장음표시 사용
131쪽
11α DE ADvENTITI Is ROMANI omnino exonerare non poterant, neque ulla pres M legum, aut Magistratuum, aut Incolarum curi seserti que insalubritatis notam vitare valuerunt.
mo Romanorum Pontificum fleuis ex paclustribus aquis bule coelo admentitia rlabes accesserit. CAP. III. V o studio , qua sedulitate , quibus legibus, florente R mana re, salubritatem coeli sui a palustri solo , M st gnantibus aquis vindico rint Majores nostri, jam satis, opinor, superiori capite ex
incorruptis vetustatis mon mentis eruimus. Nunc ea tempora percurramus,
quae dominam gentium Romam , datam barbaris praedam, extremaque omnia perpessam ingemuerunt. Ex quibus alii quidem imperii detrimenta, vicesque ; alii vero Ecclesiae, sacrisque rebus illatas clades ; nos pro instituti nostri r tione vastitatem saluberrimae regionis , aere 'ta
aquis putre- putrescentibus aquis insecto, colligemus. labem omnium teterrimam, & orbitate Civium , de solitudine agrorum, & malorum dimi
132쪽
COELI QSALITATIBUS. I I 3turnitate reputamus: quanquam Scriptores plerique omnes ea solum tradiderint, quae hostiur vi, & copiis irrumpentibus edita sunt; minimEsortasse intelligentes , nulla incursione graviori affligi urbes posse, quam cum ad earum exitium elementa ipsa conjuraverint, tunc enim omnia contabescere, te flanditus interire necesse est, lento consumpta duella. Primi omnium Totita, Se Vitiges ad Romanum excidium his armis usi sunt. auularunt.
Etenim Levillimae biennali obsidioni , qua sub illis Gothorum Ducibus Roma cum suis vicis, villis, ac finitimis oppidis vexata est, illud maxime nativae salubritati hujus aeris detrimentum haccessit, quod , excisis aquaeductibus , tunc pri- aquaeducti Tmum Romanum in agrum estus, aquae inunda- coia'
verunt, de in stagna pastim confluxere. Narrat diremptam a
hoc Procopius si , cujus fidem quantum seri po
stos natura, ubique .sequitur elegantissimis ver-duc.differt. s. n.
sibus Trissinus Qtalus Poeta, non ad commu- DEI: ibo nem palatum factus. II., Neque porro ambigendum est, quin bel-ν licum artificium distringendi aquaeductus ambien- tis aeris perniciem tandem Inrerat , praesertanticum iisdem locis autumnali, aetiivoque tempOre militum castra consistunt. Etenim latices tum ex mora, tum ex foeditate paulatim humilibus, sinuosisque terris putrescunt. Quamobrem, vitia tis haustibus , & corrupto aere, ut Vegetius P ad
133쪽
ri A DE ADvENTITI Is ROMANI advertit: perniciosissimus etiam in militibus na
scitur morbus , qui probiberi non potest aliter, nisi ut Romanus Consul in Carth ginensi o
sidione tentare coactus fuit frequenti mutatione castrorum, quae sane cum, post aquaeductus cxcitis, movere nolui isset Lotreccus q, Gallici exercitus Imperator, in obsidione Neapolis anno I 28. legiones suas maceravit, & perdidit. Nimirum ob diuturnam alicubi multarum lympharunia stationem , ac putredinem , coelum semper noxium evadit. III. Allatis vero a Gothorum saevitie universe pene Latio cladibus, quot, & quales intra Urbem calamitates adjunctae fuerint, quae non vastitatem solum, sed simul etiam aquarum m. ram, sordiumque congeriem necessario solent a cersere, nemo historiis eorum temporum initi tus poterit ignorare . Totilas enim capta R ma , ejusdem moenia pluribus locis solo aequavit, ad tertiam penὸ ambitus murorum partem, ut narrat Blondus f , Urbemque fere omnem, cum iterato in servitutem redegisset, flammis damnavit. IV. Non me praeterit Urbem Romam quinto seculo a Gothis sub Alarico primum obsessam, ac direptam suisse. Unde fortasse quis ante Totilam, Vitigem hanc coeli inclementiam illatam fuisse deducat. Sed nemo non noVit, Alaricum Romanas depopulatum opes, Templis
134쪽
tamen, de aqMeductibus abstinuisse, cui cum postea ex eadem gente Princeps excelsi omnino animi successisset Theodoricus, hic non seiunia damna, a Gothico milite Romanis terris illata rependit ue verum ea etiam , quae temporum injuria , atque propter civium indiligentiam ipsi aeri, ex stagnantibus 3 aquis inducta fuerunt,
U. Gothis deindὸ non multos post annos ad Latii deselationem, Scythica feritate ferocior, gens successit Longobardorum, qui, licet Roma
nunquam potiti merint, ejus tamen agrum ita igne, ferroque vastarunt, ut, dirutis villis, sugatisque colonis, aquae nulla penitus arte suos per scrobes, & canales, ut oportebat, derivari amplius potuerint.
UI. Miserandum totius Romani agri statum Divus Gregorius k, qui Romae temporibus illis vivebat, & mox universali praeibit Ecclesiae, flevit per haec verba : cibique luctus aspicimus, ubique gemitus audimus . Destructae urbes, ever-
fa sunt castra, divulati agri , in solitudinem
terra redacta es: nullus in agris incola, penὸ nullus in urbibus habitator remansit: & inferius: i is autem , quae aliquando mundi domina esse videbatur , qualis remanserit conspicimus. Immensis doloribus multipliciter attrιta desolatione civium, impressione bostium, frequentia ruina-
de pontinarum palud. exiccata per Theodorie. absoluta apud Cassiodor.lib. 2.
135쪽
. Invitas.Gre gor. lib. s. cap.
Ias DK ADvENTITI Is ROMANI rum; itaut in ea completum esse videamus, quia contra urbem Samariam per bune eundem Pro-
pbetam Etsebielem longe luperius dicitur; in qua
certὰ rerum ruina, aquas tuos extra ductus , M scrobes passim dejectas, ac stagnantes, grave putorem quaquaversum concepisse, unusquisque intelligit. VII. His accedit , quod per ea tempora , praeter hostilem rabiem, inaudita propemodum
Tiberis contigit inundatio . Etenim, ut narrat Ioannes Diaconus , alveum suum egressus tantum excrevit, ut super muros Urbis innueret, atque in ea regiones maximas occuparet, quae cum ita fuerint, certum est, cloacas, amnes, atque torrentes omnes , qui per inseriorem Latii
partem in Tiberim aquas suas exonerant, a libero cursu suisse prohibitos, ac subindὸ dijerias lymphas latius, diutiusque in Romano agro computruisse. Unde vermium, serpentumque mestutudo orta fuit, ac denique immanis, & diuturna pestilentia, quae Pelagium etiam Papam extinxit, atque ita in reliquum vulgus des,viit, ut, subtractis habitatoribus, Urbem pene in selitudianem redegerit.
VIII. Sed quoniam est multo facilius vastare regiones , quam restituere ὁ & sola , diuturnaque pax, ac praesentia magnorum Principum eo iterum deducere colonias potest, unde abductae,
136쪽
C OE L I Q υ ALITATIBUS. IIT sugataeque suerunt; idcirco mirum videri non debet, si multorum decursu seculorum infelix Latium , pristina majestate orbatum, miram vastiatatem, atque squalorem suerit expertum, qui tunc longe crevit, advertente Dono x : cum Apul-ρbus, impius ille Longobardorum Rex Stepbano III. Papae, ac Populo Romano infensus, contra ea, quae Pipino Francorum Regi, semel ab eo victus, promiserat, Urbem Romam iterunta vexare quam acerbissime coepit , eamque circum- quaque obsidere, quo tempore nec sacris, nec profanis aedificiis pepercit ; quin obvia quaeque, rabie quadam esseratus dirueret, incenderet, ac pessundaret. IX. AErumnas deinceps, ac depopulationes a Longobardis illatas, sere ad integram desolationem I x. seculo auxerunt Francorum copiae, gens
olim ad Apostolicae Sedis tutelam accurrens, quae a Sergio II. Romanoque Populo arcessita, omniosticiorum genere excepta, de amicὸ primum apud eos hospitata, mox militari insistentia, tanquam in hostico omnia circum aedificia barbarorum in morem populata est.
X. Deindὸ insatiabilem crudelitatem exercuc- Saracenorum fra
runt noltro in agro Saraceni , qui proper incolarum impotentiam, Latinorum fines ingressi, pleraque maritima oppida miserandum in modum diripuerunt et quocirca, ut idem subdit Donus et
137쪽
118 DE ADvENTITI Is ROMANI Romani agri cultores partim in eaptivitatent. abducti, partim occisi, partim a uarum populationum metu, relictis patriis terris, in tuti ra , ac maxime montana loca concesserunt, ibiquebaeferunt. XI. Neque fanὸ fuit haec unius diei a Sar cenis inflicta strages; etenim, scribente Leone ossiense , per quadraginta ferme annos innumera circumquaque mala gesserunt, multumquecbristicolarum sanguinem e derunt. XII. Hinc porro facilE deduci posse cens rem, cur S. Petrus Damiani x I. seculo, scribens ad Nicolaum II. de causis, ob quas Episcopatu
se abdicare cupiebat , Romanum etiam aerenia, utpotὸ diuturnarum sebrium seracissimum, pr ducat , & sequenti tetrasticho criminetur. Roma morax bominu domat ardua eolla viroru,
Roma ferax febrium necis es uberrima frugu, Romanae febres flabili suntjure fideles,
mem semesinvadunt, vix a vivente recedunt. Nam nullus est pertinacium sebrium parens magis prolificus, quam aer palustris, cui tunc temporis Roma propter adventitiam labem obnoxia
XIII. Similiter nemo mirabitur Innocentium III. ' qui x II. incer, & x I D. seculum EC-
138쪽
COELI QUALITATIBUS. I I9clesiae tenuit gubernacula, scripsisse paucos Romae Inημ tio
ad sexaginta pervenisse. Universam etenim praecocis adeo mortis causam sapiens lector facilὲ rejiciet in adventitiam Romani coeli labem, tunc temporis ex Latii ruinis, pigras aquas reddentibus, inductam. Neque id profecto inficiari poterit , qui advertat, Pontificem hunc scripsisse post maximas illatas Romae clades, tum sepra rece stas, tum temporibus ipsi proximioribus ab Ar-naldo p Brixiensi , qui poliquam EugςRiV. iii'.sPo 544 p
Roma discesssit , contra universam ejus factiO sngen. de rebus nem, conversa in surorem plebe, usque ad do Frider.lib. .cλP. morum, templorumque excidium crudelissime de '''i''s' saeviit. Hinc recens Urbi vastitas accessit, &, haerentibus quaquaversum aquis, circa eam loca palustria, ac penὸ lethisera evaserunt. XIV. Omnium luculentissime Otho ' Fri- ε Loe.eIe. eam singensis, describens adventum ad Urbem Fride- S rici I. paulo ante viventis, adventitiam hanc coeli inclementiam exponit per haec verba r lam tempus imminebat, quo Cams aa morbidum pedem Orionis micans, exurgere deberet: ex vicinissa-gnis, cavernosisque ruinosis circa Urbem locis, tristibus erumpentibus, Ur exbalantibus nebulis, totus vicinus erassatur aer, ad bauriendum mortalibus uilifer, ae pestilens. Urgebatur boc incommodo in urbe eiυis, hoc tempore ad montana Disiligod by Cooste
139쪽
DE AD vENTITI Is ROMANIna confisetus fugere 3 in castris miles tanta δε- fluetus aeris intemperie . N ec dubium est, quinei:is ad obedientiam Pontifici, ad deditionem Principi suo etenisset, si miles extra tantum imcommodum pati potuisset. Verum innumeris hae caeli corruptione in morbos gravis os incidentibus , Princeps dolens, ac nolens, suisque tantum
morem gerens, ad vicina montana transferre
cogitur tabernacula , ubi , accepto prudentum consilio , corruptum, quem biberant aerem, pbar- macis propellendum, exercitum, quantum potuit
XU. Neque sane hunc in Friderico anilem metum fuisse apertissime evincunt ea, quae praecedenti capite ' de praelio habito Romanos inter, de Friderici milites per haec verba narrantur: uno tantiam ex nostris mirum dictu ) occiso, uno eapto . Plus enim nostros intemperies caesi, quam
Romanorum laedere poterant arma .
XVI. Desertus tandem, ac penὸ ad solitudinem redactus est Romanus ager postquam secuto xi v. Clemens Papa V. sedem fixit Avenione. Etenim septuaginta spatio annorum, Roma plus sortὸ vastitatis ex sacri Pontificis absentist , quam ex barbarorum praesentia, atque incursionibus pertulit . ingenia quippe, & artes, cum semel fuerint oppressa , nisi praesenti Principis
beneficentia recreentur, misere tandem exarescunt.
140쪽
ἰ COELI QSALITATI xus rii Quid i quod dissidia Romanos inter Proceres orta, vicos, re oppida Rome proxima assiix runt, ut tam externa, quam intestina bella pulcherrimam hanc orbis partem foedam, miseramque reddiderint. XVII. Lacunis igitur, stagnis, ac paludibus, quae post recensitas Latii clades, partim hominum incuria, partim desertione terrarum, culi rumque penuria fuerunt inducta , atque adhuc alicubi per erant, illa coeli noxa, quam plerisque humilibus Romani agri locis nostra etiam
aetate experimur, accepta referenda est.
XVIII. rure viri clarissimi D. Baptista a
mnus ε, 3e Ferdinandus Nuptius Archiepiscopus Nicaenus e celsiori Praesulum ordine , salubriatati Romani agri , ejusdemque culturae, de colonorum frequentationi diligentissi- studentes, palustria haec loca firmissimis rationibus exi canda penitus ad