scalpturam ante vocem RV X IN AI eotiar tam Petustate ; et si diligentius intuenti ibi marmor suh artificis coelo ita dissis
sum adparet , ut quadrathrius interstitium tinius litterae vacuum linquere coactus sue rit , aliasque non tam nitide edisculpere quiverit . Vertit ergo Ziicitis . Stabitis . titistii . mddire . Turiatis . Mensam . Ati-λitiae . posuit. Ruhinam autem idem, ac Atitieitiam Deam satorum runcinationi praesidentem putavit . Illud vero lemma in abaci medio interpretatur : labaci dedicatio. Multiplicem orientalem eruditionem, qua suam tuetur interpretationem , videsis l. c. Nobis sane , ut , quod es , libere sateamur , nimis longe petita ea omnia videntur a praesertim cum plura salsae lectioni innituntur . Lanetius porro Zom. II pag. COS , licet non admodum Passerit interpretationem improbet , tamen quasi haesitans illud lerentia eis stiva vertere mallet , Sacerdotis vel Socordotalis sum, nempe ab iis c facer detrahens : infra vero illud , quod ex aliorum relatu legerat , herctitate procinat , putat verti posse facerdote Proethia sive Procinio : , in altero sui operis indiculo, qui oscarum vocum est ,
novam coniecturam protulit: et iux i si o iii te errato per nome proprio , e precede ua
stitio 'rpuraeveras. Re tamen vera nos, qui
marmor sedulo inspeximus , ad eiusque fidem typum exactissimum dedimus , neque spatium ad praenomen recipiendum invenimus ( etenim ante eam vocem interstitio lum quidem est, sed quod nullum litterae vestivium exhibet, ut tute vides), neque illud prueitiai , nec praetaneo , nec rucinatus quam adparuit. XVII.
pridem observarunt non modo apud Etruscos, &Cscorum , sod & apud Latinos antiquiores . Nos modo addimus, eamdem litterae fixuram apud Latinos ad sera usque tempora perdua asse , ut Parax3 III, cum de veterum orthographia differemus, locupletissime demonstrabimus.(ig) Esementum R Latino D respondere in ambobus hisce monumentis pro certo habemus,
eis contra senserit Cl. Laiarius , qua utrumque
elemonium si , si pro R a seipiendum ego duxit . Principio enim ec qinis inducere in animum potest , barbaros illos , inopesque linquae populos , quibus litteras D sonus esset iunoetus, pro una canina exprimenda duplici elemento abundaste ab antiqui inmo usque aevo, ut patet e marmore Nolae in Viven orum pomario eruto anno in or , quod masnam antiquitatem redolet; aiquo adeo in una brevissima epigra piae exaranda , quin & in eadem voce huiusce uniugelementi divitias ostentasse , ut videre eri in vo-
cuod constantes eorum in eiusdem vocis scriptura animadvertimus HERENTATE bis in Herculanens mensa cum eodem elemento I insculpta misi tur: contra MERRIS cum duplici elemento si se tibi tor, aeque ac in Nolano lapide, quem vide apud eumdem Langium T. II p. oo'. Certat Pitur ratione, ni fallor , non arbitrio sic secis evidentur. Pra teten si Osci , cuius fundi erat illa vox MERRIS, teste Festo (M M v at id inest nomon magi ranu est ) cum canina exprimebant , cur Ennius, cui cor praeter Graecas, Latinas net tretas , Osce sapiebat , in Latinum transtulit MEDDIX Cur Livius , aliique Latini nunc ipsum Campanorum magistratum dixere Medd x ruticum , vel ut alsi te eunt Media is utim , &
ron potius ex naruralium ore Meri xttit crim
at qui Volsci , qui Latinis litterarum formittitebantur , fitente eodem Langio , mri inscribebant : id quod exploratissimum habemus
non modo ex aenea lamina Vel sterna apud Lanis et tum pag. dis , sed , ex alia lamina: quantivis pretii, quae quarto abhinc anno in Luc niae pago , cui nomen oppe inventa est,& munificentissimurum Rex noster huiusmodi monumentorum sagacissimus aestimator quadrinueniatis aureis ab inventore redemtam in Hercul nensi s oplis laeto adservat. Utraque enim eius iacies insculpta est , altera alchaica Lati na linqua legem de iureiurando a novis mirum stratibus intra certos dies praestando exhibet : altera vetarci Latinis item litteris , quae a Veliternis non sunt absimilorum , sed volsco idiomate concepta est: utriusque autem schema exhibemus Tas. Γ, ct , ut inter petroni inponia exerceantur. In hac
autem quinquies uox MEDDIS . & MEDDIX, bis voto ME ODI MD, semel MEDICINI lestiatur: ita ut dubitati nequdiat, quin cum D ea vox constanter scripta , & pronunciata fuerit . Hisce igitur ara umentis fractuq elementum in Oscis& Samniticis monumentis pro D Latinorum esse adcipiendum, eiusque sonum populis illi; miniis me sui se is notum suspicor . In eam autem iuspicionem k eti=ki .etoc Madochius iam venerat, Addoque in suis V hi uiso Drmo im eo Aduitis snt sin uoce Tti ictis Oscam Herculanensis abaci epi-praphen interpretans sic scripsi: Tutici Doro prae
tra senserim , & licet concedam lenem blaesamqne caninae litterae pronunciationem adeo Oscis placuisse, ut saepe R pro D commutarent : non secus ac Neapolitana plebecula R pro D usurpat,
adeoque pro Madonna pronunciant M Unnas tamen credidet in s uram R inversam Latino tum D apud eos respondisse . Et proinde in hac epi
52쪽
PII ED. Quare cum aperte ibi legatur heren-raten uerticinat, cumque, ut optime idem Langius , , Maetochius viderunt, dandi casus in ea sententia requiratur, scilicet cui donum oblatum suerit; & manifestus in ue tentateu adcusandi casus adpareat, sic vertendum putamus: I. Stabes (i ), I. uti ilrie dixi titici Sacram mensum Erycinas pro-sserunt. Eryclinam Venerem dictam esse quis ignorat ' An vero eodem adgnomine ipsam Divam osci , , Samnites salutaverint ;vel cur Veneri Erycinae , quae ab Fryce Siciliae monte, ubi colebatur, ( s v ra sunt , quae adcepimus ) nomen adepta est , donarium Ilerculanenses obtulerint, videant otiosiores . Nec te moretur adspiratio , quae certicincti praesaea vis tur , contra quam vulgo Erycinam sine spiritu scribunt. Etenim , praeter quam quod mi- risee in adspirandis vocibus antiquorum
monumenta variant , ecquis negare ausit
Oscos eam vocem adspirasse , quam sine spiritu Graeci, & Latini egerrebant 3 Sed si adhue exemplum quaeris, en tibi late culum , quod in Farne sano Regis nostrimus eo adservatur , in quo habetur : ENERVS . II ERVC. h. e. Veneris Erucinae (i ) . Cum igitur huiusce epigraphesiota syntaxis, , sententia constet: nempe propria duo nomina in rceio casu I. labeso, re . Atii litis, qui Ne diruttitiei munere ornati dicuntur et tum verbum Proserunt, quod eos donarium obtulisse notat ; tum dandi casus Erycincto , unde cui numini oblatum fuerit , pateat; quid remanet interpretandum , nisi quartus ille casus crarenta teng Is autem meo iudicio facillimus intellectu est. Atque utinam in plura incideremus huiusmodi monumenta , e quihus certam os carum vocum intelligentiam
hauriremus i ouid enim sit mrentaleis sui, oculos hahemus , scilicet saeram illam mensam donario Erycinae oblatam ream igitur rem se Oscos adpellasse certo novimus. Quid autem reseri, nominis et mon divinando investigare, quando certam
eius si ni scationem tenemus Quod si quis
hariolationes amet , hanc nostram conie- Eluram expendat . uerentaleis fortasse di
cium Osee , quas Ferpntiatis a ferendo , quod verbum fero apud Oscos in usu suis se praeter alia monumenta haec ipsa epigraphe docet : itaque . responderet Latino rum ferctilo, vel feretro , ubi scilicet Diis fercula sive dapes inferrentur. Et quidem Cl. Lantius Tom. II pag. . et observat in
Tabulis Esau binis SV FERAΚLV esse parvum ferest tim , quas sisse, eusim duobus
vas bus substinendis a aliud vero maius tribus lancibus recipiendis idoneum dici FERETRV. Eccur idem sacrum serculum
Osce FERENTATIS , suo HERENT A TE is diei non potuit 3 ouis Oscas desa
nentias in numerato habeat 3 Quae s ita sunt, nemo abnegaverit, illud herentat is itim , quod in tabulae medio legitur . non aliud tibi velle, quam sera mens stim . Quod vero ad alteram Pompeiani parietis epigraphen adtinet , ea procul du- epigi aphese-hio programma est ad aliorum instar , et , . . . quae in illius urbis aedibus adpicta visuntur , de quibus infra susus agemus .
SAd illius sententiam ecquis certo adsequi valeat 3 Nos tanti sortasse non sumus . Nutantem tamen coniecturam doctis viaris proponere non dubitabimus . itaque
ridana tabula quam plurimae voces ita cadiant :rre mattid , Mitid , he tu i , eon rad , amoud prois tiae, & Asid ma ud pro dolis maus; nam ali-hi est Asem Masem pro dolim malam in accusandi casu. Nec aliter veteres Latini dixerunt: cuiusmodi desinentia postea mansit in citid , iuvid,
isti M. Itaque in numis, non uti De legerem m-nmentor, et antir, Lar nor , sed Histrio od , T
aetid, La inod; illud enim R finalo, quod constansoli , pro D adcipiendum videtur : ut sit Aeso memtim , Tianum , Larinum ( scuti exstat in aliorum o apud Tei. non vero Liur noram; secus di
cendum esset ByneGontortim, Ti moram repugnante horum nominiam analopia . Haec autem obiter
dieia sunto : noc enim huiusmodi pronunciatione interpetratio nostra sulcitur. i.) Haec nomina si Latine emollias , erunt L. Lisses, & L. Aq, Istit. Q Consule eruditissimum Matinium in lo
cus lotissimo opere de Fratrum Arva tam montimoni t pax. di .
(ih) Littoram I dipud Oscos modo pro v modo pro adspiratione H sumi inficiari non potare si ex innumeris Oxemplis , quae Passerius , &Landi ius protuleriant : eamque ipsissimam esse , ae Hebraeum I haud aevi e mihi persuaserim et his Rei noldus ab Hebraico ' man derivet. Ita- qne mirum non siet, si eam pro V consono reddidi murum in voce AMVIANVD , heic vero prospitiis sonas mus (iet) EX HINC , sue eae hoe lora reddi posse se, in ERSV Κ eonfidenti sis me pronunciam ut ERS enim nihil ab esu Latinorum differre quilia
que videt . Quamplurimas vero horum populo
rum propositiones simillimas Latinis esto Lan et ius abunde docuit. Quare sdem saracissimum an Elor in saxo Nolano , ubi legitur ERRUM Arhddit EX CVMA . Non mirum autem, si eu phonsae pratia Graecorum more scripserint EXSsequente vocali. V Κ vero pro hoc sumendum nullo, dub io. In Volsca Oppidana tabula , quam
commemoravimus , habetur EX AC , E EIC , EXAIS.
53쪽
EX AIS. In Etrusca antem apud Langium V Κ-RE , quod ipso opti ine reddit hoe res , suo bre et . N in epigraphe Cornetana apud eundem A MCE hunc .
rati sumus. Compositam enim vocem ex AM , ehetim , & VIANV D, viator , h. e. circumiens ducimus. Quippe norunt om noc AM in Latinorum
compositione pso ciretim sumi ex Graecorum es,1
o. , sive mulis ex Oscorum AMPH , quod te itur in Nolano saxo i ita in Tab. Etiatis. am et tiae est e reuittit. V. Langium IANV D vero , a Latino Ciuto= parum sane aberrans, ex FI A sactum ad patet: siquidem ea vox Oscis non defuit, testo eodem saxo ubi habetur G. . FIAM.(io) EI TUNS non aliunde, quam a verbo poderivavimus , ut sit participium pro sim . Eo enim uerbo nora indigus se Oscos arguimus ex
soce INUD PATENS, quae legitur in Nolano
cippo G. as pro iter patens , ut Lan ius vidit . Etenim , uti ex verbo ire Latini traxerunt imo,
S i hy, se Osca rusticitas fecit IN II eodem p ein, ac a Via Utantia. In nos ra tabula oppidanahab. t ut H FIEAT , quod positum videtur pro adeat. Detinentiam vero NS participalem Oscis neque , ac Latinis esse, satis ostendit ea vox PATENS i in Volsca etiam tabula plurorum similiter
cadentes voces decurrunt, Di v.3. DEI UATVNS,
dem laudato saxo Nolano m. et .
nitate ducti . TArris vero pro sede excelsa hestrositum arbitramur , ut apud Horatium raptim inreps , h. e. , palatia . Hinc huius vocis et mouvo mansim a Chaldaeo , a des , vel potius Maloebianum ad Hebraeo Tur, arae, pa(titim minime improbandum censemus . Hoc iqitur pro grammate ex nostra sententia monebatur viator , I rri , sive Aodes duodecima , quae ex
eo loco , ubi ad picta epigraphe , pro 'rediendo numeranda erat ( non enim numeris siqnaias domos invenimus ) , Cauponam esse quaerendam.(dia) Numerales notas apud Etruscos,& Umbros easdem , ac Latinorom esse observavit Lan-kiu Idem nunc de Oscis nostra optarapha docet : idemque Volsca tabula apud nos confirmat,
tibi exsant notae XXX, & XX.(ag) INI pro in sumondum, nemo abnuet. In saepius citato saxo Nolano bl locitur INIM,
sed ra. ro aperte adparet praepositam accusativo
Ianum. Quare arquimus Oscos dixisse Mini, cum accusativo praeponerent, ini vero, cum ablativo, opportune per variam desinentiam varia regi Wina distilis uentem . In nostra oppidana tabula pluries occursit IN Latinoriam mole . Draeterea
tum pro ram Lanvsus piatat. Adspirationem non
moramur. Quare INI MEI reddidimus suis .(a.) SARINU proprium nomen esse prima fronte adparet. Huiusmodi desinentia in V familiarem illis populis suisse ex Lanuio abunde discea . Visitur etiam in saxo Nolano ; sed nescio, vitrum posita ibi si in radio casu.(di;) PUP detruncatam vocem osse sortasse indicat punctum in premio ido B infixum et nisi
mavis per illud adspiratae vim obtundi, ita ut
pro 'b vel 3b reddat P . vel B , non secus a lene Hebraeorum da fies c , qui xdspiratas reddit obtusas. Atque huiusmodi sottasse punctum desideratur, vel non animadversum est in voce SA AINIM , quam tetendam sis vim Masteius duxit in Samnitico numo, contradicente Langio , quem vide T. I p, etorum. Decurtata autem haec
rum more posita esse adparet . Samnites enim in
suis nomini huc a Romanis ratum diuersos abiisse testatissamum est. Quid vero, quod Stis ii etiam. apud Etruscos inveniunturi Vide apud Lanstium Tom. II p. g a nomina PUPLEIA, S PUPLE-CE. Oriuntur autom recte haec nomina ex FO-DLE , 'o sis, qui pastini cum suis obliquis , , derivatis sopitur in Tabulis Eu ubinis , & aith: etiam PVPLV . Quare fatendum cum Madiochio
in I restas , hanc vocem is, Etruria in Lat Ammanis es. Popsim dixisse etiam primaevos Latinos, unde Pori eo ues, tritum est. Sic in aversa tabuis
sius.(13) PHAAMAT haec vox ne polium secessit, Tertiam verbi personam esse ad Latinorum instar desinentiae satis ostendit, quae pastim in aliis
huiusmodi monumentis occurrit . sed quidnam valuit apud Oscos verbum 'hisum ira 3 heic opus,hoic labor est. Mihi non aliud succurrit , quam derivatici a voce Phlamoi , quam privi Oscorum peculii sui ste Festuu in Familii te istatu est : Fn- mi, i origo us D eis dea n At, anuis otio, ses tia F MAL nominabat es et tin es o Familia vocula. Ex
Fmnes vero derivari posto verbum fismis, o duplex enim a morari quemquam non debet, qua de re vide Landitum To nemo fortasse iverit inscias. Quid autem tibi volor, qnam is sipo, mini rares iEccur non etiam coennim adparare Opportula istasimo Vossius in V. I mitia is Fame , tiod in m otii a I me , otios famis mindlpae . Quare mihi visum est , non aliam artem Satinum inum professona esse , de quo monitos via, tores volebat, qua iri Cauponariam. Igitur proscriptione illa monstrabat, ubi suum diversoriunt
i di ) MR . Hole enim voro mihi aqua haesi, cum illa duo et omenta consona MR nullum sonum reddere valeant . Fortasse vocalis supplenda deest j sottasse etiam vel scyiptor erravit vel tempus ita detrivit, ut versi lectio non adpareat. Eoo vero potius si iam duxerim : animadvertit enim Lanllius P. I p. aro litteram M alicubi ne
pacto tenebrae disparent. Non enim praestare auias m mtir apud Oscos valere tit . Reddidi ititur non alia de causa, quam quia insequens vor bum Aes res huius particulae sulcro in divore videtur. Alii fortasse sagaciores aliquid melius ex eas pia extonsent, & cum eruditis communicabunt
tem patitur, & rextui adprime quadrare quisque videt. Nemo enim puto soloeci mi Oseum Cauis ponem accusabit, quod pro praesenti adsui posuerit impώrfectum aes rem . Vidimus verbum , o Oseis non fuisse istin otiam . praepositionem vero iusa vetoribus hisce populis, praesertim in verborum compositione usurpatam docet Langinq T I p.rye,& as; bi; etsi putet pro nunc in tam fuisse uae, ut in voce artinur pro ad eretur. Nos vero, qui elemeniatum
54쪽
cauponantem de syntaxeos anacolutho ad
ses . Si vero quaeris, quo tibicine ista interpretatio fulciatur , vide inserius in subiectis adnotationibus. Quomodocumque tamen de ea sentias , illud utique ex radiabitationis aleam erit , Samniticae domi rationis vestigia in vernaeula popelli lingua (so) ad ultima Pompeiorum tempora
perdurasse . xIX. Haec cum scripsssem, lupoqra hicis sori .. hysh a Mais mclusa iam iam praelum erant subitura, plio miperri- cum insperato epigraphen aliam i notis chaia
me cdona, ruis ribus conceptam, de topho adfabre incisem Pompeiis sui se effossam nuntiatum est. Osea n eam esse nullo incgotio suspicatus sumi eamque suspicionem , adcepto illius exemplo, a veritate minime ah ludere statim patuit. Cum autem Pompeios veni semus , summa cum voluptate deteximus, eam in minoris cuius ain templi orhicularis coronide olim stetisse, quod hi dental utique erat, eti iam ante ultimum Pompeiorum satum conlapsum, terraemotu fortasse, ob- Tutum terra iacuerat . Sed ne heie festi Dantes operas moremur , huius hidentalis historiolam , ac descriptionem una cum epigraphos interpretamento in Cap. XIli Opportunissime reiiciemus a tibi de Nuceriae Fidentali, cuius marmor nostrum meminit, verba facere destinaveram; archetypum au-iem delineatum hahes Tab. XIV partis huius. Illud modo animadvertere iuvat, huiusmodi monumentum remotissimam antiquitatem ostentare , ut neutiquam cum caupo
Via epigraphe componas, sed potius cum . . abaco II erculanens .
cui eiuso. ouod autem nunc nostra interest, vide, quomodo in dies osca prodeant monumenta , certissima historicae veritatis testimonia; cum contra Graecitatis , vel Cumanorum ditionis neque vola , neque vestigium ali-cuhi adparuerit.
tum s ab illi populi, pro D adhibitum putamus,
striptum & pronunciatum fuisse a pyti P contendi-n us . Et quidem Ma=ochius in Drebra eis D utri voculam AD ab Hebraico fonte derivans ita prosulam Etruscorum duxit, ut inde Latinos ad- cepisse oninetur. Sod ne da lana caprina contencamus , is tubot. scribe, & pronuntia ARI RES , apsum vero idem esse, ac ADIREs fatearis oportet. Denique si quem sorte offendat in Osca epigraphe vox pura puta Latina , & nodum potius In ltarpo quaerere malit : meminerit quaeso Oscam linguam , illis saltem temporibus , de qui- Dpq agimus , non admodum a Romana diversam uisse: quippe quae Roma es in ludi ab Oscis hi trionibus pronunciata vulgo intelligeretur . In- Remo enim a Latina minimo distabat , sed eratharbara, incomta , & scurrilis, sere ut Neapolitana plebeculae dialoesus a puranto Italorum idio-m e dissert oua de re o & Ira eo loqDi dicebamur, qui Romanam lin suam barbarismis, &
otio tempore titraqtie urbs Romanis cesserit.
Pompeios dc Uerculaneum pari semper Oh, iij iiiiii
fato actas e Samnitium ditione in RCma- Romsim Pom. norum denique potestatem venisse & Sira peios occii ho docuit, in innumera monumenta cludi
tare non sinunt. Attamen quo id potissimum tempore evenerit , operae pretium
est inquirere . Et quidem de Pompeiis id admodum dissicile non erit, si illud pro
comperto habuerimus , quod modo diximus , anno V. C. q3T , cum vicina Nuceria Samnitium partes sequebatur , Pompeios in Samnitium ditione adhuc fuisse . Sex enim post annos h.e. ann. in Romanorum potestatem iam venisse ex Livio eruitur, quippe qui I s. IX sc narrat: classis Rom. a P. Cornelio , qtiem Sestiatias maritim cle ortiε Praesse rat, in Catiantiam acta, ctim a Ptima Pompeios esset, socii inde na- Pales oti deputilandiim agrum Nucerintim projecti , proximis rutim Os statis , tinde re
ditiis ad n abes esset , dulcedine , ut sit , se taedae longitis ingressi exeioe o hostes .
Palatis per agros Acmo Obbitis , ctim occia diates oecidi poissent , reclegentes aemine incauto latid procvj nastaltis adsequuti aerestes exuunt praeda , Partem etiam occides
rurit s quae sper sit caedi tropi a militia itido ad n Ioes eo, tima est . Quibus ex verbis cum probe discamus , Pompeios iam Romanis tunc temporis cessisse, utpote qui tam libere in eius portu versarentur ; optime coniecit Peregrinius, eos statim a suhaisia Nola domitos a Romanis suisse; qui pupe cum tres ante annos, h.e. O, Coss. L.
Papirio Cursore, & C. Iunio Iubulco, ea capia fuerit, testibus Livio Tib. IX, & Dionysio AS. XIX. Et sane admodum verisimile sit, Nolae bene munitae urbis ex plagi a-tionem vicinorum Pompeiorum fatum ad-L cele-
soloecismis deturpabant.(ao) Elementum illud I , quod V consonan; saepe valet, uti superius diximus, sulam heic esseqvis negaverit g Ariolando i itur, nihil aliud si
bi velle putavimus, quam claus itam opportrumnis smam Uno . Non est enim , cur Oscis verbum mores abiudicemus , praesertim cum Mago chiugnos et in Addit. . d V . ab Orienta ad Italos pervenisse putaverit, h. e. ab Hobreo I, vel Mad , quod est Glatio. Indidem ggitur tum Osci, tona Latini adceperunt. Si tibi vero opportunius aliquid succurrat, candidus impertire.(ge) Si cui tamen libeat opinari, hanc epigra iaphen non ideo propositam suisse , quia vernacula adhuc soret Pompotis Oseotum linqua ; sed potius eo idiomate abusum cauponam , ut scurriliter pro horum hominum more , viatores ad popinam adciret, socii et concedam; praesertim cum alia monumenta a tota desint, quae nostram tueantur sententiam.
55쪽
celerasses aequo ac, Pompeiis captis, vicina Nuceria paulo post cecidit. Siquidem haec ann. Coiss. Q. Fahio, , P. Decio Mure, et sit pacem supplex peteret, a Fabio expugnata suit , ut narrat Livius ibidem e Is(Fabius) profectus ad ruticetiam violater
nam iam tum pacem Petentes , quod uti es, ctim darestor , no uissent , ad Dei natus v
quilia. n. Herculaneo res foret eae ploratior excul cum . Livii testimonio , qui lib. X a Sp. Carvi lio Consule, h. e. , anno L. C. nso uer- colaneum de Samnitibus captum narrat rhisce verbis : Ium Carta itis Volonam , SIa umbintim, S uercti an eum ex Samniti itis eo erui : Volanam intra paucos dies e Palumbintim eodem , quo od muros o cespite ad micti ratiotim bis est iam spatii, col titis an coiti pruelis, O ctim maiore stia, quam to itim laesita dimi eaoit. Cositis dei idos Fris , moenit is hoclem inclusi et oppugnatum o rei tim , captumqtie . Sed Livii interpretes testimonium luculentissimum te Debris involverunt. Cum enim de Vol
nae , , Palumbini positu nihil prorsum
Dossent, cumque eas res in Samnio gestas a Livio adcepissent, alienum omnino a no
oro Uerculaneo oppidum a Carvilio oppugnatum duxerunt et & proinde nescio quam aliam urbem Ilerculaneum in Samnio cum Volana , , Palumbino satis erunt .
Vuibus subscripsit Cellarius (i) tria illa ignota oppida in Samnium ablegans , hac ipsa Liuii auctoritate fretus . Eruditis tamen viris fraudem fecit vox Samnitim , ubitum hellum gestum Livius narrat. Sed hanc adpellationem latius aliquando sumendam , pro universa Samnitium ditione , qui horam selicis Campaniae partem subiugaverant , Straho aperte docet Iib. V p. a s ,
ohi cum sere omnes Campaniae urbes Te-
sper ( in Campania sunt ) Suessula , S
i) In Sismnio mi in pnao positionis Aea Ah, nomis sis es, Limi, hi AHA rogo tu (,) Plura vide apud Camillum peregrin inmiti Cmtan. Dcc. II eu'. dia , ubi etiam sermo sis , Calati in Noram a Diodoro Siculo in Samni tibiarum reconsta animadvertit i ita ni mirum sit, hune Livii locum de Herculaneo nostro eius so tertiam fugisse (N Volana,& palumbinum, ubi constiterint, in norare copimur . In Liviana Drahembolchis editione vatiantes aliquot lectiones in Volanae
S labolla , S alia his minora vaeida ,
quorum tig qtiot Samnitica esses oti o di cutit . I impero Samnites , cum otiquando in Iulium aes vir Num usque excursiones
fecissetit, deinde ipsam Campaniam Pa an
tes ad magnam Potentiam Peroen extitit .
Is abes igitur e strabone aliquot Campaniae oppida Samnitica dicta esse , h. e. in Samnio posta, propterea quia Samniti hus paruissent , qui in Campania dominaban tur. Et quidem Livius ipse eodem lib. IX Nuceriam in Samnio locauit, cum scripsit:
Coctiles portiti . pro incias, Et ratio Decio, Samnitim Eobio eoenit . Is profestis ad
tib it. Nola item in Liviana Epitome lo catur in famnio lib. Ss: Sylla Notum iri Samnio trecepit sa) . Cum igitur & laetaculaneum nostrum eadem sortuna compulsus Samniticum iugum aliquando subierit,
eccur in minorum oppidorum numero ,
quae Samni ica, teste Strabone, dicebantur, non recensebimus 3 Eccur aliud Uercula neum in alto Samnio comminiscemur Luvius quidem in Samnio gesta illa narrat , sed quousque isthaec Samnii adpellatio p teret, non designat. si Nolam, si Nuce.riam in Samnio , propterea quia Samnitibus parebant , locavit , eccur non eadem de
cauilla Volanam , & Palumbinum , , Neriaculaneum 3 Atqui historicus ipse , dum
eam narrationem adgreditur , satis aperte
indicat ea oppida a Samnio strie e sumto dissita suisse : ait enim: Itaque (Consulesbiitteris missis ad Sestiatum P tisimqtie No maritim de robiis postis, DIVERSI Popiarius ad Sopitium , Orbilius ad rogunum pugnan gam legiones Itieunt. Cum igitur dioe s abierint , Nolana utique non in vero Samnio , ubi se pinum erat, sed aliquanto longius fuit . Quo igitur argumentato in Samnio Campano Volanam sui si e pera negaveris 3 Itaque nullus dubito, quin Livius de nostra Uerculaneo verba fecerit :& proinde eo demum anno ah IJ. C. Wgo ante Chr. as , postea quam sere centum, triginta annos Samnitibus paruisset, Bomanorum iugum subire coacta fuerit (s). Deinde biscentum sere annos ambae Urbes ut ij duit,
nomine habentur et sed e quibus nihil elicere queas. cti. Esto autem Volanam si benter tueor , eamque
in Campana Etruria suisse arguo , ex eo quod aliam in otiam in Trasi a lana Etruria invenio , de qua se Plinius iis . i II eup. is i , ubi de padiosis q : Prix indes o stim Capro es , deinde piae , desin Votans , c,os anto O uno Topalant Omnia ea sum ore , se ui otio primi is sagi is reT H. Ex quo disseis , Volanen Tuscans cupi nomen esse , quo unum ex Padi opsis ad poliabatur.
Nihil autem veros milius , quam quod ostium illud
56쪽
quievere usque ad Marsci. sive Socialis bel
si tempora . 'rum enim , cum ei bello ambae se iminiscuissent Italorum partes sequutae, iterum a Romanis deviciae suere anno
D. C. 663 ante Chr. 8 C. Velleii Paterculi sedit itali hanc historiae pariem debemus , qui Tib. II eap. , 6 sic scripsit: Ne tie es scietistiti ia domestici junguinis eloriae qui et Utitim, tim verum refero , si stratam. Cui Ie rati itini Minarii Magii uiuoi mei fetita
nensis tristiendum est momoriae : qtii tivos Aee i Mugii Companorum Principis, celeber rimi, C, Meii nil piri tantam loe log o Bo manis em praestitit, ut cum Deione , qtiam ipse in si minis conscripserat, cercti ganeum simill etim T. Didio cveret, Pompeios ctim . Stilla oppugnaret. Neu suspiceris tum primum in Romanorum ditionem venisse; ex hac enim historia satis superque disci mus, eas iam ante Romanorum socias suisse , liliter se illi bello non immiscuissent. iv. Ut igitur omnia in pauca contrahamus. sistitia huta Fundatae hae urbes ab usque remotissima
visogus . ac mythica aetate a Phoenicum latronum
manu , & ob oscis habitatae LXX sere
annos ante Troiana tempora , h. e. ante
Chr. Ias , a Pelasgis di Tyrrhenis , deo
turbatis primaevis incolis , oecupatae sue runt, & in duodecim urbium Etruscarum numero, quorum caput Capua erat, conscriptae . Nox circa annum U. C. 33O, h. c. ante Chr. IJ a Samnitibus occii
patae , politico eorum systemati adcesserunt. Denique anno U. C. Afra b. e. ante Chr. 183 ambae a Romanis devictae , in sociorum numero censitae suerunt a cum . quo anno L. C. 663 ante Chr. go iterum arma in Romanos cum reliquis Italis sunt ii seni , rursus domi ille silere . Quo autem loco a Romanis tum habitae suerint capite sequenti inquiremus.
Te polit leo mi euganei , S Pompeiorum statu praesertim sub Nomanis . oh., possis, Q a regiminis forma antiquitus usae
sub Ostis , suerint nostrae urbes , quis divinare vacuistis bui . leat 8 allud unum pro certo haberi po-
illud a vicino pato volane nomen traheret, sic sit iplamet plinio tesse, j. e. aliud ostium diei iam sust Spinae iram ab urbo Spino, ctias fesse ivxius vel contra a Volane octio , urbs , seu pagus proximus cognominaretur. Cum antem Tranisi orent Etrusci a Gallis pulsi hin Campanam Etruriam , ut notum est , se receperint , quid pronius suit , quam novam urbem Olanam , si evolanam patrio urbis , unde e turbati suerant, nomine ad post,reg Eodem serme pacto , ut alia , quae nota sunt , praeteream , Paterculi testimo nio aliam in Campania urbem scimus Transpad
test , uuior liquc suisse , quamdiu osci eas incoluerunt. Nox subactae a Pelasgis, si vera sunt , quae Virgilius de Oebalo Rege, qui a Capreis in obversum litus suam
ditionem prolatavit , eius regni partem constituerunt . Sed cum Etruscorum res in Campania sortierunt, h. e. cum coDduta Capua , sue potius ea in novae urhis formam redacta fuit, anno V. C. sio (ab Campanam duodecim urbium dynastiam , aeque ac trans Padum fecerant, teste Strahone gib. V p. a et, constituerunt; in earum numero ambas fuisse veros millime ex eodem Strabone eruitur , ut iampridem observarunt Peregrinius , di Magochius , quibus nuperrime Lanetius subscripsi. Eius autem nora x; leges , etsi prorsus ignoremus , nulli tamen dubium , quin omnes illae urbes sui iuris suerint , sed in commune concilium , veluti amphictioni cum , si quando gravius negotium universam gentem adiiceret, omnes Capuae convenirent, quae propterea omnium caput dicebatur et non secus ac urbes , quas anseati eas hodierni homines adpellant. Ibi nimirum de pace & bello agebatur , & rata militum , impensarumque pars ab unaquaque urbium subpeditanda , atque huiuscemodi alia decernebantur . Nec alia profecto fuit earum conditio , eum Samniticae ditioni adcesse runt. Samniticae enim reipublicae corpus eisdem sere legibus, quilius plures liberae civitates , communi veluti vinculo , inter se conligarentur , constitutum erat Sed dissoluta tandem per victores Bo- u .manos Samnitium republica , Uerculanen- V sinui, et ses, & Pompeiani cum reliquis Samnii ci elae utbes vitatibus de more in Romanam societatem adcepti suere. Quibus autem conditionibus ea societas contineretur , quis silentilius omnino historicis desilire ausit 3 illud au tem veros millimum fit, non aequum foedus illud fuisse, ad quod cives illi obstinato hello edomiti invitati fuerunt, sed ta te , ut in ditione populi Romani esseti utida Teatinis seribit Livius lib. IX e. a s ). ad summam iure Italico vixerunt , sua quidem libertate usi , sed qui Populi Romani maiestatem ex pactis conventis reve
nae cognominem , quae Cosa dicebatur, etsi ubi sita esset , neque nesciamus . Novimuq autem a Ptolemaeo suisse in Etruria fluminis ostium, quod di ed retur Ossa , sive Cosa , sue et Oretae mo
de qua vide Cluverium , & Mapochium in TM, , isti eis D in VI. Unde autem Campanae urbi nomen C is , nisi ab advenig Etruses Sed de Cogis aliquanto laxius Cisp. XII disseremtiq.
i) vide , quae stiperius de Capuae sun latio.
57쪽
rerentur. Conlicere tamen licet, aliquanto ante Sociale bellum Municipii iure Pom
peios fuisse donatos , ut modi expendemus.
iii. At saltem post Socialis helli estitum , qui iij j, huiusmodi se it, ut civitas Romana populis
Italicis daretur, Romana civitas , iura municipalia Verculanenshus,& Pompeianis haud dubie impertita suerunt. ad testati sunt veteres sere omnes , qui de illis urbibus sermonem habuere . Vt quidem Vitruvius lib. I e .c, ubi de pulvere Puteolano dis. erit, mite iti diserte adpellat: vaseitur in regionibus Halania, S iti reris Municu
'iorum , qtiae sint circa Vesbium montem ;uhi & paullo poli Pompeiantim Itimicem e presse nominat a & res ipsa duhitare
non sinit, quin Ilerculanense, & Pompeia ianum aprum indipitaverit . Plinius item lib. II ev. I, Pompeiautim Munici sitim scripsi Catig nanis Arodigiis Pompeiano ex Atinec io M. uerentitis Decuriosi eno dies sti ino ictu, As . Atque hinc
intelligis, cur Tullius de eo prodigio consulatus sui tempore verha saciens j de Diat inat. cv. et ipsum M. Herennium Cloesin salutarit his versibus rΛtit cum terribili percumtis stigmine Clois luco festonati sit aliti lumina liqvit.
iv. Sed est es alius Tullii locus, quo sibi
FT,. constans non Pompeios modo , sed etiam
hisne deseriat. Uerculaneum Muti colortim nomine designat. Etenim pom. O. as ad Paetum scri-hena de Municipiis loquitur, quae procul dubio alia esse non poterant, quam uer culaneum , , Pompeii. Namque cum rumor increbuisset Iulium Caesarem meditari de dividundis agris, sundo suo timens Paetus Tullium, an quid sciret, interrogaverat , cui sic ille et Non tu homo ridietiJtis es , qui . . . Ex me qtiaeras, quid de istis Municipiis, O agris fiet tirum stitem. Paetus ergo in cuiusdam municipii agro sundum habebat. Atqui in Uerculanens suis. si idem Cicero pluribus in locis innuit, ut probe vidit Mariorellius noster in Trimea Calam. cy. V P. Ich sa) . Ilerculaneum igitur quis non Municipium ea aetate fuisse pernegaverit 3 Imo etiam , meo iudicio, , Pompeii: quippe ait plurativo numero des Municipiis ista . Ecquis enim dubitet , innitimis Pompeiis eamdem sol te in sore , ut immineret , si quid Caesar fuisset mollius 3 Sed est praeterea, cur de Pompeiano loqui etiam Cicero deberet; quippe suum praedium celebratissimum ibi. dem habebat. Scripserat enim procul dubio Paetus t qtiles do his Monte piis , Sagris futtirum ptitas , quae scilicet me,(i) De hac sueti villa C p. XII redibit sermo.cteque ac te eontinetitit p Cui Tullius ea me quaeris , quid de Fis Muniemii, suturam Ptitem p Idemque manifestius indi cant sequentia verba , quibus se eadem sortuna cum Paeto esse involvendum, si quid accideret, ostendit: imo Oero, si me amas , fac , ut sciam , qvid de nobis sititurum s t. Quapropter nullus dubito , quin hic de Pompeiano , ille de tierculanensi
sun do dimicarent. Uterque autem sundus in Municipiorum agris esse Cicero edicit. Denique S in marmoribus apud Rei- v. nesium , quae C . sequenti enarrabimuS , eoixu ut . Uerculaneum Istini eo tim dicitur . Neve
tibi ne otium saeessat Munatii Concelliani
epigraphe, quae Mariorellium nostrum movit , ut inter colonias Iserculaneum locaret . Quo enim ea epigraphe pertinueri; in si a Cap. IX expendemuS . Verum Cornelidis Tacitus intercesserat, ut.
quo minus Pompeii Municipalia iura paci, e
sce tuerentur; is enim latin. XIV cap. exit. Pompeianos , aeque ac Nucerinos colonos adpellavit . Integrum Taciti locum proserre non piget, utpote qui nostrae urbis historiae mirifice consulit e Stib idem tempus (hoc est anno Christi is) lecta contra
tione atrox caedes ortia inter colanos mo
cin m Princeps Sesactitii , Sentitiis Constitibus pol mis/. Et rarsis res ad Piatres de lata , prohibiti Atib ira iti decem utinos Pitis modi coptra Pso veitini, coalestiaque , quae
contra Iesees itissitierant , di oltita . Iioitati eius , O qtii estii Adition conciberavi, exsilio mestititi sunt. Cuius Historici aucto ritate motus Cluverius, aliique post eum, 'Pompeios nonnisi latiore adpellatione a ceteris Municipium fuisse dictos, verum in ter Colonias esse recensendos suspicati sunt. Anne igitur hoc uno teste e Municipio- vri. rum censu Pompeios deturbabimus 3cipio non ala luculentum testimonium est, F. 'ut aliqua interpretatione donari nequeat. Nam ubi ille colitios meatinos, Pomaeeianosque memorat, illud colonos ad vicinius, non item ad remotius nomen referri commode potest a ita ut sit, inter colonos cepitios , O inter Pompeianos ciues . Et
58쪽
quidem Frontinus Nuceriam in Coloni rum catalogo , minime vero Pompeios, uti nec tierculaneum, inseruit. Et ipsemet
Tacitus , quum lanti. XV c. 22 terraemotum, quo adficia ea urbi fuit, commemoraret, non
Coloniam eam adpellavit, sed celebre tam yaniae oppidum Pompesti. Verum Annaeus Seneca , qui eam ipsam terraemotus cal mitatem summa diligentia enarravit in Nat.
Otiae p. lib. VI initio, Nuceriam quidem di-diit Coloniam , sed Pompeios Cogebrem tampaniae Ortem , & Ηerculaneum Obi timnominavit (3).
eos uehiu ibi controversaae tantam lucem adsperiit : ut vis, litem Pompeianis adiudicandam, eo
que de iurium municipalium possest oneminime deturbandos censeam , atque id sine gravissimi historici offensione. Ea enim
oratione, ut notum est, P. Syllam accu-
'Ina , quod Pompeianos pii rebellionem instigaverit, hisce argumentis liberare studet: Dis tinxit, inquit, eos (Pompeianos)n Cotinis , tit hoc dissidio cle dissentione acta , orat dum in sua potestate fosset, O
Pompeiatios Atibere. P, initim omnis Pom Pedianorum , Colonorumqtie dissestitio delata ad Potronos est , eum iam iti et erasset , si, multos annos esset exastitata . Deinde ita a Patimnis res cognita es, tit nulla
Pompeianos et Sylla magis, vitam sese esse defensos . Λtque hoe , iti iras, ex lac frequentia Colanoram toti oram lominum intelligere potestis , qtii adsunt, Iabor iit . tunc Patro tim , Afensorem , custoclem iglitis Cogoniuo , si in omni fortuna b
iit pari studio Pompeiani , qui ab igiis
hulatione , O stist, agit, sis eum Colonis
insenserant , tit idom de communi sagi te Ietitirent . ue ne laee vi idem P. S liae miAd videtur silentio praeleste india esse vir tus , quod cum ob hoe illa Colonia deduc a se, etim commossct Coranoram ct forarunis Pompeianotum P. Rom. Fortuna di- C erit, ita cartis tittisque est , iatque iu- cutititis, tit non o heros dimoi ipse, sed iitrosque constretiisses bideattir. Nihil sane clarius, Ninu apertius in rem nostram dici poterat.
Ex oratore enim ediscimus i Coloniam
Pompeios fuisse deductam , & quidem a P. Sylla ( sive solus is fuerit, sive Triun
virum deducendae Coloniae unus ): a ea in deductione agri parte multatos Pompeianos fuisse , ut novi, cederet Colonis; tam tumdem enim valent verba illa : ctim com moda Colonoram ct foretinis PomPeianorum P. Rom. fortuna diocerit; quare Syllae laudi orator vertit, quod negotium illud taniata prudentia, & comitate gesserit, tit carus tittisque fuerit , ctim non alteros dianaopisse, sed titiositio confitiisse oldorettire 3 Pompeianos cives cum novis Colonis plures annos contendisse de ambulatione,
6 si laetas quidquid enim fuerit lis illa
do timbtilatione (qua in voce variant codices ), & infra nostram sententiam aperie.
mus ) , procul dubio de finitigiis idcirco
contendebant, quia Colonos a suis comitiis veluti extraneos exclusos vellent . denuque Colonos ipsos , qui Patronos, Defensores , & Custodes haberent, a Pompeianorum civium communi se disti,nos gessisse, utpote qui in ea Syllae causa suos legatos Romam miserint a Pompeianis diversos . Itaque per Tullium edocti facili negotio Oh, h, iaconcludimus, Coloniam Pompeios vere sui si Pomp, 'se deductam L. Syllae dictatoris auctori 'xtate , postea quam ipsemet cum T. Didio
eam urhem eae pugnaverat , ut Paterculus
scribit . Et quidem inter alia privilegia, quibus honestatus Dictator ille suerat, erat in primis illud Coloniarum deducendarum, teste Plutarcho in eius Vita, , Livio, in cuius Ephomo se habemus e S tia Nolam ist mnio recuit XLVII Deiones in agroseastos dedit,it , O eos iis dioisit u , eo etiam respexit Florus cum ait: Municipia
Nas porro Colonias non Pleleias , vel Togestas , sed Milieares suisse res ipsa palam lacite quae nempe elim signis O aqvila , O primis ordinistis , oc Tristinis de ducebantur, ut loquitur Uyginus. Verum enim vero huiusmodi colonias neque itis, neque stricte cognomentum Colonities illis oppidis , quo deducerentur , communicasse, satis superque constare ducimus . etsi id ab eruditis adhue non animadversum iure itin
Et re quidem vera si philologos harum x.
rerum tractatores consulas , totos illoS es- a. i. si se invenies in distinguendis triplicis pene hium eongi M es. xionem
minis uis festim , di xos in eos fretatientes sis Reniso ordiuitas deduxeruny.
59쪽
ris, sue civilibus , sive militaribus colo
satis vel Romonis, vel Iatinis, vel Itali eis ; illud pro certo habentes , unamquamque ua hem , quo vel militaris, vel eloilis colonia deducta soret, statim vel Romano rum , vel Zatinorum , vel Ilagicorum iura recepisse : quare nimium , quantum se torisquent , ut veterum loca huic praeceptae opinioni non consonantia concilient . Et quidem cum rei ratio, tum scriptorum dis dom illam opinionem redarguunt. Credibile enim est, Romanos, cum in desectionis poenam agro urbes multarent, &illis colonorum veluti praesidium imponerent , eo ipso splendida Civitatis , vel Latinitatis iura communicasse 3 Atqui non illam eorum mentem fuisse Tullius declarat, cum pro Ionio stia sic scribit: Populus Aoum antis , Olla Dictatore ferente, municipiis
citii a Zm auem ite ademit iisdem cleros . De
E quibus verbis luce meridiana clarius sit, tantum ab suisse , ut Sylla iis urbibus , quihus agros ademerat' colonis tribuendos . 2- liquod ius communicatum vellet, ut etiam municipiis cesitiatem adimeret , cum cives
colonos in eosdem immitteret . Sed quo niam civit cis Romana adimi non poterat; hinc necesse erat, ut novi illarum urbium coloni , qui cives Romani essent , a reliquis incolis , qui eo iure non uterentur , tamquam diversum corpus constituerent .
Vuod utique satis nobis esset , ut disceremus , quo pacto Pompeii , cum Syllanos
colonos recepissent , neque frictum Colo. niae nomen , neque iura acquissent: nom-que, si lex Syllona valuisset, eius incolae civitate orbati Romanos . qui pro civibus
se gererent, intra sua moenia continia sent.
Atque ea procul dubio Rulli mens fuit , cum ex Agraria lege , quam proposuit, I rmiti est Deeemotris ( uti Tullius Oro . II iti RusItim ) , ut in omnia mittici 'ia , in
omnes colonias totius Aa tio colonos destitiem
rent , quos Peliant et iisque coloni, Igram duriitilestet . bee enim illarum urbium conditionem , & municipia in colonias immutare iubebat, nec novum tum primum iii S m siehatur in nuda aurorum adsignatione. Secus Tullius ex hoc etiam capite eum insequeretur; quare contentus suit unam iniuriam , quae illis inferre parabat, exaggerare (ε Dodncti quiddim illiae ante syllanam M.
Bruti Colonia, qtiae rori minis sormam immiata- vetat, de qux Tullius in II fra= ; sed haec stati in evaniast,& pro nolla habita sulti consule hae
mas, Ne olim, Pompeios, Nuceriam fit, praesidiis deυincient . Id testatis; num est ex urbe Capua, quae in Praesecturae formam redacta , cum Syllanam coloniam recepisset, nihil in eius regiminis forma immutatum est (6 , donec Caesare legem serente, Ar mi Tibtis eistitimeo deductis, ius ab iis restitutum hi pes annos circiter CIII, quom hello Ptinico a noumanis in formam Pria sectarae redacta eriat,
ut loquitur Campanus historicus Velleius lib. II. Quare Matochius in G, v. Amse h. cap. I 'so se de Capuens Colonia
Syllana scitur : S gratio m oero desiphonem nil g a Modom in huius tirbis potitia immutasses e nee opto alitid eum Coloniis lubuisse
comm tine, quam aeri nol is cogonis od etiationem e cegerum mansisse eamdem praesecZα-rae formam , quae antea fuisset, supra es
Amon ratum et tibi S etini Abi titionem inimci, an commune hoc si erit militatibus se mrisque coloniis , ut oes ta agri dii is otio , ni ij praetPreti militi ruet tir, qu rariobrem rem. Homeritae imagiti m urbs is I r soriret. lpsi sinum ergo de S llana Pompriorum Coloniae dicendum .
Verum non hane syllani tantummodo temporis conditionem suisse putes. sed &ab initio ita se rem habuisse , ut Coloniae iura solum illis oppidis, quae vel primum solemni ritu conderentur , vel lubentes, postulantes colonos adciperent (q), ut aratro circumduclae, quas denuo conditae novam soritiam ad Urbis imaginem , cum novis iuribus adipiscerentur . id autem cum sacerent Romani, urbibus de se henem eritis gratiscari puto hant. Contra cum hello urbes, praesertim si alicae, devictae so se illis dederent, tum vel in praefecturae sormam redigebant, vel multatas parte agri emerito rum coloniis onerabant. Vuod ergo ius illis oppidis adquis tum dixeris nullum pros icto . Et quidem id ipsum coniiciendo adstrua
ae erat summus Marochius I. c. P.S. In o im liberti oditio A. tib ica , cesium tantum Colonitie esu Rom tincte urbis faciem Pre et Pntur , milittim non itum , haves facio uix rim e de quo stuprint eruditi. Nobistia et igi.tur gratulamur, quod tanti viri coniecturam nec opinantes minime spernendis, ut reor, argumentis Armaverimus. Veris nam
igitur illam contendimus, modo militum colonias En tibi apud Llulum sis. XXXX huiusce
rostulationis exemplum i P sunis oram potiorant - s, quo Latina Cono a des ceratiar, prat aes iab se natu is iae: triumviri creati ad eum reis, cet.
Militum C soniae etiam ante syllam
60쪽
sonias ton eas tantum intelligamus, quae vi , armis militari iure deduciae suere, Di postea a Dictatoribus , & Triumviris ,
sed universas, quae nec de integro conderentur , nec in henemeritorum agros propagarentur ; verum e militibus emeritis, Senatu quidem auctore , conscribebantur , ta a Triumviris, vel Decemviris agris dividundis antiquo more deducebantur. Tum enim, ut loquitur Appianus de 'Aello O citi ex Bruti persona et Puti tis Romanus hospes Pictos clari Pario niti tabat, in eam- qtie Emeritos ( sive cives serent omnes ,
iue socii b Adtieebat , ait essent quasi Amflitini, qtios dei ic festit e clade, . Diiiiii iso igitur per nos non aliunde , quam ab ipsa urbe, quae vel hostilis , vel amica se ret, suinenda . Itaque, aio, in diuiusmodi colonias deducii , qui cives essent , sede in
tantummodo mutabant , ceteroqui unam
Romam patriam agnoscebant , apud Romanos Censores prostebantur , & distinctiae conditionis a reliquis eiusdem ti bis incolis esse putabantur et adeo ut , si quicum civibus Romanis in eamdem coloniam adscriptus suisset , qui pleno civitatis iure non strueretur, non idcirco istud conseque
Nili. Id apertissimo testatus est Livius Lib.
Livia testian AXXIV eat . . as cuius verborum sententiam vir cetera magnais Egecniel dis annem ius
in Orbes Rom. eo'. IX importune sollicitauit, ut ex Sigonii doctrina adversus Manutium civibus uom linig in Colonias Romanas deductis ius omne lassi apii , & petendorum honorum abiudicaret . I istoricus enim se
scri hit: Nootim ius eo anno es Ferestinatiptistetitatum , tit lotini, qui in coloniam Romanam nomina dedissent, eis es Romani es-dent. Puteolas , Saleratimqtie, S Buxen timo cripsi coloni, qui nominia dederant, cum
ob id se pro eisibus Romatiis ferirent , S
nos . quibus verbis, si quid video , illud
ob historico narratur : Ferentinates , qui iure Latii vivebant, tenta se , tit pro civi-hus haberentur, ii qui eorum in colonias Romanas, quae deducendae erant, nomina dedissent . plenamque civitatem Consequerentur. Quare cum ipsorum aliquot o feri
sti (8), id est adiuncti Romanis, qui Pu
teolos , Salernum, & Buxentum in colonias(s) se, pii enim , docente Festo, is proprie
dicebantiar, qui iit ceteris colonis adiungerentur, nomina dabant. Romans iustor civerum illi non erant, sed Romanorum contortio cives seri contendebant .
(i ) Alia testimonia. qnibus idem probare sat xit vir sinamus , ea sunt , quae levi brachio refellere possem, si id nunc agerem.
profecti erant , ob id se pro civibus Romanis serrent, Senatus iudicavit, non esse eos cives . Ex quo colligitur primo, quam male Spanhemius ex Livio inserat , cives Romanos , qui in colonias proficiscerentur, capite minutos suffragii , de honorum ius amisisse; cum contra testetur ille, Latinos solo eorum consortio ad illud adspirasse (s . Praeterea , quod ad rem nostram saeit , quomodo dices , cives Romanos , qui ad
agrum alicuius populi colendum mitterentur , universis conterraneis , quibus Perticae tristis a rum abstulerat, coloniae iura communicasse , nisi expresse id Senatus indula geret, cum ne Latinis ipsis , qui paullo a civibus distarent , etiamsi illis adscripti in
novam coloniam nomina dedissent, ea via in civium tabulas licuisset irrepere 3 An di xeris, trecentos illos cives Romanos, qui,
Livii (i ob testimonio, Puteolos deducti su
re , coloniae Romanae ius Puteolanis omniabus communicasse , interea dum Latinis in eamdem coloniam accriptis esset interdicium 3 sus certe novo illo iure a Ferentinatibus frustra tentato novius , Romanis prorsus inauditum induceres . Atqui urbs Puteoli ( non secus ac Volturnum , tu Liternum . in quas singulas eo anno trecentorum hominum coloniae deductast
nonnis demum sub Nerone ius coloniae adepta est. Sic Tacitus Ititi. XIV cap. et CrIn Italia oetus ob idtim Ptiteoli itis eola niae , O cost omen Itim ti Nerone adipiistin tui . Puteoli ereo trecentorum colonorum adcessone Praefecturae statum non immu
Et quidem nihil magis nostram Opinio- ou, su.
vario Puteolorum flatu tradiderunt , cum Q contra ea ipsa crucem philologis sxerint. Cum enim e Strabone lib. V a cepissent , si temptis latinibalictie o editionis Puteo los coloniam Romanam suisse deductam , , pressus a Livio l. c. anno ipso U. C. t 6 id adcidisse , statim ex praeconcepta opinione , in colonorum Romanorum censu cum iuribus universis Puteolanos omnes transisse concluseruiat . At cum eamdem urbem inter Praefecturas Festus enumeret; Tullius vero in Orat. pro Coolio Munici-yium adpellet; tum in migiim II ita scribat