장음표시 사용
681쪽
An comoedie licite gerantur per sam. I 's
A illicitam eam omnem artem,qua fiunt & Qxitur res quq dam,quibus adii utuntur ad peccatu mortale. Non enim mortaliter peccant,qui aleas & chartas pictas & similiter mi .leis. fucos,quibus viri ac foeminae abutentes,peccant mortali ch rtas Mea ter,habent,conficiunt di vendunt.Vnde Thomas Illyri η' si Cus,quem refert & laudat Nauarrus,in .c. Negotium de Poenit. d. s.nim9.2elo non secundum scientiam Eermo- p tus videtur, dum publice apud Tholosates praedicans, ceu mortalis criminis reos damnabat artifices chartarii, &alearum,&c. Certe ars illa ad malum per se non est dinata, & idcirco in se ipsa mala non est.c.de occidendis. ii 23. q. s. licet interdum ex accidenti ab hominibus in maluusurpetur. Alioqui nec serramenta domestica habenda essent,ne quis illis se vel alterum interimat: nec arbores planta loe,nequis ex illis se suspendat. Facit.l quod si pe. s. Veneni. is de contrahenda emptione quae habet, veneni negotiationem licitam esse quado illud tale est, quod alijs admistu usui hominum utile possit esse. Nec redditatur illicita talis ars per hoc quod venenis, Ut plurimit, in pernicioλs usus utuntur homines.Eade ratione in. c. Iudaei &.CConsuluit de Iudaeis,no damnantur lignari, & msi repara coementarii, qui synagogas Iudaeorum reparant,quantu sanetogasiuin uis perfidi Iudaei his synagogis abuti debeant. Similiter, Morsm,' qui lupanaria,in quibus meretrices prostent, construunt, di hi nusquam damnamur, ut satis patet,neq; qui eis domos,in quibus habitent, condunt. Dummodo tam synagogas quam domos nou ut eis abutantur,sed eas colant di habitent,praestent. Eadem ratione Tabernarii qui diebus ieiuiiij indiscriminatim hospitibus aduenientibus ministrantserculadi coenas,minime peccat, secundum Caiet. licet hospites ipsi e peccato non excusentur enantes dummodorlana intentione eos cibos administrent. e e Demum
682쪽
Demum,Vt Vno concludam verbo, occasionem gene Aralem peccandi mortaliter,quae est quam pr bet ars aut occasiones, officium aut exercitium, cuius potest esse licitus usus,pta 'di q*i nullus tenetur praescindere, quod tractat Nauarr.la.d. 4'sμφt ψM I legotium . num .8. alioqui enim Deus creaturas Omnes
p t 'se' auferre de medio deberet,eo quod, ut habetur sapientiq-so. ita 14 in Osium factae sunt, di in tentationem animabus hominum, di in muscipulam pedibus insipientium. Pros cto ars militaris multis peccatis exposita est,& tamen Baptista cum ab eo quaereretur, Luc. s. Quid facto opus es-iet militibus,ut salvi fierent' Neutiquam militiam ipsis interdixit,sed nec Ecclesia praecipit, ut militiam & nego- ntiationem homines deserant, & li vix sine peccato exer
Hanc ob causam idem Cale.& Abul. sup.Matt.c. u.q.24.&.1s. minime danat mulieres pulchras,quod soris exeat,
&palam incedant, quanuisa perditis hominibus vulgo
Eludicri ςρὸ lasciue appetendas se certo sciant.Qua etiam de causa ab re se, Cr ornati cultu muliebri abstinere minime tenentur.De' quo Caiet. in summa,Verbo,Periculum.& in.22.q. I 69. ari nitendam α.circa finem, ad. 4.&Syllaest. Verbo, ornatus.q. .& Nase e. uar. in Additio.c.28 in. c. r .num. ι o. Corollario. &Abulen. Σs. super Mati. c. H. latissime. Ratio itaq, horii est, Hquia omnia prqdicta per se & suapte natura no ordinatur in malit, Ex quo sequitur,qu Od quicunq; exercet arte eam reru,quae suapte natura in malu ordinantur,nec potest VenaereW per se loquendo earu usus esse bonus, peccat mortaliter. 'Ideo qui idola fabricat,quorii, scilicet, usus bonus esse nolo potest per se loquedo,& qui arma vedit infidelibus,quae per se & intrinsece in bellum destinata sunt,quod semper est iniustum ex parte infidelium, peccat mortaliter: eti
683쪽
An comoediae licite gerantur perform. I97
A si in.c.vltimo de Sagittari,a, non eget sententia excomunicationis lata contra eos,qui arma vendunt infidelibus. VI ita li ad nostrum propositu hqc omnia accomode X. mus,faequi ex dictis videtur,praedictos ludos theat i conuaediae cos exercerc,ut nunc in Hispania exercetur, per se loque do nequaqua esse peccatu mortale,etia si s minarii ministerio gerantur Quod colligitur ex his quae late tractat ' Sylve. verb.Ludus. q.8.& Nauar. in Addit. supra,Coroll. 'dii eo quod huiusmodi ludi non sunt de earum reru genere,quae intrinsecum habent ordine ad peccati.sed potius de genere earu quarum bonus & malus esse v sus potest. B Certe omnis ludus qui de se ordinari potest ad virtutem corporis,seu ad exercitat ne ingenii, Males praedicti esse videntur,licitus est: siue intentio instituentis sit voluptasci delectatio populi, siue honorificentia principis. l.athletas.vbi Doctores.ff. de his qui notantur infamia.& in.l.Q- lenti is de Aleatorib. & in. l. quas actiones. U. ad legem Aquit.& Arist in Politic.& ex S.Tho in. 2.1. satis patet,in.q. 198. Dixi, per se loquendo &suapte natura, nam ex accidenti,& ex parte ipsoru Scenicoru & Mimorii, & comoeria iamulierum inibi agentili,potest esse peccatu mortale eos ludos allere,ex S.Th Σα.q. 198.ar. i. ut si representent res 'με M tῖς C admodii turpes,aut ii res alloqui no turpes ipii prauo ani tu i imo in prauos&malos fines destinent. QuZOb causam, suiuis cum cantilenas turpes pruritum libidinis , quantum est si ii
ex se, excitantes occinunt, aut verba eius generis proserunt, aut gestus saltus ve similem obscoenitatem pr seserentes exercent,omnino peccant mortaliter, ut expresse' habet Sylvest. verbo, Ludus. f. s.&Nauarrus,in Additionibus ad. c.i .num.ιO.Corollar. s.Peccant,inquam,quantunuis sana intentione eos actus exerceant, si tamen s
ne exerceri tam insani motus possunt: quia per se loquen iee α do
684쪽
do huiusmodi motus Venerem concitant in spectanti- A bus,& scandalum pusillis parant.At ubi horum motuuNon peccat turpitudo & intentionis corruptio cessat,non est morta- foemina viri te viris,aut Deminis eos ludos exercere. Hinc Sylv. ve ii uesic μις bo Foemina. f.,.dicit,n5 peccare Deminam,saltem mornf. taliter,utendo habitu virili:nec virum,habitu scemineo: modo id solum fiat ex quadam animi leuitate, sine intentione corrupta,vel scandalo graui. Nec contra hoc est. c. Si qua mulier.3o.d. ubi indicitur anathema foeminis utentibus veste virili:nam ibi solum est sermo de Deminis, quae id malo proposito,idest,intentione facilius meretri candi,faciunt,ut patet ex Glossa,& Archid ibi. Nec ru BD ui. sus obstat Deut Σα. Vbi dicitur,Non utetur mulier veste virili,nam id propter idololatriae superstitionem vitandam,quae ratio nunc temporis cessat,praeceptum suit,ut ibi SyIuest de quo alias. t
XI. E inspectoribus horum Iudorum & spectaculorum
mi assistut 3 partim videttur esse par ratio,partim dispar.Sane non his com dyi immerito videtur obserua Sylvest. verb. Ludus. f. 8.& ' p verbo Curiositas. 3. .etiamsi huiusmodi ludos exercentes peccarent mortaliter,non ideo eidem peccato obnoxios esse spectatores.Duellum etenim peccatum mortale est,at ipsum qui intuentur no peccant mortaliter:dum Cmodo ex huiusmodi intuitu ipsi qui ludunt non moueantur ad continuandum ludu: vel ipsi qui spectant no inducantur ex tali spectaculo ad coplacendu de eo peccato, quod gerituriaut exponant te periculo consentiendi Hac enim ob causam qui gestiui videre vel audire aliquas turpitudines,ut mulieres in prostibulo,&c. omnino peccat mortaliter, propter manirestum periculum, cui se exponunt consentiendi, & complacendi in noxam mortalem, iuxta illud, Qui amat periculum , peribit in illo. , Quod
685쪽
An Comoedis licite gerantur p er scenai. m
A Quod tractat doctissime Caiet.in summa,verbo,Periculum. Ad rem omnis qui conscius suae stagilitatis credit probabiliter casurum te si eat ad locum, ubi est cadendi
periculum, peccat mortaliter, si eo se conserat, ut recte Caiet. ibi.Sane cum ex certa Vini quantitate, experientia iam ter aut quater desumpta est, quod quis inebriatur, proculdubio mortaliter peccat, qui eam Vini metretam
epotandam illi porrigit,& ipsemet eam hauriens. Ouocirca cum generalis regula in huiusmodi spectatoribus assignari nequeat,unusquisq; sibi consulere debet, & diligenter prospicere,& semel & iterum expendere circun-B stantias propriae conditionis,temporis,& loci &c. &ex- perientiam quam iam alias de se ipso secit, ut sic licite interesse huiusmodi spectaculis vaseat.Postremo de huiusmodi scandali; di occasionibus peccandi datis & acceptis, teque periculis quibus se exponunt peccandi homines;& quid in eis casibus facere teneantur,lege Adrianu, inoit Quodlib. i. artii.Cordub.Trail. le Casib.q. .&. s.
C Ed in sua adhuc difficultate peritant plurima Conci-
iorum, Decretorum,Patrum,& Gentilium tet timonia quae omnino damnant praedictos ludos Scenicos S D Hiitrionicos Explicandum ergo restat,qu a ratione quos ludos tam acerbe taxant scriptores communiter,nOS ex cusare nixi simus. Secundo militat contra nos,quod prqdicti scenici&histriones, secundu virum clitus,Canonicum, ilicet,& Ciuile sunt infames.Patet in. l. i. ff. de his qui notantur infamia, & G loga. l.Σ. E. eodem.&.c. definimus. 4.q. i.& Glassa in c. Donare. 85. d. Quam ob causam non possunt esse testes,nec admittuntur ad accusandum. l.Casius. U.de Senatoribus:& Doctores in . l. 1. C. te Infamibus. Ob quam etiam causam priuantur commu-ee 3 Omnis illa qui in hisbectaculis exponit si
praedictos Ilados scenicos scenici sunt
infames tuaere canonico Cr ciuili.
686쪽
nione sacra. c.Maritum a.d.&.c. Pro dilectione. de Con Asecratione. l.1.Et addit Glosa, super hoc cap esse iustam causam exhaeredandi filium, si praeter voluntatem patris huic Scenicorum officio se tradat. Quod etiam habet. Glossa inAuthe. Vt cu de appellat.cognoscitur. 3.causas. Collatione.8. Vnde Magistri in his artibus, potiust licuntur perdere, qua m erudire pueros,Vt in. d.c. pro d lectione. Certe nisi huiuscemodi exercitium aperte esset peccatum mortale,non tam acriter in scenicos animaduerterent leges Canonicae ac Ciuiles. Quod inde smilius veri. redditur,quod iuris infamia non incurritur nisi propter apertissima peccata mortalia nempe propter improbum is foenus & vliaras a. q. 7. l. Porro. & propter adulterium. l. Palam. . Qui in adulterio.Tde Ritu nuptiarum,&propter matrimonium simul contractum cu duabus. l. quid
igitur.si de his qui not inta.& propter mendacium quod aestis in iudicio dixit, de quo conuictus est. c. cum dile uis, de Ordin.& similiter alibi. Cum itaq; infamia iuris laborent praedicti homines,apparet eorum statum & ose
ficium culpae mortali obnoxium esse. Tertio in scriptura. etia loca suppetunt aduersus eos qui hos ludos exercent, non sedi in conspectu ludentium . Et Thobiae. 3. Nun-
τMh-y- quam ludetibua me admiscui, nec cum his &c. & Exod. Σης -Π sedit populus manducare & bibere, & surrexerunt
u i tui . Mihilominus in proposita nos sententia persistentes, piastionis, dicimus,praedictum histrionum & scenicorum os
quomodo sis ficium etiam mulierum ministerio celebratum, non es .ite O eo, se per se illicitum,nisi celebrentur verbis,cantibus, gesti- madiae. bus inhonestis,lasciuis, ut dictum est. Quarὰ ut nunc in Hispania celebrantur ut plurimum liciti sunt . Proinde non immerito consuetudo inolevit ut viri nobiles,etiam
687쪽
non erunt infames, apud Graecos.
An Comoedis licitὁ geran ut per scenai. o i
A clerici, &religiosi interdum ijs assistant, cum scandalum cessat, & nihil turpe & inhonestum in eis gerituri Nam si aliquando geritur, omni proculdubio peccato .
mortali subiacent,iam qui permittunt, quam qui exe cenet & spectant. Vt enim ait Paul. non solum qui fa- Rom. ciunt, sed qui consentiunt, digni sunt morte. Profecto Parasiti nomen, quod nunc infame est , olim in pretio & honore habitum est, ut habet expresse Athenaeus auissior Gr cus, lib. 6. DrpnoΕphistarum .c.s. &c. .Etrursus, authore August. lin. de Ciuit i. Scenici& Tragici apud Graecos non erant infames. Inter quos Theodorus,&Roscius maximi gesticulatores habiti sunt in honore. V Adde his quod olim apud Romanos Mayumae suerunt prohibitae, quas nunc appellamus, Eliueto de sus M γ o. quia iuuenes ardoreiuuenili, lasciuo, amatorio petulanter incen si, plurima obscoena & turpia cum virginibus eos ludos agentibus committebant. Post tamen ubi haec scandala & incommoda quieuisse& cessasse visa sunt, Iustinianus Imp eos ludos & choros Mayumarum permisit, dummodo honeste eos peragerent.Ita habetur in. I. unic.C.de Mayumisιlib. it. Idem ergo omnino mihi videtur esse dicendum,& ad hanc regulam, ceu ad lapide
C Lydium depurandi,& expendendi suntisti ludi. Nam
cum geruntur obscCene eliminadi omnino sunt,tanquaperniciosi.Et alioqui mortaliter qui eos exercent, peccat:&similiter qui eos permittunt,si ex officio prohibere eos si int.Et demum simili noxa tenentur Omnes specta-sores qui eos intuentur,si tali in tuitu eis fauent, cooperatur,complacent,aut fauendi,cooperandi, vel complacendi in ijs ludis qui mortales sint probabili periculo secκ-
ponunt.Quo pertinent quae tractam D. Ant. r. p. tit.6.c. s.&.6.Caiet. Quod b. de Audiente consestiones cum po
688쪽
riculo pollutionis. Adrian .in Quodlibetis, Soto lib. s. de A .
. Iust.&Iur.q.i ar. 6. Cordub. Tract. de casib. q. 4. At ubi honeste geruntur, ut fere nunc temporis in Hispania nopeccant, saltem mortaliter, oui eos ludos exercent, per, mittunt, spectant. Quibus positis ad propositorum argumentorum elucidationem pergamus.
viiii a D primum dicimus,Concilia, Patresque& omnes
-- graues scriptores eatenus tam aegre & moleste serre cortilia edi ludos hos, &tam rigide s notare & condemnare, qua 'putres tentis multum lasciuiae & obscoenitatis admistu haberenant scenia solent.Nam ubi praedictam exuunt turpitudinem, &hocta: neste geruntur,ut sere fit apud nostrates nunc temporis, Apeccatum non est,faltem mortale eos ager spectare &c. - Aut dixerim,non damnari a scriptoribus ludos hos, tanquam malitiam mortalem habentes, sed solum tanquainutiles & superuacaneos,& malos venialiter, & ded centes virum grauem dc pium,& disponentes ad peccatum mortale. Sic pleraq; alia carpi & exprobrari solenta seriis scriptoribus,quae tamen,Vt patet,peccata morta lia minime fiunt.Vt saltationes,cantilenae,conuiuia, apparatus vestium, clientum, ciborum, aedificiorum, negotiationes, ludi chartarum i leuum,hastiludia,choreae, natus nimius in sceminis, & his similes aliae vanitates, quae Cex genere suo crimina nequaquam sunt.
Ad secundum nollem praecipitare iudicium, sed suspeQ qi dere potius ac proinde non distiniendo, sed per coniectus' ', si aras hallucinando, dico, etiam hos scenicos S repraesenta
ne in His- iei MOS VOcant) quos nunc temporis habet Hispania paniare ae per λcietates quasdam distinctos, licet alias non lint in sentant. itatu peccati mortalis, per se loquendo: quandoquidem lethalis noxa, ut vidimus,non eit eos ludos agere,adhuc tamen omnino infames ecte: atm adeo omnes iuris poe-
689쪽
An Comoedis licite gerantur p er scenai. 6o3
A nas & ipsos subire:quandoquidem pretio ac mercede tales actus exercent, non virtutis sed qu stus gratia,& est acta voce,& ore impudentissimo, persticta stonte, infami gestu,& interdum denigrata facie, detecto collo, & plexunq; cruribus ac brachiis nudatis, vestitu muliebri,ut ad risum prouocent spectatores. Et quidem antiqua iura in
odium horum praedoctis poenis afficiunt Hil triones ac Mimos. Idcirco minime mihi dubium est,quin si horum ullus compareret in iudicio, ut testis officio fungeretur, illiscenici opponi illi merito posset exceptio,per quam excluderen ,:tura iudicio, aut saltim sui testimonii Vis enerv xζxur iEibe ri Nam licet iure Regio Hispanico non reperiantur ex sit nil. presse huiusmodi testes exclusi, tamen in legibus, in quibus prohibentur aliqui esse testes,Vtin.l. 9.titulo. 8. lib. 1. Fori,& lib. 8. titulo. 16. videntur exclusit in illis verbis, Todo home que fuere de mula famer Verum est tamen,quod
sunt casus,in quibus minus idonei & habiles admittuntur: ut in crimine simoniae , di quando in desectum probationis alii non inuenirentur super materia grauissima,& quae Reipublicae plurimum expedit &c. Tunc enim sicut & alii infames etiam di isti admitterentur. Quia tamen multiplices sunt apud Iuristas infamiae nam quaedac repellunt infames ab omnibus actibus iudicialibus:quae- dam ius accusandi solum eis adimunt:quaedam testificandi:quaedam priuant eos se sceptione ordinum, &qu datandem solum dignitatibus &officiis:quae omnia accurate & radicitus euoluere non Theologum, sed iurisperitum decet: ideo ego quod ad communionem spectat, tractabo breuiter. cuiristis eat
Quod itaque passim ad sacram syna im admixtun- ais .atur,ut communicent, difficultatem nabet, Verum solui si, hieoria 'no duoru modorum potest. Primo quidem quando isti minitatis.
690쪽
turpiter & obscoene eos ludos agerent,dici posset,quod Achim pars nulla sit,cui ex eorum communione inseran-
tur iniuria, nullus proinde est,qui eos deletat ad iudiciti:& ideo iudices ut morem gerant tempori ac consuetudini, praetermittunt legis executionem in his casibus, sicut
in alijs huiusmodi saepenumero, in quibus nulla est pars quae in particulari laedatur. Secundo dixerim,quod post- qua isti homines ta sunt in Republica admissi, &inter cetteros homines annumerati, & bonis ac decentibus vestibus communiter induuntur,& nullum iam ex eoru actibus emergit inter Christianos scandalum: adeo ut, sicut
semel & iterum diximus,non sint in statu damnationis, nsed licite eos ludos peragant:quia ut plurimum lasciuia& obscoenitatem non praeseserunt:ideo mitius cum eis,& non secundum totum iuris rigorem agere iudices debuerunt. Proinde nec a communi hominu conuictumeea sacra communione arceri debuerunt. Vnde non est Vsquequaq; Verum,quod infamia iuris solum incurratur ipropter peccata mortalia, ut satis liquet ex his quae Sylveiter notat,Verbo, Infamia. 3.3. unde in iure infames sunt
x milites pusillanimes, &qui praetermisso parentum consensu,tneunt matrimonia.& parentes qui filiam viduam . . . intra annum luctus nubere permittat. De quibus & alijs c aa agitur in Li.is de his qui not.insubi etiam scenici infami uritu sit bus annumerantur. Quare licet iura communione prune peceato uent infames,non ideo citra delectum omnes ab ea arcem tuli. di sunt sed illi tantum quorsi infamia statui peccati mortalis adiuncta est . Inde qui penitus illud. c. pro dilectione de Cons. d.α.dispexe it, inueniet non quenuis scenica
communione priuari, sed eum qui peccator est publicus.Dici etiam tertio potest,aliquaEcclesiς iura strictius