장음표시 사용
601쪽
A Thesauro linguae sanctae, verbo Naua, quasi insulae r nomine ipso suturum, uod Deus tormentum de contristionem perpestur Milet.Sed tamen noluit Deus, thu' . ius significationis I canae omne; esint conr ij: nam non citra magnam causam Exod. c. quantrum ego coni: so, Ixois edixit Deus ad Morsu: Ego Dominus qui apparui Abraham, Isaac,&Jacob in Deo omnipotenti Hebraice in ElSaddai &nome meum Adonat Hebraice Ichoua non . indicaui eis Idest ostendi me illis sortem & potente hoc Not. maaei. enim significant illa nomina Dei, El, Saddai) non Vero me bane exis
ostendi me sis in nomine Iehoua, hoc est , tristem, contri posivionem. 'B tum,pauperem,qualem ostendam me in nouo aestamen Gen. q. . to. Is locus Exod. Ccelebris citin scriptura, multifariam cxplicari solet:in hoc tamen omnes conuennant luod arcana illius nominis, Iehoua,intelligentia non innotuit inveteri testamento Mihi quod tradidi valde placet. lit quantiis Gene. dia sine dicitur, Tunc coeptum fuiste in- . . uocari nome Iehoua,quod ita cxplicuit Cate super Exo. - c. 6. tamen quantum ad praedictam nominis interpretatio
nem spectat, nondum eis innotuerat nMen ii Iud. v 11 Ed quando aliorum non es et copia testimonioru, il- gibb., . . , Olud quod Hieremias in Threius nobis Oilestia pessse pressissim', C picue demonstrat passuru ac morituria Devi Vt nihil exa cr elagoiis diius nihil apertius desiderari queat. Sic ergo dicit prophe mus. ita Spiritus oris nolymbrilius Dominas capsus est in peccatis noliris. Hunc quiuem locum doctores Hebreorum pleriq; interpretantur de Rege Iosa, qui intersectus suit a Pharaone Nechao. Alii de Rege Sedechia comprehenso ab inimicis. 4. Reg. 1 Verum i ii pro peccatis suis com Aprehendi capi&interfici optime potuerunt. Cttna vero. vates pr peccatis nostris dicat, captum fuisse illum, de quo loquitur, necessum e t ut alium quaeramus, cui haec
602쪽
quadrent Is est Christos D sis verus Deus. Quonia tam e Ates haec exposita est multiscat unijs,&cauillationibus Iud coministeriit ora dijs rationibus oUruamus, scienduest id quod optime consideratu est ab Adria. Fino,lib. 3 FIagelli.c., .Petro Galat.lib.8.dearc.Cat. c. io. in s. ibi. in illo testimonio Threnor. 4:cui licitur, Christus Diis Iehρη captus est in peccatis nostris, loco illius vocis, Dias, habei A., H in Hζbraeo nomenDei tetragramato,quod nulli homi uis ori ni conuenix, seli Deo, Vt prae aliis dicit Orige. super
aperte habetur in hoc testimonio, DiimDeu capiendii & Πplectendum esse pro peccatis nostris.Quod vero hoc nomen tetragrammato, scilicet, Iehoua,quod his quatuor literis Hebraice scribitur, Ied, He, Vau,He, sit Deo propriu, sitq; nomen Messiae inscriptura,patet ex illo elegariter M'. ti loco Hiere.dii. Ecce dies ventur,& si stilabo David germen iustum,di regnabit Rex:& hoc esst nome, quod Vo cabunt eum, Dias iustus noster: Hebraice, Ichoua. Huius loci vim ab impi Iudaeis asserunt Galatinus,Porchem υ Adrianus,&c.Et item illud pulcherrimum, Isai.9.paruulus datus est nobis,& vocabitur admirabilis, Deus, Ertis. Scio haec dro loca deprauari ab Hebraietantibia: nam te Cgunt, Et hoc ea nomen quodUocabit eum Dias.&c. Itaque non vocabitur ipseMessias Dri aut Rex : sed Dii; Deus vocabit eum,& imponet es nassen. Alter sitniliter corrupitur. Sed nobis satis est quod ipse Chaldaicus P raphrastes,pro nobis est in illis locis. Vide Adria.Fin. lib.
latissime,&eruditissime ostendant nomen illud tetra gramaton,proprium esse Messiae, di nullum alium nisi
603쪽
A Deum vocandum unquam, aut vocatum linc nomine. .
De quo ego. vlt posita dicam. Scio Iudaeos hac via subterfugereveritatem nam licunt,quando huic nomini Ie Fuga Iudaeolioua additur aliquid in sacra scriptura, tuc non significat r Deum,sed hominem,ut sunt Latine nomina, Deusdedit, Deodatus Gratiadeus, Quodvultdeus. Quibus in nominibus vox Deus non significat Deum. Sic ergo in illis locis eo quod aliquid adiicitur nomini Iehoua, nam dicitur,Spiritus oris nostri Christus Dominus,vel Domi . nus iustus noster, dicunt non significari Deum verum, sed hominem. Sed haec puerilia sunt Et quidem si Iudaeorum technis movemur,nullus erit tam fixus locus,nulla doctrinae arx tam munita,unde praecipites nos iactare novehementer molliantur.Nam & illum alioqui constitutissimum Zach. ia. locum peruertere hac lecti e conantur, Aspicient ad eum quem confixerunt. Cum omnes Hebraici codices habeant, Aspicient ad me, dic. Refert Galatin.lib.8. c. i7.& Pors hellus. i. p. Victoriae. c. I 6. circantaedium.Vbi Porchetus,&Galat.c.io. in sin. sic legunt, locum hunc: Spiritus oris nostri christus tetragrammaton, captus est in retibus. c. .
λ Ccipe alium locum Isai. 3 Ego sum, ego lum Tle, i qui deleo iniquitates tuas propter me. Verumtam e VIII. seruire me sucisti in peccatis tuis & praebuisti mihi labO- τ.Loeui. rem o iniquitatibus tuis.Sic.c. t. dixerat, Laboraui sustines .Porro egregia hoet antithesim cu versii praecedeti, ibi.c. s. dicit Deus Non ego te seruire seci in oblatione, nec labore tibi praebui in thure:verutamc tu seruire mesecisti in peccatis tuis,praebuisti mihi laborem iii iniquita
: tuis. o ro seruirc me fecisti,vertiit Defendi te, seu tus sum pro te, Me uiscutum pro te: & expedit huctibus oblatus su mpi lacum Adrianus lib. s.c.αs allud etia quod habetur Ueu t. s 1 28.
604쪽
i8. in fine,est Hebraeo: Et erunt vitae tuae suspenta tibi co ADeut. 23. ram,& non credes in vitas tuae magnificatur a Galati. CT 3ο- . lib.8. c. i7.& a Porcheto in VMoria uersus Iudaeos. i. chryst* M p. c. i6.longe ante mediu,eo quod stat Deutiso in fine. 'ἡ, Deus a Vellatur Vita, ibi,Ipse enim esst vita tua. Dicitur esu diYo. autem Christus,Virae,in plurali, propter duas vitas quas
vixit alteram aeternam, temporalem alteram.
IX. Q Ed postqdam de veri oei suspensione in ligno, sermos lodis, Do sese obtulit,non potuit etiam sese nobis non offerre lo . minus regna cus Psalm. 9s.Dicite in nationibus,quia Dominus regna- niti ligno. ' uit a ligno. Scopulus iste est in quo multi offendunt. Dei Pia 's- hoc ligno crux consecta est, unde perplura ingenia pepe nderunt. Meum ego inde suspendere nolo cum,quia cum nullo fructu icsfacerem : tum, quoniam auo vocor, quo . ego si huic palo affigor,non veniam. Venire autem me non solsim libet, sed expedit.Breuissime absq; contentione fateor,antiquos Patres sic legisse, Dominus regnauit a . ligno,Tertulaib. 3.aduer. Mar onem,& lib.l .aduer. Iu-Vox. ligno daeos, Ambros super. i.Cor.is.August. bis,super Psal. s. non est . ηος Demum Orig.Iustinus,Hilar. Cassio l. Isid. &c. Verum ah f. tu A' V ζζm, ψ Ψηρ ,Vnquam hactenus fuisse in Grecis, Latinis, aut Hebraicis originalibus, ego constanter negabo.Vnde praetermissis aliis,existimo vocem ill m,ger paraphrasin olim additam fuisse,illi loco Psalmi. ys. & in- μ- de irrepsit in Codices aliquorum.Ita habet Fabei aput.
xi et ni cr Victoriae.c.is ex libro Iudiciam Hebraeorum, qui dicitur 'πιρρp Sanhedrin quod virorum suspensorii in ligno facies erat 1 M 'ς versus eopulum: sceminarii vero versus frucem, causa honeiritis,& pudicitiae. Aliud otia recreandi animi gratia' scito,no solii apud Iudaeos fuisse in usu aucti ione, sed
605쪽
Vt sciat Deus sinu. conting. diti onata. 1 .
A apud Gentes.Prq caeteris illud quod Idstinus lib. ii. hi stor circa finem,ait,prosem:Ob quam noxam,ait, in me . dio foro a Paen patibulo suiuxut est Bomilcar, ut ide BOImilea,
locus monum ritum suppliciorum eius esset, qui ornaa Dcruce prae mentum ante fuerat lisenorum . Sed Bomilcar magno animo crudelitatem ciuiu tuli adeo ut de summa cru- ce veluti de tribunal n aenorum scelera concionaretur,obiectans illis Gimina dcc. Hae ille. Quod portentu satis accedit ad id quod de Christo Domino, qu6dq; de
D. Petro nostrae historiae reserunt. Discrimen tamen est quod Bomilcar ob noxam actus in crucem est,& ex ea, B crimina improperabat ciuibuι: quorum opposita Christus & Petrus gesserunt. X x7 Ale longum, ac ultimum dicam huic quaestioni se i6.9. i, is ' liciter,ut arbitror,cum duo expressissima,&exquisi Γν, dies, tissima loca protulero. Deuter. 3 α. V bi habet Vulgatus, tissima crDeum qui te genuit dereliquisti, di oblitus est Domini χxpressisti
creatoris tui . sciunt quotquot Hebraicos codices consu- ma.
nierunt, sic ad verbum posse Vertes Deum, qui te genuit, P μt i debilitan:& oblitus est Deum uulneratum tuum. vel, Occi tum tuum. Nam VOX, Tessi, quae possita est, prodereliquisti,longe proprissime stadisica , debilitasti, vel debic litabis.Vox Vero,Moholeleca, secundo loco,Vulneratu vel doloratum,& astlictum t inam ad verbum significat. a Et non solum mei,qui per Dei gratiam Catholicus Chri stianus sum,sed Rabbinorum quorundam haec suit inter pretatio,in libro Siste, vel Cisre,ut in Porcheto Carthusiano Monacho eruditissimo in Victoria aduersus Iu daeos .i p. c.16.& item In Rab. Selomo Et quidem est phil . . cherrima antithesis,nam pro Deo, ibi, Deum qui te ge- rori P nuit, habetur Zur, quod significat,Petram, vel sortem, - Vel rupem Ergo,Fortem tuum, vel rupem tuam, idest; -- - η 's 3 Deum
606쪽
Deum sortissimum tu flebilitari idest,reddidisti debile . asilictum dic. Et oblitus eii MAlneratum tuum', idest , Deum vulneratumpro t'cuius ahoqui nunquam ebliuiscissed seni per meminisse deberes. ' ' i. . . :, i P m. 7. Nec minus est elegans quod habetur Psalm. . Ten .
la μέ bauerunt ,habetur Hebraice, Adod Vere, ac proprie significat, cruci serrant, ut ex L icis Hebraicis qui . Volet, discet. Ergo crucibxerunt homines Sanctum Istaei Dea Opta Max.Vel etiam cst cui scripserunt, limitaueruleius maiestatem& potentiam , & alligauerunt eam ligno. Nam totum hoc significat vox quae ibi habetur. lege Ti ntel in Annot ex Hebraeo,& Cenebr. ibidem super illum Psalm. Certe si puncta ac vocales Hebraicarum dictionum demantur aut immutentur, multa huius generis lo: ca reperienturam miliari autem & demi licite posse iam' diximus,quantumuis Helia Leuite reserente, in lib. Masoreth, siue Traclitionum nonnulli falso existimauerint, Moy semin monte suscepime a Deo legem non solesia digito Dei scriptam , sed punctis etiam & vocalibuulis- . punctam:& alii reserente Galatino lib. 8.dearc. cat. Ver. c. 8.)Esdram suille punctorum authorem. Sed quoniam . Galatini memini,scito ipsum etiam obseruasse, lib. illo. C8. c. i . in illo loco Isais 3.non haberi Muchemeelo his sed luche Eloim,hoc est, non habe
607쪽
Vt selit Deus laturico in .conditionita.
tam , . quiamoso . conditionatos certo, i liter Irum est quEta ab
cis annis omnes facultates in crementa susceperint. Sane,
ut de alip taceam, facultas ohe gica , quae angustis olim limitibus constricta te
gistrorum diligentia & erudi- irine ad tam multas easq; grauissimas & utilistimas materias es disputationes,longe lateque diffusa est, ut nulla iam ei accessio fieri posse crederetur.At si Theologia, quae a praeceptoribus nostris . itradita est,cum ea quae nunc temporis in scholis traditur, Cconseratur,augusta Videbitur & tenuis: Tam multus est quaestionum-rerum cumulus, qui accessit. Ecce iam praesentem controuersiam niuperrime in sidiolis natam, a recentissimis nostrae tempestatis praesectoribus exor tam tradare instituo: quam plurimum lucis allaturam polliceor alijs peruetustis deuicultatibus de scientia, prouidentia, voluntate,praedestinatione Dei: ut qui attente
cam au scultauerint,experientur.
P Rimum omnium status controuersiae aperien lux . explanandus nobis est:nam i quirimus. , qua ratione
608쪽
Dius ediro cognoscere into possit contiosentia q dan con Aditionata. lnae quidem re ipsa nunquaria sunt futura: at si
aliqua ai oneretur coi ditio, forent. Nihil perquirimus de euentibus. condi tonatis necessariis,qui scilic feces.s ria milia bent habitudinem, siue ex natura rei, sta ex te . ge Dei, cum scis causis nam hi, licet re ipsa nunquam ita . ' . turi sint,possunt latinen certo cognosci, propter necessa- riam conexionem, quam habent cum suis causis: verbi gratia. Si u lippa poneritur in quarto coelo, iuxta solem, . combure et uti illo:si Iudas decessisset in gratia, obtinuiset gloriarii bane effectus dii nunquam erunt, quandoqui leno illae cauta nunquam ponentur. At, quoniam Rex illis causis post M necessario habent sequi tales este-.ctus,ideo in illis caui lognosti certo &infallibiliter possimi illi est ius, licet e ipsa nunquan int futuri. Caete rum quando effectus pendent a causa omnino libera contingenti,& nunquam suturi sunt, non apparet quo- . modo certo stire Delis possit, quod tales euentus et ient futuri,etiam si ponerentumlhe causae liberet: siquidem adhuc causis positis non est infallibile, quod esse iis se- .Reg. a3. qui debeat. Exempli grotia. 1 Reg. αι. consuluit David IDeum, An si remaneret cum hominibus Ceile, esset. leis trade lus in manus Saulis. Responsum accepit aDeo, Q. quod tra cladus esset, si pene illos maneret. Cum itaque re ipsa nsii fuerit traditus,quia fugit, hinc iam digladi a tur Tli logi, qua ratione Deus certo sciuit, quod Ceilitani tradituri erant Dauidem. Et huius generis tr quentia sunt in sacris Biblijs teitimonia,quae itatim ad-
D ut .. ix qWς -rg itur,& IRObatur,quod Deus moia ce ib his isti xo, sed come iura rer eos euentiis uognoscat. Primo qui futura.exeo dem,quia communit Theologi. eatenus dicunt Dei,
609쪽
Vt sciat Deus lutu. conting. conditionaca r3
A certo cognoscere sutura, quatenus ipsa sunt sibi presen- quod non e tia secundum eae quod habitura sunt in seipsis; vel se- ubi illi eos. cundum esse quod iam habent in suis causis determina- ηψςcre pU
tis. Sed sic est quod euentus illi liberi conditionati nun
quam futuri, non possunt esse praesentes Deo, cum non nabeant esse in seipsis secundum aliquam ditarentiam temporis nec in suis causis determinatis,quia determinatas nullas haben ergo non possunt certo cognosci. Secundo arguitur: Nilni est certo & determinate sci- 1.Arg.ex obile, nisii quod determinatam lictet rationem entis ,sue quos illa noin se sue in suis causis: sed effectus isti, de quibus loqui- sunt hibilia
D mur, neque in se,ut pate neque in suis causis habent el- . sede reminatum:quoniam nullae causae sunt determinatae ad eorum productionem, ergo determinate & certo a nullo intellectu cognosci pollunt.
Tertio:Quamuis Theologi ,yraesertim Scot. in . i. d. I. Ex eo 39.q. i. oesulione.s.& Vbi intra allegabitur, &Bon.art. a illa nox. q. s.& AEgid.& Greg.& Caiet.i.p. q. t .ar. is. dicant,in re Uinta diuina voluntare,ac in rationibus aeternis ideasibus eodi thr't mi' nosci a Deo sutura contingenti artamen aperte prae sup-
ponunt, quod Ideae diuinae nihil determinate repraesentant,nisi secudum quod accedit determinatio diuine vo-
C luntatis, ad illius productionem. Sed sic est quod diui ha
Voluntas nequaquam determinatur ad producenda illa sutura conditionata,n illa unquam sutura sunt, no est Mergo ubi,di quomodo Deus cmo illa possit cognoscere. ' Quarto ad idem. Omnis propositio conditicinalis ve- η. Ex eo ra,eli nece saria, ut habent Dialectici, ergo illa proposita e histio, si Dauid manssiet apud Ccilitanos, tradendus ab illis erat, si certo ac determinate vera est, lebet cile neces R st ης' saria: at necesiaria mini me est, ut patet, sed omnino con- tingens,ergo neq; determinate vera H.S E cum dico, P . t si e ferri .
610쪽
si e u Romae obtinerem beneficium,ut haec conditiona A
lis sit vera,oportet ut ex vi huius,quod est me esse Romae, sequatur necessario necessitate consequentiae obten
tio beneficii nam si fieri potes tego sim Romae, & d
iud non obtineam,iam conditionalis non erit usquequa' que vera, & infallibilis nisi tantum certitudine quadam morali,& coniecturali, humano more & modo. Sed posito quod Dauid maneret apud Cei m non erat fixum,& certum quod esset tradendus, & nulla erat necessitas siue consequentiae siue consequentis,ex eo quod ibi maneret,quod Ceditani eum traderent,sed quaedam probabilitas attentis circunstantiis ergo non erat determinatE B verum & consequenter nec illud Deus determinate cog . noscebat,quod Dauid ibi manens tradendus elset. Haec argumenta vim habent fateor quae doctos alia constantes nostri temporis Theologos succumbere coegerunt,ijs tamen argumentis nos minime coosternabimur, quin potius ea sunditus destruemus. D tala conclusio.Nulla ratione neganda est Deo opmoi omni μ timo Maximo certa,infallibilis,di determinata cogni o nil O tio illorum eventuum conditionatorum: & Oppositum
43M P μ' qui asserunt, plurimum derogant thesauris sapientiae de salueuis scientiae Dei,& ipsius capacissimae cognitionis immensi Cilla futura tali Initio ex scripturis tumultuario, cic pro ut memoriae coquo certi succurrunt,aliquot loc rosem n quibus absolute mul Prob.i. ex ta dicuntur,& affirman ur tanquam certo sutura, si tale aut tales circunstantiae apponerentur. 1.Reg.Σ3. si Dauid mansisset apud Ceilam,diuini habuit responsum oram ii, quod tradendus esset in manus Saulis. EtMatth H.Vc tibi Corozaim, vae tibi Bethsaida:quia si in Tyro & Sγ- done factae fuissent virtutes,quae factae sunt in te,paniiquam egissent. Et Sapie. . Raptus est ne malitia mutaret