장음표시 사용
611쪽
Vt sciat Deus suinra conting. condicionata. I 2 P
A intellectum eius. Et Ezechiel 3. Non ad populum profundi sermonis,& ignotae linguae tu mitteris: di si ad iuios mitteretis,ipsi audirent te. Et Exod. 34. Ne accipias Exora , uxorem de filiabus eorum filiis tuis , ne postquam ip- sae fuerint fornicatae, sornicari faciant & filios tuos. Et
Isai. 6. & Ioan. m. Excaeca cor populi huius, di oculos eius claude:ne sorte videat oculis suis & corde suo intelligat,& conuertatur, di senem eum. Et Martii. x6. Dicit Cliristus An putas,quia non possum rogare patre,& hi
beb it mihi modo plusquam duodecim legiones Ange-- lorum' Et Lucae . 16. Si Mo Mn & prophetas non au- Luciis. diunt,nem si quis ex mortuis resurrexerint,credent.
Ex his itaque testimoniis hoc sciscitando confici po- Ex his lochtest argumentu.Nunquid ignorabatDeus, aut dubitabat coh=2tμr &haerebat an potius certo latebat hos euentus qui coni Πρ P ii memorati sunt in his locis i qui tamen nunquam erant futuri ' Et quomodo si non sciebat, protulit assirmanter , quois Ceilitani tradituri erant Dauidem : quod
Tyrii & Sydonii actori erant poenitentiam: quod Sm
domitae mansuri erant Vsque adhuc , quod malitia im- μ mutatura erat intellectum illius hominis, immatureo rapti de vita : quod si Ezechielimitteretur ad popu-
, tum profundi sermonis, erat excipiendus & auscultandus:quid filiae Amorrhaeorum, & Chananaeorum nu- lbentes filiis Israel, eos inducturae &pellecturae erant ad . idololatriam: quod nisi excaecarentur ociali illius populi ant Visuri & conuertendi, desanandi 5Deo: qilodii Christus rogaret Patrem, hibitum; erat ei Pater legiones A lurum: quod in tuas resur i bus illi no .. . - - er hi credi sit Certe inscion e nemo iure potest quin i, Spiritus, qui haec protulit dictauit,ninet certo
612쪽
nunquam futuri erant, neq; cum cau sis ac conditioni Abus illis habebam necessariam connexionem. cur in Dei Sed mouet quosdam, quod in huiusmodi asseritoni uerbis isucr bus interdum scriptura utitur illo adverbio, Forte illo Atim poti4 enim videtur tota firmitas & certitudo cognitionis ener 3.c. usti
non potest conueni sed nostro loquitur affectu, ut libe rum hominis seruetur arbitriunx. ne ex praescientia eius, quasi ex necessitate, v acere quid, vel non facere homo cogatur Eadem affert causam Theophylactus super B ' Lucae. io.&.Greg. homil.9 super Ezechiel. & Remigius simul & D.Tho ibi Matth ic&.Abulcn.ibid. q. fr. Ru sus D Ambro lib. α.de poenitentia c. s.&idem Hiero.Q- per Ionam caes. dicant,Ambigue & subdubio loquitur scriptura, ut dum homines clubij sulit de salute, sortius agant poenitentiam. Lege Gaspare Casaliui lib.L. Axio matum Christianorum. ar.1. c. Dici edam aliud potest, quod ego si dicam totus penitus dissoluitur nodus.Glos interlinealis Matth. ii. dicit illam particulam sorte, ide ' valere quod certe, Et Iansenius & Caiet ibidem, obser - uant,pro particula,sorte'aberi Graece,Vtiq;. Et est simi Cle Ioann.is. si me sciretis,sorsitan & Patrem meum sci- reus. Et ibi,Noli mittere margaritas ante porcos, ne soridconculccnt eas a Vox itaq; sorte idem Valet atque certe,' vel vliqud ex consequenti omnis dubietas a diui a cognitione rem mitr. b
613쪽
Vt sciat Deus sutura conting. condi. I 27
tione inepe, Si in Tyro facta suissent signa, coniuerteren rotur Tyrii:Si Dauid mansisset apud Ceilam, traderetur ccrto. Cr de Sauli,&c. sunt quedam veritates ergo certo ac dei os mi' te nate cognoscuntur a Deo.Si dixeris propositiones le H U turo contingenti,ut multi dicunt, di praesertim de contingenti nunquam futuro,non habere determinatam veritatem:& sic neq; egerationi dissentaneum, quod non cognoscantur determinate. Contra hoc est, quod respe- tu liuini intellectus nulla est imaginabilis propositio, que non habeat determinatam Veritatem, aut sal: em. Secunda ratio est, quod abBlute omnis propontio de es bet esse vera vel falsis,quantumuis sit de iatrio continge I' . ti, ut ego statim prob turus sum Cum ergo illae sint propositiones aperte sequitur, suturas esse veras, vel falsas,
D X Patrum & Do rvin testimoniis id ipsum probe inus. D.Augu st. lib. te Bono perseuerantiae.c. io. eκ- Ρqβῆ 'plicans locum illum Matthae. δε Vae tibi Cor aim , &c. quia si in Tyrodi Sydono,&c. dicit: Deum probe cognos ' cere, quod illi acturi Alerii poenitentiam : quinimo non Mat.ii. id solum cognoscere, verum etiam quod post facta poe- nil vana debebant iterato in pessimam Vitam reuerti. c Et haec inquit, fuit causa, ob quam virtutes & signa in il- li; oppidis facere noluit. Et inducit ad hoc 'opoli tum Hoctorem queindam,quem vocat non ignobilem,sed admo dum cutum, doctum,& catholicum. Rursus idem August libide. 6. Quaestionibus,contraPaganos. q.:.rom L. Otr christ'
ait: Ideo non venisse Christum alio tempore, vel loco: tidi l 'qu am venit: qu ia procindebat Deu qab is alio loco aut tr*ῖφ ---ς tempore , Istet,nulli erant in ipsum credituri. Cetto itaq; cognoscitfutura conditionata,& infallibiliterDeus Remigi ut etiam super Matth.D. quem ibi reseri in Catet r
614쪽
na, D.Tho.5 Anselmus Laudunensis Glossae interlinearis author,ibidem, Matth. D. hoc ipsum aperte dicunt, nes Deum certo cognoscere quod Tyrii,oc Sydonii resipiscere debebant,& tamen res sa nunquam futura erat. Et dicit illa glossa particulam sortὰ quae ibi habetur idem valere quod certi & ide quod utis, ut vult Caiet.& Ian senius.Sed & Abulens.lii per. i. Reg. cap.ets. l. as. &super Matth H .q. sa. explicans illud, Vae tibi Corozaim, ecco sic loquituri Miebat Christus determinate, quid acturi esse modomitae, si praedicaretur eis,scilicet, an conuerterenti vel non.Hac Abulen Notetur illud adverbium, determinat .Praeterea dixerim communem animi con- nceptionem, 2 modii loquendi fidelium hac in parte non posse a nobis non probari. i cum rogantur, Quid iace rent, si hoc vel illud sibi contingeret.Statim cum magna considentia respondent,Deus scit, quid tunc esset, quid tunc facerem .Quam responsionem velut firmam, & ii dubitatana reddunt,reliquas ceu incertas posthabentes Cognoscit itaq; illa Deus certissime.De quo rursus in s
Digre si io, An propositio de .
- fit conting. sit deterininate Vera. E D pressius examinemus,an illς propositones,scilicet, Praedicatione Christi,Tyrii conuerterentur Ceilitani traderent Dauide,&c. habeat determinatam veritatem, ut inde deducamus,an Christus eam cui nouerit. Sunt qui negant:
illi,scilicet, qui uniuersaliter censent, propositionem desimiro contingememinon esie deterprinate 3 erat vel sal
615쪽
A sam. Quod tamen alii sibi punquam persuadere possunt
imo exm imant,hanc propositionem,Petrus curret, quae aperte est de futuro contingenti, esse nunc terminatὰ Pars viro vera,vel falsam.Ita mul ti Dialectici super lib. i .Perierm. m er oec.8 &qu plurimi Theologi super Mag.in. i. J;8. Gre r go. Aremi. q. 1.Ocham in sua logica,quos rescit & explicat & sequitur Petrus Aliacen. in. i sent. q. M.f. I. pr Osi. ,.Idem habet Cordub.lib. 1.Quaestion. q. ss. Dub.2. G ad idem allegat Ioan. le Medina, & Gabrie in i .d. 38. Capti Scot. Burid.&alii permulti,utinis reseram. Oppolita autem partem perpauci habent. Nostra itaq; est sente-tia, quod propositio de fututo contingenti, quantiis respectu nostri intellectus non sit determinate vera: tamen in ordine etiam ad diuinum, aut etiam in ordine ad quen- sine mit recumq; alium intellectum,cui talem propositione Deus dine Minus reuelauerit, esst determinate vera. Martilius in. i. quaest. ἰς βμm Priclo. articulo. i. ad. 3. argument. principale,hoc etiam reputat probabile, licet oppositum etiam probabile esse,
dicat. Hanc eandem sententiam habent Capreol. i. di- a M. stinct. 38.quaestione. i. articulo. 2. ad. 3. Aur l. contra. 7. confusion. Et Scot.in. i.dillinctione. 39. quaestione. s. F.
Ad argumenta principalia o Tartare. Candens. Bur- C leus,&c. In eius probationem liceat mihi tantisper immorari psos lia. Sane uniuersaliter est verum, quod Verum Vel falsum ii sime, creti propria passio propositionis, sicu t par , vel impar est 4 eaeissime
passio numeri. Et dicit Arist. 6.met. verum & falsum esse quoi omnis contraria immediatara propositionibus , sicut sanum & propositio aegrum in animalibus. Sed illae praeallegatae sunt propo- f tμrxsitiones,ergo sunt verae,vel falsae:non falsiae ut patet, quia ς't 'ii 'ς prolatae sunt arrvna veritate, ergo Ves. - und , qui u scuti cinarum propositionum , Petrus loquetur, Petrus non se.
616쪽
s s o Quaestio. 7 . Scholastica
to ustur, altera lignificat det minate eum essectu, qui Ad terminates iturus est: nam vel illa loquutio est tura vel non: n inter haec duo est dare medium,Vt patet, navi habet Attalol. 4. mei. c. 7. primu principium est quod in contradictione non datur medium. Stergo primum futurum eli,ergo ilia, Petrus loquetur, est modo vera, quia sgnilicat determinate id quod erit. Si vero secunt . dum,erho illa negativa erit vera eadem ratione. Nec Vastat, quodnos penitus lareat utra earum sit vera, & utra falsa propter imbccillitatem nostri captus & intellectus, nam no est tam imbecillis captus noster, tu in optime in telligamus iam Deum illam certo cognoscere.Sed dictit n
lic et i quidam,alteram illarum esse veram, sed non esse deter so q-oro minate veram Contra hoc arguo.quia penitus nil aliud est rem esse,nisi determinate tale di rem esse albam, nisi de erminate albam ene. Nam si determinate alba non est, ceve alba non est,ergo similiter rem esie veram, ni-hy esi aliud quam este determinate veram Tertio ad idem, quia ex illo communi proloquio, Abeo quod res eii,vel non est, propositio dicitur vera, vel salsauit quod ea co propositio de preterito est nunc vo- .ra, Verbi gratia, Adam iuit, qdia aliquando fiuit Adam: &propositio de praetenti ex eo est Vera, quod in tempore a praetenti ita res se haber, sicut per illam significatur. Ergo eodem modo,ex eo propositio de futuro habebit di ci vera, vel falsa, quia futuro tempore res ita se debet habete, sicut modo per illam propositionem significatur Sod re vera Peti us crastina die de et loqui, vel non loqui,nec prorbus est intelligibile medium, ergo nunc istis
erit vera Petrus loquetur, vel non luquetur cras. Vtra autem eius pari nunc sit vera,ille Omnino sciet,qui scire poterit in ille sit cra loquuturus, vel non loquuturus: ul e
617쪽
Vt scia Deus futu. conting. conditionata.
A est Deus,ergo. Rursus haec videtur esse sententia Tullij, lib. de Fato.ubi ait. Semper fuit verum dicere, Morietur Protatis. Epicurus, cum duos & septuaginta annos natus fuerit. Et quidem cum ego modo scribam, undecima Decem - bris die, semper suit verum dicere, Alphonsus scribet undecima Decebris die Item cum ego profero,Petrus curret cras,Deus videt & iudicat me dicere determinat8 verum,uel falsum ergo talis propositio significat determia . Date veru vel falsum.Cofirmo hoc,Proserat Deus illam propositionem, sane tunc propositio determinate vera est,& similiter, si Deo eam mini reuelante, ego illam pro B stram ; atq; adeo quanuis eam proseram sine reuelatione,quandoquidem neq; scientia speculativa Dei, neque reuelatio neq; prolatio sue Dei, siue mei,tollit aut ponit veritatem propositionis Proserat Gentilis hanc, Antichristus erit, sane rem profert terminate Veram, quia dicit rem quae vere erit,ergo similiter proserat hanc, P
trus cras curret, certe Una dicit determinate veram, vel .
falsam . Nam quod illa sit reuelata , impertinenter se habet ad hoc ut sit vera.Nam Gentili non est reuelata illa prior,& tamen verum dicit. Prosecto si ob id ista,
Petrus curret, non est determinate vera, quia nos laetcius veritas eadem ratione ista,Papa dormit, non erit ve. ra determinate,cum eius veritas etiam nos lateat.Dici ergo debet omnem propositionem habere suam veritate, quae suapte natura cognoscibilis est, si adsit intellectus qui eam cognoscat.Et sic omnes praedictas Deus determinate cognosces.
Sed euellere oportet scrupulum qui multos male v xat Quid est quod Aristot i. Perier.c. 8. dicit,Propositio ε et φη εν nes de fu turo contingenti no esse determinate veras vel
falsas Verum ab hoc dubio facilese expedier, qui memi d aio die .
618쪽
re, uo pro nerit mentem Arist. illo loco fuisse aut excludere ceru- A. possitio deo tudinem nostrae cognitionis circa tales propositiones,aut satisonitu excludere ab illis necessitatem.Itaque eatenus dicit, eas noeli 4 tςr non esse determinate verat,quatenus nullus determina mi i ia dicere potest,quae earum lit vera,quae falsa:quem etiasensum videtur habere S.I ho.ibi. i.Perierm.c.8.lect. 13. aut etia cotendunt, sutura contingentia non habere determinatam veritatem,quatenus comparentur cum suis
caussproximis,a quibus contingenter & impedibiliter procedere debent: Per hoc tamen non tollitur, quin si
comparentur cum eo quod reuera suturum est, ex determinatione & prouidentia primae causet infallibilis & im- B
pedibilis,lam ipsae habeant suam veritatem Vt explicatu est. Sunt fateor alia argumenta cotra hanc doctrina, quae in magnas angustias quosdam conijciunt ; sed nostra nointereti his immorari cuius intererit, immoretur. Nos id solum contendebama,scilicet,nullaniesse propostationem,quae fixam ac certam non habeat veritatem . Et quanuis absolute loquendo aliquae essent incertae ac indeterminate, at saltem respectu diuini intellectus &cognitionis, cuncta furit certa. Non enim est animus exe obare Deum cognoscere illa contingentia, & conditionata,quia illa in se sint determinatae veritatis nam ii Ciat non estent,adhuc Deus illa omnia certo determinate& infallibiliter cognoscit. Certe mirabitur quispiam
quod sensim nos in Sumularum campum detrusimus. At mirari desinet qui animo aduerterit, ea nos intentione aliquando eas coluisse,ut cum opus esset ad eas accurreremus,& plurimum inde foenoris & utilitatis caperemus.Quantum autem inde modo ceperimus,exploratum e st c explorandum amplius statim.
619쪽
Vt sciat Deus scitu. conting. conitionata. ah Altera quaestionis pars de
modo,quo illa futura conditionata '
Actenus constitisum Inobis est,euentus illos conditionatos certo, infallibiliter, ac dethcminate a Deo cognosci. Et quam hoc mihi certuest de indubitatum, iam incertus & dubius est . modus, quo eos a Deo cognosci defendere & explicare possimu&. iNec mihi solum, sed&iis, qui magno&excellesti inge n nio praediti modum illii inuestigare contenderint. Quinimo, quo excellentioris fuerint ingenii , eo maius illis facesset negotium prie sens dubium. Proinde alteram statuo conclusione,quae velut dicendorum praeambula, reliquis viam pandat 3c muniat. lc Ecunda conclusio. Quantumlibet dissicilis ac prorsus .
Qinintelligibilis nobis appareat modus, quo Deus Iu - QM tura illa conditionata certo scire valeat, adhuc in imo T iubtiis negandum,sed maximi affirmandum nobi eit, Deum iis , Ca conditionata, quae in praeallegati cripturae loci, pro G is, s .f.
'ducta sunt,certo ac determinate cognt,scere . Equidem-obmisc facilius prudens & pius Theologus credere debet, igno- aegiso quod tu sibi esse modii quo Deus illa cognoscar qua in dubiu scis. , Vertere an illa cognoscat. No enim pedet diuinae fini L tas cognitionis ab his modis cognoscen di, quos nos in Deo excogitare possumus.' Demus Deum aliquid posse cognoscere ut in simili dixit Arig.)cuiuςrn υ nos fateamur non posse cognoscere ni in re tam absurdS & indecora colentiamus,qu ali, est qdod Lyeus aliqua protulerit S assirmauerit in scriptura, tuo certo & indubitanter nonorit.Et quide mirabile dictu nobis esse debet; imo ride
620쪽
dui omnino υxprobrandum, &execrandii,quὁdsunt Ad aeologi graues alias & docti, quos videas passim diffinire lurimas huius generis controuersias: & tamen alias eiusdem generis Deum certo definire posse, negant Determinant ipsi,an veniret vel non veniret Christiis ho-
ia suta a eo de nominibus, si iratus innocentiae perdurasset: an nasceta ditisuata, is rentur persecti in gratia & in scientia &c.& sexcentas hu- fortiori oe' ius generis lites dirimunt,& constanter determinant. Etere. nolunt, Deus ut certo ac determinate cognoscat,an Tv- Bril acturi ellent poenitentiam,praedicante illis Christo &an Ceilitani tradituri essent Dauidem, ipis penes illos diuersante. Et unde,obsecro,tanto pollens hominus intelle
cius acumine, ut divinent & sciant quid Deus facturus
esset, circa incarnationem Verbi,homine non peccante: quid circa posteros Adami, statu innocentie permanete:& tamen Deus tam sit tardi, hebetisinc obtusi intellectus,ut certo ac determinate scim non possit, quid ipsi ho mines facturi essent, si Christus illis praedicare aut si Darii. O. is uid Vud id i diutiui moraretur At dicunt, Nequaquas, quo rivi eos cesto dec Παζ , quid Deus in praedictis casibit, se in
. cturus esset,sed more humano,per sgna quaeda & c6nie ras sermidine & obscuritate nutantes. Sed, bone lector, ita nos isti dementabunt, Vt credamus Deum non certius & asseuerantius dicere & scire,quam liqminem ei Homo quidem humano more,ac Pyoinde incerto, &vario: luales sunt cogitationes & prouidentiae nostra ut hasq. y. bet sapiens.at Deus diuino modo, ac proinde certi sinae inIallibilissime, ut sic dica,cognoscit & loquitur Hoc itaq; lic constituto, Elicibus progrediamur auspicijs ad