장음표시 사용
191쪽
116 B. Lansi anci Arcthiepiscopi Cantuar.
Crediderant reuocando, 8c auferendo illi scriptus est , id est, damnatus & crucise possessionem suam, id est, eos in quibus Nus erat, id est, contemptui habitus; puta gratia fidesque inhabitat. tantibus eis per fidem ipsus non iustifi- . LANFR. Ante quorum oculos) Ante o- Cari hominem, sed per Ubseruantiam te, culos mentis eorum Iesus Christus pro- gis.
3. Iesus Christus praescriptus est , damnatus est , dum vos heredita, sua sub-tnahimini sibi, in vobis crucifixus 3 isses ipse exhereditatur cruci xus pro mobis, - habentes in memoria isum esse passum pro vobis. c. Hoc solum a vobis volo discere. 7. Ex operibus 8. legis spiritum accepistis, an ex auditu fidei ΘEx hoc itique. Sic stulti estis , s. ut cum spiritu coeperitis , nunc carne consummeminia Spiritualiter vivere incoepistis, ad carnales οὐ eruantias redent
tis. Ergo quia fidem non habetis, Tanta passi estis 1 o. sine causa 3 si tamen sine causa. Repetit quae dixit; ex operibus legis h iritum non habere , sed ex e , quia Abraham, c. in Qui ergo tribuit vobis spiritum , & operatur virtutes in vobis ex operibus , propter opera, legi S , an ex auditu , propter auditum , fidei tribuit hoc 3 Sicut scriptum est : probat si Abraham per isdem i Abraham credidit Deo, id erit, fidem habuit, ex ea iustitiam, & re-hutatum est illi ad iustitiam. 11. Cognoscite ergo quia qui ex fide sunt, ij unt fili j Abrahae. Prouidens autem scriptura, ex fide iusti sint , nam Scriptura dicit Geneseos 12. quia ex fide iustificat Gentes Deus o praenuntiauit Abrahae e quia i Σ. benedicentur m te , in tuae fidei imitatione ; vel in eo, qui nascetur ex te, id est, Christo , omnes Gentes. Igitur , quia scriptura tegatur , qui ex fide sunt, benedicentur, id est , ius cabuntur , cum fideli sicut fidelis Abraham. 13. Quicumque enim ex operibus legis sunt, sub maledit o sunt. Scriptum est enim , in Deuteronomio 27. huius propositionis pr. misa est ab authoritate J 14. Maledictus omnis, qui non permanserit in omnibus assumptio, conclusio J quae scripta sunt in libro legis, ut faciat ea.
Ibidem. S. AVGVsT. Iesus Christus praescriptus J Α- liter Iesus Christus praescriptus est crucifixus , addidit, crucifixus, ut hinc eos ma a 'moue- xim E - moneret; cum conssiderarent quo pretio emerit possessionem , quam in eis amittebat.
abidem. 6. Hoc solum a vobis in Hinc incipit demonstrare gratiam, quemadmodum gratia fidei sussiciat ad iustificandum sine ope ribus legis. 7. I ANFR. Ex operibus legis spiritum a re istis) Si spiritum habetis ex fide quod iam probauerat, & ideo dicit, ergo virtutes habetis ex fide, quae sunt causa iustitiae, id est, ipsiam iustitiam habetis ex fide; sed hoc est, ergo illud. Illis sunt virtutes ex fide, quia iustitia fuit Abrahae ex fide: nam
scriptum est, &c. Habet autem pro paribus virtutes & iustitiam; quorum alterum alterius causa est.
8. Spiritum accepistisJ Spirituales gratias
acceperunt credentes , non opera legis facientes.
9. Ut cum spiritu creperitis Cum spiritu
coeperitis velut spiritualiter, vel legem s Vivere. spiritualiter intelligere nunc carne, id est, carnali vita, vel lege carnaliter intellecta. Consummamini, coniunctivum a consumor, consumeris ; id est, pereatis, Consummamini , indicatiuum a consummor, consummaris; id est, vitam finitis; utraque enim in hoc loco scriptura reperitur. Io. Sine causa ) Sine causa, id est, inutiliter patitur , qui fidem Christi non ha bet 11. CODoscite ergo Quia Abraham ex fide 1ustus ; & omnes ex fide tantum iusti
quod est aequi pollens hi sunt si si Abrahae D. AMBRos. Benedicentur in te) Hoc est tecum , & communicabunt tibi benedictionem.
IJ. LANFx. quicumque enim Quasi diceret , aut ex fide est benedictio, aut ex operibus: sed ex operibus non est ex illa enim benedictio ex fide igitur. I . AMBROS. Maledictus omnis) Lex omnem, qui super lignum pendet, existimat
192쪽
Commentarius in Epist. ad Calatas. ia
Ergo repetit locum a contrario J Quoniam autem in lege nemo iustis extur apud Deum, manifestum est quia 1ustus i 1. ex fide vivit. Diceret alia' i, x elisi es , sic iustitia ex lege. i 6. Lex autem non est ex fide tu es, lex non praecipit credere , ed facere et sed ex re in qui fecerit ea , auae ut in lege , tu et iii illis. 17 Christus nos redemit de maledicto legis 18. factus pro nobis maledic im, id est, maledi tus si Iussicis , et facilus mortalis
v ponit causeam pro effecitu. quia scriptum est probat Christum rivis e malZ-
uictum : nam omnis qui pendet in ligno: hoc non scriptum est ) maledictus omnis qui pendet in ligno ad hoc fui Chrictus maledictum vim Gentibus19. be nedictio, iustifcatio , Abrahae persidem fieret in Christio Iesu, ut Eo. pollicitationem spiritus , id est , iustificationem si piritu promisiam , accipiamus
per nitem. Fratres secundum hominem dico ) tamen s . simili homini,
21. confirmatum prius testamentum nemo spernit, destruit, aut superor
dinat , aliud. Est tunc aliquod testamentum alicui a Deo confirmatum ' ea inquit, Abrahie,'femini eius. Abrahae dictae sunt promissiones, & se mi ni eius. ΣΣ. Non dicit ; & seminibus quasi in multis , quoκ dicit seminim non seminibus , notat initatem Ecclesiae , cui promisito facita est hoc iicit propter eos , qui schismata faciebant , sed quasi in uno Σ3. 14. Et scilicet, semini tuo , qui est Christus. as. Hoc autem, sidem, Veli am pro
male dichum ; eo quod huiusmodi poena illis statuta qui multis rei inueniuntur. is . LANFR. Exsiam iuit) Si iustitia non est ex lege , est ex sola fide. 16. Lex autem non es) Id est, fides Christi non permittit legem Iudaeorum seruari: vel lex dc fides non concordant. Sed
ieκ dicit, qui fecerit; non dicit qui credi
17. Chrsus nos edemit de maledicto Dicis quia omnis qui non permanserit in his quae sunt scripta in libro legis est maledictus , ita & tu qui manes. Ad hoc respondet, Christus nos redemit , sec. bidem. I 8. AUGUST. Factas pro nobis) Ea parte mortali pependit in ligno. Mortalitas autem unde sit notum est credentibus. Ex poena quippe est, & maledictione peccati primi hominis quam Dominus suscepit,& peccata nostra pertulit in corpore suo super lignum. I9. I ANFλ. Penedictio Abrahae feret) Probat quia fides, non lex, dat iustitiam. Nam si lex iustitiam daret, ea testamentum fi dei A brahae ad nos factum destrueret: Sed lex illud destruere non valet: nullum enim posterius testamentum destruit primum; sed testamentum fidei est prius. lex posterius. Haec assumptio est in libro ita; hoc
autem dico testam nium confisirmatum a Deo,
G c. Probat a simili in libro , quia nullum posterius testamentum destruit primum ; quia in humana consuetudine ita est, quod posterius testamentum non destruit primum , mortuo eo qui fecerit : Schoc est secundum hominem dico. Quod autem interponit, Abrahae dictae funt pro . missiones : Ad hoc respondet quod quaereret, si quod testamentum a Deo sit alicui confirmatum , dicens , hoc Abrahae factu esse, id semini eius, qui est Christus. Lo. Pollicitationem spiritus Id est, promissionem spiritus, quem se darurum promisit credentibus Vel iustificationem , quam Spiritus sanctus credentibus pollicitus est, dicens: In femine tuo, sec. 2I. Confirmatum testamentum Testame- tum inquit, hominis de rebus suis nemo spernit: multo igitur minus testamentum
Dei, per quod omnes gentes in semine Abrahae benedicendas esse testatus est, spernendum est 11. Non dicit oe feminibus J In promittendo non dicit Deus in seminibus tuis benedicentur omnes gentes , sed in semine
13. AVCvs T. Et semini tuo J Depopulo Israel nata est Virgo, & peperit Christum; Et eeee in Christo benedicuntur omnes gentes: Quid verius 8 Quid certius ρ Quid apertiusΘa . In semine tuo Et quia & nos ad id Ex t 'r pertinemus , quod est Christus nobis si mul incorporatis & illi capiti cohaerenti bus, unus est Christus, & quia & nobis dicit; ergo Abrahae semen estis , secundum
promi ionem heredes. Si enim unum est semen Abrahae; & illud unum semen Abrahae non intelligitur nisi Christus: hoc semen Abralue sumuS noS: hoc ergo totu, id est, caput & corpus, unum est Christus. 2J. I ANFR. Hoc autem dico ordo. Dico
193쪽
11 8 B. Lansranci Archiepiscopi Cantuar.
mi sionem, dico, testamentum confirmatum a Deo: ipsa Dei immutabilitate post fas tam a Deo promissionem, clisam dicit prius testamentum: quae post quadrino entos, & triginta annos facta est lex, non irritum facit ad euacuandam, promissionem , mi evacuetur dei testamentum, quod esset, si haereditas gloriae, non esset in charitate. 26. Nam probat si ex lege haereditas , 27. iam non expromissione lassumptioὶ Abrahae autem per repromissionem, per fidem, donauit Deus, scilicet haereditatem. Obi editio. Σ8. Quid, ad quid, igitur lex est posita 3 Responsio. 29. Propter transgressionem sne quis faceret ultra quod aciendum esset j posita est , ilicet lex , 3 o. donec Veniret 3I. semen , CUI promiserat. Deus iustitiam , vel benedictionem , ordinata lex per Angelos in manu , poteJate mediatoris , Christi. 32. Mediator autem , ne duo intelli gerentur , his bdit, UniuS non est 33. Deus autem unus est. 3 . 3J. Lex ergo
aduersus promissa Dei 3 Absit. 3 6. Si enim data esset lex , quae posset vi
m lem lex quae post quadringentos & triginta annos facta est , non facit irritum hoc testamentum. Si enim soli obseruantes Iudaeorum legem in semine Abrahae benedicerentur; ex quadam parte irritum factum esset testamentum Dei, dc euacuata promissio eius, qua omnes gentes in semine Abrahae benedicendas esse promist.
16. Nam si ex lege haereditas) Benedictio
vel haereditas per fidem tantum accipitur: non enim per legem, quia lex testamentum fidei a Deo ad Abraham prius confirmatum non destruit, ergo si lex non destruit testamentum fi dei non dat benedictionem, vel haereditatem. Sed non destruit hominis testamentum confirmatum, aliud testamentum posterius factum, a simili: hoc simile praemittitur propositioni probandae , quod lex non destruit testa mentum , quod ita est in libro : Hoc au
27. Iam non ex promisit one) I d est, si hi soli qui legem Iudaeorum Obseruant, ha redes sunt; iam non datur haereditas secundum promissinem D ei, quae de omnibus dicit.
18. AususT. Quid igitur lex ' uidi- gitur lex ξ Quasi, quae utilitas legis 'prae- uaricationis gratia posita est; hoc est quod
alibi dicitur lex enim subintrauit, Vt abundaret delictum, praeuaricationis gratia possita est. Unde humiliaretur ceruix superborum multum sibi tribuentium, ut liberum arbitrium sibi putarent posse sum-cere ad iustitiam. 29. AMBRO s. Propter transgres iones) Superbienti populo lex posita est , ut quoniam gratiam Charitatis nisi humiliatus accipere non posset, transgressione humiliaretur, ut qu ereret gratiam.
o. L A N F R. Donec veniret semen cui Deus Pater haeredstatem totius mundi promiserat Christo, sicut in Psalmo: postula a me, se dabo tibi gentes,s . . 3I. AVGusT. Semen cui promisit) Semen cui promissum est, populum significat credentium.
32. AMBILO s. f Mediator aut Si Filius Dei naturali aequalitate manere Vellet, ne se exinaniret formam serui accipiens, non
esset mediator Dei & hominum ; quia ipsa Trinitas unus est Deus. Sic itaque unicus Filius Dei mediatorDei &hominu factus est, cum Verbum Dei Deus apud Deum& maiestatem suam usque ad humanam deposuit; & humilitatem humanam usque ad diuinam subvexit; vv mediator inter Deum & homines homo. 3b. I ANFR. Deus autem unus est uia Christum diYit Dei videlicet & horni num, & Christus est, videbantur esse duo dij, sed absit: Unus enim Deus, Pater, dc Filius, & Spiritus sanctus. 3 . c Lex ergo aduersus promissa Dei Item probat quod lex non dat hereditatem, vel promissionem, vel benedictionem: nam silex daret, promissio, id est, fides non daret; sed promissio tantum dedit Abrahae haereditatem ; ergo lex non dat hereditatem : quod est , rex ergo aduersus promissa
3Ν. AvGusT. Lex ergo a uersusὶ Replicat ipsam quaestionem. 56. I ANFR. Si enim data esset lexὶ Item probat. Lex non dat haereditatem, quia non dat vitam ; quia silex daret vitam, daret & iustitiam a pari) sed non dat iustitiam : quia omnia sunt sub peccato apud Iudaeos, quia scriptura dicit: ergo lex non dat iustitiam sa relatione in ergo nec vitam a pari) ergo nec haereditarem dat . lex. Ergo per fidem tantum datur haereditas, vel promissio , vel benedictio, vel vita: omnibus his etenim utitur ut paribus.
194쪽
Commentarius in Episti ad Calata s. Qu
in si care , veta ex lege esset iustitia. 37. 38. Sed conclusit scriptura omnia ub peccato ut promissio ex fide Iesu Christi daretur credentibus. Obiectio alum ergo data est lex ξ Prius autem quam veniret s des, ante Chri Z ata tib ege custodiebamur 39. conclusi, ne 'ultra quam decet faceremus
lma custodiebamur, quod est in cium paedagogi ) fuit in Christo: ut ex fide
rustificemur. At ub1, nato Christo , venit fides, iam non sumus constricti sub paedagogo, viserui. O. 4 I. Omnes enim Filii Dei estis perfidem rauae est in Christo Iesu. Ostendit cursideles Fili, Deisint. Quicumque enim ui Christo baptizati estis, Christum induistis. 42. Non est Iudams, neque Graecus non est disserentia Genti, o non est semus, neque liber: et conditionis non est masculus neque femina et sexus J 3. Omnes enim vos unum estis C e . . Si autem vos Christi : sim Christum , innuit , credatis , spiritualesemen Abrahae sis, imitando eum A pari s. . eroo se
38. LANFR. Sedeoncust scriptura Conclusit lex omnia sub peccato; vel quia per fee e nullum malum liberauit a peccato: vel quia tamen dissicilis data est; ut cum impleri non posset, praeuaricatores OmneS
est, constricti timore velut serui eramus in expectatione eius fidei, quae reuelanda erat in aduentu Christi. O. Omnes enim Filiρ Dei) Probat quia non sumus serui sub paedagogo lege: nam
liberi id est , fili j estis , quia Christum
1nduistis, id est eius opera facitis. Omnes enim baptigati Christum induunt ; sed vos estis baptizati , ergo Christum induistis. Item quod omnes baptizati Christum
induunt: nullus enim excipitur : & hoc est non Iudaeus , scilicet exceptus, neque Graecus, sec. ergo qui baptizati estis, Christum induistis : hoc est , Omnes enim vos unum estis.
I. AvsvsΤ. Omnes enim Pijὶ Quod autem dicit Dei filios esse per fidem ; quia induerunt Christum quicumque in Christo baptizati sunt; ad hoc valet ne Gentes de se desperarent, qui non custodiebantur sub paedagogo
tia ista vel Gentium , vel conditionis, vel sexus, iam quidem ablata est ab unitate fidei ; sed manet in conuersatione morali. η3. AvGvsΤ. Omnes enim et os)In quan- Ibi deni tum enim fideles sunt omnes, Vnum sunt
in Christo Iesu. Etsii hoc fides facit, per 'quam in hac vita iuste ambulatur ; quanto perfectius atque cumulatius id spes ipsis factura est, cum videbimus facie ad fa
mc subdistinguatur , & subaudiatur: Vos υnum sis in Christo Iesu: ac deinde in aratur: Ergo Abrahae semen estis. s. Ergo Abrahae semen ) Hic ostendit Ibidem. unum semen Christum,non tantum ipsium mediatorem intelligendum esse ; sed etiam Ecclesiam, cuius ille corporis caput 6. AMARO s. Ergosemen ὶ Si unum est semen Abrahae , & illud non intelligitur nisi in Christo. Hoc autem semen Abrahae nos sumus; hoc est totum, id est, caput& corpus, unus est Christus.
195쪽
B. Lans ranci Archiepiscopi Cantuar.
a. Ico autem I 2. 3. quanto tempore haeres paruulus esto, nihil differt seruo, cum sit Dominus omnium: 4. sed sub tutoribus, &actoribus est placitando usque ad priefinitum tempus a patre: 3. ita & nos , sinterponit si, totum pro parte ) cum essemus paruuli sensu , ante fidem, sub elementis mundi, sicut iste oub tutoribus , eramus seruientes. At ubi venit plenitudo temporis , missit Deus filium suum , c. factum ex muliere, T. Iactum sub lege, singula singulis restondent, ut eos, qui 8. sub lege erant, redimeret , 9. Vt adoptionem filiorum reciperemus , aut essemus adoptiui lii. Quoniam autem estis fili j misit Deus Spiritnm filii sui in corda vestra, 1 O. clamantem e clamare nos facientem, Abba , Pater. id dicit Hriace , e latine. H. Itaque, quia filius, iam non est seruus quis Mestrum, sed filius. Quod si filius a pari & heres per Deum, per gratiam Dei. Sed tunc quidem is cmorantes
I. T ANFR. Dico autem) Diceret quis: serui fuimus, ut dicis; & modo disecis heredes erimus, non potest esse. Quod probat per similitudinem praemissam, de his qui sub custodia sunt. Expoce. 4. 1. AvGvsT. Quanto tempore in Cum supe- LP rius leo em paedagogum fecerit , sub quo
,8 . erat populus Iudaeorum ; nunc procuratores dicit elementa , sub quibus seruiebant Gentes ; ut populus fidelis partim sub lege paedagogo partim sub elementis tempore suae pueritiae fuerit. Ad hoc quod dixerat in aduentum fidei tamquam sub paedagogo custodiri populum usque
ad aetatis opportunitatem , qua in libertatem vocandi erant ; adiunxit: Dico autem quanto tempore heres prruulus e I . 3. LANFR. 'anto tempore Comparationem hanc tantum ad eos, qui ex Gen-ribus crediderunt: heres, paruulus, dc seruus , ita intelliguntur, sicut multitudo hominum , quorum alii credituri sunt, alij
4. Sub tutoribus) Id est . sunt tutores M.H ast auctores: Ced pro diuersiitate causarum diuersa nomina sortiuntur. Tutores dicuntur, quia personam pupilli, de res eius contra calumnias tuentur. Auctores qui iniuriis pupillo vel rebus eius illatis, a
1. Ita se nos J Totum pro parte ponit;
sicut ispe partem pro toto. Non enim umquam sub diis Gentium, quos hic elementa vocat, solem enim, lunam, acrem, aquas adorabant. Quidam intelligunt e
lementa , carnales obseruantias i sed se. quens sentenria non Vult: Sed tunc euidem, orc. 6. AvGvsΤ. Factum ex muliere) Factum ibidem propter susceptionem creaturae.
. Factum sub legeὶ Factum autem sub abi Jem. lege dixit, quia & circumcisus est & hostia legitima pro eo oblata est. Nec mirum si legis opera sustinuit, ex quibus liberaret , qui eis seruiliter tenebantur: qui etiam mortem sustinuit, vi ex illa liberaret eos, qui mortalitate tenebantur. 8. I ANFR. Sub lege erant) Redemit etiam eos , qui sub lege non erant ; sed de his poterat esse dubitatio, sine causia non
s. AMBRO s. Vt aaeoptionem in Adoptio- Est Aul. nem propterea dicit, vidistin me indelliga mus unicum Filium Dei. Nos enim be- Al. 3s . neficio & dignatione misericordiae eius, Fili j Dei sumus. Non dixit, accipiamussut significaret, hoc nos amisisse in Adam, ex quo mortales sumus. IO. AVGusT. Clamantem Abba Pater Eleganter intelligitur non frustra duarum linguarum verba posuisse idem significantia , propter uniuersum populum, qui de Iudaeis & Gentibus, in unitatem fidei vocatus est: vi hebraeum verbum ad - Hebraeos; graecum ad Graecos. Vtriusque tamen verbi eadem significatio ad eius dein fidei , spiritusque unitatem perri-
11 Ilagae iam non ess) Propter hoc quod ibia idixerat: Nihil dissert a seruo.
196쪽
Commentarius in Epis h. ad Galatas. 13 i
gnorantes Deum , cum seruiebatis elementis, minus custabiles , iis , qui natura non sunt dij , ed voluntate hominum, seruiebatis. Nunc aut e cu cognotaueritis Deum 12. imo cogniti stitis a Deo r 13. quo modo I . conuertim ni iterum 11. ad infirma & 16. egena, non habenti a mn de minant, 17. ele menta colenda , quibus denub seruire vultis 3 18. Dies Sabbatorum obser uatis, & menseS, neomenias, & tempora annorum, & annos, Iubiluum , cylti nihil operatur. Et quia vultis iterum Iudaizare , Timeo vos , ne forte
sine causa , inutiliter , laborauerim in vobis ' quod ne flat. 19. Eo. Estote conuersi sicut ego, modo conuersus, ri. quia & ego sicut vos fui olim Dares ne iudaitati, obsecro vos. Q. Nihil me tasistis , immo profisis , sicut Angelum Dei suscipientes. Scitis autem quia a s. per infirmitatem carnis afflictus, vel infirmus, euangelizavi vobis iam pridem : & 2 . 2 J. tentationem vestram, pro τobis facitam, in carne mea 26. non spreuistis, neque respuistis: sed sicut Angelum Dei excepistis me, sicut exaggeratio in Chrissum Iesum, ita tunc beati vos. Vbi es h et T. erSo, nunc autem, ubi beatitudoves fra pristina 3 non me lisistis vel bonum mihi fecistis. Testimonium enim perhibeo vobis , quia , si fieri posset , beneuolentia , etus bi obediantὶ oculos vestros eruissetis , & dedissetis mihi. Ergo inimicus vobis factus sum,
IX. AMBROSIvs. Immo cogniti) Non enim scientibus vobis, aut videntibus, diuina vobis quodammodo illuxit scien a
lia.. I3. AvGusT. euomodo conuertimini ite
rum, sec. Ipsa tamen nolebant redire ad Gent ilitatem , sed ad circumcisionem. Sed pro eodem deputat : ideo dicit; iterum dc denuo : quia idem est in Genere. inseruitio. I . AMBRO s. Conuertimini iterum Quid prodest vos euasisse seruitutem, qua tene- . . iii, b mini, cum seruiretis elementis mundi si ad illa.' quando rursus alia reditis.
idem. IS. AususT Ad infirma Quia infirma &instabili specie variantur. idem. I 6. Egena Quia stabili specie creaturae
17. AMBRO s. Elementa Id est, temporibus seruitutis. Manifestum est enim volumina temporum per elementa mundi, hoc est coelum & terram, & motus atque ordinem siderum administrari. 38. LANFR. Dies obfirmatis J Dies suasio quςdam est; non enim dies obseruabat, nisi gratias agentes, Ut noS. 19. AMBRO s. si totesicut ego) Eram, inquit & ego sub lege; sed post elegi extra
legem vivere, sicut& vos per eam, que in Christo est fidem vivebatis. Imitamini iergo & vos me cum illa quae in Christo est
fide, a conuersatione legitima, vosmetip/ sos extraneos facienteS.1O. I ANFR. Euot sicut ego) Id est, conformamini meis moribus; quia ego conformor vestris. Vel estote fideles sicut ego sum , quia ego infidelis fui sicut & vos, ac per hoc me imitamini; quia ego priorem fidem non sine causa deserui. 2I. Quia cre sicut vos ) Diceret quis: Quomodo possumus esse, vitur ' Respondet: Potestis , quia sicut sumus idem in substantiali essentia , possumus esse in accidentali, id est, in sanctitate.
postolum ex inuidia eos arguere , rerΠΟ-uet sic: non me litastis. quod debea inui dere vobis ; sed omnia bona mihi fecistis, quia amicus factris. Hoc loquor vobis, quia amicus sum vobis , & quia verum est.
13. Per in lamitatem Id est, in infirmitare: sicut & per illud tempus, id est, in illo
et . Tentationem Tanta fuit infirmitas carnis in Apostolo , ut auditores tentari possent, & putare quod Apostolus Christi non esset , qui ita aegrotare permitte
2S. AvGus T. I tationem Tentati sunt se: cum persecutionem pateretur Apostolus, i '
virum timore desererent eum, an charitate amplecterentur.
16. I ANFR. Non spreuistis, Urc. J Potuissent illi videntes Apostolum affigi, spernere praedicationem eius, sed non spreuerunt: & putare Deum non curare illum,
qui sic amigebatur. 17. Ergo beatitudo vesra) Beatudo illis erat Apostolum diligere,& praeceptis eius in omnibus obedire; sed hanc beatitudianem quidam illorum perdiderant, qui ad
culturam daemonum redire, & eis seruire volebant.
197쪽
B. Lans ranci Archiepisse opi Cantuar.
18. verum dicens vobis 3 Illi qui persuadent me inimicum τobis esse et os iuda ι are. 2 9. Emulantur Vos non bene: sed excludere vos volunt, .is de, uiu a mea dilectione, ut illos aemulemini, imitemini. Bonum autem in illos, aemulamini in bono semper : & non tantum cum praesens sum apud vos. 3 o. Filioli mei, quos Iterum 3 i. parturio, cum labore reuoco, 32. donec formetur Christus in vobis resipiscentibus. Vellem autem esse apud vos modo, quos voco filios, vocarem pessimos: vel quos admoneo blandiendo, & 33. mutare Vocem meam , comminarem imperando: quoniam confundor in vobis.
3 . Dicite mihi , qui sub lege vultis esse , legem non legistis 3 Scriptum est enim e 33. quoniam Abraham duos filios habuit: unum Omael de an cilla Agar , & unum Maac de libera Sara. Sed qui de ancilla , 36. secun
dum carnem natus est: qui autem de libera natus erit, per repromistionem:
quae praedi Io modo sunt per allegoriam dicta. auid hic ad legem ' Haec enim sunt duo testamenta , nam aliud dicunt aliud sinant ; quia dicunt flios, stes signant duo testamenta. 37. Vnum quidem datum in monte Sina, an servitutem generans r 38. quae est Agar , quae signat Agar : parenthesis;
abidem. 29. H mutantur J Id est inuident vobis qui vos carnales de spiritualibus volunt facere: hoc est aemulantur non bene. Ridem .D. 3O. Filioli mei J Parturitionem hanc pro curarum angoribus positam intelliga
ia fide Christi , sed quia quidam illorum
fidem dimiserant patiendi iterum ab Apostolo erant, quod usque formaretur Christus in ei S. Ibidem. 32. AUGUST. DoΠecformetur in Formatur Christus in eo , cum formam Christi accipit.
ibid.m 53 MVtare vocem Quid aliud dicatur, nisi quia filios suos dixerat esse ; parcens
eis per literas; ne seueriore obiurgatione commoti , facile in eius odium traducerentur. Vellem ergo, inquit, nunc adeste apud vos, & mutare vocem meam, id est, negare vos filios meos ; quia confundor in vobis.
3;. I.ΑNI R. Dicite mihi, qui ub lege utiliis esse Non debetis velle sub lege esse, sed sub ecclesiastica gratia: lex enim ser- nos generat, Ecclesia liberos: quod scripturae auctoritate sic probat , dicens :Ancillam Agar Abrahae seruum genuisse; Saram vero liberam , liberum filium edidisse. Et ne dicas quod Sara & Agar ad sup perti- legem dc Ecclesiam, & quod earum filii,' ' ' ad utrumque populum: Et respondet Apostolus, quod dictum est de duabus matribus, & earum filiis, per allegoriam de lege , & gratia debere intelligi. Quod plenius inuenies ibi: Sed qui de ancilla, orc. 31. Quoniam Abraham) Ostendere vult thonestius sub gratia noui Testamenti eisse, quam sub lege Iudaeorum. Abraham, Deus Pater intelligitur. Duo fili j plebs Iudaeorum, & populus Gentium. Ancilla, lex quae seruos gignebat, timore cogens eos, dicens : Si quis hoc vel illud fecerit , morte moriatur. Libera, praedicatio noui Testamenti, quae liberos generat, paterna dilectione ammonens eos dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis , or onerati
estis ue se ego vos requiescere faciam: iugum enim meum suave est, ct onus meum Due
36. Secundum caranem Id est, carnalem consuetudinem ; quia iuuenis mulier ex sene homine solet concipere. 37. AvGusT. Vnum quidem) Agar popu- Ibid. lum veteris Testamenti propter iugum t J η obseruationum : Isaac natus de libera per repromissionem , populum noui Testamenti significat. Senectus aurem parentum Isaac ad eamdem significationem valet : quoniam populus noui Testamenti, quamuis sit nouus , praedestinatio tamen eius apud Deum , & ipsa Ierusalem caelestis antiqua est. 38. AMBRos. uae est Agar Agar ancilla pariens secundum usum naturae, significat legem, quam tenere habent qui in hac vita nascuntur secundum sequentiam naturae: qui etiam sub lege versabantur in ordine seruorum. Sara autem quae per gratiam peperit illos qui in Christo resurrexisse videntur per gratiam : qui etiam praeter spem naturae secundam expectant natiuitatem, quibus iam circumcisio , & oblatio sacrificiorum superuacua est.
198쪽
Commentarius in Epis h. ad Galatas. 13 3
3 9. Sina enim , exponit quid Sina) mons est in Arabia : o. qui coniunctus est et , quae nunc est Hierusalem, & 41. seruit cum filiis , incolis , suis. 2. Illa autem , quae sursum est Hierusalem, 43. libera est; quae est maternos fra. . Scriptum est enim : s. Laetare sterilis, quae non paris erum-pe, & clama, quae non parturis: quia 46. multi fili j desertae , Ecclesiae, ad tempus, dum fuit lex, magis quam eius , Synagogae , 47. quae habet virum. Diceret quis, quid ad nos quae modo dixisti Nos autem fratres secundum Isaac promissionis fili j sumus, ergo liberi. Diceret quis , nos dicis liberos, qui quotidie affligimur. Sed quomodo tunc is, qui secundum carnem natus IF mael in fuerat, persequebatur eum, qui secundum spiritum Maac in i ita &nunc. Sed quid dicit scriptura 3 Eij ce ancillam, & filium eius: non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae. Itaque, Fratres, non sumus ancil lae fili j, sed liberar: Is ejcientur, nos autem haereditabimus, quia non sumus oriaui , sed liberi 8. qua libertate Christus nos liberauit.
39. Sina enim mons ect in Arabia antiquis temporibus, non illa quae nunc nominatur, sola erat ; sed &solitudo& pars non modica AEgypti,ubi est mons Sina, in quo data est lex. Vnde & fuerat Agar, qua
significat vetus Testamentum; quae generat in seruitutem; quae etiam coniungitur per si1gnificationem ei Ierusalem , quae est in hoc secuto ; in qua testamenti legitima impi tur. o. I ANFR. Qui coniunctus est ei Id est, ex honore eius est. Vel quae Agar coniuncta est, id est, vetus Testamentum coniungitur novo, &seruit; quia in hac praesenti vita seruit Ecclesia. Vel seruit coniuncta ei quae nunc est Ierusalem, id est, legis carnalia tenens in Ierusalem. Vel
modo est coniuncta Ecclesiae, & prius seruiit sub lege. r. Seruit cum iis in Seruire dicit terrenam Ierusalem, vel sub carnali lege, quae timore mortis cogebat; vel sub iugo Romani impexij. 2. Ilia autem quae sursum est Ierusalem libera est Id est, Sara signat Ierusalem coelestem , quae est mater nostra secundlim partem, id est, secundum hanc praesentem Ecclesiam, quae generat nobis Dei filios.
Et probat quia libera est , na laetatur eLfectus J probat quia mater est , nam parit filiosis Scriptum es enim, sec. 3. Libera es) Libera est; quia liberae filiae, id est , gratiae noui Testamenti, dc
praedicationis Christi, quae est mater nostra; quia praedicatores ibi sunt, qui nos per Eum gelium genuerunt.
44. Scriptum est enim ) Hoc probat, quia libera; liberorum enim est laetari, se
4s. AvcvsT. Laetare sterilis ) Coelestem Ibidem, Ierusalem sterilem vocat scriptura; quamdiu filios in terra non genuit, quae deserta etiam dicta est , coelestem iustitiam deserentibus hominibus , terrena sectan
surrectione dictum est. Nos est enim qui resurrectionem assequuti, ex omni gente sumus, illi vero qui sub lege sunt,una gens est. T. AUGusT. uae habet virum Id est, Ibidem. terrena Ierusalem quae legem acceperat;& ideo c testem Ierusalem Sara significat, quae diu deserta est 1 concubitu viri, propter cognitam sterilitatem. 8. LANFR. libertate Christus nos liberauit Ne putaremus nos naturaliter liberos esse, determinat ipsam libertatem: qua libertate, sec.
199쪽
a 3 B. Lanfranci Archiepiscopi Cantuar.
Mo quia liberi State, & i. Σ. nolite iterum iugo seruitutis, circumciden mos, contineri. supradictis terruit, nun per sed suadet, ne circumciaciantur. Ecce ego Paulus, qui fui circumcisius, dico vobis e quoniam si circumcidamini, Christus , Mors Christi, vobis nil proderit, quin siti erui. Atia dissuasio. Testificor autem rursus omni homini 3. circumcidenti se, quoniam debitor est uniuersae legis facienda: . Si d bet circumcidi, similiter est obnoxius et niuersis legalibus. Euacuati estis a Christo ,sime Christo estis, qui in lege iustificamini, iustificari creditis: si autem sine Christo, a gratia excidistis. Per contrarium. Nos enim tantum spiritu , sumpto , ex fide, spem iustitiς, vitam aeternam, quam habent iusti, expectamus. per contrarium. J . Nam in Christo Iesu, neque circumcisio aliquid valet, neque prs putium: sed 1 fides , quς per charitatem, non in hypocrisi, operatur. Currebatis bene: quis vos impedivit veritati non obedire 3 Persuasio hςc vobis facta non est ex eo, Deo, qui vocat vos A causa, a simili. 6. 7. Modicum fermentum totam massam corrumpit. Ego tamen confido consolatis in , de , vobis in Domino, quod nihil aliud, quam decet, sapietis: qui autem suadendo circumcisionem conturbat vos, portabit iudicium, quicumque est ille, siue potens 8. 9. Ego autem, Fratres, si circumcisionem quod dicebatur adhuc praedico: quid adhuc persecutionem patior Z io. Ergo, si circumcisionem praedico , Ut dicitur, euacuatum est, e sse debet, i 1. scandalum crucis, propter cru-
I. ANFR. Nolite iterum iugo eruitu- is contineri Quia continebimini, sit circumcidamini: dicitam est enim; quia omnis qui sub lege est, seruus; qui autem circumciduntur, sub lege sunt. AucvsT. Nolite iterum Quomodo Vel quidam illorum volebant circumcidi,
id est modicUm. 7. AvGvST. Modicum fermentum Eos Ibidem. autem paucos, qui ad illos veniebant de at 'ut ististi suaderent, quia cooperatione Gala ' VJ
ii, , ,e QVCepixuri sumus quod dicit; ne iterum iu- fermentum appellat
i . I. paratioritarum creesCntium eXigui numero erant, multitudibidem.
go seruitutis attineamini, cum ad eos scribat, qui Iudaei nunquam fuerant' Quid aliud hoc loco dicat Gentibus non inuenio, nisii Vt prosit illis, quod a seruitute superstitionis su ae , per fidem Christi liaberati sunt , ne iterum serui esse velint sub obseruatione carnaliu obseruati Onu. 3. Circumcidenti se , c. ὶ Quod ideo dicit , ut vel terrore tam innumerabilium obseruationum abstinerent se ab his, quibus eos isti subiugare cupiebant. . LANFR. Nam in Christo Imu neque circumcisio in Ex fide tantum iustificatur, quia non per aliud: nam neque per circu-cisionem, neque per praeputium.
s. Fides quae per dilectionem Et hic illud tetigit qui sub lege seruitutis per ti
6. Modicum fermentum, Ne dicerent , circumcidi tantum possumus no8. 8. Ego autem ) Intelligendum est fuisse quosdam, qui dicerent etiam ipsum Paulum id sentire.'. LANFR. Ego autem) Dicebatur Gaia latis a falsis praedicatoribus, quod Paulus etiam Apostolus circumcisionem praedi caret, & hanc suspicionem a se remouet; ideo enim a Iudaeis persecutionem sustinebat, quia circumcisionem improbabat;& per fidem crucis iustificari hominem asserebat. Vnde & Iudaei aduersus eum scandaligabantur ; quod scandalum euacuatum esset, si circumcidi debere fidele
praedicaret. IO. AUGUST. Ergo euacuatum est Id est, ibidem usine causia Christum, cum ista contemneret , scandaligati Iudaei crucifixerunt , si adhuc eis, pro quibus crucifixus est, talia
II. LANFR. Scandalum crucis Quod
200쪽
Commentarius in Episti ad Calatas. 13s
cem illatum. 12. utinam & a Nestro consortio i3. abscindantur qui a liberta te in circumcisionem vos conturbant. 1 . Vos enim ostendit a quo et Aint eos conturbari) in libertatem vocati estis, Fratres : tantum snsi putetis eam Iibertatem ά lege haberi 13. ne libertatem in occasionem detis carnis, carnalis ob eruanti e , sed i c. per charitatem spiritus seruite inuicem , quod decet. 17. Omnis enim lex in uno charitatis sermone impletur , iso scilicet: Diliges proximum tuum sicut teipsum. Quod si inuicem mordetis, detrahendo , dc comeditis : nolite mordere alterutrum, quia si hoc facitis, destruemini quod ne flat, videte ne ab inuicem consumamini, destruamini. Dico au tem in Christo: 18. spiritu ambulate, & desideria carnis non perficietis. 19.1o. Caro enim concupiscit aduersus spiritum spiritus autem aduersus car nem: hςc enim sibi inuicem aduersantur e 21 Vc non quecumque Vultis,
illa faciatis. o. Quod si spiritu ducimini, item aliud h sicuum , si liritu
ambulent ergo, ah non estis sub lege, rui. 24. Manifesta sunt autem opera, desideria, carnis, probat in quae sunt, fornicatio, contra naturam, imia munditia , in confanguineos, impudicitia, luxuria , in quibuslibet, idolorum
seruitus, veneficia, inimicitiae, contentiones, 23. aemulationes, ire, rix , propter vos pertulit Christus , nihil prodest vobis si circumcidi velitis. Ir. AVGusT. Vtinam se ab findantur Elegantissima ambiguitate, quasi sub specie. maledictionis , adiecit benedictionem ;non tantum, inquit, circumcidantur, sed abscindantur: sic enim fiunt spadones propter regnum coelorum & carnalia seminare cestabunt.
nuchi rentur a malis moribus, ne amplius generent in malum: non enim Vocant vos
ad id ad quod vocati os is, id es ad libertatem, sed ad seruitutem. I . Vos enim libertatem ) Quia nec circumcisio, nec aliae legales obseruationes
1 f. AvcvsΤ. Ne libertatem Id est, ne audito nomine libertatis vobis impune peccandum esse arbi premini. I 6. LANFR. Per charitatem Quasi diceret sola charitas pol si nos saluare, spreta carnali obseruatione , dc reddit causam dicens: quia omnis lex dilectione impletur & hac occasione breuiter Oxponit, quae vitare & quae seruare debeant Christiani pro seruanda charitate: quibus CX-pletis ad superiorem circumcisionis redit
17. AVGus T. Omnis lex) Omnem legcmnunc dicit ex his operibus quae ad bonos
18. I ANFR. Spiritu ambulate Et quia non sufficit abstinere a malo, nisi fiat bonum , sequitur spiritu ambulate, & habebitis hoc proficuum, quod desideria carnis non perficietis. Et subdit cur, contraria non sunt : & ponit designationem in libro: hoc enim sibi inuicem : & probar, quia concupiscunt aduersum se , a spe
19. AvcvsT. aro concupiscit Carnem ob Itaque concupisse rem aduersus spiritum litier dicit Apostolus ; carnalem proculdubio Cyῖ delectationem, quam de carne & Cum camne spiritus habet aduersus delectationem,
quam ibitis habet: solus quippe habet ni
fallor illud desiderium non cum carnis v luptate , vel carnalium rerum cupiditate commiXtum , quod desiderat anima &desiderat in atria Domini. 22. LANFλ. Caro concupistit Quasi di ceret. Ideo utriusque desideria non potestis perficere; quia contraria inter se sunt. Et hoc apte repetit subsequens: haec enimsbi innicem aduersintur, Gqc. 1t. AvGvsT. Vt non quaecumque vultis ut sup. ad De his dictum est, qui gratiam fidei susce Galat. Κνι.ptam tenere nolunt. V olunt enim opera Τ' ' bustitiae operari, sed vincuntur concupis .
est, si Spiritus fandhus moderatur Vobis, legem carnaliter non Obseruatis. Vel legem nisi plus facientes, quam lex
13. AvCvST. Non estis sub lege Intelligantiis eos esse sub lege, quorum spiritus
ita cocupiscit aduersuS Carnem, Vt non ea quae volunt, faciant.1 . LANFR. Mani sa autem sunt opera carnis) Probat quia non perficient opera carnis, quia ista, dc ista sunt opera carnis; sed hoc non perficient. Et hoc est quod dicit: qui autem sunt Christ, oec. a J. AvGusT. mutationes ) 2Emulatio sol.