장음표시 사용
651쪽
A tur,quia nec illis facit copiam ut illa ad alios transmittat, aut in proprias domos alportent,sed ut sedentes vescantur illis,ita monasterium facultatem sacit monachis ededi, vestiendi &c. non tamen ea bona in alios usus c. rendendi. Verum est tamen quod precedens coclusio limitatur ab Hosties in se inma, Titulo de Poenitentijs&remis io θη ρμης mnibus,& a Glossa, te Vita & honestate clericorum Ver. ι' Conuertendum,qui dicunt licitum ecte religioso pere- e e. grinanti vel existenti in studio extra claustra,faccre elee . . mosynam moderatai ex his quae sibi in pr riam susten lationem sunt assignata: quod etiam tenet Sylvester ver . bo eleemosyna. q. s.Tabiena,num .8.Nauum in c. Non dicatis. num. o. G tosta ibi Versic. postidere. Alex. Alen. 6.p.q.3; .memb. q. πα-Addit Turrecremata in eodem.c. Non dicatis num. 6. Hugone super regulam D. Aug. quod religiosus existens extra claustra potest emere, vedere&ci non tamen si intra claustrum extiterit etiam si
illud quod vult expendere, ipse sibi subtraxerit de his
quae poterat honeite consumere. Ex quo unum insero, quod magnopere considerandii Non potest ea ,& prae oculis semper habendum , non posse religio- Nidiosus C sum bona sibi a praelato deputata ad certos Vsus, expendere in alios in quos licentiam Praelati non habet. Vt si in no stra religione habeat ti ater aliquis certas pecunias in deposito,& postulet licentiam a Praelato ad emendos libros Theologiae,si loco horum emat libros profanos, ut Amadises,ortandos,&Gad quos emedos veros militer existimat facultatem sibi a Praelato non faciendam,
peccat mortaliter, contra Votum paupertatis. VVarta consu so:Retinere aliquid notabile cum ani ibi uisis
dimo illud occultandi Praelato,cujuscunq; generis il' isti id se lud
652쪽
ike, id prae lud sit, erte est peccatum mortale. Haec est commu
uti est mor nis sententia ex.c.cum ad monasterium. de Statu mona tale. chorum,& ex Concilio.Triden. sessione. 2s. c. citat. Panormi. cicum ad monasterium. num. 8. Ioann. Andre. &Archidi.D.Anton.supra. M. H. Sylvest. Religio.6. q. . Cordub.q.s4. Ger2n. i. p. Alphabeto.α3. litera. m. ubi explicans illud quod dicit Aug. in Regula,Siquis rem sibi collatam celaverit,serti iudicio condemnetur addit:Parum dixit, surti,imo certe&sacrilegii. Est verumtamen considerandum,quod duplici ratione potest religiosus rem aliqua suo occultare Praelato , primo,ne illa sipplietur secundo, ne sorte reprehendatur quia sne eius consensu nsuscepit. Nunc dicimus,qui rem Occultat Praelato, quia iure & merito sibi eam auserendam a Prglato existimat, peccat contra votum,& est proprietarius, ac proinde peccat mortaliter. Ita Turrecremata super.c.Non dicatis.art. s.& patet ex dicto.c cum ad monalterium. &.c. Monachi. te statu regularium,&.c.quando. de ossicio ordinarii.Si vero ea intentione occultet,quia existimat no quidem sere illa expoliandum,sed solum reprehedendum, quia inconsulto praelato eam possidet,tunc sub distinctio restat staὰ ne respondendum est,Vt statim patebit. Hinc certam liter qui ocesi cet con stituere regulam pro scrutiniis seu visitationibus ctat aliquia cellarum:nam proculduuio si quando Praelatus visitat suo praeuto. cellam religion, nempe ad inquirendum & perscrutandum,quid in cellis singuli habeant: si aliquis fratrum o
cultet, verbi gratia,profanas aliquas Vestes,picturas,tma- gines,gemmas,libros:quae omnia, iuxta ipsius statris co-ditionem & dignitatem,Praelatus aegre & molestὰ laturus est ut habeat,& ea ab illo sublaturus creditur, mini- me dubium est quin talis occultans peccet mortaliter, . nisi materia stiparua ac modica De quo statim.
653쪽
A GVinta conclusio:Recipere vel acquirere ab alijs ali- VI. quid notabile sine luperioris licentia, peccatum Recipere ab mortale est religioso. Ita Nauarro in. c. Non cicatis. nu. a sno p 16.&patet ex. c. Cum ad monasteriun ubi dicitur,si quid teti religio piam fuerit religioso specialiter destinatum, non praesu- s mat illud accipere: ses Abbati, vel Priori assignetur, &c.& Concit.Trident.Sesis .c.3 postquam decreuit, ut nulli regulari liceat aliquid ut proprium possidere, additur, Sed statim ea superiori tradantur, conuentutq; in corpore
tur.Quod etiam statuitur in l. i4. titulo.7 partita. i .Quod
si quis arguat. Haec bona suscepta a religioso sine licen-i B tia Praelati, potius esse reddenda ei qui illa tradiderat,quia Dubiun, cum ille religiosus non sit capax suscipiendi, non videtur ille alter a se dominium abdicasse Respondetur, quod si solMist. traditio seu donatio si sit absellite facta,tuc res donata tradenda & incorporanda est monasterio: quia omne quod
acquirit regularis monasterio acquirit i8. l. i.c. unic.& docet Panor.in. d. c. cum ad monasterium,nu.2. nam similiter quod seruus acquirit,Domino suo acquirit. l. placet is .
de acquirenda haereditate. Sed, Vt habet Innocent. cap. olim .i. de Privilegijs,omnia iura loquentia de seruis quo , ad acquisitionem rei pecuniariae, locum habent in re- C ligiosis:ut etiam tradit Nauarr. c. Non dicatis . num. ex Innocent. Baldo,& alijs,ergo. Si tamen donatio non fuit facta absolute regulari,sed sub conditione ut ille posisideat independenter a Praelato, non intendens aliter eam a se abdicare:tunc res donata ei qui donauit, restitui debet.Quod colligitur ex his quae notat Panor. supra, &
C Ed qualis debeat esse facultas a Praelatis facta, ad hoe i
vt religiosus retinere, aut expendere bona , quorum
654쪽
subdito ut Primum omnium hoc certum statuamus. .
expendat is Sexta conclusio:Non potest Praelatus concedere licenq; o G i ς subdito, ut in quosvis usus illa aut alia quaecunq; bona positi expendere.Ita habet Nauarr. c. non dicatis. nu. 1ι.vbi& allegat Cardin. Alexand. dicentem, non solum peccare Praelatum,talem licentiam concedendo, sed de Dibditum ea viendo. Idem habet Sylvester supra. g. . Et certe eadem ratione copiam subdito facere nequit, ut penes se retineat aut in cubili suo habeau plurima ac pretiosa bona, quae neq; necessaria sunt, neq; statum religiosorum decentia. Quod oculatissime dispicere Praelati debent,attentis circunstantijspersonarum, consuetudinis, B. temporis &loci. Et addit Nauarro,iau.ss.Corollario. u.
etiam Praelatum & capitulum simul non posse facere religiosi, facultatem huiusmodi: ut, verbi gratia, expendat pecunias in ludos,luxus, & similia. Et quantumuis det,no ideo subditus exculatur a peccato mortali si in notabili quatitate utatur praedicta licentia. Est etia summopere con siderandum,dupliciter posse Pr latu hanc licentia
dare subdito,aut expresse,aut tacite.
VIII, Voposito sit septima conclusio: Minime dubiucst
D plax iste quin alterutro modo concedat Prqlatus licentiam, p aut expresse,aut tacite, subditus potest ea bona expende- re retiner acquirere,&c.Verii distinctione hic opus est: sinam tacita licentia seu taciturnitas Praelati, dupliciter contingere potest. 1 cum videns subditum retinere seu expe-dere aut recipere aliquid, non prohibet: quae dici potest taciturnitas permissiua.Et tunc Turrecin dict. cap. Non dicaris, artic. 8. & Alexand. negant, hanc tacitam licentiam sufficere. Altera est taciturnitas cu cosensu approbativo,quae no est pura permissio,sed permissio approbatoria, iuxta Glossam in c.Deniq;. . l. & hanc Nauar. supra
655쪽
De paupertate religiosorum. y l
a c. 4 dicit omnino sussicere,& ita prorsus dicendum est Praeterea sciendum est,non esse regulam undequaque certam,quam tradit Gerson. z. pari. Alphabeto. 34. quod
tunc dicitur subditus facere aliquid sine licentia,quando probabiliter credit,quod si Praelatus sciret se hoc facere, aegre ferret. Haec, inquam,non semper est vera, potest ri Vt enim contingere, ut displicentia illa Praelati non t1m pro
. veniat ex re accepta aut expensa vel retenta, qudin tmodo clandestino eam retinendi, aut e pendendi, & o, qualita Praeclare distinxit Caiet.in Summa, Verbo,Furtum. du- ia motam. plicitet posse esse,inuitu D sim alicuius rei a quo res surri-B pitur, vel quantum ad ipsam rem quae sibi accipitur, vel solum quantum ad modum,quia scilicet, sibi displicet
quod taliter accipiatur.Per quod,ait Caiet.multae acce iiones domesticae filiorum es monachorum possunt ex- cusari a mortali, dum pret verecundia, aut alio respectu accipiunt rem aliquam, inconsultis maioribus &inuitis, non quo ad rem acceptam,sed quoad modum accipiendi. Quod docte tractat Nauarr. supra num .set. OCraua conclusi:o: Non videtur sufficere huiusmodi I licentia ad hoc ut subditus excusetur omnino a pee QSα sicut cato sed necessum est ut probabiliter credat, quod supe C tior non tum rem acceptam,sed etiam modum accipie Lindi habebit gratum .Nam si credat quod modus ille acci- iiij, piendi sine licentia,displicebit Praelato, omnino peccatuest in subdito,illo modo rem accipere. Verum est tamen quod hoc peccatu non erit furtu,nec iniustitia,nec induacet obligatione aliqua ad restituendum, cu no proueniat ex parte rei acceptae, listractae,aut retentae, sed ex modo,
sic loquitur:Per haec respondi pridem cuidam monach , no fuisse obligata ad reddenda Abbatisse queda munera
656쪽
subditus sic et fine licentia retineat, expendat, Crc. dummodo. erc.
a quodam Viro accepta quorum accipiendoru licentiam A ius fe& libenter concessi let Abba icta, si eam petiisset
ab ea. Arg. l.Inter omnes. f. Recte. s . de surtis. quatenus habet, non committere surtum eum qui clam capit alienum, quod scitum Domino placeret Et quod, ut in Manuali c. i7.num.19. dixi, accipiens alienum clam Domiano qui libenter daret illud a te petitum, non tenetur re siluere illud. Imo quod non peccauit,si probabiliter cre debat,quod non diis licuissetAbbatis, acceptio illa clan
destina: ecus si credebat, quod displicuisset,quanuis licetiam petitam non denegasset Arg. l. Qui vas. 3. Verare.T. eodem titulo, ut sentit Glossa in. s. 3.Recte. Peccat enim, B saltem venialiter, tui clam contra voluntatem Domini accipit,eo quod capit modo ingrato ei: sed non mortaliter eo quod placeat ei ut eam habeat, licet modus habendi displiceat. Ita habet Nauarr. nume.s2.ex Caiet.Verbo, Furtum,& in. ΣΣ. l. 66.art. s. Quod communiter Doctores approbant. Quae si vera sunt, peruia & aperta multa iam erunt,in quibus multos passim videas cespitare. VNde sit nona conci . Non peccat mortaliter monachus,qui rem etiam mediocris valoris suscipit ab extraneis, aut tradit alteri statri,aut commutat cum alio, siue domestico, siue extraneo: cum per actiones huiusmo- Cili non praeiudicetur in aliquo monasterium.& compertum habeat, si a Priclato facultatem postulastet ad eas actiones, sibi minime denegandam. Quod totum si usrum esse debet,omnino intelligendum est cum triplici limitatione Prima est,quod subditus promptum &expositum habeat animum non occultandi, sed potius resignandi in manus Prelati talia bona accepta,retenta, permutata, dic quoties Praelatus exegerat,aut quoties secerit cellarum ac cubiculorum scrutinium. Secunda, quod per
657쪽
Dc paupertate religio min. Iri,
Praelatum, aut per constitutiones, talis religionis noni sit in virtute obe Lentiae,aut cum simili rigore interdictatalis accepeio,retentio, aut permutazio, dic.Tertia,quod exploratum & compertum haheat sub litus, consentare sal rem interpretatiue Praelatum in eas res: ita ut si ab ipsi, peteretur licentia eam expresse daret, quantua, ut diximus modus clandestine laciendi sibi displiceat. ψ . Postremo, ius dicatur notabilis qualitas ad hoc ut pec o cet mortaliter subditus retine do aut expcdedo si Q ii Gi bili, hi acetia Praelati, explicata mihi re fat D Ant-3 p iit. x s.c. i. titus ito. 6. n. licit quod etiam parua quantitatem, qua non ς9 pa si, o prope Aratus subditus in manibus Praelati resignare ad requisitio io. nem ipsius Praelati,est mortale peccatu in recipere,vel retinere,&c.Gerson stapra, Alphabeto.ὶ4. litera.S.dub.;.dicit,quod etiam cultellum aut silum, aut acum, sine licetia generali, vel speciali dans, uri accipiens peccat mortaliter Hoc tamen rigidam cli,& plane falsum: nam materiaeparuitas in quocunq; genere excusat a mortali. Corduba in Tractatu de Catibus. l. io' puncto. r. CX Nauar. in Comine. de Furto,in kC C. i. c. sin. 14. q. 6.nu .a I.&.iet. quantitatem: unius argentei d:cit esse notabilom, ad hoc ut qui illam furatur peccet mortaliter CC nar .Lb. i. Vari.
e Resolae sua dici rim docem unius gallinae eiue fur' tum mortale: qua ratione Iustinianus iniit . de Rerum dilusione. 3.G: linatum . dat actionem stiria contra irem
gallimam surripientem Et sic apparet quod haec sit nota- XII. 'bilis quantitas, in notiro proposio. Duos urgenilii minus, saluo meliori tu i scio, stultima conclus tros poto Non videtur mihi peccare mortal. ter qui uan te ζ pr' duorum argenteorum necipi aut expendit, columit,&c. hii consulto Praelato: imo eciam palam dicente Praelato, ne eos egpendat.Latio cii quia quantulaui eget liccn-
658쪽
tiam,& palam dicat,ne id fiat, adhuc subditus in re tam A
paruae quantitatis censetur operari cum licentia rationabiliter praesumpta.Nam licet Praelatus eam neget, non ta-inen rationabiliter, sed prorsus irrationabiliter negat. Lo- se enim irrationabile ac durum videtur, quod Praelatus habere velit religiosum tanquam seruum & vile mancipium,cum aliter omnino se res habeat. Certe si maritus nullo modo permitteret, imo omnino prohiberet uxori, facere eleemosynas,eriam paruas, non peccaret illa con- tra faciendo in parua quantitate Quia cum maritus rationabiliter debeat talem licentiam uxori con cedere,si eam negat,irrationabiliter negat: ac proinde nihil curandum est de eius negatione & nolitione, quae est communis Theologorum sententia,cum de eleemosyna disputant. Ita in proposito.Quod tamen cum hoc grano salis condiendum est,quod,scilicet,Praelatus oppositum non stricte & expresse praecipiat.Nam si, verbi gratia, in virtute
obedientiae praeciperet subdito ne tale duoru argenteorusumptu faceret, mortaliter peccaret subditus no paredo. Et quide cu multa alia de hacvtilissima materia dici possent ego ea tantum,quae pro quotidianis religiosoru sappulis nece latia esse videbantur,enucleanda delegi: hoc, ut arbitror, ci facturus adhuc magis enucleate ad sigilla Ctim, si inimica nox non tantopere nos premeret. Proinde Antequam diem clauso componat Vesper Olympo,properare me, ne dicam Volare, seu praeteruolare eas,quae
residuae sunt, quaestiones, plurimum .
659쪽
Qualis ludua esset Ismaelis cum Isaaco. s73
Eualis fuerit lusi, ille ,seu persecutio Ismaelis erga
puerum Isaacum, G s. ri. σ ad . Galat. cap. 4 . . E ludo illo Ismaelis erga puer i Expos . rum Isaacum non Vno , sed quod Iude emultiplici modo Doctores io 1ignificet ido
quuntur. Communior inter- ιιtrare.
x pretatio ea est , ut per ludum L intelligamus idololatriam: ac proinde catenus dicatur Is . . mael cum pilero Isaaco lude re,quatenuseum in idolorum cultum perducere conabatur. Producunt statilla locum . illum Exodi: Sedit populus manducare & bibere, & sura rexerunt ludere.Cum tamen ad nihil aliud 'uam adco ' ψ llendum idolum surrexerint. Cum autem Paulus ad Ga- 'C lat. .dicit Ismael persecutum fuisse Isaac,hoc ipsum intelligit:nam nulla dirior ac atrocior persecutis excozitari potest,quam si eum pGtraheret in idololatriam. Alii
Verum, ut vel Vnam ut alteram ego quaestionem Lubre in paucis abibluam , breui ae dico, recurrendum nobis scriptura esse ad Hebraicos sontein inde hauriendam persectam 'μι iens significationem vocis Hebraicae, quae per verbum tu dendi traducta est 1 vulsato interprete.Oleaster in Gen. cap.ii. dicit Vocem, qu* ibi habetur, signiscare proprie cinia re. - - . yy' ludere 4
660쪽
t. Idolatrare Exos. 3z. 3. coire. Gene. 26. b.
ac quot erat annorum cala uoant.
ludere illudere,irridere,&c.ldem' habent Burg. Eugub. Oleaster,de quo multa sta ira Interim Nicolaus I ran. ibi dicit, vocem Hebraeam,MGahec a radice Zahac, lusibi habetur,ad quatuor aequivocam es e,scilicet,ad idola Ore coire,occidere iocari.De primo liquet ex illo locolixo l. 11. surrexerunt ludere,idest,idolu colere.De secundo,quod, scilicet,illud verbum significet coire . patet ex Gene c. i6.ubi vidit Amalech per sene. Ram Isaacum ludente seu locantem cit Rebecca uxore sua,idest, coeuntem, ut etiam obseruauit Cate. ibi super Gen. L6.& liquet ex eo quod Amalech eo viso, accersito Isaac, dixit ad eo, Perseicuti est,quod uxor tua sit: nimirum quia cum illa coieris Quod & ita intellexit Non cala. Quanuis huc sensum vi ex Rabbinorum penu depromptum, reiiciat Lypomarius in Catena ibi Gene. 16. Tertio illa eadem voκ Hebraica significat Occidere,vi et . Reg. 2. Surgant pueri,& ludant,idest,interficiant se coram nobis.Quod &re ipsa statim effecerunt,ut ibi pater. Quarto significat iocari, ludere,vt vulgo in scriptura. NVnc suppone tu eit Ismaele,ut Cate ibi Gen .es i. supputat,tepore ludi huius.18.annor.aetate habuiste seuio. ut vult Abul Puer alit Isaacus viX ad.6.annor. aetatem peruenerat: na quando Isaacus narus ei am Ismael. i . erat annora,& transierat triennia lactationis Isaac, ut Caiet. dicit Quibus addit Abul non esse veros mile quod Ismael iam adultus cuparuulo 3. annor.ludeae t. Ellat ergo Isaac quasi. 6. aut. 7 annos.& Ismael quasi .1o. Rutius scie
tu elf,any natiuitate Isaac Is ele,qui unigenitus erat Abrahae,multa indulgentia & charitate ab illo curari, &magno in pretio & aestimatione haberi: At nato Isaac coepit limael ab ipso haberi conleptui & nosolito gaudere 1 ore:Et indiesamplisis cura paterna ac dilectione cresce