장음표시 사용
81쪽
consuetii do hoc hactenustes vavit, ut in criminibus, quibus poena corporis stolina, nulla pluae appellatio recipi. Hi ir 3 ; quod certe qtio ad provocationes Θb Oidinibus imperii ad Impuratorem, summis, quas expυsui inus, rationibus nititur. An autem ab inferiorioribus Iudiciis, v. gr. Civitatum provincialium, vel Nobi Ilum,ad Principes ve falios Superiores in causis Criminalibus provocare liceat, iit nonnulli itituunt 4 , alia quaestio est, qbete ad hunc locum non
XLV. Qitantamcunque autem potestatem in poenae genere, modo,& mentii ra ordines Imperii habeant;non tamen haec adeo dissoluta esse potest, ut mero arbitrio aliquem punire possint. Nemo enim absque judicio damnandus. Judicium autem ordine legibus praescripto instituendum i quo non servato, judicium legitimum non est. Tunc igitur querela nullitatis locum habet, eaque in judiciis Imperii recipitur s); non ut causa prinei palis ibi uidicetur hoc en inrissectum appellationi haberet sed ut actis, postquam ab laseriori Lidice edita suerint, inspectis, lunam arie de plano, absqtie litis conte statione & judiciario ordine, de processu saltem Criminali, ne an secus institutus fuerit, cognoscatur, ne per hoc executio Iudicii nequiter & malitiose extrahatur. Qii Od si igitur allegata nulli bus appareat, nihilominus causa principalis ad eundem judicem re mittitur, eique, ut legitime seeundum jus commune & Imperii con stitutiones procedat, serio in jungitur Q. Quin etiam, quoniam
82쪽
ordinaria quandoque decemuntur; uod olim quidem in controversia suit,ut videre est ex relatione causiae D. Crellii contra Satbsta, hodie tamen satis certum est. Sic in causa P. contra Ο. mandat de relaxando captiuos procedendo secundum jura constitutiones Imperii S. C. Principi imperii a Camera Imperiali mandatum fuit, ut captivum, quem tenebat, dimissum, Senatui urbis provincialis, qui oblata cautione hoc petebat, ia custodiam traderet,& quae hactenus perperam acta suerant, irritis declaratis, ex praescripto Constitutionis Carolinae proces uni instituersi; imprimis autem non Consiliari os suos, quos reus sui pectos arguebar, sed alios non sit speetos j idi
ces daret: quod mandatum xrii. Decembr. anno CD D c rax. a cce..'
plata partim paritione, partim quoad ill i capita,in quibus nondum obtemperatum fuerat, poenae comminatione, per sententiam confirmatum fuit. Sed de Iurisdictione ordinum Imperii tam Civili, quam Criminali, nec non de causiri, quarς sitem magis, sItera mi-'nus cognitioni imperatoris & Camera imperialis iii bjecta sit, satis dictum est. Q tanquam enim plura de ni, teri alga dici possent; siquidem plures adhuc aliae sunt causae, in quibus appesi are non licet: nostrum tamen institutum non patitur, istaec recensere. XLVI. Hactenus igitur secun a tres illas partes Reip., in quibus ex stoctrina Aristoteli Stimn testas Civilis consistit, administrationem Regionum Germania consideravi nuis, &quid ex iis, vel ad Imperatoris& imperitu vel ad singulorum ordinum potestatem spectet,ostendimus. Neminem nunc amplius latere potc n. . qua ratione, licet Regiones Germaniae Imperio subsuat, peculiaris tamen in singulis Civilis facietas & Reipubl. consistat, cum in omnibus Rei p. partibus propriam quandam autoritatem habeant. Qua . lis etiam potestas sit Superiorixas Territorialis, quamque cum Juribus Maiestatis analogiam habeat, salis nunc manifestum est: &pro, L et ' pterea
83쪽
pterea extera, quae ab aliis eo referri solent, quoniam minoris momenti sunt, non Opus est hic attingere. XLVII. Consequens est , ut videamus , quinam ejusmodi potestatem habeant. an omnes Imperii ordines, vel omnes iiDmedi ate Impi rio subjessti,an quidam tantum, & praeterea quanam sorma Reipubi utantur. QSoniam enim in Regionibus Germaniae pecu- Iiai ex quaedam Resp. inferiores constitutae sunt, in quarum, ut diximus, administratione Superioritas Territorialis versatur, utique etiam forma earum Rerump., si quid sorte generaliter dici de ea pot- est, consideranda est. Quod igitur quaestionem illam, quinam habeant Superiolitatem Territorialem, attinet; Priucipes quidem Seculares & Ecclesiasticos, nec non Comites A Barones, qui quidem Oidines Imperii sunt, eam habere, non est dubium. At Civitates Imperiales, & Liberi Equites controversiam ea de re patiunturia Praeterea in forma Reip. haud exigua etiam differentia intercedit.. Longe enim aliter in Civitatibus Imperialibus Resp. instituta est, quam in Regionibus Principum. In Liberis vero Equitibus vix vestigia quaedam Reip. alicujus Oecurruut. Fortassis igitur haec diversitatis ratio in Rep. occasionem aliquam praebuit alteri illi controversiae, quae de Superioritate Territoriali movetur. Antequam
igitur has quaestiones attingo , de Principum Regimine dicendum est
DE REGIMINIS ONO PRINCIPE sGERMANIAE DITIONES SUAS ADMIND
STRAUT, SIMILITUDINE CUM IPSIUS IMPERII VETERI VEL HODIERNARE PUBLICA.
I. In Regimine Principum, si animum advertamus, miramuia
84쪽
tim qualis osna erat, deprehendimus, prout sipra in initio indica-viituis. In inferioribus enim hisce Rebuspubl. , quas Principes in ditionibus suis gubernant i adeo multa occurrunt instituta, quae analogia quadam ad Superiorem Imperii Rempubl. respiciunt, ut in partibus istis quasi effigiem quandam totius corporis cernere vide amur. Quoniam igitur hoc sine dubio pertinet ad rationem illam, qua inferiores Respubl. Superiori alicui subjunguntur; necesse est,
'ut hoc nunc aliquanto specialius exponamus. Ante Omnia autem causi ejus rei quaerenda est. Tunc enim rem scimus, quando ca ium eius noVimus.
II. Causa autem analogiae istius, qua inter Regimen princi pum, & Imperii Rempubl: intercedit, non potest esse obscura,si consideremus unius gentis Civitates similitudine quadam & qtiasi cognatione ingenii pIerumque ad eandem Reip. formam per se ipsas proclives esse. Quod si igitur ita commune aliquod Imperium coalescant, vix aliter fieri potest, quin res communes eadem Prma administent, qua singula seorsina utuntur. Ita Civitates Achaiae Democraticae orant, quaecum areti quodam&perpetuo scedere quata in unam Civitatem conjungerentur, hujus quoque societatis Remis pubi. Democraticam laeerunt. Foederatum Belgium etian uando
coiit, foederis Rempubl. singularum provinciarum adniinistiations quodammodo similem constituit. Sed nullum elaemplum, ex quonperiptis &. Inferiorum Rerump. similitudo elegantius eluceat,. dari potest, quam Coloniarum Romanarum, quae teste Gellio υ, ipsius Roma quasi eis es parvae erant. Nam ut Romae 3 verba sime
Onuphrii Patavinii Q, erat populus G Senatus, A novos eosinos in Deeuriones plebem dividebant. Decuriones Senatus, plebs populi Romani imaginem referent. Ex Deeurionibussingulis an nis duo, vel quatuor viri creabantur juxta coloniae ma nitudinem qui Duumviri, deliauadrumυiri viriburidicundo vocaantur.. ID L 3 . Com
85쪽
GUulum Romanorumspeciem repraesentabant. Creabantur ingu- per AEdilis , qui uiarum , cdjiciorum publicorum ; item uuaestor, quierarii curam habebat. Non omittendi erant Desensbres Cio vitatis, qui Tribunos plebis repraesentabant V. Atque hi, sἡquitur apud Onuphtium, erant praecipui Coloniae magistratus: in caeteris . . mibus more, legibus o influuiis Romanis vivebant. Notatu etiam digna sunt, quae de Capua narrat Cicero a , quomodo quasi . simulatione quad4m nomen ac pompam 'raetorum specie Consulum Romanorum, Patres Conscriptos, lictores, fasces & plurima alia instituta urbis Romae in Republ. sua ostentaverit. anquam vero haec potissimum ad civilia & voluntaria Imperia pertineant, interdum tamen etiam in violentis locum habent. 6Nam Civitates potentiores, quum imbecilliores in potestatem redigunt, quo illia eo aristius sibi devinciant, hoc operam dare solent, ut, quoad ejus fieri potest, formam suae Rei p. in iis instituant; id quod observa. tum est Aristotelio Exemplum addit Atheniensium& Lacedaemoniorum, qui cum de imperio Graeciae contenderent, utrique Civi. . dites Graeciae quantum in ipsis erat , sibi consormare nitebantur:& Athenienses quidem, qua parte vi stores erant, Democratias; contra Lacedaemonii, his eversis, Oligarchias instituebant. Eo- .dem stratagemate in subigenda Graecia utebantur Romani. , Qtia igitur ratione Superior de Inseriores Resi conformes effici soleant, inde satis manifestum est. Nos nunc haec ad Germaniam nostram
III. Quod enim paulo ante diximus, univei iam saepe gentem licet in varias Civitates dii persa sit, ingenii cognatione ad unam
quandam Rei p. formam serri, id utique cernere licet in veteri Geramania. Olim enim, cum nationes Germanicae nondum uno ali.
quo Imperio continerentur, sed singulae Civitatem suam seorsim
adminiis i) Guido Panesrollus lib. de magistratibi sinunicipalisus, cap. 9. 2ὶ in orati de lege Agraria nt. Rullum. 33 lib. I. Polit. Car. 7. Disitigod by Coos
86쪽
administrarent, nihilominus Respubl. inter se similis habebant, quaruni formam descriptam uobis reliquit Tacitus. inamvis autem deinceps a Francis sub unum Regnum cogerentur, plurima tamen instititia, quibus antea in Ihparatis Rebuspubl. usiae fuerant, in Regni administrationem traduxerunt; id qliod vetus Francorum Regnum cum Republ. Germaniae a Tacito di scripta conserentibus manifestum crit. Postea iterum mutatio sacta, cum Principes Imperii Regiones, quibus hactenus Imperatoris & Imperii nomine prasederatat, sibi possidere, suisque auspiciis regere coeperunt , sic tamen, ia tan hoc etiam administrationis genere antiqua instituta retinerentur. Ex Regno igitur ad eum modum in varios Principatus disjuncto, plura quasi minora Regna prognata sunt, quae antiqui illius Regni, cuius propagines sunt,sdministrationem magna ex parte retinuerunt, plane quemadmodum Coloniae Metropoleos, unde egressae sunt, Rempus. retinere, ejusque imaginem referre solent, ut ante ostendimus. Addi & hoc potest, quod qui Remp. mutant, omni studio anniti soleant, ut, quoad ejus fieri potest, novae Reip. administrationem ad priscam ejus formam accommodent, vel, siInihil amplius possunt. sisItem speciem & imaginem antiquae Reip. retineant. Non enim statim consueverunt homines immutari, es . in alios mores commigrare: inquit Aristoteles i). Nec novum est, ut idem monet 2 , per nas tantum, quae pratiunt Reip. mutari, salva in caeteris pristina Reip forma. Postquam igitur Principes extori; in ditionibus suis usurparunt; eodem modo ac forma regiminis quo Imperatores hactenuS usi fuerant, eas gubernarunt, ut quamvis inpersonis magna mutatio secta esset, in genere tamen administrationis nihil, vel parum immutatum videretur. Hae igitur causae
sunt, quod Principes nostri quasi uno quodam, atque ipsius Im-- perii
I lib. . Polit. cap. s. n lib. s. Politi cap. 1.
87쪽
perii administrationi quodanainodo consormi regimine uta
IV. Quoniam tamen etiam haud parum discriminis, hodie
vraesertim, iii ier Imperatoris& Principum administrationem interis cedit ; ne quis inde scrupulus oriatur ; pauca de antiquo Imperii statu, ejusque Diutatione psaesari, adeoque totius argumenti summam quandam exhibere oportet: quo de similitudinem, quam deinceps particularitcr exponemus, & disserentias,earumque causas uno quasi intuitu cernere liceat. Antiquum Germ. miae statum ab eo usque tempore, quo in unum eorpus coaluit, Regium fuisse, jam ante dictum est. Caterum Regnorum varii gradus & disserentiae si int,cum alii Reges immensain ac herilem, alii iam um exiguam alii mediocrem potestatem habeant I . Cum autem mediocritas omnium rerum optima sit, sine dubio in Regno quoquc haec ratio utilissima est, per quam nee Imperium Regium contemptui exponitur. nec libertati periculum creatur 2 . Talis igitur potestas antiquorum Regum & Imperatorum nostrorum crat. In Germania enim nun-iquain regnatum fuit ultra liberetatem, ut jam'olim annotavit Tacitus. Non igitur Reges de omnibus rebus suo arbitratu, sed de gravioribus negotiis, convocatis Comitiis, exsistentia ordinum statuebant. Ordines autem erant primo Antistites Ecclesiae, tam Proceres Seculares, denique ordinis plebeji dolegati. Qiiod autem xonstitutionem attinet Regum, quanquant alii successione 3 , alii electione 4ὶ ad Imperium eos olim pervenisse putent: dicendum tamen videtur,' mediam viam in usu fuisse, ita ut Iiberi Regum vel Imperatorum nec in Imperio succederent,nisi abordinibit sprobati; nec praeterirentur, si Imperio digni essent s). Qitapropter moris etiam erat, ut Ordines a novo Rege, ance quam fidem ei obstringerent, a Arist. l. 3. Fol. cap. I4. Σ) Arista. 3. Posit. cap.'. infin. 9 Rein iu
88쪽
rent, sesenniter stipularentur, juste enim regnaturum, & honorem, Iibertatem ac bona cuique sua salva fore I). V. Hujusmodi status erat Rcip. in Germania eo tempore,cum Duces&paulatim etiam alii Principes ad hoc fastigium, quo hodieque cernuntur, succrescerent: eandemque illi formam admini-Brationis fere continuarunt. Imperium i4itur, quod edepti sunt, . - Te spectu subditorum Regium est , non tamen plane solutum & herile, sed legibus te imperatum,& quale aptum est ingenio gentis Ger manicae. Papropter in deliberationibus de Republ. etiam Ordinum Provincialium ratio aliqua habetur. Antiqua enim Germaniae consuetudii te, cum opus est, ad Conventus vocantur, ut cum Principe consilia conserant. Distinctio eorum eadem est, quae olim in Imperio. ' Trium enim generum sunt, Ecclesiastici, Nobiles, &Urbium Delegati. Qiiud autem modum constituendi attinet; in eo sane differentia inter Imperatorem & Principes introducta est. - Nam Reges olim non succedebant in imperio, nisi Ordines autores secti essent, ut d cimus. At Principes, quamvis piiscis temporibusve l. a Rege, vel in Comitiis parentibus surrogarentur, postquam tamen liberiorem hanc potestatem adepti sunt, non benestrio ele- e iovis alicujus, sed jure successionis ditiones suas obtinuerunt. Legimus tamen aliquando in controversiis de successione Principum . motis Ordines Provinciales aut'ritatem aliquam sibi arrog isse. Post Adolphi Ducis StesWici & Comitis Holiatiae obitum quid contigerit, narrat Cratarius, cujus verb.a adscribemus et : Princeps ille
bonus, quum per enset viPendo ad antium Christi quin unysimum nonum post mille quadringentos, em fecit uiu di, nulla herede
legitimosui corporis relicio . peruenitque res in contentionem de iure
89쪽
rim gradu distabat; sed tamen ex masculino latere in seudo ered batur praeferendus. Sed tum, Procere, motorum sui fecere arbitrii, quem vellent dominum, elegeruntque Regem Daniae, ut feret Comes Hol aliae, data ingenti pecunia Otroni, qui jurisuo renunIiaret Apparet sane, ordines Holsatiae in successione Comitum suo- rum autoritatem ejusmodi sibi arrogasse, qualem ordines Imperii olim exercebant in successione Imperatorum. Sed non est opus, quicquam ea de re dicere. Adeo certo enim jure successio Pi incipum nititur, ut a nemine amplius in dubium vocetur. Quanquam autem aliqua hac in re disserentia inter Imperatorem , Principes intercesserit: hoc tamen ex antiqua Imperatorum Regumque constitutione reliquum mansit, quod plerumque principes etiam, cum successionem adeunt, de subditos in verba sua adigunt, vicissim ipsis promittant, libertatem, lura ae privilegia omnia eis salva fore I), prout in Regum & Imperatorum coronatione ab antiquissimo us. lie tempore moris suisse, paulo ante notavimus. VI. Ex his igitur, quanta olim similitudo Principibus eum Imperatore in adiministratione Reip. intercesserit, manifesto liquet
Sed haec sequentia tempora immane quantum mutarunt. Autoriis
tas eniMImperatoris post Henrici IV. tempora, imprimis diuturno illa interregno, quod post Fridericum II. contigit per bella civiIia,& alias temporum injurias, imprimis eum ab Roma fulminare coepisset, pene in angustum redacta est a). Pontifices enim Romani, ut viam sibi strue sent ad liniversalem illam Moiiam hiam, quam spe S ambitione jam occii paverant, ante Omnia necessarium putabant, Imperatori vires stat ere, ut quod ab hac parte obstaculi imminebat, e medio tollerent. Hinc igitur Episcopos ipsi subtraxerunt, inde Principes Seculares ad bella & seditiones stimularunt; quorum nonnulli hanc occasionem ex ealamitate Reip. privatas sibi opes
90쪽
eomparandi non inviti arripuerunt. Ipsi adeo Imperatorestandem stationem deseruerunt, &neglecta Rep. privatae rei studuerunt. Ita sactum, ut dignitas quidem Imperatoria maneret. potestas autem sere e vallesceret. Et certe nisi tractu temporis in Austriaca familia aliquantum virium resumpsisset, Vix nomen tantae Majestatis reli- quuiu haberemus. Pluribus hanc Reip. nostrae mutationem persequitus Iulius Psti igitis Episcous Naumburgicus i , ex quo pauca excerpemus. Cum, ita comparatumst, ut Rei'ub , non minus quam alia res humanae, At mutabiles, G harum, ut Plato inquit, conuersiones naturales: profecto cum diu I aliquot sectiu oruufet ImperiumGermaniae nostrae,ita tandem tulit c afus rebus nostris infestus, ut post mortem Friderici II. idem duodeviginti annos
Imperarore careret. Interea cum majores nostri non haberent, cui parerent uni, optimam illam, de qua egimus, Reip. luaeformam prope amisisse videntur: Γuam etsipostea per Rudolphum Hablpurgum
Res. recuperavit, non ita tamen , ut ante interregnum, foruit. PauIn post addit: uuin ab eo tempore indies magis ac magis extenuata fuerunt iura atque vectigalia Imperatorum nostrorum, ut post Carolum IV. e publico nostro, ta vectigalibus Imperii non modo non
nervos besiorum,sed ne pacis quidem sub dia amplius Imperatores
nostri habuerint. Pluribus deinceps exponit, quomodo haec ratio potestatem imperatoriam debilitaverit, & tantum non pi me conis vulsierit. Fae a igitur in Imperio ingenti hac Rei p. mutatione ;Ducatus tamen de caeteri Principatus sub tutela Imperii antiquam sormam constantius retinuerunt, ut ita adi Dinistratio Regia in Impe soquidem hodie longe remissior, ita Regionibus autem principum vel eadem, quae olim, vel etiam auctior sit. Atque haec adeo causa est, quod potestas Principum potestati imperatoris non exacte amplius . respondeat, quodque adeo multum discriminis inter eorum administration em hodie intercedat. M a VII. i de Rey. Germ.