장음표시 사용
181쪽
1rt, B. Lan franci Archiepiscopi Cantuar.
bus , miraculis. 1 . 1 f. Quid est enim quod minus habuistis prae caeter in Ecclesiis, nisi quod ego ipse non grauaui vos, mestra accipiendo ' 16. Donata
ironice in mihi hanc iniuriam , quia vestra non accepi. I7. Ecce , tertio hoc paratus sum venire ad vos , & IS. non ero grauis vobis , vestra accipiendo. Non enim causea in quaero quae vestra sunt, sed vos tantum. 1 . Nec enim debent filij parentibus thesaurizare , quia pater vester sum Patres autem bona filiorum quaerere non debent, nisi ut eos aedificent: sed parentes filiis.
ao. Ego autem non quaeram vectra ,sed libentissime impendam mea et obis,
G superimpendar ego ipse pro animabus vestris saluandis licet plus vos diligens , minus diligar , quanto magis vos diligo , tanto minus a vobis, quam ab alijs Ecclesiis. Responsio. Sed esto , ego vos non grauaui, scilicet perme: sed
cum essem astutus, dolo vos coepi, per meos. 2 i. Numquid per aliquem eorum , . quos misi ad vos, circumueni vos non , stes hoc a partibus. Roagavi Titum, & misi cum illo fratrem Barnabam. Numquid Titus vos circumuenit 8 Nov. Nonne eodem spiritu, eadem voluntate, quod non faciunt deceptores , ambulauimus ' nonne iisdem vestigiis ' operibus. Olim putatis quod excusemus nos apud vos de hoc quod iam deceperimus vos, capsendo ve-ura , vel de aliquo crimine. Coram, teste Deo , in Christo, id est , in i ritate, loquimur: omnia autem , charissimi , quae facimus, id est, quod ,estra non accepimus, alia, propter aedificationem Vestram. 23. Timeo enim, ne forte cum venero , non quales, correptos, Volo, inueniam Vos & ego inveniar a vobis , qualem non Vultis , asperum , non parcentem timeo ne forte contentiones , aemulationes, ammossitates, dissensiones , detractiones, palam , susurrationes, clam , insationes , seditiones, sint inter vos egna & prodigia ic caeteras virtutes, ctim opus fuit, feci. Distat autem inter sigmina, S prodigium & virtutem. Signum genus est prodigij. Virtus genus est virtus que . Virtus potest vocari omne miraculum. Signum illud tantum quod in quocumque tempore aliquid fgnificat. Prodigium quod in futuro tantiam.
i uid est enim) Superiorem sententiam probat. Nihil minus feci, ese. Quasi dicere per hoc liquet me nihil minus fe-' eisse aliis Apostolis: quia vos nihil minus habetis quam al1ae Ecclesiae, quae instruct sunt ab illis : quales enim sint magistri, probant Discipuli ; sicut omnia quae sine
I . AMBRO s. aDid es enim ) Ostendit non minus illos, sed amplius; quod gratis
illis Euangelium praedicauerit, quod nonnullis Ecclesiis concessum est , dicente Domino : Dignus es operarim mercede sua.
16. Donate mihi hanc ) Omnis stultu
boni est accusator. Vt hos ergo imperitos ostendat, veniam ab eis postulat eius
facti, de quo laude dignus est.
I . LANFR. Ecce tertio paratus sum Semel venerat ad eos , & alia vice paratus fuit . sed non venit: & hoc est tertio, quoad eos paratum se dicit venire. 18. Non ero grauis vobis Ne aiceretur ideo nunc venire , ut quidquid olim eis pepercerat, modo surriperet; dicit, non
ero grauis vobis; quia non quaero vestra,&. hoc est non grauabo vos.
trem se eorum significat. Carnales tamen patres sunt qui filiis thesaurigant. Nam spirituales dignum est, ut a filiis accipiant sumptus. Hic autem in tantum se probat
nolle accipere, ut transferat causam car
natis patris ad spiritualem. 1 o. Ego autem libentissime Dicit non solum sua pro salute eorum impendere, sed se etiam mori paratum. 2I. LANFR. Numquid per aliquem J Nequis dicat, tu quidem perte non gravastinos, sed callide per tuos. hoc remouet. 21. Quos misi ad vos ) Per nullum, inquit , quos ad vos miserim , decepi vos; quia neque per Titum , neque per Barnabam , neque per quemlibet alium decepi vos; nam semper idem fuit & hoc est quod dicit, nonne eodem sipiritu, &c. 23. Timeo enim ne forte) Facilius enim ad fidem veniebant, quod ab eis nihil accipiebat , dc si acciperet tutius peccarent; dc ideo dicit: timeo enim, &c.
182쪽
Commentarius in Epist. ad Corinth. n. lir
a . ne iterum cum Venero , ut prius audito crimine eorum , humiliet, conia
tristet me Deus, apud vos humiliaretur Apoctolus , si cum veniret, eos in comptos inueniret J Σ1. 26. & lugeam multos ex iis, qui ante peccauerunt,& non egerunt paenitentiam super immunditia , & fornicatione, & impudicitia , quam gesserunt.
et . AMBROSI Us. Ne iterum cum ve
nero Illis peccantibus se humiliari dicit: quia ut pius pater eorum peccato de
et 1. Et lugeam multos J Cum dicit ut lugeam multos , eis probat quosdam ex his egisse poenitentiam, quosdam non egisse. Quod Nouatiano aduersum est, qui dicit fornicatores non posse peragere poeniten
16. LANFR. Et non egerunt paenitentiam)Hinc comprobatur falsum esse quod peruerse intelligentes inconsiderate attestam tur Apostolum in Epistola sua ad Hebreos scripsisse, lapsos renouari ad poenitentiam non posse.
a. t Cce tertio apparatu hoc venio ad vos e in ore duorum , vel trium g testium stabit omne verbum, in quo non credam cuique excuseanti, nisi duobus, vel tribus tectibus excusetur. Praedixi, & praedico, 2. Vt pr sens, το-bis , 5 nunc absens iis , qui ante peccauerunt, & c teris omnibus , quoniam si venero iterum, non parcam , si sitis incorrepti. Scitis hoc quia et obis non parcam. 3. 4. An experimentum quaeritis eius, qui in me loquitur Christus exaggeratioJ qui in vobis non infirmatur, 3. sed potens est *indicare, mel miracula facere in vobis 3 c. Nam etsi crucifixus est ex infirmitate camnis . sed vivit ex virtute Dei, ex everbo Patris, ex quo assumptus est. Nam
probat si sim, ili, vel si minori J & nos 8. infirmi sumus in illo praedicando id est, ea parte, qua ipse e sed vivemus cum eo ex virtute Dei in vobis, quia nos effaces sumus in miraculis faciendis; vel puniendis vobis, sicut ille. In το-bis , id est , in consilentiis vestris. Vosmetipsos tentate, alter alterum, mel qui que seipsum , si estis in fide ipsi vos probate , ad hoc scilicet Christus habitat in vobis. An non cognoscitis vosmetipsos, in hoc, quia Christus Iesus in vobis est 3 nisi forte reprobi estis. Similiter ne diceretur ab illis repro-
I quod bis venerit , & tertia vice venturus sit; sed quod bis se praeparauit, di venire non potuit, sed hoc tertio apparatu venturus sit. 1. o praesens vobis in In primo aduentu suo in praesentia omnium bis praedixit quod subsequitur.3. AMBRO s. An experimentum) Proba.tionem quaerunt Christi loquentis in Apostolo, dum praeceptis non obediunt, Volentes probare si audet vindicare. 4. I ANFR. An experimentum quaeritis in Id est, vultis experiri saeuitiam meam Vindicando in vos' Christus loquitur, dicit ad exaggerationem. 3. AMBRO s. Sedpotens est in Potens est in his Christus, quia viderunt in nomine eius mortuos suscitatoS , daemones fugatos; haec omnia virtutis sunt , non infirmita
6. LAN pK. Nam etsi crucifixus es) Quasi aliquis diceret. Quomodo eum non infirmari dicitis, sed potentem esse , quem constat esse crucifixum T. Sea vivit ex virtute Dei j Viuit, id est. vigore & fortitudine plenus est. Sicut ad Hebraeos: Vivens est eni sermo Dei, se efficax ex virtute Dei, ex verbo Patris , ex quo seu tu est. 8. Infrmi sumus, Non est, inquit, mirum si Christus ex virtute diuinitatis potes
183쪽
n 8 B. Lans ranci Archiepiscopi Cantuar.
bus, dicit. Spero autem quod cognoscetis, quia nos non sumus reprobi. Notalumus vos esse reprobos , fed Oramus autem Deum ut nihil mali faciatis, non ideo ut nos probati appareamus, id est , habeamus quid in vobis corrigamus, sed ut 9. vos quod bonum est faciatis , quid in vobis corrigamus non habentes,
1 o. nos autem ut reprobi simus, quasi viles, magicterium amittentes. o. 11. Non enim possumus aliquid 13. aduersus veritatem edocendam , sed pro Veritate. 14. I S. Gaudemus enim , quoniam noS infirmi sumus, non reperientes quid in mobis puniamus ; vos autem potentes estis , bene agendo. Hoc & etiam oramus , vestram consummationem, perfecitionem. Ideo haec
absens scribo , vet non praesens durius agam , secundum potestatem Aposto latus, quam Dominus dedit mihi in aedificationem , & non in destruetionem. De caetero , Fratres , gaudete, perfecti estote , exhortamini, idem sapite, pacem habete , & Deus pacis, & dilectionis erit vobiscum. Salutarate inuicem in osculo sancto. Salutant vos omnes sancti. 16. Gratia , re
demptio, Domini nostri Iesu Christi , & charitas Dei , Diles tio Dei Patris, qui misit nobis saluatorem , & communicatio sane hi Spiritus sit cum omni-
lus vobis. Am Cn. est ; cum nos infirmi ex eadem virtute so res simus. In illo, id est in illa re in qua ipse infirmus sit; id est, in carne: potest intelligi in illo, id est, in praedicatione. 9. AMBRos. Vos quod bonum eis in Orat
ut his bene agentibus, dum non auderent Corripere, ut humiliati, vel reprobi appareant; probati autem a Deo videntur, dum iudicant peccatores auctoritate concessa. Si ergo quos iudicent, non sint, cessante in his auctoritate, quasi reprobi vi
IO. LANFR. Nos autem ut reprobi ) Quasi diceret: Nos patienter portamus, si in conscientiis vestris reprobi sumus tantum , ut vos id quod bonum est faciatis. II. AMBRos. Non en possumus ) Hoc dicit, quia potestas non est data contra veritatem, ut arguant bene viventes; sed pro veritate, ut vindicent in eum, qui inimicus est legi S.I2. LANFR. Non enim postpumus aliquidi Reprobi volumus esse vobis benefacientibus , non enim volumus esse probi, potentes aduersus veritatem, id est , contra benefacientes. Vel ita: Non enim possismus aliquid aduersus veritatem , id est, non reprehendimus, nec damnamus in his qui
veri sunt, id est, qui bene faciunt,&reprehensibiles sunt. 13. Aduersus veritatem ὶ Contra iustitiam, id est, veritatem, mando posset si s. quandilli; bona facientibus, orationibus proficeret, Vt in conscientiis eorum probus appareret. Non iustum est, nec placer Deo, ut homo sanctus apparere quaerat, nisi propter id tantum, ut videntes bonum exemplum accipiant. I . Gaudemus enim Alia ratio cur nolit apparere probatus. IS. AMBRO s. Gaudemus enim J Hoe est
infirmari, non exercere potestatem. Hos autem optat fortes esse, ut bene Viuen tes,
vitia vincant;& prohibeant a se vindictam
I 6. t Gratia Domini nostri J Dilectio Dei misit nobis Saluatorem Iesum, cuiuS gratia saluati sumus: & ut possideamus hanc gratiam facit communicatio S. Spiritus. ω Hec enim dilectos a Deo,&saluatos a ilgratia Christi tuetur; ut trium perfectio, consummatio sit hominis in salutem.
184쪽
Commentarius in Epist. ad Calatas. 119
CUM INTERI ECTIS B. LAN FRANCI GLOSSULIS
Alatae, funt Graeci. Hi erbum veritatis primum ab Apostolo acce
perunt , sed post dicessism eius , tentati seunt ἀ falsis Apostolis, ut in
legem, fies circumcissionem 7erterentur. Hos Apostolus reuocat ad fidem everitatis: scribens eis ab Epheso.
i. I Aulus Apostolus Σ. 3. 4. non ab hominibus , ab aliis Apostolis ele- tus, neque per hominem , per hos misius vel Ananiam , vel Christum hominem tantum, sed per Iesum Christum, &Deum Patrem , qui suscitauit eum a mortuis: & qui mecum sunt omnes Fratres , Ecclesiis Galatiae. s. Gratia vobis & pax a Deo Patre, & Domino nostro Iesu Christo, qui dedit semetipsum scommendat Christum J pro peccatis nostris , c. ut eriperet nos 7. de praesenti seculo nequam , eculi nequitia , secundum voluntatem Dei , & Patris nos fri, cui est gloria in Lecula Leculorum , Amen. 8. Mi
1.π ANFR. Paulus non ab hominibus, dic. In aliis Epistolis data salute statim incipit a gratiarum actione: hic autem non , neque enim tales erant , unde redderet. rthosii λ- AUGUST. Non ab hominibus Qui ab capitis pri- hominibus mittitur, mendax est; qui per ' 6άi, ' hominem verax esse potest : quia Deusto. . . VeraX potest per hominem mittere. Prio- ad 'mitti- res ergo Apostoli a Deo per hominem missi sunt, per Iesum scilicet adhuc mortalem. Nouissimus Apostolus per Christum, iam totum Deum, id est, omni ex parte immortalem: Sit ergo eius aequalis auctoritas in cuius honorem implet clarificatio Domini; si quid habeat ordo temporis, minus ideo, cum dixisset se Deum, addidit: a ius ditauit illum. 3. AMBλOs. Non ab hominibus) Idipsum dicens diuidit, ut ostendat ipsi multitudi
ne narrationis, nullo modo illos verum dicere
q. LANFR. Non ab hominibus Quidam putabant illum non esse Apostolum mis stim a Christo, sed ab aliis Apostolis, aut
ab Anania: hoc abnegat, ut maloris au ctoritatis sit apud eos, quibus verbum Dei praedicabar. . Aucius T. Gratia vobis se pax Gratia ibidem. Dei est, qua nobis donantur peccata, Vt reconciliemur Deo. Pax autem qua reconciliamur Deo. 6. AMBRos eriperet ) Liberauit nos Christus a praesentis saeculi vita ; in qua multa de illis quae non conueniebant, fiebant. Constituitque in spe futurae vitae, quod nullo modo prcestare nobis lex valuit. . AvcvsT. De praesenti culo ) Saecu- ibid. tum praesens malignum propter malignos homines, qui in eo sunt, vocat. Sicuὴ malignam domum propter malignos inhabi tantes dicimus. S. AMBRos. Miror quod Conueniens principium nouitati factorum. Sic enim
positit, miror; quasi quia & res accidit,
185쪽
HO B. Lansi anci Archiepiscopi Cantuar.
xor quod sic tam cito s. IO. transferimini ii. ab eo , qui vos vocavit ingratiam Christi, in I 2.i3. I . aliud Euangelium: quod non est aliud, nisi sunt aliqui , dicentes aliud esse Euangelium, 13. qui vos conturbant , vel de carnalibus obseruantiis , quae non sunt aliud spiritualiter intellecitia, & volunt conuertere Euangelium Christi. 16. Sed licet nos , 17. aut Angelus si eos diaeisset tantum , inuidiae causa diceretur dixisse in de caelo euangelizet vobis p eterquam quod euangelizavimus Vobis , anathema sit. Sicut praediximus, & nunc iterum dico: si quis vobis euangelizaverit prς ter id quod ache stis , anathema sit. Praemittit anathemati lationem , ut facilius credatur. 18. 19. 2 o. Modo enim ΣΙ. hominibus suadeo , an Deo 3 An quaero hominibus placere 3 τt pseudo , aut persequenSVt prius ; sed non, subdit cur. Si adhuc hominibus placerem , Christi seruus non essem. 22. Notum enimi ad hoc quod dixit , non ab hominibus J vobis facto , Fratres , Euangelium, quod euangelizatum est a me, quia non est secundum hominem , humanam docili inam: a 3. neque enim ego ab homine qua criptum accepi illud, neque didici, sed per reuelationem Iesu Christi. 24. 23. Audistis enim con-
quae numquam fieri credebatui . 9. LANFR. Transferimini) Galatae isti, pars ex Iudaeis , pars ex Gentibus ad fidem Christi ab Apostolo fuerant conuersi i sed post dices sum eius venerunt pseudo praeci catores, qui eos qui ex Iu- casis conuersi fuerant, cogebat Iudaizare: eos vero qui ex Gentibus ad fidem venerant, elementa mundi adorare, dies &
Io. AMBROS. Transferimini) Non dicit, transducimini, sed transferimini , quasi exanimes aliquos , & qui animi motum
ii. Ab eo fui vos J Vr ne vi Jerentur IChristo tantum discedere, adiecit a Deo. I 2. LANFR. In aliud Euangelium ) Euangelium est bona annuntiatio ; praedicatio ergo illorum non erat Euangelium; quia
bona annuntiatio nonerat. Potest etiam
intelligi aliud Euangelium , obseruatio Iudaicae legis, quae ab Euangelio Christi non discordat, si spiritualiter intelligatur: hoc est enim quod ait: non t aliqui, id est, non desunt illi qui carnaliter &per
13. Aliud Euangelium in Evangelium non est diuersum nisi his qui spiritualiter intelligere nolunt. Vel illud non est Euangelium , nisi illis qui vos decipiunt: & illi tales anathematizarentur. Et hoc non dicit, sed ut exaggeret, apponit. I . AUGUST. In aliud Euangelium J Euangelium si est aliud praeter id quod siue
per se, siue per alios Dominus dedit ; iam nec recte Euangelium dici potest. IS. Qui vos conturbant ) Cum dixisset
conturbant vos , non dixit , & conuertunt , sed volunt conuertere Euangelium; sed manet firmissimum,&non conuerssem.
I 6. AMBRos. Sed licet nos Ostendit quod non se illis praeponat, sed ut Veritatem vindicat.
17. Aut Angelus) Hoc adiecit, quod neque loci dignitas, neque personae veritati
18. Modo enim Hoc dicit, ut ostenderet se , qui pro veritate huiusmodi verba deprompsit, nullius momenti eos, qui sibi
19. AvGvsΤ. Modo enim hominibus Sensus iste est , hominibus suadeo , & non Deo. Deo enim manifestati sumus : dc quia hominibus suadeo, quaero hominibus placere' si hominibus placerem , id est, placere quaererem, Christi seruus non es
2 o. I ANFR. Modo enim hominibus a- si diceret. Non adulando loquor, Ut placeam vobis; sed increpando leuitatem vestram, ut placeam Deo. M. Ho nibus suadeo an Deo ' Diceret quis, cur ita anathematigas ' ideo, inquit, ut suadeam me non esse participem, Vel persuaserem circumcisionis, ut pseudoapostoli. Vel ideo anathematizo , quia non suadeo, ut hominibus velim placere:& hoc sub interrogatione ita: aut quaro hominibus placere. 21. Notum enim vobis ) Ad hoc respondet, quod superius dixit: Non ab homini bus ; neque per hominem. 23. Neque enim ego ) Quasi diceret. Homo me non docuit: quia ego non didici ab homine.
et Audistis enim Exponit qualiter Euangelium acceperit per reuelationem
186쪽
Commentarius in Epist. ad Calatas. 1 iuersationem meam aliquando in Iudaismo, quoniam supra modum pei se quebar Ecclesiiam Dei, & expugnabam illam , & proficiebam in Iudais
mo, 26. supra multos coaetaneos meoS, eadem aetate , in genere meo, Iu- durorum, abundantius 27. aemulator existens paternarum mearum traditionum. 28. 29. Cum autem placuit ei, qui me segregauit ex utero matris meae, ab infidelitate nagogae, vel carnali parentela , & Vocauit per gratiam suam , ut reuelaret filium suum in me , ut euangelizarem illum in Gentibus: continuo 3 o. non acquieui carni , & sanguini , uel parentibus meis , neque veni Hierosolymam ad antecessores meos Apostolos: sed a bij in Arabiam de iterum reuersus stina Damascum deinde post annos tres veni Hierosolymam videre Petrum , non causa discendi, sed tantum videndi , & mansi apud eum diebus quindecim tantum , quibus non evideor posse didicis e : alium autem Apostolorum vidi tunc neminem , nisi Iacobum fratrem Domini. Quae autem scribo vobis i 3I. ecce coram Deo, teste Deo , quia non mentior. Deinde veni in partes Syriae, & Ciliciae. 32. Eram autem ignotus facie Ecclesus Iudaeae, quae erant in Christo tantum
autem auditum habebant: quoniam D ego Paulus J qui persequebatur nos aliquando , nunc euangeligat fidem Chrasti, quam aliquando expugnabat:
& in me clarificabant Deum.1s. AMBRos. Audistis enim) Dicendo de lege qualiter desudauerat, ostendit, quoniam legem non spreuit, ted quod melius
est, cognouit & elegit. 26. Supra multos Bene coaetan eos. Hoc enim maius si iuuenibus vela ementior Videbatur. 27. AvGusT. simulator existens Id est imitator traflirionum, quae erant contraxi Ecclesiae. Lex enim spiritualis est: multa autem tradiderant dissoluentes mandata Dei propter traditiones suas. 2 o. I ANFR. Cum autem placuit) Probat quia non accepit Euangelium ab omine:
nam neque post conuersionem, nec ante conuersionem. Ante conuersi em non
accepit ab homine, quia impugnabam illud , quod audistis. Post conuersionem non accepi, quia neque statim, quod est Inon acquievi , nec post tres annoS , nec post quatuordecim : post aliud tempus constat. Remouet illas partes de quibus suspicabatur.
29. AUGUST. Cum autem placuit) Segre-Ibidem: gatus de utero matriS quodammodo quisnquis a carnalium parentum consuetudine coeca separatur. Adquiescit autem carni& sanguini quisquis carnalisus propinquis carnaliter suadentibus assentitur.3 O. AMBROS. Non a quieui in Non dicit Apostolus , sed neque hominibus s. sed carni Z sanguini ; & dixit statim non exposui ; exposuit enim postea illis
3I. AVGvST. Ecce coram Deo j Iurat ita- Ibidem que . Iuratio quae a malo est non iurantis sed incredulitatis eius quae iurare cogit.
Nam ita intelligitur Dominum prohibuis. se a iurando s Vt, quantum in ipso est, quisque non iuret: quod faciunt multi ha
bentes in ore iurationem tamquam ma
gnum aut suave aliquid. 32. LANFR. Eram autem ignotus j Ab eis non accepi, quia cum cons et me iam prς- dicasse, eram illis ignotus facie, quia eram
. CAPUT SECUNDUM. DE inde post annos quatuordecim iterum 1. ascendi Hierosolymam cum Barnaba, Sed neque tuhic accepi assumpto & Tito. Ascendi
i. I ANFR. Asceni Ierosolymam) Ascen- dit quidem, non ut disceret; immo quia
187쪽
pipo capa ad Calat 1bidem ibidem.
1 1 B. Lansranci Archiepiscopi Cantuar.
autem secundum reuelationem e & , , cirem , s ab eis in Euang lio discreparem, contuli cum illis Euangelium , quod praedico in Gentibus, 2 se Orsum autem contuli Euangelium cum iis , qui 3. videbantur aliquid csse. 4. 3. ne forte in Vacuum currerem , aut cucurrissem, quod esset ,sii aliud , quam igi , praedicassem. c. Sed neque T. Titus , qui mecum erat , cum esset Gentilis ab Apostolis, compulsus es h circumcidi, non hoc ex arrogantia, sed propter subintroductos falsos fratres, qui subintroierunt explorare libertatem nostram, liberam praedicationem nostram, quam habemus in Christo lesu, 8. ut nos in seruitutem redigerent. Quibus neque ad horam cessimus subie- Chione, non arroganter, sed ut 9. 1 o. Veritas Euangelij permaneat apud VOS.
11. 12. Ab , mel de iis autem , 13. qui videbantur esse aliquid , s quales s serui, pauperes , peccatores j aliquando fuerint , nihil dicere mea interest.
I . Deus putabatur Euangelium suum ab Apostolis diuisum, propter hoc quia non fuit cum
Caeteris elemis , nec audierat a Christotideo dicit se diuina reuelatione veni fle, ut conferret cum eis Euangelium suum; nec amplius iuste posset reprobari. r. AvGusT. Seorsum autem ὶ Hoc non ideo famim est, quod aliqua falsa dixerit, vi seorsim paucioribus vera diceret: sed aliqua tacuerat, quae paruuli portare non poterant. Perfectionem ergo illius, opus erat ut scireyt caeteri Apostoli. 3. Videbantur j Carnalibus hominibus videntur esse aliquid . nam non sunt ipsi a
liquid: et sit enim boni ministri Dei, Christus in illis est aliquid.
. N forte in uacuu) Ne forte in vacuum curro, aut cucurri ' Quasi per interrogationem dictum intelligendum; Vt eX eo appareret non eum in vacuum currere, aut cucurrisse; quia iam attestatione caeterorum , nihil ab Euangelii veritate dissenti-xe approbatur.3. A MBRos. N forte in υacuum) Id est, ne quando existimarer proprium, quod iter exequi, & caeteris , postolis in conue
6. LANFR. Sed neque Titus) Voluerunt alii Apostoli ut Titus circumcideretur propter vitandum scandalum quorumdam fidelium, qui ex circumcisione crediderant; sed non permisit Apostolus eum circumcidi propter quosdam falsos Christianos qui
clam conuersabantur inter fideles, ut explorarent libertatem eorum , qua circumcisionem dc alias carnales obseruatias non
curabant; ad hoc explorabant, ut eam libertatem, cum aliqua calliditate destrue rent, & legales obseruantias persuade
. Titus qui macum erit j sed neque tunc accepit. Et hoc est quod dicit: non fui subditus illis ι quia nec etiam Titus. aminori Sed ramen non fuit hoc ex arrogantia, sed propter falsos fratres. Libertatem vero dicit, quia libere praedicabar, negligens carnales obseruantias. Quidam autem falsi venerunt, ut viderent an ipse Hierosolrmis consentiret legis obseruantii S. 8. AvCvsT. Vt nos in feruitutem J Id est , Ibidem ut iam circumcissionem ipsius, etiam Pauli adtestatione, tamquam saluti necessariam praedicaren P. 9. AMBRO s. Veritas Euangeli Id est ut sit euidens probatio Euanget tum nostrum praedicatum esse; cum aduersarios s neque quando apud illos eramus P non pertimui
Io. Ab his autem ) Hoc dicit, ne vane
Videatur contra maiores se extollere:& est interiacens, ab eo loco ubi dicitur: Sed neque Titus , vsque ad locum: Mihi autem videbant usi se aliquid. II. I ANFR. Veritas Euangeli, Veritas Euangelii est, sine circumcisione & aliis legalibus mseruantiis moralia Dei praecepta cum fide obseruare. ar Ab his aut mὶ ordo. Qui autem videbantur ab his esse aliquid, Petrum lcIoannem & Iacobum significat; quia maioris inter caeteros A postolos dignitatis erant, quos paulo post columnas vocat. Dicit ergo nihil ad se pertinere, ostendere quales dc loco de scien tia ante vocationem fuerint. Non aliis Apostolis derogat; sed quia Galatae alios Aposistos ultra modum magnificabant huic Cos praeferenteS,atque ideo auctoritatem huius viliorem habentes: ostendit se aequalem esse eis, &doctrinam Euangeli j ab eis non accepisse. 13 s Sui midebantur essee atiquid in Ne quis diceret eum debere eis consentire, quia meliores eo fuerunt, quia non persecuti sunt Ecclesiam, sicut ille : ad hoc responder
188쪽
Commentarius in Epist. ad Galatas. Ira
1 . Deus enim personam hominis non accipit , sed ex omnibus accipit ore dentes J mihi enim, 13. qui videbantur esse aliquid , nihil contulerunt, profuerunt. Is . Sed econtra cum Virissent quod creditum est mihi Euange lium ptaeputij, Gentium, sicut Petro circumcisionis . qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, Iudaeorum , operatus est & mihi inter Gentes) & cum cognouissent gratiam, quae data es mihi, Iacobus,& Cephas, & Ioannes, qui videbantur columnae esse I p. dextras dederunt
miles, & Barnabae 18. Societatis , signumsocietatis , et concordiae euangelicae . vi nos iii Gentes iremus, ipsi autem in circumcisionem, Iudaeam tantum hoc addiderunt ut pauperum euntium Hierusalem memores essemus : quod
etiam sollicitus fui, cum pri uisemsollicitus, hoc ipsum facere. Alia com
mendatio. I . 2 O. Cum autem venisset. Cephas Antiochiam, Σ1. in faciem , palam , ei restiti, quia reprehensibilis erat. Ostendit non esse sibi magistram, cum restitit. Prius enim exponit unde reprehensibilis , quia cogebat Gentes iudaicit re , in eo quod magis inhaerebat Iudaeis. quam venirent quidam ex Iudaeis conuersiis a Iacobo , cum Gentibus conuerss edebat Petruso cum autem conuersi a Iacobo venissent Antiochiam , subtrahebat , & se gabat se Petrus a Gentibus , timens eos , qui ex circumcisione erant. non enim
ita credebat faciendum, id esti, circumcidi ,sed ne feret in Ecclesia discordia ) Et
simulationi eius ulabat enim Petrus non esse comedendum cum Gentibus Jconsenserunt caeteri Iuctiei ita ut & Barnabas duceretur , consentiret, ab eis in illam simulationem, it no ent communicare cum Gentibus. Sed cum
vidissem , quod non recte ambularent ad veritatem Euangeli j , dixi Ce
det , non ex inuidia, sed ut sie commendet, id est, sua praedicatione : dicitque ; ab his autem qui videbantur esse aliquid, id est . hi qui videbantur esse aliquid, licet possem
dicere quales, scilicet viles, & , ut ego, peccatores essent, nihil tamen mihi con
I . Deus personam hominis non accipit Hoc ideo dicit, quia reprehendebatur quod prius persecutus fuerat ECclesiam,
quasi hi qui modo sunt iusti, de sancti &magni apud omnes non fuerint, sicut ego, peccatores. Et hoc inde, quia Deus non est acceptor personarum. Similiter ego quamuis persecutor fuerim , non debeo a vobis vilipendi. abidem. IS. AUGUST. ui videbansur J Petrus de Iacobus & Ioannes honoratiores caeteri Serant; quia ipsis se in monte Dominus ostendit, in significatione regni sui cum ante sex dies dixisset : sunt quidam de his
stantibus, qui non gustabunt mortem donec videant Filium hominis in regno Pa tris sui. Ibidem. sed econtra cum mississent) Id est, e- Contrario pro reprehensoribus approbatores perfectionis fuerunt. Potest & scesse ordo , sed econtra ut nos quidem in
Gentes iremus, quae sunt contrariae circumcisioni.
Apud Bed. I7. Dextras dederunt mihi) Dicit venisse se Hierosolymam & Euangelium cum Apostolis contulisse , dextras sibi datas fuisse, id est, concordiae signum consonantiae, quod ab eis qu. ae sibi didicerant, in nihilo discrepabat.18. LAN p x. Barnabae societatis ) Per hoc ostendit se Discipulorum Christi non fui se Discipulum; alioquin non se socium vo
19. AVGVsT. Cum venisset Cephas) Ne- spist rybiaque enim negamus in hac sententia fuisse H i . Q. iam Petrum , in qua & Paulus fuit; non itaque tunc eum quid in ea re verum esset
docebat; sed eius dissimulationem , quλGentes iudaizare cogebantur , arguebat. Non ob aliud nisi quia illa omnia sic simulatoria gerebantur, tamquam verum esset quod dicebant illi qui sine circumcisione prixpuiij, atque aliis obseruationibus Vmbrae futurorum, putabant credentes sal uos esse non posse. 1o. LANFR. Cum autem venisset, O c. JItem probat quia nec Antiochiae, a Petro Euangelium accepit, quia restitit ei, erat enim reprehensibilis. 13. In faciem ei rectiti) Vtile non esset, quod palam nocebat, corrigi in occulto: praesumendum namque erat de charitatis infirmitate tanti Apostoli. Vel ideo sfi mi in b.
quod quidam subinducti insidiabantur ,
qui referrent Paulum non esse ausum ar-
189쪽
la 4 B. Lan franci Ar Cthiepiscopi Cantuar.
phae coram omnibus , ΣΣ. si tu cum Iudaeus sis , Gentiliter vivis, & non Iudaice : quomodo Gentes 23. Cogis Iudaizare assumptio. Nos natura Iudaei, tu, ego , e . dc non ex Gentibus f secilicet sumus , gentili tir vi Mimus quod est, o nos in Christo credimus J 23. peccatores, qui peccatores τoca-ιantur. Scientes autem quod non iustificatur homo 26. ex operibus lectis,
iussi per fidem tantum Iesu Christi; & nos in Christo Iesu credimuς ut iustificemur ex fide Christi, & non ex operibus legis propter quod quia ex
fide Christi tantum ) ex operibus legis non iustificabitur omnis caro. Hucusque interpositio , verba Apostoli ad Petrum. 27. L8. Quod si quaerentes iustificari in Christo tantum , inuenti sumus & ipsi peccatores, 29. nunquid
Christus peccati minister est mtique , sisit illud. Absit, ut Christus ministersit peccati. 3 o. 31. Si enim quae destruxi , in lege esse iustificationem,
iterum haec reaedifico praeuaricatorem me constituo, non credens quod dico,
id est, per legem iusti cari. ude hoc ' Restondet cur; quia quae destruxi, constituo. 32, 33. 3 , Ego enim per legem stiritualem , legi mortuus sum , ut
suere Petrum ; & circumciderentur. 21 Si tu cum Iudam ) Gentiliter uiue bat; quia indisserere cum omnibus edebat, de neminem immundum putabat. Probatantem quia cum sit Iudaeus, & ramen gent liter vivat, non debet Gentes ad Iudais muni cogere. Est autem in libro totus SyllogisDus praeter conclusionem. α3. Creu iudaizare Exemplo suo Gentes iudaizare cogebat Petrus. & ritum Iu-dςorum sequi, quando ipse in pr sentiam eoru qui ex Iudaris crediderant, a consortio Gentiliti more Iudaico se subtrahebat.
Exposit. c. 1 . AUGUST. Et non ex Gentibusὶ Pec
ad citi Cato rum Nomen Gentibus imposuerunt Iudaei iam vetusta quadam superbia, tamquam ipsi iusti essent; videntes stipulam in oculo alieno, & non trabem in suo: sicut interest inter irridentes δί irrisores;
inter murmurantes, & murmuratores; in
ter scribentes & scriptores,& caetera similia : ita scriptura peccatores appellare consueuit valde iniquos, S peccatorum
11. I ANFR. Peccatores Generali vocabulo peccatores vocat Idololatras.
16. Ex operibus legis) Ex operibus legis, non: nam si hoc es et non in Christo tantum esset iustificatio, sed in Christo tantum est. Si in Christo tantum non est iustificatio, peccamus qui deserentes legem, quaerimus tantum in Christo iustificari: sed hoc non est; nam si hoc esset, quod
peccarem US quaerentes tantum iustificari
per Christum, Christus minister esset peccati; sed hoc absit, vi Christus sit minister
peccati; ergo non peccamus quaerentes in Christo tantum iustificari. Quod si verum est, ergo ex operibus logis non iustificabitur omnis caro: nam si hoc dixero,praeua ricatorem me constituo , qui legem deseruerim, quam iustificantem concedo. 27. AMBROS. Euodsi quaerentes Est ob scuritate inuolutus intellectus. Vult autem dicere , quod secundum legem non iustificemur: accessimus ad Christum quasi per eum iustificandi. Si autem hac spe
in eum credentes inuenimur peccatores, quia legem non custodimus, videtur ad
uentu suo peccati ex titisse prouisor. 28. AvGVs T. P od si quaerentes J An forta ibidem te quia in Christo voluerut iustificari , peccaueruntὸ Quia si iusti erant, utique aliud quaerendo peccauerunt. Sed si ita est, ergo Christus minister est peccati. 29. LANFR. Nunquid Christus Ex persona infirmorum hoc sibi dicit. Dixit Iudaeos superius non esse peccatores: & po stea subintulit, quod etiam ipsit iustificantur ex fide Iesu Christi; sed omnis qui iustificatur, in peccato fuit. Videbatur ergo male intelligenti, ut Christus peccata s intestita prius ministraret; ut per fidem & gratiam suam postea vivificaret. '3o. Si enim quae destruxi Quasii diceret, hanc quaestionem sepe mihi oppositam
destruxi; quam si iterum aedifico , men dacem & praeuaricatorem me constituo. 3I. AI CVST. Si enim quae destruxi De Ibidem.
struxit aurem superbiam gloriantem deoperibus legis, quae destrui & deberet &posset, ne gratia fidei videretur non ne cessaria; & ideo praeuaricator est, si rursus illa aedificat, dicens quod opera etiam legis sine gratia iustificant ; ut Christus peccati minister inueniatur. r. AMBROS. Ego enim per legem ) In ipsa enim lege praedicatum inueni Christum, cui credens, mortuus sum legi. 33 AvGVsT. Ego en per legem J Quia ibidem.
190쪽
Commentarius in Epis h. ad Calatas. ias
Iudaeus fuerat, & tamquam pςdagogum legem acceperat. Hoc autem agitur per pedagogum , ut non sit opus p dagogo: sicut per ubera nutritur infans, ut iam v-beribus non indigeat. 3 . LANFR. Ego enim per legem) Adsuperiora probanda redit. Dixit superius quod ex operibus non iustificatur omnis caro; & hoc probat dicens se mortuum legi suae per legem Christi, ut Deo vivat: frustra enim moreretur legi suae ut Deo viveret, si per eam iustificari posset, cum nihil sit aliud Deo vivere, quam in conspectu Dei iustum esse.
Deo uiuam : 33. Christo, sequendo eius vestigia , confixus sum cruci. 36. Vivo autem , iam non ego ut prius , vel qui fui: 37. 38. Vivit Vero in me Christus , quoniam vitam i ius immortalem sperat. Exponit. Quod autem nunc vivo in carne : in fide vivo Fili j Dei, qui dilexit me , s commendati& tradidit semetipsum pro me. Ideo. 39. o. Noli abi jcio gratiam Dei. 4 I. 42. Si enim per legem iustitia , non per mortem Christi, ergo 43. gratis
Christus mortuus est. 31. Christo cruci xus P Id est, cum Christo crucifixus sum ; sicut ille carne, ita ego vitiis & concupiscentiis. 36. AMBROS. Viuo a tem Quia in baptismate , mortis & resurrectionis forma impletur. Ea quae ipsa re futura sunt, facta iam diciti quia eorum habet spem. 37. Vivit vero in me Christus Quoniam illius vitam mortalem spe vivit. 38. AVGusT. Vivit υero in me Christus )V1uit vero in me Christus quid ergo ' Nega te, noli tu ipse vivere in te. Quid est noli tu viuere in te ; nisi facere voluntai tuam ; sed illius qui habitat in 39. Non abjeso Si ergo me Christus d1lexit , & tradidit semetipsum pro me; non irritam facio gratiam Dei, ut dicam per legem esse iustitiam34o. LANpλ. Non abjcio J Quamuis, inquit, Iudaeus sim, &obseruantia legis videar esse iustus; non tamen abi jcio gratiam Dei, id est, remistionem peccatorum
per fidem Christi. I. Si enim per legem 2 Ad superiora item
probanda redit; quia ex eribus legis non iustificatur omn caro, sec. Contrariam partem ad inconueniens ducit
huc probat per legem non esse iustitiam: nam si hoc esset, non esset per Christum, etsi non esset per Christum . mors Christi gratis fuit, id est, cassa: cum nullum fructum attulerit. Inter diffinitionem & di D
3. Christus gratis mortuus es ) Ad hoc
Christus mortuus est , ut cre)entes in se iustos facerer. Gratis ergo mortuus est,
si legalis obseruantia iustos facere pos
O Insensati Galatae , quis vos fascinauit tenere res, m imbecilles dia
cunturfascinari non obedire Veritati, et. 3. 4. ante quorum Ocul OS
2 teriectum est ab eo loco, usque ad hunc, solum a vobis volo, sec. Poterat enim dicere : hoc solum volo a vobis dis
z. Ante quorum oculos Praescriptus est& in vobis crucifixus: vult quidem dicere; quod cum multo affectu verba crucis au distis, ita ut ante oculos nostros depinge-