장음표시 사용
571쪽
An in damnatis si torment. vicissitudo g s
A alteram explicationem,quod scilicet Ecclesia in illa oratione precatur Deu ne utatur sua potentia absoluta, ni,ciendo illas animas in inferno damnatorum. Sed & te tiam producunt, nempe orare Ecclesiam pro animabus purgatorii,ut Deus illis prestet mentem aequam ac sqni ut pacienter poenas illas serant: ne si impacientes & indignabundς resiliat& auersentur, Deus hac earum indignatione comotus,detrudat eas in barathrum Gebennae.At postrem iste explicationes indignet sunt viroTheologo. II lud vero quod de portis inseri tangitur in argumcto, quantiis satis,ut arbitror,explicatu relinquitiir , prolu' VJ. bium mihi subijt in humanarum literarurn studioserum pani sint gratiam commentari, productis ex Gentilium scriptorci portae in eis scrini,s, nonnullis sententijs, in quibus portarum inseri iri , ση id meminerunt. Oui L . Met. - de his Anseri
m ., Distat ad infernas permuta silentia sedes 'Mille capax aditus, apertas undis, portas I iVrbs habet, G c.
Nas inferorum portas credebant antiqui, esse Voragines Nin iis c quorundam montium sumantes & ardentes,ut in mole Tenaro,in quo fauces erat ad inferna deducentes, ut Ver suurus, mori bis utar Suidae. Et per illa ianua, Hercule, & Orpheum rei in itiijsse ac rediisse commemorant. Virgil. 4. Georg. σήra tis Tana eas a m duces, alti Gia ditis. .
In monte etiam Vresuuio, seu Vaesevo hiatus quida sanimam fiam trinq; vomens erat,quae porta inseri esse credebatur, & Plinium Naturalis Historiae scriptorem, qui
572쪽
cognoscendi cupiditate eo se contulerat,absorbuit,&co- Ahusit, ut patet ςx Epistola Plinii Iunioris, iure naturali hirlinius m stori prefigitur. AEthnam, vulgo Mongibellum, quismi . sc i nesciat in Sicilia montem esse perpetuo clarum incedio, sti t- - & per illius montis antra ad infernum deueniris Hunc respὸaωυ, ςu risiixaxis graudin Visen Empedocles,ab igne & sumofvirili erumpente prpesecatus est Licet Horatius in Arte poetis AEthiis. Lasqnxhancaliter enarret dicens: .i r
Siculique poetae Narrabo interitum, Deus immortalis haberi Dum cupit Empedocles, ardentefrigidus AElna n
i , Insiluit, c. sed Horatius hac in parte Empedoclem falso dehonorauit. De quo Abul. in Repetitione de statu animarum,
num .set .& insta. Veruntamen haec figmenta esse,& nullas habere insernu ianua ostendit optime Abul. super Matth.c.2s.q.s2I.& accurate etiam in Paradoxa de Aquila. p. s.c. 99. Ol.&.3ς; &post. 78.Vsq;.181.&in Repetitione de statu ani- marum, a numero. sio. Quin non solum portas has, sed o& quidquid de infernis docet fides,& antiqui poetae c0ncinuerat,irridere solent alij. Nam Ouidij,lib. is . Metam. Cilla sunt carmina.
O genus attonitumgelidae formidine mortis, id Styga, quid manes, quid numina pana timeris Arateria Iatum ut i q, pericula mi ει,
F alium mundum appellat, quem futurum post hanc vitam docet fides Et Iuvenal Satyra.et .
573쪽
An in damnatis sit torment. vicissitudo. 87' si aliquoi Manes, σ=ubterranea regna,
Et contum, Sugio ranas in aequore nigras: Atque natra ire vadum tot millia cymba, i ecpueri credunt,nisi qui nondum aere lauantur.
Id est,qui tam parui sunt,ut nondum soluant pretium in balneis,aut Thermis,quibus adulti lauari solent. Et Lucretius libr.3.
Cerberus G furiae, iam vero lucis egenus Tartarus,horriferos eructans faucibus aestus,
B Eui neque sunt usquam,neq, P snt esse profecto.
Vnde cum poetae portas assignarunt inferorum,id plane cur Poetae fecerunt ut ipsi verosimiles faceret eas fabulas, quas sua fingebant. indere nitebantur.Si nanq; fabulabantu Herculem, The Ilan seum Pirithoum ijsse ad infernos, &redijsse, ut ponit ις ς γυ Ouid. .met.& Seneca in Tragoedia prima & AEneam& Sibyllam & Orpheum, ut ponit Virg. 6.AEneid. &. . Georg. profecto&portas inseri ponerent necessum crat.Similiter itaq; ut post naenias nas ad seriam nostra conuertamur disputationem) certe nullas infernus ha-C bet portas,ac proinde quoties de portis inseri est sermo inscriptura,vulgariter,& iuxta consuetum loquendi hominum morem accipienda est talis loquutio. Aut dixerim, poretae is nomine portarum inseri, ignificari eam potestatem ac scri plura, ditionem,quam Deus illis locis exercet aduersus pecca- qMd. ores. Abunde exemplorum reperire in scriptura,perfacitur,curri loqueti animici suis in porta. Rationem huius i i ilegem Imronymo,super Zachar.c.8. di super Amos. c.
leel ,in quibus, nomine portarum authoritas ac potestas
iudicis exprimitur.Prouer.31. Nobilis in portis vir eius,' ' quando sederit cum iudicibus.Et Psal. Non confunde . μ'
574쪽
ralium. c. i i.& in Theodor. super Amos. c. s. VII. A D quartum argumentum,fatemur non licere preces Probis, tandete pro beatis: tamen, Vt reciὰ Alex. 4.p. q. 9s.' quos constiti membr.1.ar. 9.ad. i quando de salute aliculus probabili- . ' tuis ter dubitamus, sanctum eli pro illo orare.Quando tamehs ,--. 1 certiores facti sumus de eius salute, id facere nolicet. Huc si spectit illud Aug. sermone. i .de Verbis Apostoli,&habetur. c. cum Marthae de celeb mi T.& in Mansient in. Id. s. Iniuria ea orare pro martyre, cuius nos debemus orationibus commendari.Idcirco, nego quod preces nostrae prosint beatis ad augmentum gloriae. Porro illas G B- .. . mula precandi pro Apotiolis,Martyribus&c. merito perbi h. . t desuetudinem exoleuit. Idem dico de Oratione illa de -x D. Leone, cuius orationis loco haec substituta est: Annue nobis, quaesu mus Domine, ut intercessione famuli tui Leonis. Ita habetur in illo.c.cii in Marthae 3.Tertio loco. Vide Syxtum Senen. lib.6. annot. 47. Ad ultimum argumentum respondere quidem voltimus, sed no possumus, nisi in forma dispu tationis scholassicae: iecundam,quam promisimus, propositae quaestionis partem tractemus. ι
Dod detur ransitus inisferno de
nis an vero simul calor & frigus, & cstera
Vod alternis & successive saeuiant in damnatos praedictae poenae, probatur primo,ex iulo loco Iob. α . Ad nimium calore transiet yΠυ ιomen L ab aq i. Diuium: quod de cruciatibus perdi ι, rosum exponunt Sancti: si ergo est transitus de uno in aliud,
575쪽
An damnati transe. de uno torm. in aliud. '
Λ aliud,alternis agunt,n5 simul. Secundo, haec videtur ese Iob.2 se sententia Theologorum S.Tl .i.p q. 1 o. ar. s. ad. r. Vbi, AS cum sibi obiecisset, nem inferni dici aeternum , ex quo sequi videbatur,quod non solus Deus esset aeternus: respondet,quod in scenis damnatorum est vera transinuta tio unius in aliscumque adeo eoru poenae dicuntur aeternae, solum propter durationem,iuxta illudPsalmi. Et erit
tempus eorum in secula.Et i. r. q. v. s. . ad. r. aperte duecit, in damnatis esse successionem poenarum. Idem habet Quod libeto. 8.ar. i8.de quo etia videndus est Quod lib. .ar. i. Henricus de Gandatio in Quodlibeto. o. de . B hoc secit quaestionem. H.di Capreolus in.4.d.4Α.q et .ar. Σ. Sed Abulen .in Repetitione de statu animarum,nume. 3o9.id habet expressius: nam dicit. In poenis in serni nubius ordo in permanendo est quia cum aliquis nunc fuerit in nimio calore,transseretur ad maximum stigus:cuna autem in stigore ad calorem.Et super Matth. q. s 6. ait, lici posse quod sit alternatio & transitus de uno tormento in aliud Clarius Ricu.d. 44.art. 2. Io.
Tertio ratione id suadetur, nam si simul ac semel st, ;.Arr.5 gus & calor in corpora damnatorum eueruent, punctii cillimi est longe difficillimum explicatu, quomodo qualitates C ipsae mutuo non se impediant ' Quomodo vicissim in
seipsas non agant non se temperet & remittant ac proinde non satis intelligitur quomodo illa corpora simul caleant,& stigeant, utrunq; in summo. Imo tepebunt potius .atq; adeo ne tepeant dicamus non simul illas ορ- positas qualitaxes agere circa idem subiectum, sed suc-c iue unam post dum t . t A I reta conclusione huic dubio respondemus: Nulla in tormentis damnatorum transmutatri,aut vicis Si io vi uio
576쪽
' 'o . . Quaestio c. sci tollastica t. mentis a principio suae damnationis, per totam aetemita- A.
Prob ex tem excruciatur.Hoc tenet expresse Abulen. super Matscriptμr th. c., s46.&. l. ssi .cuius ratio amplificanda, & expendenda eis a me solui.ad vit. argum. Interim id ego probare adnitar coniecturis ex sacris literis vera Theolo- Apoc. 8. sia.ac Philosophia depromptis Primo Apocalyp 8. cude damnatione impiae Babylonis est sermo, sic dicitur: Ideo in una die venient plagae eius mors, luctus,&L-mesn igne comburetur. Et sta in , Vae vae ciuitas illa magna Babylo, quoniam una hora veniet iudicium. Ex quinquatum coniecturis assequi possium,existimo: quod dicitur, In una die, & in una hora, insinuat simul& a B. . principio omnes plagas &miserias superuenturas damnatis, non ordine aliquo di transis nutatione. Secundo,illet) libi, l0cus Ecclesias M. Sive ceciderit lignum ad Austrii, siue ad Aquilone,ibi erit, innuit, quod ubi in initio casus seu damnationis humanum lignum ceciderit , ibi super uno recunibet latere, ibi perpetuo intransmutabile permanebit.Tertio,quod aeterna dicuntur in scriptura tormenta damnatorum,nonnihil nobis videtur connivere: eo quod aeternorum hoc est proprium,quod perpetuo citra aliquam nouitatem & mutationem, durent eodem statu, litu, modo,&C. i ἰ CProbatur Quarto, verisimilimum hoc redditur, ex eo quod ad con l. ratio; torturam & poenam miserorum facit, ut ijsdem sempernitas, malis aflixi haereant, & de uno in aliud minime commi- i, greni nam sime poenarum transmutatio, licet sit in deierius,leuat qu amodo. Et quare,inquam,dicamus,Deu inimicis suis pervicacissimis leuamem aliquod cruciati Nou. ii bus interponere Prosecto manna, dictus panis Angelo rum,& omne delectamentum saporis in se habens,iniit toties repetitum fastidium Lunerabant. Vnde dicebane
577쪽
An damnati tfaliseant de uno torna. in aliud. I
A illi.Nauseat anima nostra super cibo isto. Et in Psal. Om io . nem escam abominata est anima eorum,idest, mana vi S posi. quidam votur quod dicitur omnis esca, propterea quod γ ' ectet vice omni, escae, & omnigena saporum suauitate I Jφη praestaret. Ponendum itaque in malis damnatorum est , ut iisdem tormentis absque mutatione aliqua fastidiosis- .
Quinto,ex incommodis, quae sequi videntur ex ipsissi Alsu rama eorundem tormentorum desimultanea actione, uς quae sequunrelata sunt in tertio argumento, nullum est ram ablum tur ex eo dum quam esse videntur ea quae ex oppo sita sententia se quia dicatur B quuntur.Nam,inquiro, si succes iue frigus post calore, tr sitμst ἰk calor post frigus agunt in corpora damnatorum, iam mςοι-rμM sequitur primo quod quandiu unum agit, cellet aliud ab actione,& consequela ter corpus damnati quiescat a passione illius, cuius actio ce sat D cere autem quod signabit i aliquod tempus,in qu damnatus non excruci tur calore,& ardeat igne, illo, videlicet, interuallo quo friget & alget, vix credi potest. Deinde si mutuo calore pellit frigus,& stigias calor, id iubilo in instanti no potest sie i nisi magno Dei miraculo, quod sine necessitate non est ponendum. Restat ergo ut paulatim se expel- C lant:paulatim autem expelle e te non possunt, nisi cum magno lucro, ac restigeratione dam nati ut probatum est in superioribus. Pia teIea,vix poteli intelligi,quo situ &ordine disposita sint apud interos tormeta illa& plagae caloris di figoris,ut vicissim agant in damnatos, non simul. Et quis eos de uno tormento transfert ad aliud 'unde nouae torturae superueniunt instrum a &c. Demia, si dicamus simul omnes poenas perpeti in uariabiliter, euitantur incommoda supraditia,& sine magna dissiculrate explicatur, qua ratione qualitates illae contrariae si- p mul
578쪽
mul agere in corpora damnatorum possint, ut perspicuὰ Apercipiet qui patienter expectauerit,& me tertio argumeto audiuerit re odentem:In quo multas argumetorum machinas in acie producam , in quibus plurima philoisphica vestris auribus digna continentur: quanuis ingenii mei, ac praescripti temporis angustia, vereor ne ad ea. tractanca sufficiat. νPul)besa ei,'E hallucinetur Theologus,cum de tormentis,quae suestio de apud inferos sunt,sermo sese offert, sed distinguere numero . de probe sciat quae ibi sint proprie, quae metaphorice, vi-gen re tora sum mihi est paucis explanare, an in inferno sint veri ig-mentorμm, nes, verae nives& frigora,sulphura,stridor dentium, fe- BqY s t i tus, vermes,fames,scetor,tenebrae,quae sint illorii igniu ης μ' nutrimenta & materies&c. Cu enim apud sacros scriptores horu omnisi peculiaris metio interdum fiat, expedit nec omnia ad metaphora trasserre,nec vero in lanni proprio omnia intelligere. Hoc autem disputare non est extra chorum saltare,ut aiunt, siquidem examinare non possumus, an sit vera in tormentis alternatio, nisi prius exploratum sit quodlibet tormetorum genus,quo damnati torquentur.
Ignes ueri, Ergo veri ignes in inserno sunt. Id licet Graeci negauem pro ij rint, tuos sequutus est Avicena,Sancti tamen Patres, Au CL tissis o gusti. Hiero.Greg.Damasciquidquid in Grecorum fauo
cta expendunt di explicant.lege cita Abulen.super lato
habita ad Iulium secundum,Catherinum, opusculo de praemio bonorum,& malorum supplicio. Eit sane ignis
vivacissimus in agendo, & qui a qualitate propria &na
579쪽
An sit in damnatis transmutatio torment a
A turali non potest transmutari,sicut caetera clementa,qu i, .
peregri ias impressiones pati possunt , ut habet Arist. 4. Metapby .Nec vero solum ignes illi veri sunt , sed &esemet ares,&. eiusdem speciei cum his ignibus,qui apud
Que sit illorum ignium materia,quae sementa: ex Isai. Qhib iit c. ro.& ApCcaly.i9.2O.&.eti.&Psal. io. Videtur colligi,sul metis nutri phura esse: non ita quod ignis ardeat in illis, quasi cobura turi Cr παtur & cosumatur sulphura & ex illis generetur ignis:om nis enim actio corruptiua & generativa cessatura est post iudiciu , ut infra dicemus. Sed erunt ibi selphura Veluti p/, ib B serru candens,quae femel accensa nunqua tinguentur. Adio ae , Accendet aute illa Deus,vtq: in gremii durent ipse Deus ab . . a. ut ita dicamus, suillabi, ut habet elegans & tremendii ili Iud testimonium Isai. c. so. Pr parata eli ab heri Tophet, is i. o. nutrimeta eius ignis & ligna multa:slatus Domini, sicut torrens sulphuris, succendens eam. Quid sit Tophet,no
certum esst tropice infernum significare: fortassis totum hoc translatitie & per metaphora dicitur, ac proinde exissimo ignes Tartareos nullis somentis nutriri, ac nullis nutrimentis foueri. Quis inficiabitur, ignem, qui penes' Cconcauum Lune est, conseruari perpetuo,absq; rui trimotis Quod inde prouenit, quod ibi residet in proprio loco ac situ naturali. Similite onseruare Deus poteli ignes illos tartareos absq; nutrimetis id tam e no per cotinuit miraculum quod alicui videbitur incommodum', sed per hoc quod Deus loco illi prosundo & subterraneo, dare poterit conditiones illas ta qualitates, quas habet sphaera illa concat a Lunae. Vtrum sint verae niues di aquae,multi in dubium Vo- Q. , cat.D. Greg. lib.F.Mors.ς. o. iacgat. Sequitur Iasenius .cuta δει p α in
580쪽
tiar dinati. vermes nosti ni prouprie erc. Isai. 66.
in Concordia c. s. iuuat scriptura, Zachariae. 9. Tu aute A in sanguine testamenti eduxisti vinctos de lacu in quo non erat aqua.EtLuc .i ,. inducitur diues ab Mrahamo sic emagitans,Mitte Lararum, ut intingat extremum digiti sui in aqua, ut restigeret linguam meam,quia crucior in hac flamma.Nec vero locus Iob, Ab aquis niuium traseat ad calores ignis, contra nos est: quia, aut non est ibi sermo de poenis Tartari,aut secundum metaphoram capidebet propter eas absurditates,quae sequuntur, ex quod vere niues aut aquae in inferno coitituantur. Quocirca Abulen .es Repetitione de statu animarum , nume. 3οι.&.3o8.non tam probabiliter hac in parte loquitur, na Boonit in inserito veras ac frigidissimas aquas, lices super Matth eas neget. De quo rursus fiatim. Frigore nihilominus vehementissimo ac proprio excruciantur damnati: nam stridor ille dentium, de quo inscriptura tam lape si mentio,eilectus est frigoris Prouenit vero stigus hoc, ut tradit Abulen .super Matth. supra, a terra quae circunstat damnatos, & est valde stigida: &quo solidior est eo est maior in illa frigiditas ; non habet enim ibi inde a stigiditate sua naturali immutari possiti nam cessante motu coeli nullus motus, aut alterationaturalis reliqua esse potest. Neque Vero oportet quod Ctangat damnatos,ut illos cruciet cum enim operatio illa sit intentionalis, set per specier ab obiecto susceptam insensu,quae immutare potent sensum ractus,& magnum . in illo dolorem incutere, absq; naturali transmutatione. De quo plura statim, in solutione ad.3. De verna an proprie sit in damna tis,quaerimus, propterea quod tam saepe,& tam aperte in scriptura fit metio de verme, tuo vexandi sunt impii. Isai.56 .Vermi: eorum non morietur. Et Iudith. 16. Dabnignem & vel me