장음표시 사용
101쪽
om tamen temporale, quod vocant, & jiirisdietionem, si quam habent, Civilem, Principis, in cujus Territorio sunt, imperium agnoscere tenentur I Qttanquam enim Canonistae vulgo exemtionem Clericorum pene in infinitum extendant, Germaniae tamen consuetudo iis ita omnibus non sumagatur. Hinc apud nos in 1ealibus eoram judice Civili conventuutura ; quicquid Hii in contrarium disserant 3 . Onera etiam Provinciae certa quadam ratione serreco Vuntur; quicquid Iura Canonica de immunitate Ecclesiastica promittant C. Eademque ratione ad ConventuS provinciae, tanquam Status provinciales Vocantur. Manifestum igitur, quomodo in his omnibus Praelati inferiores Principibus Ecclesiasticis, & Praelatis immediatis,tespondeant. Hoc enim saltem ollendere, non univerissam quaestionem de exemtione Clericorum hoc loco tractare, nobis propositum suit. De jure Advocatiae sortassis aliqiiid addendum esset. . Sed materiam prolixam, si plene explicetur; obscuram, si . breviter attingatur, nunc quidem omittere malumus f. Ruse au- tem de subjectione, S exemtione Clericorum diximus pertinent ad Restiones Veteri Religioni addictas. Nam amd Protestantes res. omni dubio caret i quippe apud quos Praelati,& in universum omnes Clerici Principibus Optimo maximo jure subditi fiant. Quin a quibusdam Principibus nostrae Religionis Praelatorum ordo tempore Reformalionis plane extinctus est, bonis, quae illi possederant, in alios usus eoi Vcrsi d)- .XIiX. Ut autem genera Praelatorum aliquanto lpecialius at
ingam; in Imperio quidem p rtim Episcopi, partim Abbates,
102쪽
CAPUT. III. genus alii' Praelati ; in ditionibus autum Principum sere Abbates
tantum, Capitula, & Praelati inscriores, ordinem Ecclcsiastiuum constituunt. Episcoporum e uim major videtur esse dignitas,quain ut Principibus subjectos esse conveniat. Itaque Imperio nullo medio subsunt. Nihilominus tamen alicubi in Conventibus provinciae etiam Episcopi quidam comparent. Ita inter ordines Holitiae primo loco censetur Episcopus Lube censis I . . Caeterum res non
satis liquida videtur. Multi enim sunt Episcopi, qui Status&ntro- vel stam patiuntur; dum ipsi se liberos, & Imperio tantum subjectos contendunt ; principes autem eos sibi in subjes'ionem asserunt ;cea videre licet ex sy llabo Exemtorum, quam Limnatus libris suis de Jure Publico inseruit Q. Verum ratio hujus rei non potest esse obse ra, si repetamus ea, quae supra 39 de potestate Principum circa Sacra diximus;ubi ostensiim fuit Duces quosdam autoritatem aliquamRe- am in Sacrorum Antistites acquisivisse, adeoque Episcopos etiam sub ditione habuisse. chioniam igitur Episcopi isti in Conventibus provincialibus, aeque ac reliqui Praelati & Ordines se sistebant, utique Status provinciaiss erant. Verum crescente autoritate EccIesiasticorum, Episcopi hi Principibus, quibus subsuerant. piulatim se subtraxerunWS Principibus ImperIi se aggregarunt. Ac inde' frequentes illat exeirationum controversiae exortae sunt. Quamvis igitur alicubi,contemplatione bonorum nonnullorum inTerritorio Principis alicujus suorum, ordinibus provincialibus accenseantur, Ae ad Conventus provinciales vocentur: nihilominus respectu aliorum bonorum, quae ab Imperio nullo medio h ibent, vel etiam dignitate officii, liberi, Statusque Imperii sunt, & Constitutionibus Imperii utuntur O. XIX. Denique non praeterire debemus, quod quemadmodum iu1ὶ Ionas ab Liverseit in lib. de Hol sitiae statu & ordinibus diversis rain addit ad lib. I. es. n. 73. 3 . tb. 2 q. 44 Arg. yi. ὲ
103쪽
in imperio, ita &in Regionibus Principum, ordini Ecclesiastico ae-
censeantur Equites ordinis Teutonici. Quanquam enim militia . non sacrum, scd profonum munus sit; ideoque multi dubitent, an illi ad laicos, an ad Clericos, reserendi sint: quoniam tamen hac militia, non tam salutem patriae, quam honorem, incrementum, &defensionem Ecclesiae, respicere videtur , quoniam etiam hi Equites instituta nonnulla ordinum Religiosorum sequuntur, propterea Ecclesiassicis aggregantur I)., XX. Post Ecclesiasticum de Nobilium ordine videamus,
numquid in ordinibus imperii simile habeat. Quoniam igitur Nobilitas dignitas quadam familiae est η, & vero dignitates Illustres Principum & Comitum itidem familia dignitates sunt; perspicuum inde est, Principum, & Comitum ordini in imperio, Nobiles in Provinciis respondere. Riin ipsae illae dignitates' Illustres nihil , aliud sunt, quam sublimis gradus Nobilitatis; siquidem & in Regnis,
quae successionc deseruntur, Regia familiae dignitas Nobilitas quaedam est. Hiict Nobilitatem duobus gradibus metiuntur, superiori, Rinferiori: ad superiorem Pt in i pes, Comites,&Barones, ad inseriorem Equites reserunt 3 . Alii tribus gradibi aNobiles dis inguunt :in summo Principes, in Medio Contates de Barones, in infimo Equites collocant q). Fatendum tamen est, nimis magnum inter hos gradus intervallum esse. Ideoque olim quidem Principes &Comites, eorumque posteri Nobiles potius vocabantur, quam qui 'Equestris Ordinis erant. Unde opponi invicem videas in rerum Germanicarum scriptoribus Nobiles, id est, Comitiv, dignitatis, &Ninisteriales, id est, ordinis Equestris. Hodie contra Nobilitatis nomen vilius putatur, quam ut Principum majestati conveniat, δι
soli sere Equestri ordini tribuitur. Nam quod Papa Principibus
104쪽
CAPUT IV. Impetii titulum Nobilis Viri tribuat, insolens videtur ' Puequid
. autem ejus sit; hocutique manifestiun est, in provinciis classe in Nobilium Massi Principum, & Comitum iu imperio respondere, eo quod hi stiperiori, illi autem inferiori gradu Nobiles sint. XXl. Imo ut hac iii parte Imperii, S provinciarum, sinitIitudo tanto magis perspicua sit ; juxta nonnullorum opinionem,olini libera Nobilitas Imperii inter Status Imperii in Senatu Principum locum habebat et J. Econtrario in quorundam Principum ditionibus et iam Comites S: Barones, non schidali tantum nexu, sed pleno subjectionis jure reperiuntur, & Ordinibus etiam provincialibus alicubi annumerantur. Interpretibus quidem Juris Felictilis hoc mirum videtur, eo quod Comitatus & Baronatus, selida Regalia sint, quae, . cum dignitatem Regalem annexam habeant, ut nomen arguit, non- . nisi a Rege; qui jure Feudali Imperator intelligitur, conferri possunt et . chio igitur jure lauda illa, quae a Principibus Imperii per investituram accipiuntur, Comitatus, vel B ironatus sint, haud fatis liquet. Quanquam autem alii alia afferant : Rc seni halius 3b tamen putat, omnes illas Baronias,&ComitatusPrincipibus subditos, olim imperatoribus constitutos fuisse,successu autem temporis sectum, . ut in diti em Principum transirent, atque ab iis recognoscerentur ἰquod multis,dicit, exemplis ostendi posse. E contrario tamen non nullos Comitatus, non ab Imperatoribus, sed ab ipsis Ducibus esse
constitutos, itidem exemplis docere possumus. . Henrici enim Leonis auspiciis constitutum sui Comitatum S aerinensem, eique Guncet inuni, Virum ex Nobilitate sumtum, Comitem datum, hauὸ obscure itinuit Cranritis 4 . Nec mirum Comites constituis.' '. se, qui etiam investituram Episcoporum sui juris putabant, ut sit pra
105쪽
ostendimus, Duces igitur imitati in hoc etiam sunt Imperatores. quod non minus in ditionibus suis, quam Imperator in Imperio, Comites institueren . Quanquam autem iis hoc amplius non liceat; siquidem dignitates Regales conferre inter reservata imperatoris numeratur I : sapit tamen & hoc aliquid imperatorium, quod laudorum Regalium antiquitus constitutorum investiturae ab ipsis petantur, quodque Comites & Barones eorum Imperio subjecti sint. Sed nos revertamur ad Nobilitatem Equestrem, & qua ratione dignitatibus Illustribus, quae in Imperio sunt, respondeat, ex
xXII. Nobilitas dignitas quaedam est ex virtute majorum or- ta: & quoniam alius alia virtute praestat, verba sunt et Bodini quarum virtutum in una Civitate maxima laus es, earundem alibi 'conte=htoacet ; idcirco nunquam potuit una populis omnibus con- . veniens definitio nobilitatis asseret , sed ex more cuiusque remonis dignitas, infamia oudicantur 39. illustrat hoc variis exemplis, inier qua facile excellit, qtti d de Hebraeis affert. Cum enim, inquit, gens illa summam bonorum omnium in regionibus, ae divini μminis cultu, collocaret ; ita facerdotes. qui proxime ad immortalis . Dei Numen accederent, nobilissimos omnium judicabat. Caeterum majores nostri potentiam quandam bellicam pi o fine habuisse videntur, ideoque Rempubl. ad militiam aptandam, & pra cipuis honoribus virtutem militarem assiciendam judicarunt. Nostra igitur Nobilitas, tam superioris, quam inscrioris gradus, dignitas militaris est. Nam quo perpetuo milite quasi praesidiario Imperium instruis istum esset, ratio inventa est, quo eos, qui bellica virtute praestibant, eum omni posteritate militiae addicerent, & quasi consecrarent, certis quibusdam bonis solenni caeremonia illis assignatis, hac lege, ut ipsi, eorumque posteri masculi iis fruantur quidem, sed vicissim
106쪽
ad militiam subeundam, cum usus foret, parati essent. Hoc antiis quum laudorum institutum est, licet sequens aetas multa in iis mu..taverit. Quoniam igitur disciplina militaris Ordinem quendam ossiciorum militarium requirit; hinc qui ista ratione militiae addicti sunt, vel Capitanei sint, Duces st. Μarchiones Comites, vel valva res o, clijusmodi sunt, qui hodie vulgo Nobiles vocantur ; quasi illos magistratus militates, hos gregarios milites dixeris. Nam in . iure seudati passim milites vocantur. Et Fridericus Imperator in Constitutione depace tenenda,cum prohibet quenquam ad duellum admitti, nisi natalibus Nobilis sit, Facultas pugnandi, inquit,eedatur ei, nis probarepossit , q&od antiquitus ipse cum parantibus syis nativitate legitimus miles existat et . Hinc etiam. Nobiles generis militaris esse dicuntui 3 . Et in Imperatorum edictis, &Constitutionibus Latinis Nobiles solent milites vocari: in Germa. .nicis autemsntchte vocantur. Et liberi illi Equites, Imperio nullo . medio subditi, vocamur 4 . Vocabu- lum enim Enedit militem significat. Nobilitatem igitur, tam superioris, quam inferioris gradus, apud nos militarem dignitaten, aestimari, manifestum est. Nec huic obstare putandum est, quod excommuni Iurisconsulso um sententia militia per se nou nobilitet D. Non cnim nos dicimus, omnes milites Nobiles fieri; sed qui antiquitus ob egregiam in bellis operam praestitam militiae dica- . ti sunt , horum posteros Nobiles esse. Qio soletinis respicit Bo
dinus 6 , cum inquit, 'Nobis non quidem statim, sed δε militiam posterisquuntur, Nobilitatem quas temporis diuturnitate adepti
XXIlI. Assignata autem p acipue est Nobistati militia eque. - 'O a stris,
107쪽
CAPUT.- . IV.sris, quippe quae & honoratior est,&sumptus majores requirit. -- enim apud nos dignitas quaedant Equestris est. Instituti imhoc sub Regno Francico coepisse videtur. Nam antea, ut ex Tacito discimus, Germani re mequestrem parum curantes, peditaru praeci- pue nitebantur. Sed apud Gallos Equites post Druides principem locum in Rep. tenebant, teste Cresare i). Francica igitur Nobilitas, occupata Gallia, mota exemplo gentis, cui associabatur, ex eo tempore studiosius rem equestrem coluisse videtur. Gentibus enim diversis commixtis, solet altera ex alterius moribus aliquid attrahere. Coepit etiam deincUscensus quidam institui, ut munia militia non amplius viritim, sed pro numero mansorum, id est, pro quantitate agri, fierent et . utioniam autem equorum alendo i u)nDcultas eorum propria es, qui amplas divitias, methasque pus symnes habent 3 : ideoque equestris mi Iitia Nobilibus assignarai de quo 1 umpitis equis alendis,& aliis militiae equestris muneribus sustinendis, suppeterent,certa quaedam praedia seudi titulo iis assignata sunt. Huc spectat id, quod habetur in capitulis Synodi Dingulo-viensis 4 : Nobilis tamdiu Equesris Ordinis censeatur, quamdiu bo
neficia, es praedia Principis, Regnique poctilet; quaihi tu Principisyode ervarit, I utilis Re iuerit. Hinc etiam ludi equestres,
ut in eo genere militiae se exercerem Nobiles, instituti sum ; ad quos Proinde plebeios admittere, nefas duxere. Et adhuc hodie, si bellum ingruat, ut delectum in provincia instituere necesse sit, Nobiles plerumque cum equis adesse, Teleqtities vicari armiSequiSque in- strinstos mittere tenentur s). Hac igitur causa & ratio est, quod apud nos Nobilitas Equestris quadam dignitas censeatur. Similipene ratione ordo Equestris institutus fuerat, apud Romanos. Cenis Ei enim a Servio Tullio' Rege instituto, & muneribus militiae pro
108쪽
cAPUT IV. habitu pecuniarum distributis, Eliestris ordo ex iis, qui maximo
censuerant, lectus est Q. Bello igitur ingruente, ex Equestribus centuriis equites, ex caeteris civium classibus pedites legebantur Q. Dific rentia autem in eo est, quod apud nos, secus ae apud Romanos, Equestri ordini etiam Nobilitas annexa sit.
XXIV. Iam facile intelligi potest, quid seudum Nobile sit, de quo tantopere digceptant Interpretes Juris seudatis. Est autem id quoque hoc loco quaerendum , quoniana, ut Principes in Comitiis Illi perii, ita Nobiles in Conventibus provinciarum, jussuffragii jure fetidi plerumque habent. Quemadmodum igitur dimisati Regali Nobilitas, & dignitas Equestris; sic fetidis Regalibus seuda Nobilia
SEqilestria respondeiar. : Definiunt vulgo seudum Nobile, quod annexam Nobilitatem habet, accipientem nobilitans f. Quom do autem Nobilitatem annexam habeat, quomodo accip entem nobilitet, mire discrepant. Plurimia solo Isnperatore. quippe qui solus nobilitandi facultatem habeat, putant, Nobile seudum comedi posse. Sed quid opus ambagibus t Nobilis seudi appellatio iujure Feudali nuuepiam occurrit, sed ex vulgo recepta vernacuIi se monis consuetintinc petita est. Feuda enim, qtiae Nobiles alicujus Regionisantiquo instituto, annexo miIitiae onere, possident, uobis
Haec igitur Latine seum vocamus Nobilia, id est, Nobilitati dicata. Nimirum NobiIitas est quidem dignitas Daedain majorum s , ut autem omnibus numeris persecta sit, necesse est, ut praeter claritatem generis, opes etiam majorum ad liberos suceessione pervenerint, quippe fine quibus dignitas sustineri non potest. Unde ArustoteIes, Nobilitatem, dicit, esse virtutem, de divitias antiquas σ). IIujusmodi avis a bona sum nostrorum Nobilium lauda, & proinde
109쪽
Nobilia seuda dicuntur. Bene igitur se habet, quod notat Baldus i , quemadmodum N Ubilitas in antiquitate quadam consistit, ita
Nobile seudum antiquum esse. . Recte etiam se habet eorum doctrina, qui statuunt, quaenam scuda Nobilia sint, ex loci cujusque conliietudine aestimandum esse 2 . Ex antiquo enim majorum instituto pendet, quod haec vel illa praedia Eqilestria, id est, Nobilia lauda, stibili et hin censeantur. Iam igitur
quid de interpretum apinione, quam supra retulimus, sentienduin
sit . facile liquet. M de sine dubio definiunt seudum Nobile, quod nobilitat accipientem. Non enim Nobilitas seudum sequitur; sed seudum Nobilitatis accessio quaedam est. Unde etsi plebeio seudumeliismodi concedatur, non tamen inde Nobilis fit 39. An autem, quando Imperator seudum, qu*d Nobilis antea possederat, plebeioetoncedit, conjectura inde capienda sit, quod eum Nobilium ordini adiuribere vcluerit, alia quastio est. Certe si consuetudinem ho-- diernam quaerimus,satis notum est, Imperatorem peculiari diplomate Nobiles creare solere. . Caetera, quae de Nobilitate tradi possunt, non sunt hujus loci. XXV. Tettius ordo Statuum provincialium in Civitatibus consistit; plane quemadmodum etiam imperii ordinum infima classis ex Civitatibus constat. Olim cum rarae essent Urbes, vel nullae . potius, ingenua plebs ex agro una cum Nobilitate ad Comitia per . delegatos conveniebat: cujus moris in Gallia vestigium superesse' videtur, ubi non tantum Urbium, sed & pagorum, & parochiarum delegati ad Comitia Regni mittuntur, ac in tertio Ordine censentur M. Sed postqtiam apud nos Urbes condi Coeperunt, rusticae plebis autoritas eviluit. Alicubi tamen viei esse dicuntur nullis praesectis, scd summis tantum Principum Tribunalibus subjecti, qui et
110쪽
iam una cum taeteris Statibus ad Concilia vocentur. Sed hoc misi urn& quodammodo extraordinarium est; qtianquam etiam in Imperio vicos quosdam in mediatos esse, supra ostensula a sit i). Hodie igitur, , in Comitiis Imperii, & in Conventibus provincialibus ultimo loco suffragii serendi potestatem habent Civitates; atque in hoc praecipua consistit ratio similitudinis, qtiae inter Imperiales &provinciales Civitates intercedit Praeterea tamen & quoad ipsam sormam ac administrationein Reip.Civitates provinciales haud longe abludunt ob Imperialibus ι quo nomine comparationem interea, instituit Patirmeisterus et ). Rroad libertatem autem & potestatem Imperii Civilis magnam differentiam intercedere, plus satis manifestum est. Attamen in hoc adhuc conveniunt, quod quemadmodum non omnes Civitates Imperiales aequo liberae, ita nec Provinciales aequali omnes conditione subje istae sunt. Civitatum enim Imperi. lium aliae Imperatori ad certum annuum tributum, vel .diam quandam praestationem obligatae sunt: in quibusdam etiam Principes vicini, vel praefecturae Imperialis, vel alio quodam Iure, certam quandam jurisdictionem exercent: aliae ab his Omnibus liberae sunt 39. Eodem modo Civitatiim provincialium conditio non unius generis, sed admodum varia est. Aliis enim Pi aest- Principum jus dicunt, quorum tamen potestas ubique non est eadem: aliae liberiorem quandam litemp. habent, suosqtie sibi magistratus eligunt, qui omnem Iurisdictionem, mixtum L merum Imperium in Oppidanos beneficio&concessionc Principis, aut praescriptione exercent illa ramen ut superius Principi, Imperium agno
scere teneantur. Exemplum plane subjectae, & qua parum privilegiorum habeat, est in causa Trhet contU vi; tibi pleraque jura Imperii, de quibus inter Civitatem & Electorem controversia erat, Elce ori adjudicantur. Contra exemplum civitatis,