장음표시 사용
631쪽
Vt sciat Deus sutura conting. conditionata. s s .
nationis, habent infallibiliter res omnes esse ac fieri,cum omnibus illis conditionibus eum quibus praedetermina- is sunt.Et in hac sua determinatione cognoscitDeus omnia latura, uae est docturna Scoti. i. d. 39.quam optime explicat Cordub. lib. i. q. s s. dub. 8. in .s opin. Iam ita dein Dac sententia luce sa meridiana luciditis clarescit mo- dus,quo Deus certo cognoscat conditionatailla libera: is nam cognoscit ea in praedeterminatione suae voluntatis. p i m Quanu s enim Deus non praedeterminauerit illa vi sint, ' ψ ς μ'
at predeterminauit ut essent,si tales apponerentur causis. .
D Profecto si Adam non peccasset, non dubium est quin Deis e rio
decretum ac determinatum penes se Deus habuisset ab omnia fui aeterno, quidnam dispositurus esset circa incarnationem ra, illa coVerbi diuini.Et quis neget Deum,quid tunc seret,perse- isti tuta, ctissime scire Et ubinam id sciret, nisi in praedisti niti ne suae voluntatis, qua destinatum penes te habet quid tunc fieret,si tales at ponerentur conditiones In hac ita ' i que sententia probabiliter dici potest,quod Deus, iuxta humanum captum, d rudem nostrae intelligentiae modum hoc ordine ab initio sitae qternitatis processit. Ego dissinio ac determino,quod si talis apponeretur coditio, no sequeretur talis effectus: & quod si hoc seerit, illud erit: iseriis. E& illud, stillud sin aliter,erit illud aliud. Et sic infinitas re conditionatarii possibiliu combinationes non futuras, posiibiles tame illa.& coditionatas, Deus notitia persectissima & simplici intelligetia coprehendit. Nobis quide quoru intelligentia , i angultis finitur limitibus,mo tu hunc penetrare, negotiuest loge dissicillimu & operosi, si tame in immensam
diuinet cognitionis capacitate oculos coiecerimus,videbimuS ex eo quod notitia illa Dei omnibus modis infinita est, circuquaq; ambire ac coprehendere omne ordine &Proportione, in tes quascunq; creaturas repetibilem. Ex quo
632쪽
.quo iit ut Deu ipsum minime retereat ordo ille, quo in A ter sese coniugeba tur pti dicatio Christidi conuerso Praediculo Tvliotu Et chi Deus is leprotulerit predicatione Chraich hii tabe couerte 'us illos ire. minimi dulbiu est,quin infallibilebo: ins su Iam & indisso Iubile connexione Deus videba quai m ς' tacatio illo, cum illa conuersione nectebatur. Sive ait
eoaurisione I in te. e. prYGoc eX VI praedicationis,live vero cxliet diriorum. mx lxan aliarii causarum S circunstantiarum concursu vi ego existimo quas Deus in tali casu concurs iras sciebat, nec vacat, nec recteri nunc pressias examinas, Id namque quod contendimus, ab huius examinatione minime pendeta BXII. C Exta concluso:Superest di alius iliodus,quem proba inster mo Obiliter audientibus Oiler quo Deus illa conditionata Zas qμο Dς' certo sciat: nimirum in natura & in ingenio & inclinatio
illa c*6 ti Q ij lvis causatum liberarum,di in proportione & enicacia I illorum 6b.ectorum circa Masillas liberas. Hoc addiderim propter eos In logos,quorum constans Tentea ita est, quod nullum actum liberum voluntatis creatae cognoscu Deus in praediis nitione suς diuinae volunt ii :eo quod diuina volunta dicunt illi,nullum praedeterminat ac predistinit, saltim in particulari, quoad omnes eius circula iamiai,ante prae uisionem concursus voluntatis cieatae, se ipsam libere applicantis S determina iis ad eliciendum talem actum. In hac itaque sententia diei pote i, Deum non in determinatione suae voluntatis, sed politisin cau sis creatis cognoscere illa c5ditionata Sat ne quisti naturam igni scit etia quod si stuppa et applil serus,con ureret Cain mimini in quia ellectus corni baitionis habeι necetiariam habitudinem cum posuione illius coditionis. Similiter probe Deus norat nazuram,pro pen sonem Erangenium ulprum hominum Tyri& S
633쪽
Vt sciat Deus sutu. conting. conditionata. 7 7
A donis:& una sciebat quanta esset vis & essicacia eiusprie Qti dis eridicationis & miraculorum,quae apud illos gerenda erat. siis quae conis Rursus cognoscebat, quanta sutura esset vis illius mota currerent talionis,qua ad ellectu conuersionis excitaturus illos erat φ pqqc illo Deus. Sciebat tandem plurimas alias circunstantias & conditiones,quae concurrere tunc temporis doliebant,xa h o s.
ex parte temporis, quam loci&ingenii illorum homi- ae fa re, inuin atque adeo, cum homines semper operentur con- Usus, certo sortia iter ad eas causas&obiecta & ingenia &circunstan uidrei roritias,quae enumerauimus, & illis omnibus concurrent, test effectus. bus non stet quin homines consormiter ad illa operen-B tur,idcirco sciebat Deus,illis positis,futuram etiam in fallibiliter conuersionem illorum. Quod sit contendas,hac cognitionem suapte natura non fore certam, sed conie-miralem & cum sormidine ad oppositum. Responde- tu certissimam & infallibilissima esse, propterea quod concurrentibus omnibus illis conditionibus quas Deus , sciebat debete in illo casu concurrere,non stat quin seque . retur essectus. licet sequeretur libere, & licet nulla facta fuisset emcax determinatio phy sica talis enectus. Nam sunt qui respectu eorum eventuum contingentium, qui ire ipsa suturi sunt, nullam ponant in Deo determinatio-lC nem phy sicam, sed moralem. Haec vero moralis reducitur ad di positionem illam,qua Deus disponitdi ordinat potentias, simul & obiem inclinando suaviter voluntatem, osterendo auxilia & proponendo obiecta δ apparando circustantias &c. taliter quod non stet, quin sequatur essetis,quem Deus intendit:licet voluntatem hominis ad illum effectum in particulari Deus phy sice non praemoueat ac praederer min IIDA D argumenta initio posita, quid noui dicam, non ha A, uribili, beo.At non minus, lictum dicere,quam actum age' restodeιρr.
634쪽
re, veteri parcemia prohibemur. Nihilo secius nis in An Amascholastica iis satisfaciamus, nostro desumus ossicio. Breuiter ad primum dico,non oportere quod euentus illi sint Deo in sua aeternitate praetentes: nec quod in albquibus causis contineantur ut dererminate futuri: quan- quoquidem multiplicem iam moda assignauimus , quo Ada qVol sciri a Deo certo possunt. Ad secundum lateor, id quod non est eoi rationem entis non habet,non esse scibile: at euentus illi non est yihi conditionati non sunt omnino rationis entis expertes, . . Manuis non sint ens aliquod,quod extra Deum existat, aut existere v nquam debeat in rerum natura. Quo circanos non asserimus, Deum illos euentus cognoscere, ut II habentes esse eroductum&dei minatum:sed solum eo modo,quo habent esse, habent autem esse possibile ae conditionatui quod nihil est aliud, quam ratio aeterna&ideatis,in qua cum possibilia omnia lucent; tum illa conditionata repraesentantur,quoniam propius ad esse ac rest. cedunt,quam possibilia.Ad tertium fateor, Caietanum, Scotum, & communiter alios in eam iisse sententiam,
ut dicerent nullam creaturarum existentiam cognosse
re Deum posse, nisi postquam diuina voluntas decernit de eius productione. Verum nos alium dicendi modum sequuti repetimus id quod iam centies diximus, quod Cquiuis a diuina Voluntate proueniat, quod hae potiusquam illae creaturae sint:tamen quod contineantur & re luceant in rationibus eternis,no habe t a volutate sed ab immensitate& infinitate diuinae essentie in qua nihil esti futuru,nihil possibile, nihil coditionatum,nihil imagina bile quod non praeexistat distinctissime &persectissime. Ad. .ut respondeamus,mihi quidem pigrum, vobis
autem minime necessiarium esse existimo,ut e studijs ac laboribus Summulisticis x suras rursus exigamus. Nam, licet
635쪽
Vt sciat Deus futura conting. conditionata. I '
A licet Mag. Soto,il. 3. summul. ca. 8.lech i. nota. et oc lecti.3. nota. i. multa distinguat propositionum conditionalium genera,quarum quasdam vocat illativas, quasdam fimmissiuas&c. tamen eas nobis examinari parum retuerit. Ego autem ni si ea, quae disserere plurimum refert,
iam penes me in hoc quidquid libelli est constitutissi
mum habeo non disputare: ut vel sic ad umbilicum quatocy us perueniamus. Igitur ari,non He Vsquςqu que non dictis verum quod omnis propositio conditionalis Vesa est ne Eoiatiis, a. cessaria.Sunt enim quaedam conditiones illativae, ut, si ita uisis in Petrus currit,mouetur: si disputat, loquitur. Et quidem necessaria. M istae necessariae sint propter necessariam habitudinem
antecedentis ad con sequens:nam in eis non potest poni antecedens, quin ex vi ipsius sequatur consequens. Aliae sunt verae quidem,sed contingentes,quales sunt promis suae, ut, si viceris dabo tibi librum,&oad quas reducuniatur innumerae aliae,V t, si essem Romae,obtinerem bene
ficium: si Rex pugnasset, vinceret. si Christus praedicaret Tyrijs,illi conuertereturisi Dauid mansisset apud Ceila, traderetur Sauli.Et quidem istae non sunt necessariae, siquidem ex vi conditionum illarum,sive antecedentium non habebat sequi consequens: & esse posset, ut postoc antecedentinon poneretur consequens. At nisilo seciusseri potest, ut verae sint istae propositiones si de facto ita esse debet ut posta conditione ponatur illud aliud. Quia tamen an ita de facto sutura sit,nos ignoramus,ideoignari etiam sumus,an verae sint:nam cum non sit necessaria habitudo antecedentis ad consequens, no poterit nobis
alicunde innotescere,an ita sit quod posita coditione po 'Detur consequens,& sic nec an illae propositiones verae sint. At Deum ut latere potest haec veritas' Rectd Soto
quem allego pro mea sententia, id est pro mea prima
636쪽
conclusione loco citato, sic ait: Sequitur secundo, mul- Anq. solo tas esse conditionales promissiuas, de quarum Veritate eri m te' t aut falsitate nobis non constat : sed Elus Deus stir ve-ηψ ' rae ne sint an falsae, verbi gratia, solus Deus scit, An si tu vicisses ego dedissem tibi librum . Ita habet lect. s. Et mox, in Ql. i. Argumen. Sediamen melius est dicere, quod solus Deus potest scire an si vera vel falsa:nam se scit,an si tu implesses conditionem, o implessem promissum. Scit ergoDeus certo ac determinald, siChrilius praedicaret Tyrijs,illos conuertendos.Et haec de ista quaestione. In qua susceptus a me labor, quando caeteris ingratus fuerit,hoc uno tota haec olei & operae iactura peii Bsabitur,quod viai,qui instar mille mihi est, gratissimum fecisse me scio. Is est Mag. F.Ioannes de Ciaeuara, de sacra Theologia,ac de Christiana pietate optime meritus, Praeceptor meus obseruantissimus, ac Pater indulgentissimus. Hic cum primum a me audiret, esse quorun- damnostri temporis Theologorum sententiam , quod Deus illa conditionata non certo cognosceret, vix a se impetrare potuit quin statim resiliens di excandescens, ieam sententiam Vehementer aversatus & execratus sit. In eius ergo gratiam, cui quidquid sum ac- ceptum rc o, haec me distilla coim in
637쪽
An Abraham unquam suorit idololatra s L
, An Abraham idola aliquanZo coluerit.
tulit eum Dominus de Mesopox miς a Ab, finibus & adduxit eum in terram Ch D uertinaam,liquet ex celebri loco qui ex hi laurea. storia Imperatoris Iosue decerptus c.,4 ubi sic dicitur:Trans fluuisem havestri,Thare pater Abraham &Nachor seruierutq; Dijs alienis Ecce ubi de Thare& Abraham & Nachor,progenitoribus Hebraeoru,dicitur, Seruierunt Diis alienis.Q09d si opponas,suppositum illius verbi, seruierunt,non elle Abrahamum, sed Thare, &Nachor nam sic dicitur : Thare pater Abraham di Naa dumiit*rchor seruierunt, ut sit sensus,Thare qui fuit pater Abraha in im mi,& praeterea ipse Nachor seruierunt Diis alienis, non ' tamen ipse Abraham.Contra hoc est,quod iam Nachor C quam Abraham sunt gignendi casus,nam utriusq; paterfuit ipse Thare ac proinde sensus est, Thare qui nati pa- l iter Abrahami & pater Nachoris seruierut Diis alienis Et sic quotquo praeter vulgatum interpretem, illum locli verterut,vita dae amphibologiae causa,legunt,Thare pa-
638쪽
ter Nachoris seruierunt Dijs alterrunt,non ad Elii Thare qui unus debet. Reliquu est ergo,ut aliquistem non dissimiliter Abraham& Nachoren loco com- mem ore 'tu credendum in quod am simul cum parente suo Thare seruierint Dijs alienis. Tbi prior His proxime accedi quod,ut habent Hebraeorum do
cuisse,ijde autores produnt: No itaq; rationi dissentat euest, i, & Abraham ea idola veneratus sit. Equide si side- - Iis erat & veri Dei cultor,cu detestaretur idola,tu ea mi- 'nime fabrefaceret, vi alijs occasionem peccandi porri- sciet. Et sane perseaderi hoc ipsum licet,ex eo quod tarito augustior,& copiosior Dei gratia ostenditur, quanto ipse in tenebris caecitatis deprelliis,minus erat tanto dig- . nus fauore.Et quae lata suit causa, vitam saepe diuinus nobis spiritus inculcet,& exaggeret, v ipsum Abrahamum Getie.is. mirabiliter eripuerit de terra Gentiliu 'Gen. i s.&.α. Esd.9- εμ-m Iudi. s.&alias, liminstruatur,quod a magno errore, quo D vh s tenebatur Abranam,vi diuinae gratiae fuerit erutus. Aufis , disi x0x ,qui Abraham inter idololatras copulat,sunt gra c riba S. ues iuXIaac dom Georg. Ced. autor vetusius &Cr cus, 'pisantistes in Comp. hist.Geneb.nostri seculi scriptor omnigena eruidblattarat . ditione pretestans,il. i.Chronogra.circa annii naudi. is s. Vbi de mentopropria primum id tradit,& deinde exRabbi Ioanan & Rabbi Anina,quod. 48. aetatis suae anno coepit Deum agnoscere,& idolorum cultum delerere. Andreas Massiciu linguaru doctissirmas,super Iosc.24. incitatum versum, ubi & inuehitur cotra eos,qui,nescio quibus argutiis student Abrahamum ab idololatriae scelere
iis Quod dicit, seruie- A& singularis est reserrialius seruierit: cit ni -
639쪽
An Abraham unquam fuerit idololatra. 1 u
vindicare.Fauet D. Aug.huic opinioni lib. 1 .dMiu.c. H. ' ubi hunc nostru Iosue locu eocle modo videtur intellexisse. Na sic loquitur. Vna igitur Thare domus erat, de qua natus est Abraha,in qua unius veri Dei cultus,t quatiscredibile est,in qua iam sola etiam Hebraea lingua remanserat:quauis & ipse sicut iam manifestior Dei populus in Aegypto,ita in Meispotamia seruisse Diis alienis, Iesu Naue narrante refertur. Hqc Aug. Qui cu est, uanuis & ipse,&c.Abrahamum intelligit,quod seruieritDijs alienis. Vnde nescio quomodo Abul. sup. Gene.c. M.q.:O. allegat Aug. pro opposita sententia:& Iaco. de Vale. sup B Psal i44 dicit,quod D. Aug reliquit hanc quaestione in , decisam,& quod magis declinauit ad negativam parte, scilicet ab liberandum Abrahamum ad idololatria, cum aperte teneat Oppositum. Bened.Arias Mot. idem habet in Commen .super Ioset .in illa verba,Tuli ergo patrem vestrii, ubi ab erroribus,& a perueris,laboriosa,& inutili imo nefaria religionis consuisione decerptu Abrahamudicit. Et paulo ante,in illis verbis,SeruieruntDijs alieni ai usum fuisse Spiritum sanctum verbo seruiendi, quod non tantum cultum,sed seruitute quoq; & onus signita cat. Fauere videtur huic parti quod ex libro Sanhedrin,&c Glosia Rabbi Selomonis, hausit Galatinus lib. . de arci
Cat.Ver.c.ro.Hebraeorum vulgarem fuisse sententiam, Mundum habere sex millia annorum: duo millia iniblatis:duo millia legis: suo millia Messiae. Nam ab Adamvsque ad. sa. annum Abraham enumerant duo millia annorum moli quς dicunt Abraham studuisse in lege idest , suscepisse Dei cultum, ac paulo post, legem circuncisionis i cum eo usque inanit iis, hoc est idololatriae tempus durauisset. Nam inanitas , & idolum , idem pollent in scriptura . Nec valet quod saepistime non nulli
640쪽
nulli dixerunt, tempore Abrahaminondum coepisse idololatriam,quia plane vivente Adamo idola venerari coepta sint, ut liquet ex celebri, & longe obscurissimo loco Gen. Gad fili quem paul3 alii ,si libet repetamus. ste mostem AHI:i Genesim ultimis ver- Explicat ijsedicitur sed 1 Seth natus est filius,quem Voca
ta, u)4ἡ uix Enos; iste epit inuocare nomen Domini. Seu ut hauri pi. iii ιζ Π Hebraica,ut in versionibus Vatab.Caiet. Clarii, Pa
vocare nome coeptum est inuocari nonae Domini: seu domini. xi Greg.NMia .ec Chrys.&Ex Graecis atq, ut in cate- Lypomini,ex versione. 7o Hic sperauit inuocare nomen Domini. Quo etiam modo legit Philo. lib. Quod deterius insidietur potiori.& lib. le Abraha, ubi illa verba, Hic crauit inuocare nomen Domini, allegorice,sed quam optime expendit & coniungit cum eo quod sequitur initio sequetis capitis,Hic est liber generationis Ada. Porro dicit D. Hieronym.in Quaestionib. Hebrai. super hunc locum,Hebraeos communiter ita hunc locum interpretari,quod tunc primum in nomine Domini, & in similitudine eius fabricata sint idola, quod tuc coepit idololama. Eandem esse Hebraeorum communem traditio-arum commemorant Hist. Schol super Genes c. Σ9. Genebr.lib. i Chronog.Abul. super Genesc. 4. q. 17. in fine
cap.&quaest. Diony. Carth ibidem in expositione litera GEHoncala,Glossa ordi. I Franus,Burgen.Lypomanus, i, oleaster, Ferus,& omnes. Hoc qua ratione factum sit, a d multi ignorant. Nam Enos sanctus Dei non est verosi iτς pq le quod initium idololatriae dόderit. Qi,inina 6 suo tem-ries pore corpii Deus Opt. Max. religio siusquam usquamis V, lanx coli Nam dicunt omnes,tempore huius Enos coe- . i. pisse Eccl iam congre ari,verbum Dei praedicari, altaria e strui, remonias institui sacrificia fieri, &c. Haec