장음표시 사용
71쪽
habet. Itaque a Principe abdicrius de injuria conqueri non potest. Atqtie haec finter Civitates Imperiales, & Principum Regiones differen iae ratio est. Ex eadem ratione fluit differentia, quae inter Iudicia & reliquas Rei p. partes est. Nam magistratus, qui non Iuris-diistioni, sed ali , rebus curandis praesecti sunt, item illi, qui ad simis ma Rei p. consilia sdhibentur, in ejusmodi sere rebus versantur, quae legibu definitae non sunt. At iudicia omnia ex legibus fiunt. Ju. 'diei a igitur Regionum imperii magis cognitioni & correctioni Imperatori, subjecta sunt, quam reliquorum magistratuum civili imsune iones. De iudiciis igitur ordinum imperii amplius agendum,& qu uenus libera ac ανυπευθυνος sint, vel econtrario quatenus superioii Imperatoris Iurisdictioiii subjaceant, de quibus ex causis ita se
XXXV. Est enim Juiisdictio inter praecipuas Superiόritatis
Territorialis partes, adeo quidem ut ipsa Superioritas vulgo non aluter sue At vocari, quam Iurisdictio I). Iurisdictionem igitur OG dines Imperii jure proprio, non vicaria opera exercent: de longe verius quam veteres magistratus Romani Q, suo jure, non alieni, beneficio e.im habere dicuntur. Divisa enim pdministratione publi- . ca, singulae partes suo munere tanquam proprio funguntur: secus ac in veteri Imperio Romano, ubi, quoniam pli ite Monarchicum erat, omnia ab uno dependebant. Longe aliam igitur siciem hodie juri dictio habet, quam jure Romano. Nam jure Romano imperatoricalisas ab inferioribus judiciis ad suam cognitionem avocare 3 , vel cuicunque alii voluerit, delegare licet 4). Hodie autem Impera-
tori inserioraordinum judicia in prima instantia turbat e non licet s . Iurisdictio enim primae instantiae proprium ordinum i Scium est,
72쪽
non Imperatoris. Et hoc est , quod vulgo dicunt, Imperatorem non habere hodie concurrentein jurisdictionem curu inferioribus Iudicibus I . mantumvis autem Iurisdictio ordio una Imperii plane propria sit nihilominus tamen censurae imperatoris 1bb-j Meta XXXVI. Notandum igitur Juri dietioneta Imperatoris qiiό . Etiam nunc restro Austregas, quippe qui, ur delegati Caesaris et , hodie judicant ili Camerae Imperialis duplieem esse, Prima est,quando .vel personae, qua conveniuntur, ipsi scilicet Imperii ordines, aliive nullo medio Imperatori subjecti, vel caulis, de quibus agitur, licet ordinum iubditi ex his causis conUeniantur, αμεσως adsum mori in Imperii Iudiciorum cognitionem spe flant 3 . Causae illae sunt, vel quae non tam unius Regionis , quam universi Imperii salutem iutranquillitatem concernunt, cujusmodi sitiat musis vi0latae Pacis publicae 4 , & Fiscales D; vel vero quae ita comparatae subt, ur in iiI ferioribus Regioniblis ab Ordinario.. vel omnino noti, vel non satis commode possint dijudicari: si, verbi gratia, Iuri dis io loci inter duos vicinos litigiola sit; ut nesci is quem adire debeas 63, res rei diversis dominis subditi conveniantur, vel resin diversis gionibus mae petantur. Tune enim cauis continentia, quae magno incommodo divideretur,ad judicem omnibus superiorem nos ducit
si censura quadam inferiorum Judiciorum ei μ' corrigit, e. demque desectus supplet. Hoc genere, si institora Iudicia in sina
73쪽
gulis Rerionibus ex voto constituta essent, non foret opus, vel certe non aque, uinodie. Nune aut eluinaeo pars Reipubl multis locis . vehementet laborat. Ipsa sane novissima Impinii Consiliuio i innuit, querelas de inferioribus Judiciis vulgo circumferri, a gaee,
GammtrσMeri bi tu appellirtu se trutigenae trde. Inde igitur. ca sa, quare ab insurioribtis Ordinum Judiciis ad Judicia Imperii provocatio dan 'a sit, satis perspicua est. Non autem in Peri ia tantum, sed multis etiam aliis uro eis in inferioribus Judiciis peccatur. Ncque haec nova est querela, nec nostrorum temporum propria. In ipsa S. Scriptura nihil frequentius, quam Vates divinos increpare Jadicum iniquitatem & avaritiam. In omnibus pene actionibus Ciceronis hae sere solennis praefatio est, de judicum socordio, sorvdibus& infamia. Quid mirum eodem morbo nostras etiam ReS-ptibi. affigi 3 Hac igitur de causa inferioribus Judiciis summa Imperii Tribunalia quasi frena quaedam imposita, quibus iIla in officio contineantur. Et quemadmodum multa in Ordinum imperii potesate sunt, quae per Rempubl. Imperii, si illa recte constitiua esset, reqvi ius curarentur, ut sibipra explicavimus: iraeontrario modo Iurisdictio ordinum Imperii minus provocandi potestas ad simhaa Imperii tribunalia n nihil laxioi est, quam necesse es t si inferiora judicia omni sabe carerent. Jam igitur quot modis causae ab inferioribus Iudiciisad Judicia Imperii devolvantur, facile colligere licet. .
XXX l IX. Judex vel plane non facit ossicium, veI iacit quidem, sed perperam. Hac ratio est, quod causae ad inferiora Judicia perti. tinentes in Camera Imperias, vel prima instantia, ve I sectinda recipiamur. Si enim plane j x deest ossicio, statim prima instantia Su-
74쪽
csPUT III. d. i perior adeundus: sui scingatur quidem ossicio, sed maIe sungatur. altera demum iustantia ad Suberiorem pervenitur. Non facit autem judex ossicium, ves quod nolit, aut negligat; tunc nascitur causii protractae, vel denegata jtistitiae i); vel quod non possit essep judex
aut Omnilao, aut quoad eatu causaui, de qua agitur; si scilicet ninidoueus sit ad j ullaenaeum, aut si citus ob odium, aut favorem erga alterutrum litigantium, aut assectunt erga caul, m. Ex his igitur
duabus causis, protractae, vel denegatae j iiiiiiciae, ct suspecti judicis lites abiusermribus judiciis ad superiora plinis statim instantia traliuntur. Quod autem causam judicis luspem attinet; quanquam iure cautuni sit, ut, si quis reus fiat coram tu specto judice; recuset cum exceptione proposita, dc arbitrum petat a): his tamen ambagibus, cum judex actori suspectus est, osus non est. Potest enim rccta superiorem adire, eique exposita & probata suspiciunis causa. actionem petere 3): quo casu, si res adlitic quodanaraodo dubia vi. . deatur, jurejurando assevelare potest, se nullum tae inferiori judiec , justitiae spem habere 4). Unde juramentum peihorrescentiae vocatur, cujus juramenti in Camera impetiali ab actore quodam ia: duabus causis praestiti recens exemplum extat. In causa etiaἡH. contra Siscum actor in judicio possetario Cameram appellasset, eaque causation devoluta prosiuntiaretur, statim tameti petitorium in
Camera imperiali, omisso Judice in serio , quem suspectum & causae
participe '' ις' ' rus --: exceptiones
XXXIX. Quando autem Iudex judicat quidem, seid maIe νς .dicat, tunc demum secunda instantia Iudex superibrimplo tu , vel μ
75쪽
c sp UT III. . per querelam Nullitatis, quando judcx legitimo processu usas non
est, aut contra jura constitutionum manifesto judicavit i) ; vel per appellationem,' quando judex in applicandis legibus, aut cQgnitione facti errore Iapitis. aut dolo vel satus est. Locum etiam actio lyndiciu is habet, qua judex litem suam secisse dicitur, ut di inina, & id 'quod interest parti laesae restitua , . Sic in caula D. contra P. Senatus Civit uis cuj iisdem Imperialis appellanti 'in subsidium condemnatus suit 3 . Quin Iudex Cameralis inferiorem, cujus dolum, vel l itam negliitentiam deprehenderit, cx ossicio punire enetur 4 . Unde in c. illa H. contra H. eum Judicium Auli cum Priticipis haere- . tico cuidam ex eorum munero, qui jurare nefas putant,gratificatim I aeo iuramenti calumniat ipsi delati, ad veritatem fide boni viri dicendam eum admistiset causa ad Cameram Imperialem delita, Senatus decreto hanc addidit claululam: und stllai bit acta dim
item in causa S. contra M. Consiliarius quidam Comitis, irigen sti vir bthbet chen verub inungi bubri sic enim habent verba sententiet' marca auri multatus suit 6 . His igitur modis causὰ ad Tribunalia Imperii ab inferioribus ordinum Judiciis devolvuntur. Addunt autem Restitutionem in integrum D, quidem autoritate juris Romani, ut putant. . Bene an secus, nunc non disputo. . XL. Quoniam autem c sae leves non aeque magnam desiderant euram, ac graves 8), qua de causa etiam in Civitalibus Judicia levium & fravium causiarum aistinguit 9 , & majori, vel minori cura institui solent; hinc adeo non nec se suit, promiscue provo :
76쪽
, candi licentiam dare, sed certa quantitate eam circumsci asere consultuna visum. . Et ordinatione quidem Camerali i) appellatio vetita , nisiastimatio litis e siet ultra L. flore nos ; quae summa aIiquoties allela, nunc ad ecce. imperiales excrevit et . .ed cum non omnitini ordinum Imperii eadem ratio sit; si quidem alii aliis melius judiciam instituerunt; quoad autoritatein etiani magna inter eos disserenia tia i non potucre omnium Iudicia quoad provocationem eadem lege censeri. Plerisque igitur certa privilegia conci sa, quibus&certa
summa definitur. & aliis quibusdam modis appellandi licemia coe cetur 3J. chi in a quibusdam veluti ab Archiducibus Austriae, ab Reingo Sueciae, quatenus Princeps est Imperii ο) , item ab aliis nonnullis D, nulla plane appellatio datur. Imprimis hoc privilegium Electoribus conceditur Constitutione Caroli lV. 6): quod tamen illi, Sa- xone&Brandenburgico exceptis, sponte subditis remiserunt; nune autem, Tre,irensi excepto, per nova privileba quasi postliminio. reeuperarunt. . Coloniensis tamen hoc iterum remisit. eo quod caularentur ordines Provinciales,' sumtus ad Iudicium Revilarium, , quali opus foret, constituenduin sibi nimis g a es inre Quod fatis , argumenti est, hac de causa, ut supra diximus, aliquanto liberiore dandam stitisse provocandi potestatem, quod inferiora jugicia ita constituta hon sint, ut summa pbtestas iis tuto committi posssit. Ex capite tamen denegatae iustitiae etiam ab Electoribus provocatio d a- tuta . De
77쪽
cAPUT III. foro loquuntur, insanabiles o, aliae in apicibus Iuris consistunt Q. Sed nos in medio relinquimus. 3XLI. hactenus diximus, praeeipue ad Iurisdictionem ordinum Imperii Civilem pertitient, quae in quantum Imperatoris &Camerae Imperialis cen stirae fitbjecta sit, exposuimus. Ita Criminalibus autem judiciis, antiqua Germaniae consuetudine, si poena, quae corpus antigat, statuta sit, appellare non licet g). Ergo pene summa
inhi;Ordinum potestas videtur. Hoc vero mirum videri potest. Louge graviores enim sunt causae Criminales, quam Civiles: ergo exactius etiam judicium requirere videntur.Nunc autem quibus sum- . mum de bonis fortunae judicium committi non satis tutum puta' mus, iis tamen in caput & tergum animadvertendi p0testas est, ita ut nullum contra cos sit appellationis auxilium. la quo pime recessi e videmur a jure Romano, quo potestas appellandi in Criminalibus longe laxior est, quam in Civilibus. Nam non tantis , in-
quit Ulpianus, O ei, quiadsppliciam ducitur, provocare perastittitur, verum alii quoque nomine ejus, non tantum si ille mandaverit, verum quisquis alius provocare volueris. Addit hoc ipso reo invito S resiliente etiam fieri posse. Cur ergo nos in Criminalibus severiores sumus, quam in Civilibus λ Rationes disserentiae hujus
XLII. Primo manifestum utique est toto caelo invicem dis. ferre Iudicia Civilia&Criminalia. Nam qui in Civilibus jus dicit inter duos litigatores de lucro ἐκ damno invicem certantes versatur, quos ipse, investigato jure, quod inter eos medium est,ad aequalita tem reducere studetr . At Crinfindiu' judiciorum hinge alia ra. tio est Non enim jus ligitantium quaeritur , ilec Iudex Criminalis
78쪽
q inter duos semper his dicit. i Ex o ficio enit inquuit, etsi nemo ' actor sit. Saepe etiam, eua gravissitne peccatum sit,damnum tamen nemini illatum. Sape laeso nulla ratione fatisfieri, damnum Ve re- stitui potest. Non igitur , quod partium litigamitim,ssed quod Rei- Publ. interest,quaeritur i), de genus poenae investigatur, quCd aptarin . 'est ad vitium, quo felicitas civilis impeditur, e Civitate tolli radum. Longe msjor igitur circa crimina coercenda Reipub potestas, ma- . jus etiam illius, qui hanc potestatem habet, arbitriuialest, quam in ojudicio causerum privatarum. Nam in causis privatis, eum Iude T . . . litigatores, inter quos iniquitas intercedit, exaequare strideat, OmnC ejus arbitrium Itui, quod inter partes Versatur, adstiti tum est. Sta-. tim enim atque Iudex uni aliquid condonaret, alteri injuriam sace- . . ret. Sed in Criminalibus quandoque intenditur,vel remittitur poenae ... modus. Hodie,inquit Ulpianus O, Metei qui extra ordinem de cri- mine coguoscit, quam is ententia erre, uelar rem, ita tamen , uto utroquem orationem non Axcedat. Eri Oe'ratur autem'innaeum ex aliis ci cumstantiis, tum ex utilitate Reip
Evenit, inquit ICtus a) , ut eademscelera in quibuM n provinciis gravius phstantur, ut in Africa messium inbensores, in Musa rium s ubi metalla sunt, adulteratores monerae. Nonnunquans evenit, ut aliquorum malefciorum supplicia exacerbentur,quotiesu, ' . nimii uultispersentetrassentibus , exemplo opus β., , .modum iri rasti'-ita ex iisdem mitigatur,
a mera Iurisdictione toto genere diversam, terminos' excedentem, nec Legibus aeque admictam. Unde & jure civill
Romano potestas puniendi maleficia non Iurisdictio, sed merues . .
79쪽
imperium vocatur II& Aristoteles et potestatem vitae & aecis,exiliupublicationis bonorum potius ad Senatum & deliberationes de sumis ilia Reipubl. salute, quam ad Iudicia retulit. Quod si igitur imperium circa crimina potestatena judicandi exceditis ultra ea, quae aetibus definita, consultandi potestatem habet; sequitur, nec judiciali ccosum, cujusmodi appellatio est, aeque subiici posse, ac iurisdictionum Civilem. Nimirum principaliter singularum Regionum interest, ut a facinorosis hominibus purgentur. Potestas' igitur puniendi malcficia, moderandi, & ex causa remittendi poenas Superioritatis Territorialis est, non lummi Imperii. Quod si appellatio daretur, potestas haec ab Ordinibus singulis ad stiminum
Imperium traheresur.Non pUtcst,auu m,qui universi Imperii curam gerit, aque bene judic/re, quid status singularum Re gionum exigat, ac illi , qui has unice curant. Civilium causarum alia ratio est. Ex iure enim quod inter privatos intei cedit, dijudicantur. De h icauistem etiam Superior jussicare potest. Facilius igitur in sivilibus Ia-dieiis appellationi locus dari potuit. Nec adeo magia intersuit Ordinum, summam horum potest item ad imperium trahi, quoniam 'singulorum privatorum utilitatem spe stant. Apin coercitione criminum praecipua vis consistit Imperii illitis,quo Civitas regitur. Hac igitur parte imminuta, unus eX pi aecipuis impurii civilis nervus inciditur. Haec prima & praesipua inistrentia hujus inter Civilia &Criminalia judicia ratio est. 'XLIII. Accedit altera, quod praeipuum, quo pote stas coercendi crimina subsistit, vis quaedam & prompta executio sit. Iudex enim Criminalis instar Medici est, qui investigato morbi genere contraria remedia applicat, interdum etiam incurabile membrii in plane ubi Pindit, ne pars since ea initiatur. Sic magisti aius Contrarios vitiosis affectibus dolores infligit, vel plane e medis tollit hominem incurabilem, quo caeteris 'terrorem incutiat d. Quemadmodum G ' igituri l. 3 ff. de jurisdiet. 2 lib. q. polit. cap. 14. 3ὶ Arist. l. Id. Eth. c. ult.
80쪽
igitur incuratione morborum Medietim in tempore venire omniistim primum: sic an coemendiscriminibus saepe prompto S tε moestivo remedio opus est, nemiduni contagione l)rpiat. Qito si autem perappellatiotiem iterum atque iterum de CCdzin Crmiine quin rere liceret, vis meri imperii plane enervaretur,&sortissis ex mero. Objectionem ex iure Romano paulo ante motam consideraverimus. sem c suere aes populo fasces submittere, de provocatiotic ira a se cinacedere Sae- pc tamen ea inciderunt tempora, ut hac hcentia data non potuisset aia Resp. Itaque quotiescunque gravius periculum imminerer, Diatorem dicebant, a quo non erat provocatio. Posteaautem Ouce-
is retispi ine non Iicuit appetiaiM Argumento est, quod Cicero prim i Philippica in eo M. Antonium roprehendit, quod rellisset, ut de vi & Majestate damnati ad populum provocarent, si velletit. Hec, inquit, utrum iisdem lis
est, an legum uinndis tum Z Et posteal id anitur, id rireturninium magistratuum potestatem adsis traherent, Iaxarunt se It/gnoscebat, quam a magistratibus provincialibus provocationem
esse voluerunt1 Iterum autem necessitas eos coegit, cer tim atque damnatinunt, puniri publice interest, item quigravior idelictorum convicti, vel sponte consessi, recipi prohid eruPIQuod sortassis secutus CarolusMagnus est, inte; et his Ieges Capitu. lares haec habetur 3ὶ : Homicidae , adineri, via ei conuigi. appellare volgerint, nouaudiantur. Qxiaelex quanquam in Graia