장음표시 사용
61쪽
Poteoli. , qui nunc in sua potesare sint,sio iure , Iibertat tie tit tintvr a denique Tacitus itis S cognomestitum Coloniae non uris a Nerone adcepisse testetur a inextri-c hilis nodus exsurgit, in quo dissolvendo diu Cl. interpretei operam luserunt . Si enim ab alterius helli punici aetate Colonia erat, quando, , quomodo Praeseciura evasit 3 si Praesectura, quomodo suo iure utebatur 3 s suo iure uteretur , quomodo Irus unicipium p , rursus quomodo non solum
coloniae itira, sed etiam cognom. ndum Neronis beneficio tam sero non recuperavit qui
dem , sed adepta est y Isine Camillus Peregrinius diu se torsit in omnibus hisce conciliandis , sed non feliciter ei successit . ouare
eruditissimus Nicolaus Ignarra, nostrae Academiae decus, in sua Pasiostra Cop. VI hanc impeditissimam controversam sic extricare sategit i Cum Pti eo i itim inde ab initio Cogoniti exstiterint, O praedicarentur; dificile erat a coqui coniectara , eccier re rone tandem itia. g. cognomentum Coloniae
impetra Tacito dicatur. sero qtiaesio faciti eomponi poterat , si fuit et animae Persim , Ptitesolo, in agiam stibinde, atque agiam tuo tillietio formam concessisse et ad
iiittidinem aliartim eis iratum, quae PTI sent/m stat tim exosae , ex itire coloniae , municipiise tid Alertiatem, S contra, prout libi tim stiit, coram abant . Atique Puteolial mnnibal ei, ad Sygratia tempora, S amronis Imperatoria serate, ac deincus iaiure Cotinitie congiliebere et illo sero medeo ten ore , quod a S tiana tremfestito od Neronis imperitim excurrit, I hortatem Dartim raetim Ciuitatis Rom. aeri algetiis fra rtilemat. Verum, pace tanti Viri dixerim,
huiusmodi libertas permutandi pro luhitunei publicae formam , & quod magis es, e statu Coloniae , vel Municipii civitatem legesque Romanas eiurando, ad proprias leges commeandi, Romano populo, cui admodum iniuriosa suisset, nec aequo animo serenda, inaudita prorsus fuit. Quid vero quod Puteoli Poeti estita suerant 3 Anne etiam Praefecturis eadem libertas erat 3 Denique semper diluendum restat, cur Taciatus , quem 'Ridi oeti stas non praeteriit, non modo itis, sed & coenomentum Colaiaticles Puteolos adeptos esse sub Nerone narret, squidem vetustum saltem illud co gnomentum esse debuerat. ouapropter se
rem commodius componendam reor. Puteoli
post Capuam copiam, si eatumque Annihalem Praesecto subditi suerunt , non secus
i Q Do Puteolana hae colonia alteri ut bolli poni ei temporo deduEia verba secit etiam Velle
ius lib. I cap. iae eodem unis oris tractu, quamquam
ac Capua ipsa , & vicinae Volturnum , ac Liternum . Dum in eo flatu essent, colonia eo deducta est , idest eius agri pars Romanis civibus fortasse emeritis semel , atque iterum adsignata , aeque ac Volturni , Ac Literni factum novimus, uti patet ex Livio Iil. XXXII, cum Coss. L. Comnelio P. Villio an . U. C. secundum Sigonii Fastos , creati censores , qui Pomtoria oenalium Capuae , Ptiteoli tio item ea horum portoritim , quo in loco nunc u si M est , fra est dum locarunt , colonos tie eo trecentos (is enim numeras finitiis ct Seian alti erad) adferi extitit . an hanc locationem , , trecentorum adscriptionem ad Coloniae statum Puteolos provexisse diceo multo minus altera, de qua Livius eodemithro , quae non alia de causa proposita fuit , an . U. C. 'is , nis ut maritimaci Campaniae orae propugnaculum foret et C. o litis Trit, plebis itigit, ut quinque coloniae in oram maritimam de coirentur; duae
tinti Puteolos et tinti ad eoseram Sagerni rhis Ludient tim odiectam et trie nae stimi itidia simulas cogonias itibebanttir mitti . Tritim olis deducendis iis , qtii per triennium maximartim habesirent, creati. Sed eam Don.
nisi tertio post anno re vera deduciam ha hos Ab. so Coss. Scipione Asricano ,
Sempronio Longo i Coistitie ciuitim Roma noram aes anno Adtique sint Ptiteolas . Potiti ratim, git Prnum, trecenti homines inbsta tigas ; 1tem Sagernum, Auxentum colaniae ei litim Romano rem dedinae stit (ia). atque hisce ipsis colonis oce ipsi illi Latini
Ferentinates erant, qui, ut supra vidimus, ob id in Romanorum civium censum inrepere contendehant. Quare cum illae coloniae in urbes nequaquam de Romanis hendi meritas propagarentur, nec illis gratiscaturus Rom. Populus mitteret, sed potius ut
praes diurn suspectis iam populis imponeret ; quid mirum , si neque ius , neque cognomentum coloniae adquisiverint ' Quin, sine auspiciis , saltem sollemni oribus ,
deductas huiusmodi suisse ex eo coniicien dum , quod licitum Non esset novam coloniam in ea loca deducere , quo altera auspieato suerit de lueta . Cum i itur Puteolos post primam altera , & post alteram tertia ab Augusto deducta venerit , penaliud, quam meras agrorum adsignationes sui se adparet . Nec obstat Coloniae men tionem inveniri isi Puteolano Lapide apud Grui. f. et O , , Capacium lib. II Coss.
62쪽
P. Rutilio, & Cn. Manlio XC post illam
deductionem annis insculpto (I 3 . Puteolis etiam Coloniam , & Colonos sui ille non negamus, sed Puteolos Coloniam , vel Coloniam Puteolanorum fuisse dictam, id vero inficiamur ; de proinde ad illud usque tempus in Praesecturae serina mansisse contendimus (I ). In hoc igitur statu Puteoli perdurarunt ad usque Marsicum hellunt, post
quod, communicata cum omnibus Italiae populis civitate, Municipium & ipsi tandem evasere , non secus ac Cumae , teste Tullio, quae itidem Praesecturae fuerant . Idcirco orator Municipitim diserte adpellat in Oransire Coaegio. rui, ut ' Mi . . , β AX dliti modo recitatis eius verbiu
sua Potestate fuat , sioque iure libertateque vitintur, id insuper discimus, recentiorem fuisse politici eius status mutationem, per illam particulam nunc, quam usurpZt;& praeterea cuius genetis municipium siuerit non obscure declaratur . Non enim aliam invenies rationem , cur Cicero ab aliis municipiis , Coloniisque Teano , stella, Cumis, Neapoli, Pompeiis, Nuceria, quas ab idem commemorat , Puteolos sic aperte distinxerit, nisi quia diversae ab illis conditionis fuerint. Putarem igitur, eam ui hemadhuc sub dura Praefecturae conditione
mansisse post sociale bellum , non secus ac Capua ( quae teste Velleio , nonnisi post deduci sim a Caesare Coloniam ius suum recepit, ut supra disseruimus ); sed postea id a Sylla impetrasse , id in suum ius reisiti tueretur . A Sylla linquam; namque eum Dietatorem Puteolanis benevolum suisse novimus, Ut pote qui paucos ante obitum dies eorum dissentiones composuerit, eisque leges dictaverit (i C. Si enim tam benevolo animo in Puteolanos Sylla fuit, pronum est suspicar I, per eum ipsum Romano Praefecto liberatos suum jus recepisse (16 . Sed quoniam Sy a & leges illis scripsit , ob quas con- Ilituendas, inter se dissidebant ( quod al- Ad Papyri Col. Dissere.
r) Marmor sic habet :AB. COLONIA. DEDUCTA. AN. XCN . N. F. M. PULLIO. DUOVIRIS I . RUTILIO. GN. MANLIO COSSOPERUM. LEX HIn eo enim nonnisi de Colonia deducta fit naenistro . Hinc vero minime universos Puteolanos in aura Colonorum veni me concludes . Al' inscri- tiones retulit Capacius noster i. e. in ri ib is C
terum documentum est TC a MI MDEn
iis ) , arguere nobis licet , eum populum nequaquam fundum factum fuisse, h. e. in Romanas leges iurasse ; sed ex eo genere
Municipium evas se , qtii ea conditione cuPes Romani j issent , tit semper temptibi cam DParatim a Puulo Romano laberent, ut loquitur Festus in voce amnicvs . Propterea nuper libertate donati pre constituendis suis legibus disputabant f secussi fundanum Meseicipium evasset. Praesto enim ipsis suisset legum Romanarum pan- deeia , & shi aliquis datus suisset , qui eas leges promtilaatet , Demetie , si oedere.
o Ma1ochius in Tab. certici. pari. IIIp. d G, ubi totam controversam de P Pulis Irin dis pro sua eruditione in plenam lucem constituit. In hoc igitur rerum statu cum ea urhs fuerit , ad poste Tullius a ceteris Municipiis distinxit, qui & antiquitate , & conditione excellebant i attamen non minus iniquum praedicabat fore , ut
oppidum , qui in sua potesare esse , βο-
Nox vero cum huiusmodi Municipium es. xviset, eo nova militaris Colonia ab Au busto ' β' deducta est, ut Frontinus testatur e Putem vasulat. los Coloniam Amtisiam Augustus deduxit. Iter tino latexe Rutilo debetur P. XXX et ager eius in iugeribus Veteranis , O Te ounts Legionariis est adsignatus. En i itur aliam adsignationem , quae nec Politicum I uteolanorum regimen immutavit . Itaque in iure & cognomento Municipii, non lectis ac Pompeii, Puteolorum oppidum marisit . Donec a Nerone demum ius coloniae Oppidani universi impetrarunt , cum melioris conditionis Coloniae , qaeam Municipia haberi cepissent ; ita ut mox teste Adriano , antiqua Municipia in ius Coloniarum mutari gestierint. Idque sortasse facilius obtinuere eo obtentu , quod pugno, cis per ques remm fosses state seis HGr
taro, quali da Festo G firmo . V o Ilutarchus in eius vita narrat, &
animadvertit Cl. Ignarra in sua
ex ram Qesis , Ptiteorano, tim di, nisi, suae eompolia ira pet Iegei, jecun m ctias stigrinarent r.(io Interea dum tamen Cesoniis puteolis ne seuerabat, auctore Valerio Maximo , qui As. Iarap. g de Sylla sic narrat : Hire si is, en, iud
gnatatino , Utiod Griam a priverat es , COLONIAE mctimam a de non sis vid refectionem Cispoto is pro Mol iam cuntiantatis, animi concitatione nimia, at e Immo rarae uncis impetu , eon Iso poesore, Diri-ttim cruore, ac minis misitim evomuit.
63쪽
re vera Coloniam Romanorum olim recepissent. Hoc pacto, nis mea me valde sal iit opinio, res helle procedit , & omnis
scriptorum tollitur usui; S sdes Tacito constat, qui sub Nerone primum Puteolos itis , O cognomentum coloniae adeptos suisse testatur (ir). Plura etiam helecta mulare possem aliarum urbium exempla, quae in veteris regiminis forma perseverarunt, etsi eorum ager Romanis Colonis
fuerit ad fgnatus (i S); sed id non agimus. Ex dictis tamen constare satis potest, quod Isaetochius suspicatus erat , ne libera quidem republica, militum emeritorum dedi actiones in urhis alicuius agros semper se is cum tulisse, ut colonicum ius urbs illa m
dipisceretur, nisi quando id plebiscito , vel
senatusconsulto concessum fuisset. divit. Illas autem militum ueteranorum potius, Eiusmodic quam militore, Colonias cum Marochioti hic ius t commode appellabis . Etenim Militares C, ,ndax. lonias eas proprie dictas a veteribus suisse, quae non iussu vel auctoritate senatus, seda inperatorum arbitrio deductae in de vi florum peros tuerint . testis est locupletissi mus Velleius . qui sic scribit lib. I cap. deSIattit . . .. hoc loco inferere, quae qα
qtie tempore post Romam ct Callis captam Ee uela sit eoloniti iussu Senatus. Nam mi- Ataritim ii, cohas , S otictores , S earum Iraesti gent nomina. Et mox et Deducta in capiti pis Doredia Mario Druies , Valerioque Plocio cos. neque facile memoriae manduoerim , quae ius Militaris post hoe temptis deducta sit . Iline Villelmus Coe lius Ληt qu. vierat. Cap. III sc concluditi Sponius , ut O nos, militaritim Colaniartim initium a S gla ducit , sertim eo Pgane a nobis obit , quod militares P mmet , inqvias miles Peterantisque deductus sit et in quo plane fallittit . quandoquidem uetermon) Sse ut qDe Tacitum cum antiquioribus eonciliandum putauit persei crucissimus Lipsus in
I. . . , illud scilicet Historicum narrasse, tum de-rique timet oritim oppidum, incola tio ( 'siros autem incti hos pitia Ara ob commercia es mare ) praetor pons A. Posia ut fae coli, A A reti Di, conis co si res donatos.( Quid enim reiiDd Livio reponas , cum L, A, ii e. o. o adseveranti fimo scribit an. U. C sat locu in sum Si vorti sistos, non amoliorum, quam tries inra colonias popilii Roniani suisse . Tro Ararum cotin es p titi Romani erant e re iii Hoderam n aves, tint comi libtis esse , tinde mitiis, testin una tio durent : EI Dero Ardea , Nesti , Suiritim , Ciripi, Alba, Carseon , Sti su , Sora , D-t a , Cissis, Atarnia, gn erumna . . . J, o Godoυ - N. Axiuitii Fregellanti, respondit, on intra ex formes a paratos visio , es si mi risus odius chie: , n ures duitis os signing fis re , es m A. r. i , ni ei, aes u , m rutin sint , es Frago sani, o Luce i s, es Vestim , es Auri ens, es Formiani , o A ij n hist; m ni ostpro mari Pontiam, oe Pae-
nis lege Sempronia , quaa SygDe distitis
rum anteces it , ad enatum in Frentiniatiis ligamus aertim perentinarem , lato stiensem , O forte plures alios . Et recte qui dem ; nam militaritim adpellatio non utique a deductorum hominum conditione , sed ab ipsis auctoribus , qui militari arbitatrio, non impetrata senatus, neque populi venia , veteranos in hostilium agrorum possessionem immittebant, prosciscebatur . Attamen inde non conscitur, milittim Oeteranorum colonias dici non potuisse illas omnes , quae Senatus olim in devictorum hostium agros immittebat. Vt quidem non
alio pacto dici consuevisse ad aliarum dia inctionem, Valerius Maximus diserte nos docet, cum lib. IX eap. I sic scribiti essem Ililiis equaritis medictis C. Noritim septies eo 'stilem uotim sibi bendicando, ites se exiti
compli res, S municipia splendida, eo legitique fere omnia patronum adoptarent. Hae autem nonnisi agrorum adsignationes veteranis sectae censebantur et etsi lata adceptione Coloniae & ipsae dicerentur , ut
colligi potest ex his Livii verbis: Cum do
agris militoni reloitim esset, qui ducta oct-spicioque Proeonfugis Scipionis in Istiea bellum perfecissent , decreoisse Patres , tit' sinitis Piraetor Urbis, si ei bidaretur,
decemviros agro Samnili, Ruloque, quod eius pubgictim P. R. esset, metiundo dio diincloqtie crearet . Anne dicemus ex ista agrorum divisione veteranis secta totum Samnium, Apuliamque Colonica iura adquia
fuisse ' Minime quidem et sed in pristinae
conditionis statu earum regionum oppida post acceptos colonos perseverasse , nemo fortasse sanus negaverit. uine autem factum esse concedes, quod . Salinasius de Regionibus Suburbicariis docuit, iiqit,tici, tu sitisse ridictio
foratas , es sto tant , di PDrantius, es Cremo-nphos. Vides in tam exacta recensione effugium non ego, & ne suspicari quidem mendum in numerali nota posse. Attamen Sigoni ua in h. i. sic
adnotat : P urat auism omnet cogonias , quap hiaec e , Litiis istictore , de Hae sunt , ct qtio otiis otio Ono de Ha sit , exponuere , Ni musis p tires , ouum triginta des esus fuisse prosimus. Adeo nai itur somnolentus pravissimus Historicus suit , ut non modo in enarrando tam memorabili R mrenae historiae capite, cum, ipso mei teste, tantiis tumor animis omniam es in esui , ut magna pars aestim de , po io dice, i , tam graviter erraverit ,& pro LIII , quot S gonius recenset , vix xx numerarit et sed etiam eorum , quae scripserat . obsituq meriti Putent alii, non ego. Igitur LIII doductast suerant, sed vix XXX ing S cognomenis tum Coloniae obtinuetant . Si enim quaeras cum
Seneca des Consta . : Pnytisis Romisnus , quot colonias in omnet provinciat misit 3 cum eodem remo deo : vilicum u' vicit Romantis, bishnat . Non is
eirco tamen tutus urbis Colonia fuit.
64쪽
fuisse se licti oppida, quae territorii quidem
proprietatem hahehant, sed nullum ius ter litorii , id est nullam iurisdietionem in ter
ritorio ; interdum vero universum territo
sium ablatum oppido sitne iurisdictione. Id autem postremum etsi Coesus Cop. IVDeget, concedit tamen Itygino esse nihilominus quaedam munec bla , quibus extra
niti rem nulga sit iurisdictio . Verum, subdithoe titistiam de Coloniis dictam itioenies .riam quotiestimque deducia Ui Colatia , radios etiam additus adpenatusque. ager, in quem , ut in m am urbem , magistatus
iurisdiction om exerceret . Otiomodo atilem id ode derit, quod quaedam ratiniciseia ex tra nati rum titillam habeant itirisdiectionem eid indietit metittis . Nempe auctores dio sonis , ctim conquirerent agros , qtios adsignarent, aliquid , , reliquisse aliquando eis, quibus agros abstulerunt , quatenus hau herent iurisdictionem, aliquos intra mu- rum cohibuisse M . E quibus omnibus
luce meridiana clarius evincitur , tantum absuisse , ut agrorum adsignationes Colo-miae iura oppidanis agri parte multatis Communicarent , ut etiam iurisdictione in et ros ipsos orbarentur 'i atque id etiam Nunicipiis aliquando obveniret, teste Hygino e Ltque haec nempe Pompeiani Muia
nicipii conditio suit, cum Syllana lege agri
parte multatum novos colonos admisit.
so Colatilis autem stricte sumtis id die non potuisse iure Goesus negat ; tum enim oppidani omnes in ius , , nomen Colonorum trans hant , & proinde in to tum agrum , aeque ac in urhe iurisdictio
si o) Laetarent in huiusmodi opinione corion
tientem nobis invenisse nuperrimum scriptorem Ceorgium Henr. Martinium in suo spes iis H, forino tirbit Pompeioram Germanica lingua conseri rium Lipsae leteto , cuius libri excerpta tantuiti cognovimus ex Biblioth. H Io v. Gs . II r. air Li mae a So . Cum enim de eius civitatis soritia loqueretur , Municipium ad extrema usque tem-rora perdurasse docet, elii sti fragia Romas Diri,
o honores sprere contra nostram sententiam ei de reget : denique se concludit : Excerptoris verba sunt et movie ruere forma e Gitatis muriata est, Adti Ela re mihi iri eo onsa, sed patitio ante antemttim a bile a Macrosio, es PIonio ni myratur in Mun et A. Haec autem eousque valere debent , ut doceant
militarem coloniam politicum Pompeiorum sta tum non immutasse ; alia enim de causa ius &romen Coloniae postea adquisiverunt.(eto) Ambulatio lipud Latinos idem erat . ac
Craecis rerum rataeetoe, h. e. locus ambulando & otian
eo comparatus, qui partim sui, divasis erat, partim rorticibus ad arcendam pluviam contegeb
iur. Hi ne Pori ui etiam, ut apud Graecos cnae, cum Ambtiliatione , m porreetrum synonyma cense
bantur. Sie Liviae porticos a Strabone As. Udicitur or uis. Amprarer . . Erat autem Ambus retio ex earum rerum genere , quae Onites Diistis dicebantur , ut pymnasia . palestrae, balnea,
nem servabant i id quod nostram opinio
Sod quidquid de antesyllanis temporibus i vir. iasuerit, id certe, quod nostra interest, ex- , a byZ β:
tra dubitationis aleam positum esse reor , Jonia Muni- Syllanas militares colonias meras agrorum T vi 'adsignationes suisse , quae neque iUS , neque nomen Coloniae urbibus, in quas recepti veterani fuerint , tribuerent , etsi Colonia ibi constituta diceretur . Sparsas igitur conligamus sarcinulas . Fuerunt quidem , teste Tullio , coloni Pompeios per L. Syllam , dictatoris Syllae auctoritato deducti , sed non idcirco Pompeii Colonia fuit , hoe est Colonico iure regebatur , sed Municipali . Erat ergo Municipium sis , in quo Colonia continebatur ,
, suas separatim rationes hahebat e cuius autem generis Municipium suerit Cap. X videbimus . Atque hinc dissidiorum occisso . Contendebant Coloni communia ecse loca, quae publica dicerentur , ut ambulatio (ro : Pompeiani negabant, quippe ipsis nihil aliud, quam adsignatus a udeheretur. Rursus de suffragii iure in mi nicipali hus comitiis contendebant Coloni Pompeiani nullum i piis ius esse in eis , quae ad Ei Municipii regimen spectarent,
reponebant . Quomodo autem ea lis di
renata suerit , ignoramus , sed ex Tullii verbis arguere licet, Colonis potius missa adiudicatam. Nisi enim Pompeiani de causa cecidissent , non utique ipss iecur imtumuisset et qua de re suspicio oborta est ,
EOS novas res cum L. Sylla molitos suis se. Itaque opportune, ut eum purgaret s
renti ) νmnasia, es umbii aliovis et & Tulli Ep. t ad UL. F. e nubii rues ut praetoν tam , es ambunt ovem . Quare non mirum , si pompeiani ab ambulatione Colonos prohibere vellent , utpote quos ab eorum Universitate alienos ceniebant. Dignus est, quem huc proceramus, Strabonis locus ex Iis. AIII p. 6ag, ubi, qua de caussa Cumaei stoliditatis vitio notati fuerint , enarrans , hane historiolam refert, unde & ambulationi M apud veteres usum, & penes quos earum ius esset, pro
dentistis subrandum esse jus porticus , nis praeconio
65쪽
aiebat orator e ita a Potronis res cognita est , tit nugia in re a ceterorum Antennis
S IIa discesserit. i ,- . h. D quidem ex hisce Patronis , DUOS. ., h, .sti, ribus , , Custodibus Coloniae Pompeianae,2 Pa- quos Tullius commemorat , , de quibus etiam in epigi aphis Pompeianis sit mentio ,( ut Cas. X docebimus ) nostrae opinionis
veritas magis elucet. Non enim ipsi erant ex eorum Patronorum classe, qui degentes Romae apud Senatum,& Populum res Municipiorum , is Toloniarum tuebantur, sed
Pompeiis domicilium habebant , ut si qualis , vel dissentio oboriretur , inter duos
populos, quorum rationes diversae erant, cpportune auctoritate sua occurrerent, &a Colonis numero paucioribus iniurias populosae urhis prohiberent. Quod minime necessarium suisset, si Pompeiani cum Colonis, ut unus idemque populus eodem iure fruens haberetur . Sed de his, deque eo. rum numero infra citato Cop. X susus diu sputabimus. ccur autem Dictator Sylla Pompeianostri ybsivi. agri parte multaverit , facile est divinare et insessui. quippe ex Paterculi narratione discimus, Pompeios ohstinatius Romanis armis in so-cthli bello restitisse , utpote quos Magius non quidem cuit, ut Ilerculaneum , sed etim si ila o venabit. Et quidem hoc ipsum indicat Tullius verbis illis et eum commodata otiorem a fontinis Pompeianoram PGR. Rom. Fortuna dioiserit , sortuna scilicet , qua bello victores evaserunt. Qua de referox Syllae animus exasperatus eos cum aliis obstinatioribus impunes abire non
sivit (ri) , aerique partem ademit ; quod
Ilerculaneo nusquam factum legimus .ris,. . . i. Nec porro una illa agrorum multatione his, qu i. si contentus fuerat, sed simul civitatem adi l. . .. in sanciverat , ut modo ex Tullio
iuu UM ' adcepimus : cipitatem ntitici liis ademit isdemit iisdem agros . Et si de agris ratum furi . . . . de cis itate ne tamdiu quidem lex oaluit, quamdiu igia Syllani temporis armci uti uerant. Et sane quomodo valuis
set, si Populus Romanus hello satigatus, ut discordiae semina in perpetuum compesceret , italos sere universos in civitatem adsciscere censui ip Iiaque S Pompeiani in
ii) Fuit fortasse & alia validior ratio, si vetatum est , quod laudaturum Georg. Henr. Martiniusseribit , Ptim piae ae scilicet ram Marso fer, es , ut ei Da Excerptor habet. veros mile id quidom; sed inde hauserit doctus vir , plane ignoramus.
civitate manserunt. At s Mun scipsa ea sum rant , quae duplici hac poena plectenda decreverat, hinc Pompeios & ante Sociale hellum Municipium fuisse conliges . Si enim agrorum ademtio Syllana lege cum civitatis ademptione copulabatur, hoc prosecto indicat, elim poenam a Dictatore in-ro alam suisse illis oppidis, quae cum Municipali honore , etsi non pleno civitatis iure , iam fruerentur & propterea nullam rebellandi occasionem haberent. tamen It lorum partes sequi adversus Romanos maluerant: sociis civitatibus non item, quae caussam aliquam habuerant, & ad Roma.
nam civitatem tum vocabantur. Quare cum Pompeios agri parte multatos cognoveri,
mus , quidni eos vetus Municipium dix rimus 3 Fortasse pari iure & Herculaneum gavisum suerat, sed praestare non audemus. Suspicamur etiam rursus supplementum XXnt. veteranorum ab Augusto Pompeios adcepisse , nec immutata tamen regiminis mu- Aueuitonicipalis forma. Unde autem huiusmodi su Pompeii adspicio oborta sit, Cesp. XII cum de Paeo 2 Amuli Felice sermo erit, aperiemus (a a).sd autem abunde , ni fallor , ex dictis XXI constat, utramque urbem post bellum illud 'u' 'h
inter Municipia suisse recensitam, etsi Pom eolonica tuis peti colonos receperint a quo autem iiii e ra a quilius postea videbimus. Quare cum Colonos Pom. Ie tinos etim Nucerinis congressos ex Coronelio Tacito audis , pronum esset reponere , Colonorum nomenclatione non universos oppidanos comtineri , sed tantum Colonos illos qui illuc deducti fuerant ,
quos inter & Nucerinos chorta contentio erat et eis fortasse Pompeiani universi pro suis Colonis tum arma ceperint. Verum, ut , quod est , fateamur , universos Pomopeianos sub Colonorum nomine Tacitum comprehendisse alia monumenta suadent; e quibus coniicere licet , recentiis me Ta. citi aeuo huiusmodi coenomentum Pompeios fuisse adeptos , sortasse etiam Nero nis indulgentia , non secus ac Puteolos acum Colonica iura, & nomen honestiora, quam Nunicipiorum haberentur . Id autem totum ex IIerculanens bus , Pompeianis epigraphis iam erutis mox elucescet . Ad eas igitur expendendas adgrediamur. CAM dir) Tadore miselo animum erudi lissimi Geo
xli Honet. Mattinii incessit, scribit enim eius Ere
recipers eoacta esse. Sed uinde arguat, nescio.
66쪽
C A P. IX. Prioris opinor Prioris generis sunt, quas dis gentissimus . . itis er Iulius Cnosne Criri, H. iis c pis 'nate , noster Iulius Caesar Curitiei te iri VA AGA male a
m oratis mutilanei inscriptioniltis politiei eius regiminis forma Iuculiariusti struitur. scribit i Ubi ea urbs posita fuerit , multos
annos ignorapiratis. uac tiamen aetate, mrustici agrum colerent, O foderent, inoentae sint concamerationes , tum pero Rabia menta , parietesque marmore tecti , S mutatae injici laetiones, qtiae pitirtatim lucis altu erant. Eas autem concamerationes, Scrudera Capacium aeu biv non lustrasse , sed sando tantum adcepisse , satis liquet ex eo, quod neque urbis , neque illarum effossio num stum desinit. Quapropter primam recitat inscriptionem T. Munatio Concessatio positam(i), quae si ad Ilerculaneum pertineret , inter Colanias utique foret adcensendum . Sic enim hahel: Hetetisanoti. ce de solstico nostrarum urbium sub Ro mirum ' manis statu inquisivimus: age nune videa mus , an ex litteratis monumentis indidem erutis res in pleniori luce constituatur. Uuiusmodi autem monumenta , quae aduerculaneum pertinent , duplicis sunt gereris , alia quidem , quae a maioribus adcepimus ibidem fuisse inventa; alia vero, quae Postra hac aetate felicissima , Regum nostrorum providentia, e consepulta urbe in lucis auras emergere ipsi met vidimus. De utri que igitur suo ordine habendus est sermo . sando tantum adcepisse , satis liquet
tum lemmate : In agro Neispositano in V. O mr-
67쪽
Sed in ea salsus est vir eruditus . Sua enim aetate illud epigramma , ut ipse testatur od Dioi Antonii Neopolim transiti tum iam fuerat , ubi hodieque prostat :unde autem vere de sumtum suerit , ipse ignorahat; sed tantummodo noverat, quod verissimum est , ex ea regione huc adve-inum . Non idcirco tamen ex Ilerculanentibu subfossionibus prodiisse adfirmare debuerat . Lapidis enim aetas ab silerculanei ruina mirum , quantum distat, ut eius dictio , orthographia, characterum forma vel mediocriter versatum aperti si me monent . Nos tamen ne hisce quidem argumentis indigemus, ut Herculaneo marmor illud ahiudicetur. Unde enim desumtum suerit, cum Neapolim transistum est, novimus e Georgio Fabricio , a quo Gruterus didicit , qui usque ab arino I 8 et suos Intiqnit artim libros ediderat (ab. Is enim lib. I p. so ntim. VIII ipsam epier
phen adscripserat cum hoc lemmate: Nempolitanum se eripitim a me in agro Neapolitano in Pilla Aerti ardini Martiriani, quae Tetra. asia dicitur , antea non impressum . Iam i itur viginti & amplius annos ante Capacium ea inscriptio non modo in lucem venerat, sed & Marti rani villam (3) exot-nabat, neque unquam sando audiverat I a hricius vel ab ipso Marti rano , quem latere non debuerat, e proxima Verculaneo erutam suisse. Quare meritissime Petrus La- Sena in suo Cymnasio p., S a Capacium redarguit , quod si hi imponi siverit, & marmor Uerculaneo adiudicaverit, quod Neapolitanum esse docet i quidquid Mario- rellius in Theca calam. obganniat , qui
absurdissima quaeque apertis , ut aiunt, ulnis excepit potius , quam Neapolim alia quando Coloniae iure , vel nomine suis ledistinctam sateretur. Etenim Tib. II cv. sae. d. o ridicule nimis statuit Iserculaneum Coloniam evasisse post Titum, cum Imperator ille post excidium misit, teste Dione,
duos biros consulares , h.e. ut ipse explicat , coloniae duces: itaque edicit, marmora illa nominibus inscripta , quae in Be-pio Herculanensi Mus eo adservantur , esse
m Piti eon lares a Tito missi deduxerant, iisque praedia orare foram in Vestiola ad tributa suisse. o lepidum caput i Titus isti tur novos Colonos in eam urbem immisit, quae sub altissima cinerum strue iacebat, ut ipsemet alibi satetur . In tiduitamentis enim par. XXXVII contendit ea potissimum esse abdita loca , e quibus Saenii lanus Consularis Campaniae sub Alexandro Severo statuas extraxerit ad thermas Seu rianas exornandas ( ut habet marmor ( ase relatum nam illam urbem una cum Pompeiis, stabiisque fatetur, sub Neronis S Titi imperio accisum, de ea loca obdita cineribtis. Apave igitur has nugas; & marmor illud, etsi Herculanensium peculii, alibi olim positum , quam in veteri uerculaneo iam a Titi aevo consepulto, cum eru litis simis La-Sena , Marochio, I narra, aliisque sateamur . Sed de eo insta Cap. XIlI redibit sermo , cum sua inlustratione dona
hitur . . lv. Alteram porro inscriptionem, quam Hem Asia in se a culaneo adpendit Capacius sic concepta est: MD in v MARTIAS IN . CUR . SCRIBENDO . ADFUERE
ou R si RECISSENT . PRO CVRATIONE N . DARI . VTIQUE
PONERENT NEQUE INDE ABDUCI . SINE DECVRIONVM
quae a veteri Herculaneo sesqui milliare Neapoli tantam distat.(du Hoc alteriam marmor Parte II produceamus, & enucleabimus.
68쪽
T Caplicio eam transeripsit Re inestus , &Classii VII num. id pag. a 3 inseruit, , mendis detergere sategit. Itaque in linea spro ET VIRI restituit II VIRI: optime quidem, sed syntaxis requirit II VIROS in linea a pro PONDERALI , reponit PONDERALE in linea 33 pro voce
POS . . . crasa , reponit PONDERUM , iit sit sententia eorum Ponderum , O Sch Iae , O Chalcidici, Sed ego malim cum Corio reponere PONDERALIS , ut sensus sit, eortim ( sup. locorum ) Pondes, agis,
O Seloiae , S Cha Icidiei, quae ipsi fecis
sent fecerant enim non Pondera , sed Ponderate. Isis addenda erat alia emenda.tio , quae sponte sua oritur in linea IS,
ut syntaxis constet. Sic emendata , tota eius sententia perspicua est . Nam , quae manca & conrupta sunt verba linea is, sententiae non ossiciunt . Legesis tamen per me e ser os , quos lases ero libitum,
vel quid tale . vllane enimvero e consepulta Verculaneo it,he o isque Prodiisse pro certo habemus ; sed exscripto. Hercula i
rem in Memmiortim nomine peccalle; non sti.
enim Memmios , sed Remmios illos inlustres viros cognomine Bicos Ilerculanei floruisse, alia eruta per nos marmora docent. Duos enim M. Remmios Atisos Pa trem , & Filium in ea urbe viros Princia pes fuisse duhsilire non sinit altera epigra
pho Regii Musii, in qua se legitur: M . LEMMIO . M . F . RUFO . PATRI . MUNICIPES Non enim adscripsti sent PATRI, nisi filius
eodem praenomine Marci gauderet, , di gnitate aeque conspicuus foret ( ) . Sic eisinis titulis hinis statuis Noniorum substri piis , Patris S Filii , qui eodem praeno mine adpellabantur . alter praesert :N. Noblo. M .P. BALBO. PATRI. D. D. 5Jter vero: M NONIO . M . F . BALBo .PR . PRO . COS . D . D . Praeterea in Herculanensum catalogo M. A mmios N. Zibertos duos habemus Tub. XVI sic i
rum Remmiorum liberti esse videntur (s). Legitur quoque ibidem: M. REMMIUS.
SUCCESSUS, ut noscas Remmiorum gentem tierculanei valde propagatam: contrannus visitur P . MEMMIUS , PRIMIGE dis Vs. Ad haec Ponderati , quod alibi dicitur
Pon eranum, h. e. aediscium, ubi publica pondera adservarentur , & ubi alia in veniaditorum usum exigerentur , Herculanei exstitisse etiam Dexit Musti monumenta testantur . Duas habemus stateras , quarum manubria es ieraphis lignantur , ut habes Tub. VIII titim. i, et . Et altera quidem dicitur e PD in Civi otio t
altera vero exacta cura laedigitim :
Ergo non tantum Romae in Capitolio, sed Scin ipsa Herculaneo res ponderaria curabatur . Praeterea in saxeo centumpondio ( praefert enim insculptam notam C.) legatur epia praphe, quam habes in eadem Tub. VIII tis, T l . CL. . Dio. C. , R . AU . . s. IIII L. . . TELI ID. III.COS. PONDRR. EXACT. P. . . EF. IlI CVR. AED. eamque se interpretore Ti. Clutidio. Caesare . uti iisti . I LII. I. Vibilio . III. Coae. Pondera. Exacta . I. Pruse secti, III (8)Cura . Me ilium . mutigonesticium sq) . Denique in aereo sextario hae si lae insculptae sunt. D. D. P. P. ITER C. IIas auiatem . si interpretaberis ex nostra sententia : Deetirionum. Descreto. Praefecti . Potio derali , vel Ponderibus . Nereti lanetis tim ,
nihil tibi deerit , quin pro certo statuas,
marmor, quod mutilum inuenimus: . . . O . M . F . RUFO . . . P . POST . MORT
6 Item apud Reines. Cl. X n. pissa haec legitur eps oras her
sesam S nostro Hercilianeo iure vindicamus. ) Sie utique lepo, atque interpretor ad in i re t, h. e. ori mictim , sive per partes vel minuitissimas ex nesa. Norunt Latinitatis tyrones oratim , a Latinis diei inins mas partes alicuius rei, mel uti retiodi articulas (At Atici. ad Hesronis. II. . e. io 3 d est,r, etini Rutila torta intorsa stiurare & apud Plin. Ab II e. is : station=t in m QA Iut tredintim tiri oti is, quise volunt eo latica, ubi articuli non aliud sunt, quam latitudinis partes, seu eclipticae puncta.(S) Nulli dubium , quin detrita haec vov pro prium , vel adrollativum nomen olus si maverit. a 'no pondera fuerunt exacta . Et si autem nihil certi ex eius reliquiis sextundi potest: si quid ta mon video, se lependum, ut aliae insinuant in scrinisono . Itaque Praesesos Ponderario tres numero suisse discimus. o) Vox autem illa LIGUR, quae in opposta centum pondis ora legitur, nihil aliud, puto, notat, quam nomen eiuS, cuius peculii illud erat.
69쪽
Ponderales hediscium Uerculanei stetisse , tibi staterae , pondera , , mensurae exigerentur publica auctoritate, ipsumque esse, quod Remmii sua pecunia fecerant sic). Quod ii quaeras, an Sciola etiam , , Clastidiotim uerculaneum eae ornaverim, id vero praestare tute possumus, & in alte rh huius dissertationis phrte documenta da-himus isti cum igitur diploratum sit eam epigrausis igitui Mu. si en , pro Ut Capacius testatus erat , ex
vicit ei. Herculaneo prodiisse; an dubita his amplius, quin Municipii iure gavis Herculanenses fuerint 3 Quid vero, quod post eam aliae nuper erutae , quae Legis nostri Mus eum exornant, id ipsum te aliis inum faciunt
vnt. Et quidem praeter titulum marmoreum si,diuiti s adscriptum, quod posuere M. Aemmiostiones te. M. F. Piatri MLAICIPES, duae eae stantii Mur aereae laminae, in quarum altera legere est:
MAMMIo . MAXIMO A vGUSTALINUNICIPES . ET . INCOLAE AERE . CONLATO
In altera vero :TI . CLAUDIO . DRUSI . FCAESARI . AUGUSTO GERMANICO PONT . MAX . TR . POT . VIII IMP . XVI . COS . II PATRI . PATRIAE . CENSEX . TESTAMEN. MESSI. L . F. M. N. SENECAENILITIS . COII. XIII. URBANAE . ET DEDICATION l . EIVS . LEGAVIT. MVNICapsu SINGVLIS . I s . IIII . NAd haec marmorea tabula in laeva tantum parte mutila se habet:
Itaque cum passim se sititiicipes dicant Herculanei cives, vel simpliciter nereulanenses , , Coloniae , vel Colonorum nomen ne hiscant quidem a nemo putem , tam laevus erit, qui titulum Munatio Concessano postum a priscis Uerculanensibus suisse cum Mariorellio contendat, ut inter
ger aes M in I. lexit Praesso itis Ponis aliis ea lectio non probatur utpote quae sequentibus non conproat , ideoque leviant pro Praestor . Eho vero Herculanensi epistra phe doctus quam modica motatione senis uero adsenserim , itaque epigraphen legendam reor: C. Cis,stiis C. F. F. Si DColonias oppidum nostrum adcenseat . i. Quae cum ita sint , IAiri I. D. IIuiri Migisti, si, ouenquennages, laesuiles, Doctiriones, Itigua irem Munie Italis, qui in Herculanensibus lapidibus see. 23irum pe occurrunt, non utique Coloniam , ut eruditissimus Valesius duxit, sed Municipale institutum confirmant. Tritum est enim huiusmodi magistratus Municipiis aeque , ac Coloniis suisse communes. Id autem certius erit , ii docuerimus pleno Municipii iure Herculaneum gavisum suisse , quippessendus facius suerat in Romanas leges iurando. XEt quidem Iul. Caes. Capacius I. c. ta- Fundanum hulam aeneam clavis parieti adfixam ibita quisse Militidem repertam narrat, in qua Selaaius Con-ptio docet. sultum perscriptum erat Claudio imperante
quo poena inpigeretur, & inritae serentenationes eorum, qui villas, domosque negotiandi causa emerent, ac diruerent. Quo recitato, alterum sui, litur VOLUSIO . P .
CORNELIO . COS. VI . NON. MART.
De postulatione noces Or ortim ullio toriae Cel si uae, qui a Senatu petierant, ut Celsi aesua opes tela longa botti de diltibentia oon. dete , S emtori sine statide stiti ea dest meure , tolleresque licestet . quae S. CC. cum publice in eo municipio proposita fuerint, quis negaverit fundanum eum suisse gQuare S in tribus Romanas suisse Uercu - Neeeulcitieu. Janenses adscriptos docent marmorea quati se Romanisi ivis pretii fragmenta, quae dedimus Tab. XIV, XV, S AVI, in quibus bene longus quadringentorum & amplius civium catalogus cum tribus nomine , cui fuerant adscripti, hahetur. Pluribus autem tabulis catalogus constabat, quae clavorum ope muris erant ads ae . Earum, quae prima procul dubio erat, etsi prae aliis detrita, incipit: AD LEGER VNT . . . deinde sequuntur Domina in tres columnas divisa. In his autem cernere est aliquot rusticis Romanis tribubus adscriptos , duos scilicet Meneniaes , unum Tromentinae, tres Maeciae , alterum Fauc rinae. In altera vero post plura inscripta nomina vacuum sequitur, in cuius medio grandioribus litteris est VENERIA, deinde eodem ordine subsequuntur civium nomina.
Pones Astis sanandis sese, &c. Quid enim vetat, quin idem, qui Pondorarium sua pecunia sectilet, Praesectus Ponderibus fuerit merito tuo renunt; tus Proba autem muri, uerit vox habottit & in alio inedito , quod sciam , lapide , qui Sulmonere privatae domus limino teritur: SULMONII.
PRIMUS: ET . FORTUNATUS. PONDERA RIVM. PACI. INTER PROMINI. VI. TERRAE: MOTI S. IIII AD SUM. A SOLO SUA . PECUNIA . RESTITUERUNT.
70쪽
Illud autem Veneria (ii) Romanae tribus
nomen esse , nemo fortasse dubitaverit . Quare concludat oportet , Perculanenses Nunicipes in tribum suisse relatos; atque
adeo suffragii iure gavisos. Ex aliis item lapidihus id ipsum discimus de Berculatientibus Meneniae adscriptis ;
L . MAMMI . . NE N PATRI . DECV . . MVNIIV . . . ERAI .
. . . VIR . EPULONVMM . CALATORIO . L. . . NE N RVFo . FRAT . . . Tx his autem M. Spurii lapidem longe
ante eius urbis fatum positum fuisse, pra ter characterum formam , certissimo argumento est, quod is iamdiu ante illud te in pus antiquatus suerit ; nam suo loco motum , obversaque facie cuiusdam templi lad Pann roi. Dissere.(ii) Nunc tantummodo Venes a se itur. Sed eruditissimus Iacobus Bel gradius , qui haec loca, cum primum eruerentur, invisit, in p. II, quam Scipioni Maneto dedit, quaeque in s ms, a Goriani, Rom. Via. I exstat p. ss testaturmon modo Vononia legiso , sed N Coneo, diis. Et si agitur e fragmentis marmorois illud alterum hodie deperierit, ac tantummodo exstent residuae litterae I A , ut vides Tas. AI , tamen de optima Eius fide minime dubitamus , iat pote quem prae omnibusve iacissimum in narratis invenimus. Quapropterani dubium revocari nequit, quin sub Imperatoribus praeter eas Libertinorum tribus, quae ipsorum principum nominibus adpellabantur , aliae etiam peculiari nomenclatione voteribus fuerint iunsae . Cuiusmodi fuere , quae in lapidibus comparuere VOT. & VER. , quas sapacissimus Mars inius in Arva . Tas hy. a interpretatur omnis , & Vovinia , sive mim ita , sive Verna Sed harum alteram si glam VER. nisi Io vidisse testaretur tam sollers vir in epieraphesi e concepta C. PETRONII. C. E. VER. RUFI, e o libenter refingerem UEN , & interpretarer Penena, praesertim quia Per onsis ille Restit Herculaneo oriundus esse potuit ; quippe in illorum Municipiam catalogo, nec mirantia pens, nec Ati-
forti amisiae desunt. Quid, si scalptor erravit si a) Rusorum gentem Herculanei floruisse , cum Municipum catalogus, ubi quatuor Atis le-
muro insxum invenimus. Quippe Macello a Sp. Ruso aedificato (cum fortasse terrae motu ohrutum suerit) aliud successerat ora natius a Mammio Maximo exstructum, ut alius lapidis fragmenta testantur , quae
haud dissicile est se supplere:
L. mam MIVS. MAXIMVS. M CELI timetim. ORNAMENTIS. ET. MEHTOria .ses.seidEMbo . DEDICATIONEM eelebravia Dubitari igitur non potest , quin iam antiquitus pleno civitatis iure tierculanenses
Quid vero , quod etiam Romanas Pro vineias sortiti aliquando sunt Herculanen--UCI CI Ullses 3 Testatum id faciunt plura epigram uerculaneu,
mala M. Nonio Balbo posita , & in Regium '
Mulleum inlata. Primum eorum est, quod tantopere eruditos interpretes de saligavit, , variis admodum lectionibus mactatum
fuit, ut videre licet in Symbogis Cottania . sed quod citra ullam dubitationem se se habet, ut Paciaudius olim legit, & in iisdem Symbolis Florentiae editis Vol. I p. 63 in equestris Nonii statuae schemate exhi-Letur et
Sigiae autem illae PR. PRO. Cos idcir-λλ
co eruditis cructim sxerunt, quia cum Bal fierit Pro-
P narenis guntur, tum alii lapides eiusdem Regii Musei
L. ANNIUS. MAMMIANVS. RUFUS. II VIR.QVIN Q. THEATH. ORCHESTR. DE. SVO
Idem dic de Amisi is , & Ca utor ij. Etenim in catalogo praeter L. Mummium Cusim, & M. C. latortam Diodoram inq=nuorum, lentinus duos Carauis rivi M. L. P ram, & Meno utina, la tres T. L. Fortunattim , Iantiis, tam , & nivstim , quinque vero Mumm vi L. L. Onestim , festim , Evasdam , Possim, & Tliuntina.(ig) Apud Corium Vol. I S b. Rom. paria r& apud Murat. The s. pag. rori n. i, cuius rurici rima tantum exstat linea , reliquum malo fato pertit ; et si doctissimus Iacobuq Bel radius in iisdem Om L p. S iure dubitet , an postrema illa verba MD E sinum ad eumdem lapidem per
(ia) Hoste Nonios Balbos domo Herculanen serum fuisse abunda nostri lapidos testantur. In Her culanensum enim Municipum catalogi fragmentis,
eis M. Nonius Balbus non compareat, plureg tamen M. Nonis M. L. recensentur, h. e. Orestis,nnuis, sis, C n, Nod mi ae, Fe icio, Moratia, TarantIntis , Amisi, Chron ust, Gonia A. M Nonius ergo, qui eos libertate donaverat, Herculanensis erat . Id ipsum cria bio reddit tuti oram Getis, otiod in m eis intes nasis sunt etas parentps, ut apposite scripsit Scipio Malleius o. 1 ad Bernar