장음표시 사용
581쪽
An sit in damnatis transmutatio fori
in carnes eorum. Et Ecclesiast.7. &Marc.9.&c. dicimus tropice ad animam transsem,ita ut nihil sit aliud vermi Eccl. . quam,Vt dixit Poeta,
Nocte di ρ cumgenare inpectore testem. Et alibi de illis loquitur,
Mens habet citonitos, ta sordo vertere caedit: Occulto quatiente auimum tortore flagellum. . . t i Itaq; vermia est conscientia peccatorum, ut etiam habet
Vestibulum ante ipsum, primim in faucibus Orci
Luctus ltrices posuere cubilia, Curae.
Vbi Servius,Vltrices curae,idest,peccata & remorsus costientiae,quae puniunt semper nocentes. .
FJetum & lacrymas, qui di xerit proprie in inferno xktν π uesse, haec dis endia subire debeti na explicandum illi est ' , '
c quomodo fetus, qui per resiolutionem lacrymarum fit, postit in damnatis elle perpetuus ' Lacrymae enim, humor quidam sunt,quem necesse est ladein delicere, etiasi totum corpus resoluatur in lacrymas: eo quod in da 'natis uilla sit restauratio humoris, cum nulliis ibi sit ci. mub. bus: luod tractat D.Thoquodlibeto. . artic. is: Quia ta- Apoc ys. men Matth. S. 13.&.ret.&Apocalyp.i8.& alibi saepe,constituitur sietus: apud inseros,& proprie, ut Vidimus, poni non potest: licimus,sore fletum in damnatis,' quantum ad eam commotionem & conturbationem capitis &ocu ' p 3 lorum,
582쪽
torum ,quae fetum comitari solent. Licet autem cessan- Α te motu cccli, cessabit omnis motus,cuius principium est
motus coeli, non tamen cessabit motus voluntarius, cuius principium est voluntas,Vel appetitus: &quia appetitus est principium motus localis, ideo cessante motu coeli poterit homo moueri localiter: illa autem commotio capitis,& coplicatio, vel contorsio partium corporis, motus localis elle videtur.
si itis deis . Gς. - ζ o dentium, dico suturum propriditu proprie jn damna is, cum corpora realiument. Et ita habet D. in damnatis. August Epistol. m. quae est ad Iulianum ,& insinuatur inpo:.i6. in Apocalyp. AEstuaverunt homines ab aestu magno, B& commanducauerunt linguas suas. Et ratio est, quia stri dor ille nihil aliud est,quam concussio dentium,quae admotum localem pertinet Sequitur porro ex duplici cau- sa nempe ex indignatione, sicut nobis valde indignatis accidit Eepe stridere. Et secundo ex nimio fi ore, quod futurum esse iam diximus:licet Abulen . quaest. sues. hanc secunOm causam improbet: eius tamen improbatio nem ego non probo, nam existimo stridere damn . Itos etiam ςx stigido irrepente sensim per totum corpus, di cruciante illud, non per alterationem , qua qualitas' stigida recipiatur in corpore : sed per speciem stigoris Cnψ' stigidam , sensilem tamen & intentionalem -- presiam sensui iactus. De quo rursus in solutione ad
raetor pro. Pollicitus etiam sum de sciriore dicturum me. Ergo prie a suo dico, non futurum proprie in inseri :quia necessum est, i I γορ- ut de re foetente fiat fumalis evaporatio,ex qua multiplicentur species sine materia,us' ad sensum olfactus: apud inferos autem talis evaporatio nusquam erit, cum illa 'st conuitu iugis quaedam rei corruptio & gener
583쪽
itaq; verae Tenebrae in sed Dartim inferno non A tio,quae cessante motu coeli,nunquam erit. Dicit tiAbulens.quaestione.s6o sociorem adhuc esse posse,
desit fit malis evaporatio: cum sensatio fiat per se speciem,quae est intentio formae, & non per rem ipsam, ut dicturi sumus in Blutione ad ultimum. Quo pertinent quae de sensationibus beatorum, docte tradidit Sbro,in. .distinct.49.quaest . .arii l. s. Et sic in germani sensu explicari possunt loca illa, Isai q. De cadaueribus corum ascendet foetor,&Ioel. 2. Ascendet foetor eius,&ascendet putredo eius, quia superbe egit. Et Apocalyp.s i 4. & sumus tormentorum eius ascendet in secula se
Rectiant infernae tenebrae explicandae. Sunt& proprie non tamen est Omni mCda tenebra, sed parum lucida,vmbrosa,& fiasca,sorte sicut per noctem, in qua uo
cet non admodum distincte, multa tame videri pollunt. Vtrunq; ad poenam perditorum spectat: ouia enim.vidi 'citur Ecclesia Dulce lumen & delectabile in oculis ho- τροι, minum:& Tobie. 3. Quale gaudium mihi esse potesst,qui
in tenebris sedeo, & lumen coeli non video' ideo aufer- rea damnatis lumen debemus: Quia tamenc sunt,quae Videri a damnatis opus est,ingratissima ribilissima visu,ideo nonnihil lucis ibi ponunt sancti,gorius lib. . Moralium. cap. 46. super illud, Iob. io. Vbi umbra mortis, & nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat. Concinit locus Psalmi. 18. Vox Domini intercedentis flamam ignis,adiecta glossa Beati Basili per illum locum, bi contendit,naturam ignis post iusicium diuidelidam esse.Sunt nanq; duae ignis facultates,ctera lucere,& ignire altera,licet lucere non sit tam pro
tercidit Deus di intersecat voce di yoluntate sab
584쪽
ab alia nam aliquando lucet,non urit: quod contigit cu A pueris sanctis apud Danielent Aliquando vero, ut coiin- git in inferno vrit & no lucet,nili admodum remisse, uti
Vis ii, , H Vx vl imam manu imponamus, Ricardus . . d.
: utilesita μμ - i0 est ab OmnibuS Clementis vexando; lamnatos.De igne satis liquet. De aqua probat ex illo Sap. s. Candescet in illos aqua maris,& flumina concurrent duriter, de illo, Iob. 14.ab aquis niuium transeat,&c. Rursus ex illo,Psal. io. Ignis,sulphur, spiritus procellarum, pars calicis eorum, probat ecas igne,& terra tetida, quae signi- scatur per sulphur:& aere procelloso,qui dicitur spiritus 'tempeliati secundunt August.iα. super Gen longe pos principium, torquendoselie damnatos. Deinde ex illo Sapien. ii. Per quae peccat quis, per haec & torquebitur,& Sap. s. Armabit creaturam ad ultionem inimicorum, probat ab omnibus elementis amigendos. Sed vice auctarit accipe velut in epito me redactas, praecipuas barathri gehennalis poenas,quas AEncid. 6. Virgil. eleganter supputat. Quo nihil vius, nihil Chinitianius dici teit l r
Vestibulum ante ipsum,primisq; in faucibus Orci C
Luctu vltrices poture cubilia, Curae.
Pallenteis, ba ita ut morbi,tri tisq; senectus, Et metus, mali nara lames, Gl turpis egestat: i Terribiles ausus imae,isthumq; labori, in ultarum uterea Larni rum monstra erarsi c.
Et ais smariter quaedam alia, Vsquae ad illud, I
'Non mihi sit centum linguia int ros coetum,
585쪽
An in damnatis sit transmutatio torna. 'ν
D primum argumentum,ut respondeamus,explice- XII. mus locum Iob oui in vulgatis codicibus sic habet: Explicatur planatio. Verum iuxta Hebraeum ibi,lic legitur: Siccitas& calor auserunt aquas niuis,inferos peccauerunt,ut sit sensus, iuxta Rabbi Leui, quem citat Eugubinus ibi, B Ecce scelerati nullas in praesenti Vita poenas patulerunt,& tamen sine angustiis,&cum suauitate ad sepulcnim descendunt, sicut suaviter & facile calor liquefacit nives. Ita etiam Rabbi Abraham , & Vatabl.& Isidorus Clarius Sed tamen hanc expositionem nunc mittamus,& Hebraicam veritatem cum Vulgata facile hoc modo conciliemus: Ariditas & calor auserunt aquas nivis, nempe in gehenna, in qua dum algore terribili stigent damnati,superuenit ignis & calor vehemens qui eos to vexat atrocillime. Stat tamen adhuc difficultas,q io pacto de uno tormento in aliud tran2ant: nam ex C hoc loco Iob.Ricardus supra, articul. 2. quastione. io. in
fin . tenet alternationem etiam suturam tormentorum,
in inferno. cui proinde in Elutione ad s. statim respon- Ad secundum argumentum dico, in nullius me hodie verba iurasse: & sic in propositam sententiani ducor , quamdissi rationes & authoritates scripturae potius suffragantur meae sententiae, ut probatum est, & Iiquebit adhuc am lius ex solutione sequentis argu-A Omnia parnarum percurrere nominapossem.
586쪽
XIII. A D tertium . in quo stat dis illas, primum dico
Explicatur ' aeque yrocedere contra alteram opinionem: nam latisiime, ut posito, quod successive calor, & ficus agunt in d ni calor Cristi' natos,perplexus nodus implicatur,qua ratione duri s mgμs Miggς gus,&calor se mutuo pellunt, non transeunt ad te-
porem: di sic vel leuem doloris pausam non praesentis. hesi si cunt damnati. Proinde explicandi nodi isti sunt, eaetant, di m. D. Thom QO2dlibeto.7.articulo. ii.&quodlibet. 8. ar pediunt. ticulo. i8. Capreolo, In . . di tinctione . - . quaestione. i. . articulo.α. Argentin .quaestione. i. articulo.3. Ricard. a ticulo. . quaestione. 6. initio corporis, di d secundum, in . sin. Abulens. super Matth. αs iupra, Henrico de Gah- nda .quodlibet. A.quaestione. ii. Caietan. inoratione. s ad
Iulium. L.& alijs ex quibus habemus post diem iudicii, posse calorem & frigus simul; agere, & simul sen- tiri a corporibus damnato in , eo quod in illo statu
nulla erit actio naturalis corruptiua aut alterativa:
atque adeo actio illa amictiva qua damnati torque- buntur a calore , & frigore , non erit naturalis , sedcμη ςρr' intentionalis, & secundum esse sensibile. Itaque cordiori loci. pH, damnati Verd non frigefiet, aut calefietis: erit is
iis uri .uer men citoris, & stigoris insensu tactus tam ser isti ' tis, & tam intensa, ac si esset organum tactus physice ctransmutatum per calorem, & irigus in se tu sceptum,& non solum intentionaliter immutatus , Vrbren acrit. Et haec est causa ob quam pote it cile dolor accerrimus, & aeternus: qui , scilicet, ex illo dolore non sequitur aliqua mutatio dispositionis naturalis. Scio plurimos, quos insta reseram, praesertim, Henricum quodlibeto. it. quaestione. 8. dicere, quod absque immutatione reali corruptiua impubibile est quod sit dolor in animali. Verum oppositum dicerent , . si lue
587쪽
An sit indat in iti, transmutatio to rm. 1 FCr
, minis sient Arist6Ielis α.de Anima te M. D. , is8. sic :n- tis , Sensus recipit speciem sine, materja , sicut cera siguram sigilli . Quamobrem sine eo quod corpora illa calesiant aut trigesimi , atquς adeo siue eo quod corrumpantur, poterunt inhaeiernum, sitimi & semel, frigus , & calor, si citas & humiditas, & Nemrato menta in miserrima illa corpora vehemento irruere,
. tusin. .distincto 44 quaest One,3 articu i h ης j ij il ἡi,' Etatem illustrant hoc exemplo: siquii rigernem manum cipiat lareia prae altris m nitudine , ad ignem Vehementoni prae rothi igne, prius admouerit, protinus intime irrepit & criicia vilio Cr calore ue minem prope exanimem reddat . Vnde quaeso tunc hemeter cruisse dolor Num ex calore i nequaquam. a me ii ci i nihil, aut parum caloris adhuc inhaesis, Vix si ait ' minu . quis . attentet, plus frigere sentiet,quam calescem. Crψά ciatur ergo ex eo id suscipitio sensu speciei 'xceden . t IIII tis sensibilis, nempe speciem schementisimi caloris, licet non calidam. RUsus, quod ex eo dam pati cru- cientur . Quia recipiunt, speciem vehementis sensib Iis , & non quia sulcipiunt calorem , Pax ; qdia. in . i.
- pis, & arbor suscipere quidem potiint iiii se calorem ac stigus , & tamen asitigi neutiqaam .pollunt, quia speciem sensibilem non suscipiunt. Siriciei itaque intentionalis ac sensilis impreita sensui animalis. , si calorem ἰprouenit ab aliquo improportionato &. ceden i sen- gus quomo- sibili, est quae illum laedit asiligit. Ex quo sit quod, non cona uia iguis ffiiguue species sepsibiles' tantum imprimunt a
588쪽
r secum pugnant, quandoquidem 4n eadem unius oculi pupilla recipiuntur.Ita dicit Thomasese Argentin. in. 4. d. in . l. I.ur.3. concl. I.ad .et. quod ignis ille in se habebite te reale,sed in damnatis intentionale,& spirituale: licet Ricard. ibi, art. Σ. quaest. io.ad. a. id non placere sibi satis insinuet. Sed& idem con stare videtur experientia. Sane statim atq; manu ,aut pede, aut alia corporis parte ignem tangimus,mox per totum corpus acerbissimo dolore coiremiscimus: hoc autem per ipsum Verum calorem, qui '. ' in momento per totum corpus diisendatur, non vide. tur posse fieri. Fit ergo per solam speciem caloris im- materialem,quae sese ingerit per organa tactusAn totum B i corpus, in momento temporis, imo in. unico instanti: nam a tempore minime pendet actio intentionalis. Et haec est causa, ob quam cessante tempore post diem iu- . . dicii, & quiescente coelo, actiones intentionales exer-- ceri poterunt, non Vero alterationes, corruptiones, &c.
XIIII. OTT AEc D.Thomae sententia, alioqui firmiter constitu Argumenta λ A ta,concutitur multis argumentis: quorum quςdam, ἐilli illim ut dilucidin veritas appareat,p seram Principio no pla
' μ .', cet sententia Ricardo. . diit. 4 .art. 2.quest.T. Henotari. rico,Qu'dlibeto. H.q.8. Scoto in . . dist. 48. quaest. Σ.&dili. 49. quaest. is Durando. dist.44.quest. ib.art. Σ.Maiori. quaeli. . Aureolo, & alijs quorum rationes adducit Pa-Ci.arru. quia lude eadem dist.quaest. 6.artic s.1 numer H. Vsque ad ro. sine immuta sed praecipue sunt. i. quia per immutationem intentio-tione. redi natem nihil reale abiicitur a corporibus damnato εημ μ pothi rum, nihil reale suscipitur , sed solum id quod est p turae conueniens, scilicet, species sensibilis, qua potius' petficitur quam laeditur sensus. Confirmatur, quia si
tota passio damnatorum reducitur 'ad intentionalem, de non ad realem susceptionem caloris, & stagoris
589쪽
An in damnatis detur transtus tormento. sO3
A ri iam non affigentur damnati secundum veritatem ab Nota. igne& frigore,sed solum a sua falsa apprehensione aut imaginatione.Vnde Henricus in il l .cF8. hanc rationemplisimum exaggerans, dicit, nullo modo polle causari dolorem, si non adsint duae caula,quarum prima est im. mutatio corruptiua realis:secunda vero, apprehen sio ratis immutationis.Et quidem in soluendo hoc argumento multum desudant Palude supra u. a. Capreolus eade
Secundo insurgit quidam recens scriptor, cCntra ean- a.Exscrip dem nostram do trinam, dicens:Diuinas scripturas,qua turis. B do id licuerit sub propria verborum significatione oportet accipere. sed scriptura dicit, AEstuavelut homines ab A pq aestu magno. Et diues dicebat, crucior in hac illima. Et il '' lud, In ignem mittent, & ardet dic.Non ergo licet a bropicum '& translatilium sensum haec tam prcssa ver- ba deflectere, ut dicamus, solum per specie sensibilem caloris, non per verum calorem cruciari damnatos. Ita Michael de Palacios in. .d.4s. Disput.2. Tertio contra illam rationem quae nititur coesoru mo 3. laces- tui arguit Duranii. in.2. l. is.q. s. Ricard .supra. l. 6. Z Hen s ηις mot ricus supra,& alij ex articulo Parisiensi, qui sic habeti Di pqt a C cere quod cessante motu coeli, si ignis ellet iuxta stuppa, 'non combureret eam,Crror: saltem respectii damnatorii μ' omnino expedit ut id dicamus, quod veti Lime di tiam est a Thoma de Argent. in. 4. d. 44. I ar. 3 co l.I. ad. I. quod post iudicium absoluitur ille ignis ab ordine &de 'pendetia naturali & ideo non aget in virtute colli sed in virtute Dei. Co firmatur, quia non satis intelligitur haec dependentia omniu actionu naturali am a motu cCesi: nainquiro,motus ille coeli, est ne principiu alicuius altera- tionis no lane'uia motus localis non est aliqua qualitas i 3 aut
590쪽
aut forma, & sic nec sormale alicuius motus principium. APostremo Ricar. d. q. arti. 2.cl. io.ad. 2. sortiter impugnat illud exemplum de specie albi,& nigri,quae simul recipitur in oculo.Nam dicit,quodsi illae due ipecies simul recipitatur in eadem parte oculi,impediunt se a sua actione, sicut cum per vitrum rubeu respicitur aliquid albu Llulto ergo sortius species calidi, & frigidi simul in ta receptae sese in suis actionibus impedirent,cum tactus sit sensus longe minus si ritualis quam visus. Et quidesint argumeta difficillima. Hoc ultimo moueturRicar. ad tenendum quod sit alternatio, d transitus caloris, &
l. cux A, D primum horum dicimus,reuera appetitu anima lis a nullo ledi aut delectari,nisi mediante apprehensisne: quod & Scotus obseruat. d. 4.q.3. M. I. quam ob causam lapis aut lignum, doloris & delectationis no sunt capacia propterea quod quantumuis immutentur natumraliter a qualitate contraria non immutantur intentionaliter per sensationem Quod si arguas, si corpus beati po- neretur in igne, minime laederetur, & tamen persensum tactus sentiret calorem,ergo non consistit dolor in sensa tiongintentionali, sed in passione reali. Quod est etiam argum. Scoli. s. 44. l.3. I. Contr.: ar. Ad hoc Palude su- Cpra. l. 6. num .et4. haud dubie dicit, quod sentiret beatustadiu calorem. Cum vero petitur, uare non laederetur, di dolvet ' Causam reddit ab extrinseco, scilicet,a volutate Dei, quae issionem impediret.Eadem causam approbare videtur Capreolus. d. q. q. q. ar. 3. ad. a Duranis . cotra primam conclusionem, licet itatim in solutione ad 3 eam deserat:& idem merito, eo quod in his rebus philosophicis, non est statim recurrendum ad solii Dei placitum,sed ad naturalem intrinsecam causam talis es-