장음표시 사용
211쪽
3 6 B. Lan franci Archiepiscopi Cantuar.
homines, prius a diabolo captiuatos e dedit dona hominibus. s. Quod autem ascendit, quid est , rusi quia & descendit primum in inferiores partes terrae in manus peccatorum, vel in infernum , mel in terram. Qui 1 o. H. descendit, ipse est, & qui ascendit supra Omnes caelos, 12. vi impleret omnia.
Probat diuersa esse dona. Et ipse dedit quosdam quidem Apostolos, quosdam autem Prophetas ut Agabus, filiae eiusὶ alios vero Euangelistas, 13.
14. alios autem pastores, Episcopos, &doctores, caeteros Praelatos , ad consummationem sanctorum ab hoc stiritu alia charismata dantur eis, Ut consummarent in eis san titatem in in opus ministeri j , ut corpus Christi , id est, Ecelesii ransitos aedificent , scilicet, in aedificationem corporis, Ecclesse , Christi aedificandi : 11. donec occurramus omnes in die iudici, ante Deum in unitatem fidei, & agnitionis Fili j Dei , In hoc aeculo subsi flentes , is . in
virum perfectum , perfeciti resurgamus sine membrorum imminutione , IT. I 8. in mensuram aetatis plenitudinis Christio ad hoc dedit do fores, ut iam non simus paruuli stuctuantes , & circumferamur omni vento doctrinae in ne quitia hominum , in astutia ad circumuentionem erroris, ut inducant
nos in errorem huc inlue fuit digresso, id est, ab hoc quod dixit, solliciti ser
'. LANFR. Suod autem ascendit J Probat de Christo superiorem versum esse dictum : ipse enim ascendit in coelum, & de coelo descendit. Io. AMBRO s. Descendit) Inseriores pamtes ipsam terram nominat in comparatione coeli. Vult autem dicere , quoniam non ascendisset, nisi primum in illo diuina extitisset natura , cui complacuit in illum habitare , qui super terram erat. 11. sui aescendit j Vult autem dicere, quoniam is in quem diuina descendit natura, super coelos effectus est : & hoc inseruit volens ostendere quomodo Christus homo aliis posset tribuere spirituales donationes; post recurrit ad suam senten
11. I ANFR. Impleret omnia ) Id est, omnes Gentes cultura diuina. Vel omnia qui de eo praedicta erant. Epist. sy. I . AvGVST. Alios Pastores ) Pastores M d P ulin. Doctores, quos maxime ut discerneremus
voluisti, eosdem puto esse , sicut & tibi
visum est, ut non alios Pastores, alios Do- istores intelligamus , sed ideo cum praedixisset Pastores, subiunxit & Doctores; ut intelligant Pastores ad ossicium suum pertinere doctrinam. I . LANFR. Alios autem Pastores) Propter hoc Christus diuersis diuersa dedit, ut perfecte quisquis exerceri possit in opus ministerii quod accepit. Si enim unus accepisset omnia , non perfectE posset vacare ad singula. Quid autem sit opus ministeri j sanctorum , quibus spirituales gratiae a Christo collatae sunt , subiungit dicens , o aedificationem corporis Christi : ad hoc enim spiritualia charismata dantur illis, ut corpus Christi, vel Ecclesiam aedificent. IJ. Donec occurramus ordo. Donec nos omnes in unitatem fidei, & agnitionem Fili j Dei in hoc saeculo subsistentes, occurramus in virum perfectum diem i dici j significat, quomodo omnes qui nunc f quo habemus unam fidem , & unam agnitionem Fili j Dei , sic ex diuersis partibus mundi occurremus inuicem ; ut unusquisque sit vir perfectus, habens eam aetatem qua Christus de hoc taculo transiit, de resurrexit: hoc est quod dicit in mensuram aetatis plenitudinis Christi; id est, in qua aetate Christus plenitudinem annorum de corporis habuit. Porest intelligi oc cursuros nos in virum perfectum, ut omnes simus unus vir perfectus, id est, una Ecclesia, cui nihil desit, & cui nihil sit postea addendum. I 6. AvGvsΤ. In virumperfectum J Sic accipiamus dictum, ut nec infra, nec ultra h
iuuenilem formam resurgant corpora C. II. to Imortuorum ; sed in eius qtate & robore,vsque ad quam Christum peruenisse co
gnoui S. 17. In mensuram ) De mensura aetatis Ibid. antplenitudinis Christi, aut propter illud intelligamus dictum esse , id est, ut illi capiti in populis Christianis antecedente
Omnium perfectione membrorum , elatis eius mensura compleatur aut hoc de re surrectione corporum dictum est. 18. LANFR. In mensuram aetatis plenitudinis Cbristi J Id est , in aetate qua Christus plenitudinem annoru & corporis habes in
212쪽
Commentarius in Epist. ad Ephesios. 14
uare j veritatem , aequitatem, autem facientes in charitate, crescanatis in ilibper omnia dona vinutum , qui est caput ChristuS e 19. ex quo totum cor pus compactum , facit augmentum, id est, augmentatum, & connexum Per omnem vincturam 2 O. subministrationis, id est , ac sionem obmini strantium se Deo , ai. secundum operationem in mensuram uniuscuiusque membra , id est , secundum operationem xvi scuta que membri, ait 'mentum corporis facit o. in aedificationem sui ipsius 23. in charitate Chri ou meritis. Hoc igitur d1co , & testificor an Domino , ut iam accepta doctrina non ambuletis, sicut & Gentes ambulant In vanitate sensus sui, tenebris obscuratum habentes intellectum , alienati et . a Vita Dei aeterna , vht ά re jurrectione illa quae feri expectatur, per ignorantiam , quae est in illis oro pter caecitatem cordis ipsorum colendo idola, qui desperantes, semetipsos tradiderunt impudic1tiae, in operationem immunditia: omnis , in auaritiam in explebiliter. Vos autem non ita didicistis Christum mesie uce e sil
men illum audistis, & in ipso edocti estis, sicut est veritas non is erim
in Iesu , deponere vos secundum pristinam conuersationem veterem hominem , massam uitiorum , immo ita didicistis Christum velle, ut deponatis qui corrumpitur peccando secundum desideria erroris. Et quia non si lirit deponere a malo , subdat. 23. Renovamini autem spiritu mentis vest e.&1nduite nouum hominem , massam virtutum , 26. qui secundum Deum creatus est in iustitia , & sanctitate veritatis. Propter quod , ut nouum homanem induasib, deponentes mendacium, loquim 1 ni veritatem unusquisnque cum proximo suo: quoniam sumus inuicem membra. si vel de ρraeteritisrarcinunt , de nolite ad a tum ducere , ,el deinceps peccare 2 . Sol vel Christus , 18. non occidat vobis super iracundiam vestram. Nolite locumdare diabolo Exponit quomodo qu 1 furabatur, iam non furetur mao is au
tem laboret , operando manibus suis, quod bonum est, ut habeat unde tribuat non unde inebrieto necessitatem patienti. Omnis sermo malus ex ore vestro non procedat: nullus sermo malus procedat: sed si quis sermo bonus est,
terra de hoc staculo transit. I'. AMBROS. Ex quo totum Ex Christo quasi eX capite copulatur corpus Ecclesiae, secundum quod in unoquoque nostrum. spiritualis eiu citur operatio. ΣΟ. I ANFR. Submini rationis Subministratio alicuius peccatoris ad Deum conuersio; qui ita Ecclesiae copulatur , ut
membrum corpori. 2I. Secundum operationem ) Secundum id quod operatur magnum membrum, erit
22. AMBRO s. In aedificationem fui Quod dieit sui) de Christo dicit: ut dicat, quoniam Christus facit proprii corporis a disicium , ob illam charitatem, quam erea nos habere videtur. 13. LANFR. In charitate J Exponit modum huius aedificationis: quod non fit nisi 1ola charitate. Si operari renuit, mUmbrum non est.
ait spiritu mentis nostrae, non ibi duas res
intelligere voluit, quasi aliud sit mens,
aliud spiritus mentis.16. nisecundum Deum) Sicut enim post lapsum peccati, homo in agnitionem Dei
renouatur secundum imaginem eius qui creauit eum; ita in ipsa agnitione creatus est antequam delicto vetera ceret; unde rursus in eamdem agnitionem renoua
27. Sol non occidat 2 Intellieitur quid est,& secundum tempus. Quasi ex ipsa conditione & infirmitate mortalitatis, quam portamus, subre it ira Christiano non debet diu teneri & feri pridiana, elice illam de corde antequam occidat lux ista visibi lis, ne te deserat i ux illa inuisibilis. Sed Gliter melius intelligitur; quia noster sol 1ustitiae & veritatis Christus est, cuius veritate, anima humana illustratur. 18. Non occidat Est ergo verum lumen
tu i titia atque sapientia quod desinit mens
213쪽
4 8 B. Lans ranci Archiepiscopi Cantuar.
belsit, ad aedificationem fides , ille procedat, ita ut det gratiam , gratus sit, audientibus. et . Et nolite contristare 3 o. Spiritum sanctum Dei: mel illos, qui habent: in quo signati estis in diem redemptionis, baptismi, in partem Dei , id est, discreti ab in delitate. Omnis amaritudo, & ira, & indignatio,& clamor in Deum, & blasphemia tollatur a vobis cum omni malitia. Estote autem inuicem benigni, misericordes, communicando metira, donantes inuicem, condonando commissa, 32. sicut & Deus in Christo, inside, donauit nobi S.
ῆnter stag- vid re, cum perturbatione iracundiae fue- rit tamquam nubilo superata ; - & tum mecidit Sol. quasi occidat sol super iracundiam homi
AMBRos. f Vt det gratiam) Id est, in quo
laetari conueniat 's qui audiunt. Lib. AvGusT. Nolite contristare ) Neque
enim ipsa Spiritus sancti, qua est,quidquid ipse est, substantia contris ari potest; cum
habeat aeternam atque incommutabilem beati tudinem , magisque sit ipsa aeterna Mincommutabilis beatitudo. Sed quia in sanctis habitat, ut eos impleat charitate,cii. ita. - quia necesse est ut homines eX tempore
'μ- gaudeant profectu fidelium, & bonis operibus; & ideo necesse est etiam contristentur lapsibus vel peccatis eorum , de quorum fide δc pietate gaudebant. 3o. Spiritum sancium Dei Ipse spiritus iis; testidicitur contristari ab eis qui sic agunt, ut eorum factis contristentur sancti non ob aliud nisi quia Spiritum sanctum habent, quo dono tam boni sunt, ut eos mali - molestificent 3I. LANFR. Diem redemptionis j Diem redemptionis, diem vocat baptismatis, in quo Spiritus sanctus fide & sacramentis &gratiis spiritualibus signat fideles, id est, ab infidelitate secernit.
per quam de ipso Deo falsa dicUntUr. c. I '.tO. . 32. AMBRos. Sicut G Deus 2 Quoniam graue videbatur ut quis remittat nocenti
se, Adiecit: sicut es Deus dedit in Christo
Estote ergo, autem , imitatores Dei, sicut filii charissimi : & ambulate in dilectione, sicut & Chrissus dilexit nos, & tradidit semetipsum pro
nobis oblationem , & hostiam Deo in odorem suauitatis, ut eum deleὸle tis. Fornicatio autem , & Omnis immunditia, aut avaritia , nec nomin tur in vobis, nedum perpetretur , sicut decet sanctos, aut turpitudo memborum , aut stultiloquium in Deum , aut scurrilitas, ioculatoria verba , quae ad rem , τtilitatem, non pertineti sed magis gratiarum actio , sit in τοbis. Reddit causam , cur non sint perpetranda. Hoc enim scitote intelligentes, quod omnis fornicator , aut immundus , aut avarus , 1. quod est idolorum seruitus, non habet hς reditatem in regno Christi , & Dei. Σ. Nemo vos seducat per sadens vobis per hoc , regnum Dei non amitti , inanibus Ver
bis r propter haec enim , nam vere propter supradicita , venit ira Dei in filios dissidentis , di dentes de Deo. auia propter hoc venit ira Dei , Nolite ergo effici participes eorum. Eratis enim aliquando tenebrς, nunc autem
i. A MARos. Quod est idolorum Aua-II ritiae pondus in simili monstrauit
idoloru seruitutem illam vocans, eo quod similiter a Deo auerteret. 2. LANFR. Nemo vos seducat) Seducebat quidam auditores suos; persuadentes ei S, quod propter superiora peccata, non a mitteret homo vitam a ternam.
214쪽
Commentarius m Epist. ad Ephesios. 1 9
rix in Domino. Ergo quesa lux estis, ut si ij lucis ambulate: ecce quomodo de
bent ambulare , scilicet in omni bonitate, id est , verita 3. Fructus enim, autem, lucis est in omni bonitate, & iustitia, & veritate : probantes , experientes, quid sit beneplacitum Deo: & nolite communicare operibus infructuosis tenebrarum , tenebroseorum , magis autem redarguite ilia opera. Quae enim in occulto fiunt ab ipsis, turpe est & dicere. Redargui te, . s. Omnia autem, enim, scilicet peccata praedestinatorum ad vittam , qUae arguuntur, alamine , ά pirituali homine , manifestantur confessone. 6. Omne enim quod manifestatur , confessone , lumen est , id est , lumen facit, qui manifectat. Probat ab auctoritate. Propter quod dicit 7. 8. Surge qui dormis in iuitiis,e exurge confitendo peccata tua a mortuis , peccatis, & illuminabit te Christus. Ecce quod lumen est. V idete itaque fratres, quia filii lucis estis, quomodo caute ambuletis: non quasi insipientes , sed ut sapientes s. redimentes tempus, quoniam dies mali sunt, dies huius seculi , in quibus malus aeuire permittitur. Propterea nolite, quia mali, fieri imprudentes, sed intelligentes , quae sit voluntas Dei. Et nolite inebriari vino , in quo est luxuria o sed implemini Spiritu sanino , loquentes vobismetipsis in Psaltam is, David, & hymnis, ut Prudentii, & Canticis spiritualibus , caeteris Grationibus, cantantes, & psallentes in cordibus vestri S , non ore tenus tantum
Domino , gratias agentes semper pro omnibus , mel pro prosperis, vel aduersis , in nomine Domini nostri Iesu Christi , Deo & Patri. Subiecti estote inuicem , in timore Christi. Ecce quomodo subqci rogat. 1 o. Mulie ies viris suis subditae sint , non in hypocrisi , sicut Domino , vel Deo : Ecce cur e 1Ι. quoniam vir , caput est mulieris : sicut Christus caput est Eccle sae 1 vir quidem non saluauit mulierem , sed tamen Christus ipse Saluator corporis eius. Sed sicut Ecclesia subiectii est Christo: ita & mulieres viris sui;
3. Fructus enim lucis) Illuminati, inquit, hominis fructus est omnis bonitas & iu- ibi. stitia,&veritas ; praemissi, genere sibi iunxit species , & iustitiam i quidam in operibus veritatem intelligi vult in cogitationibus & sermonibus. . f Omnia autem quae aguntur Causam
reddit cur dixerit, magis autem redarguIte. Omnia enim peccata hominum p edestinatorum ad viram aeternam, qua aguntur
alumine, id est, a iusto spirituali homine,
confessione manifestantur : omne autem
quod in confessione manifestatur, lumen est, id est, facit eum lumen, qui manifestatur. Et recte quidem dictum est, sit cutenim patratio sceleris tenebras, sic eius confestio lumen facit 3. AMBROS. Omnia autem quae aguntur Dictum est hoc ab Apostolo non integre :Nam dicens quia manifestantur, quo1 sequebatur silentio tradidit, id scilicet quod possit ipsa manifestatio adiuuare. Omnis enim super delictum suum si manifestatur,
6. Omne autem quod manifestatur Aliud autem retulit quod dicit; nolite communicare operibus tenebrarum: Hoc est nolite illorum opera imitari, sed talia agite, quae si fuerint manifestati, tristes vos minime faciant. Luminis enim sunt illa opera, quae in manifesto fiunt; tenebrarum vero illa opera sunt, quae occultantUr. . Surge qui dormisὶ Testimonium hoc nullam habet sequentiam: de lumine enim disputas retulit hoc ad opera tenebrarum. Quidam autem dixerunt quod in illo tempore inter alias gratias, gratia psalmos faciendi daretur unde hoc testimonio Apolus abusus videtur. 8. Ausus T. Surge qui dormis) Somnus animae est , obliuisci Deum suum : quaecumque anima oblita fuerit Deum suum, - dormivit. s. Redimentes tempus Redimere tem
pus, hoc est, quando aliquis tibi infert litem ; perde aliquid ut Deo Vaces , non litibus: perde ergo, ex eo quod perdis,
pretium est temporis. Io. AMBRO s. Mulieres viris Tres essectus memoratus est , inter quos duoS naturales praeposuit , & in unoquoque ab inferioribus inchoauit. 11. uoniam vir caput est Illum ordinem
Christu; habet ad Ecclesitam, eo quod ex
215쪽
iso B. Lan franci Archiepiscopi Cantuar.
in omnibus subjciantur. Viri diligite uxores vestras, sicut & Christus dilexit Ecclesiam, ex esseritu J S seipsum tradidit pro ea, ut illam sanctifica
rer, in. mundans I . lauacro aqua in Verbo vitae , baptismo , id est , in nomine Patris, Fiiij, m Spiritus inciti, ad hoc, i . ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam , 13. non habentem maculam peccati , aut rugam
hypocrisis , aut aliquid huiusmodi , sed ut sit sancta , & immaculata ,
mi Christus. Ita dc viri debent diligere uxores suas ut corpora sua. ic. Qui suam uxorem diligit , seipsum , carnem suam , diligit. i 7. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit: sed nutrit , & fouet eam , sicut &CKristus Ecclesiam : 18. quia nos, id est , Ecclesia , membra sumuS corporis eius, de carne eius, & de ossibus eius , de infirmis, m firmis existentis vel eandem carnem , m eadem ossa , quae habuit Christus , habentis. i s. Propter
hoc ro. relinquet homo patrem , & M. matrem suam , & adhaerebit v-xori suae: & erunt duo in carne Vna. 22. Sacramentum hoc magnum est,
ego autem dico esse sacramentum illud , in Christo , & in Ecclesia. 13. Ve-
illo secundae vitae causam habere videtur; C diei; . hoc enim in isto loco dicit ipse Saluator corporis hunc ordinem vir habet ad mulierem , eo quod ut consistat, virum accipit. Oct. is. D. AUGUST. Mundans lauacro J Quid est , ό, baptismus ' Lauacrum aquae in verbo : tolle aquam , non est baptismus. Tolle verbum, non est baptismus.13. I ANFR. Lauacro aquae in verbo lVerbum vocat prolationem diuinitatis, quae a baptizantibus super aquam profer
fect. Ius . utique quando gloriosa : non enim modo C, U. xo in tantis malis, in tantis scandalis, in tanta permixtione hominum pessimorum , in tantis opprobriis impiorum dicendum est eam esse gloriosam. se m i. IS Nm bgbentem maculam ὶ Non haben
mole cap. tem macratam neque rugam, id est, mun-
ρο- dam & simplicem. I 6. LANFR. Qui suam uxorem diligis Debent uxores diligere , quia seipsos satoto) id est, carnem suam : nam non debent habere a contrario) Nemo enim,
II. Nemo enim unquam ) Probat quod viri corpora sua diligant. IX. iniamebra corporis eius) Potest legi, corporis eius constantis de carne & ossibus eius, id est,de infirmis& firmis, vel de
carne & ossibus eius sumus membra, eamdem carnem,&eadem ossa habentia, quς
ipse habuit. 19. Propter hoc relinquet homo in Quia ,
inquit, nos sumus de carne; & de ossibus eius , propter hoc sicut scriptum cst in Genes , elinquet, Verbum Patris qui futurus est homo, patrem Sesst, non eamdem essentiam apparens, quia cum Patre permanet, se matrem, id est, Synagogam , Gr adhaerebit uxori suae, id est, Ecclesiae. Sic aurem dicitur sacramentUm.
Sed tamen quamuis de Christo dicitur, potest ad litteram intelligi , ut multi Alligentes VXores patrem , & matrem relinquant. Et hoc est ; Verumtamen es vos ,
ro. AvcvsΤ Relinquet homo Quis enim Lib. 0.co non agnoscat Christum eo modo reliquiis ut se patrem; qui cum informa Dei esset, non ν. to. 6. rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed semetimum exinanivit formam serui accipiens ' Reliquisse etiam matrem Synagogam Iudaeorum veteri Testamento carnaliter inhaerentem te adhaesisse uxori suae Ecclesiae ut pace noui Testamenti es- al. sinctae sent duo in carne una, quia cum sit Deus
apud patrem , per quem facti sumus, factus est particeps noster , ut illius capitis
corpus esse possemus. zi. Et matrem Quomodo reliquit ma Exposit. intrem' Relinquendo Synagogam Iudaeorum, de qua secundum carnem natus est to. .
ChristuS. Q. LANFR. Sacramentum Quod de viro & uxore dicit, & ad litteram intelligendum est secundum taculi consuetudinem,& spiritualiter de Christo & Ecclesia. Patrem Christus relinquere visus est quando semetipsium exinanivit, & formam serui accepit. Matrem Synagogam, ex qua natus est, reliquit; quando ipsa in sua infidelitate persistente ad praedicandum Genti bus Apostolos misit, & ex eorum Conue sone Ecclesia congregata, quasi sponsis sponsus adhaesit; cum qua unigenitus est
in carne una; quia carnem quam de virgine sumpsit, in missa & celebritatibus quotidie Ecclesia sumit.:3. Verumtamenὶ Quasi diceret, quam-
216쪽
Commentarius in Epist. ad Ephesios. is I
rumtamen, quamuis allegorice post intelligi de Christo, & vos singuli, unus quisque uxorem suam sicut seipsum diligat e uxor autem timeat virum
suum. uis ergo hoc sacramentu inChristo & Ec- men vos a morali intellectu historiae nolite clena intelligam spiritualiter , verumta- Tecedere.
CAPUT SEXTUM. FIlij , obedite parentibus vestris in Domino: hoc enim iustum est. se
hoc probat ab auctoritate J Honora patrem tuum , & matrem tuam, I. quod est mandatum primum in promissione in lege , quae promittit adimplentibus illam terram lacte , me e fluentem : ut bene sit tibi , & sis loniagamus super terram viventium. Et, VOS patres, nolite ad iracundiam prouocare filios vestros sed educate illos in disciplina , de correptione Domini. Serui obedite dominis carnalibus, cum timore animi, & tremore corporis, 2. in simplicitate cord 1s vestri , sicut Christo obediretis e s ecce cur in simpliciatate dixerit) non ad oculum , palam tantum , seruientes, quasi hominibus placentes: sed ut serui Christi, facientes Voluntatem Dei ex animo , cum bona voluntate seruientes, sicut Domino , & non hominibus: scientes quoniam unusquisque, quodcumque fecerit bonum, hoc recipiet a Domino, siue seruus , siue liber. 3. Et vos domini, eadem , id est, ex J-plicitate, bona moluntate , facite illis, . remittentes minas scientes quia & illorum , & vester dominus est in cςlis e & personarum acceptio non est apud eum , non ess ei charior liber, quam serum obediens isti De caetero fratres , confortam 1ni in Domino , & in potentia virtutis eius , non est . Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare aduersus insidias diaboli, Dei armaturam dico , quoniam 3. non est nobis colluctatio aduersus carnem,& sanguinem tantum , sed aduersius principes, &potestates, aduersuS mundi , huius oculi, c. rectores tenebrarum harum , scilicet , 7 contra spiritualia s intransitive daemones dicit in nequitiae , 8. in caelestibus, in aere
I In prima quidem tabula tria fuere mandata ad Deum pertinentia , id est,
Non adorabis Deos alienos. Non assumes nomen Dei tui in vanum. Sabbata cusodies.
Et reliqua septem in seclida ad proximum
pertinentia : quorum fuit prius ; Honora patrem O matrem. Vnde dicit quod es rLmum mandatum.
2. AMBRos. In implicitateὶ Modum quo illud dixerat expandit, subiungens I Non ad oculum seruientes. 3. LANFR. Et vos Domini eadem) Id est similia in simplicitate cordis, & bona voluntate, ut serui Christi facientes voluntatem Dei erga illos. . AMBRos. Remittentes Non dixit auferentes, sed remittentes. Non enim co risere seruos, si pertinaciter peccant, prohibet. 3. Non es nobis) Abusus est indigereter colluctationis nomine, pro bello ponens.
6. Avcvsτ. Reritoresὶ RectoreS tenebra Eliath inrum harum , id est, rectoreS iniquorum P .ri . t. 8.
mundum istum diligentium. . Contra spirituaba Sunt ergo spiritualia nequitiae in coelestibus non ubi sidera disposita fulgent & sancti Angeli comorantur; sed in huius aeris infimi caliginoso habitaculo, ubi δc nebula conglobatur. AMBRos. Incarlectibus) Hoc est, pro coelestibus, id est, pro regno coelorum aduersus illos est nobis certamen. 8. LANpR. In coelestibus) Coelestia vocat
217쪽
B. Lan franci Archiepiscopi an tuar.
degentia , mel pro mirtutibus , clium nobis daemones auferre conantur. V. Pro-t terea Io . accipite armaturam Dei, mirtutes, ut possitis resistere 11. in die
malo, in praesenti eculo , ubi mala sunt, & in omnibus, mel prosperis , vel aduersis perfecti stare. State ergo , non iaceatis in sordibus , succincti lumbos vestros id e', stringite fluxa carnalis moluptatis in in veritate , & in
duti loricam iustitiae in opere , & 12. calceati , contra insidias diaboli munitis habentes pedes , mentes , in praeparatione Euangeli j , mi praeparetis eos percipiendo Euangelio , pacis , paciscantis: in omnibus sumentes sintransiuiue Jscutum fidei, in quo possitis omnia tela, mitia, ne quislimi, diaboli ignea ex lino uere: & 13 galeam salutis , spem, vel ipsam salutem aeternam , assumi-
te i . & gladium spiritus, quod est verbum Dei ) per omnem oratio
nem , & per 'crucem , vel obsecrationem, orantes omni tepore in spiritu: &in ipso vigilantes in omni inflantia , non remisie, & obsecratione pro omni bus sanctis; & pro me, ut detur mihi sermo in apertione oris mei ocilicet, cum fiducia , non cum timore, notum facere i3. mysterium Euangeli j pro quo te atione fungor in catena , carcere , ita ut in ipso audeam , prout o portet me , loqui. Vt autem & vos sciatis quae circa me sunt, quid agam, Omnia vobis nota faciet Tychicus , charissimus frater , & fidelis minister in Domino : quem misi ad vos , in , propter , hoc ipsum , ut cognoscatis, quae circa nos sunt, & ne deficiatis pro me , consoletur corda vel ra. Pax fratribus, & charitas cum fide, a Deo Patre, & Domino Iesu Christo. Grata
lia sit cum omnibus , qui diligunt Dominum nostrum Iesum Christum in
virtutes, quae ad coelestia in quibus exercendis spirituum nequam contradictionem patimur.
9. Irohterea accipite) Quasi diceret,qui, contra spirituales hostes certatis, spiritualem armaturam sumere debetis.
Io. AvavsT Accipite armaturam J Verumtamen, charissimi, arma ista ne putetis sic esse, ut quasi quod scutum, semper scutum sit ; aut quod galea est, semper galea sit; aut quae lorica semper lorica sit. In istis enim armis corporalibus ita esst quamquam dc de ferro quae fiunt mutari possint, ut ex gladio securis: tamen ipsum Apostolum videmus dixisse quodam loco,
loricam fides , de alio dixisse , scutum Dei.
Scutum ergo est, quia tela inimicorum excipit Τc repellit. Lorica est, quia interiora tua transfigi non sinit. H. AMBRos. In die malo) Diem malum praesentem vitam dicit: eo quod in presenti saeculo mala agunt. Ia. LANFR. Calceatipedes) Calciatos iubet pedes nostros esse; quia cogitationes nostrae, per quas mens quodammodo deambulat , munitae debent esse contra in sidias malignorum spirituum ut praeparemus in nobis ea quae iubet Euangelium
pacis, id est, Christi. 13. Galeam fallitis ) Salus aeterna debet
esse nos ra galea ; quia in memoria mentem nostram , quae capitis nomine designatur, saepe debet obuoluere.
I . AvGVsΤ. Et gladium J Sermo ergo Dei gladius bis acutus: unde bis acutus dicit de temporalibus , dicit de aeternis. Gladius enim bis acutus , de quo Apostolus dicit, quia de utroque testamento feriens hoc gladio mactabant: de quibus dicebatur Petro , Macia se mandu
IS. LANFR. a Faerium Euangeli, ) Mysterium Euangelii, id est, quod Euangelium praedicat , Incarnationem dc Passo nem Christi ec caetera sacramenta vult intelligere.
218쪽
Commentarius in Epist. ad Philippenses. is 3
CUM INTERIECTIS B. LAN FRANCI GLOSSULIS.
Hilipenses sunt Macedones. Hi accepto τerbo veritatis, perstiterunt in fide , nec receperunt faseos Apostolos. Hos collaudat Apostolus , scribens eis a Roma de carcere per Epaphroditum.
CAPUT PRIMUM. i. I Aulus & Timotheus , serui Iesu Christi, omnibus sanctis in Christog Iesu , confirmatis si de Christi Iesu , qui sunt Philippis , a. cum Epi
copis, & Diaconibus . Gratia vobis , & pax a Deo Patre nos ro, & Domino Iesu Chrisso. Gratias ago Deo meo in omni memoria vestri , semper quotiescumque vestri recordor , scilicet habita in cunctis orationibus meis f diis pro omnibus vobis, cum gaudio, et et habito de hoc, quod euangelio com- deprecationem faciens, super 3. Communicatione vestra, ut eam Deus multiplicet, in Evangelio Christi perdurantem a prima die conuersionis Nestrae usque nunc : . confidens hoc ipsum , quia qui coepit in vobis opus bonum , perficiet usque 1. in deseria Christi Iesu : iudici, , /υel obitus cuius que sicut es h mihi iussum , quia bene agitis, hoc sentire pro omnibus vobis reddit causam J eo quod habeam vos in corde , id est , diligo vos,& in vinculis meis,&in defensione, & confirmatione miraculis J Euangeli, , ita quidem mi belim socios gaudij mei , id est, regni caeloru, omnes vos esse.
1. Λ MBRos. Ad Philippenses)Philip
Iripenses viri elegantes erant, sed deprimaru contentio erat inter quosdam 1 lorum , & hac inter illos qui virtutibus ornati videbantur. Scribitur ergo his de cu stodia humilitatis ι & ut non intenderent dictis illorum qui custodire eos legem sua
1. Cum Episcopis) Episcopos dixit, qui
nunc presbyteri dicuntur , nec enim huius ordinis fas erat multos esse in una ciuitate.
3. LANFR. Communione vestra Id est qua communionem habetis in Evangelio Christi, vel vi maiorem habeatis : ad V-tramque enim sententiam refertur. 4. Confident hoc ipsum Hoc ideo adiecit, quia incautum videbatur gaudere de his, quorum eXitus erat incertus.1. In diem Christi J Diem Christi Iesu vo cat vel uniuscuiusque diem eX tremum, quo de corpore exit, & ad iudicium Christi perducitur : vel finalem taculi diem , quo ad iudicandum venturus est Domi
6. Sicut se mihi iustum est Quasi diceret.
Gratias pro vobis ago. Deum oro. De vobis bene confido, sicut iustum est mihi de vobis hoc sentite, id est, ita velle. Exponit causiam : Eo quod inquit, habeam vos in corde , siue vinctus, siue defendens, siue confirmans Euangelium ; Vt omnes
sitis soci j gaudij mei, id est , regni cale
219쪽
B. Lansi anci Archiepiscopi Cantuar.
Testis enim mihi esst Deus , inde mihi testis est Deus , quomodo T. cupiam omnes vos in visceribus Iesu Christi , id est , in charitate , qui e secundum Christum est , csse. Et hoc oro, ut charitas Vestra magis, ac magis abundet in scientia , Jc in omni sensu agendo ut probetis at tu i o potio-ia, ut sitis synceri , & sine offensa in diem Christi, iudicij, vel obitus, repleti fruishu iustitiae, vita aeterna, per Iesum Christum, in gloriam , de laudem Dei. Scire autem vos volo, fratres, s ne ibi debaccharentur propter ca ptionem Apostoli in quia quae circa me sunt , Gincula mea scilicet, magis ad
profectum , pusim ad detrimentum , Venerunt Euangeli j , 8. ita venerunt ad profecitum ut vincula mea manifesta fierent in Christo, quia per Chri lumvincisus eram, in omni praetorio, & in caeteris locis omnibus, & plures e fratribus in Domino , Apostoli , confidentes Vinculis meis, Propteryincula mea, abundant1usolito auderent V. sine timore verbum Dei loqui. Quidam qui dem praedicant & 11. propter inuidiam , Pt in me persecutronem excitent, de contentionem , quidam autem & propter bonam voluntatem Christum praedicant: repetit, quidam quidem quidam pra dicant ex charitate , scien tes , uidentes , quoniam in defensionem Euangeli j positus sum in carcere. repetit, quidam quidem Quidam autem 12. ex contentione Christum ana nunciant non sincere , 13. cXistimantes pressuram se suscitare vinculis meis , sed haec omnia magis ad profesctum venerunt. Quid enim Z Scilicet re
fert. Dum omni modo , siue per occasionem, id est, propter persecutionem excitandam mihi, siue per veritatem , saucio desiderio, Christus an nuncietur, & in hoc, quod pressuram mihi excitant, gaudeo nunc, sed & gaudebo. Ecce cur, i . Scio enim quia hoc, illa presura, mihi proueniet ad salutem, per Vestram orationem , 13. & subministrationem Spiritus Iesu Christi,t a contrario ) largam mercedem, quantam decet si iritum , tribuere, secundum expectzazionem , hoc expetito, dc spem mea, si pero, quia in nullo I s. confundar:
. AMBRos. Cupiam vos Quod dixit in visceribus Christi, dicere voluit in charitate illa quae secundum Christum est. 8. Ita ut vincula ) Nam vinctus ad omnium notitiam peruenit, & fideles cum fiducia docebant ex his quae circa illum facta sunt, fiduciam accipientes , quidam propter inuidiam Christum annuntiant; quae utraque latius significat adiiciendo:
sis' ex contentione , quidam quidem ex charitate.
9. I ANFR. Sine timore; Videntes alij Α
postolum in vinculis non timentem ver
bum Dei loqui abundantiorem audientiam sumebant si1 ne timore loqui verbum Dei, cum ipsi non essent vincti. Io. AvCVST. Guidam quidem J Fuerunt
med,estim enim etiam temporibus Apostolorum qui ad Colum. veritatem non veritate, id est, non veracis. λιψ animo praeflicarent, quos dicit Apostolus Christum annuntiasse non caste, sed per
inuidiam & contentionem: ac per hoc etiam tunc nonnulli tolerati sunt annum
tiantes non casto animo veritatem. Non
tamen illi laudati sunt tamquam annuntiantes casto animo falsitatem. Deinde de illis dicit: Sitie occasione, siue meritate, Chri
II. I ANFR. propter inuidiam ) vel ne Α - postolus solus videretur praedicator. Vel contendentes se pressuram suscitare Apostolo. 3. Ex contentione Christom anniantiant)Neque homines reducebant ad memoriam illud propter quod Apostolus incar
ceratus erat, ut adeo magis punirentur.
33. Exi simantes J Vituperabant Christum, ut magis puniretur Apostolus, qui ligari se passiis est propter talem Domi
14. s Scio enim J Vituperationem etiam aduersariorum in Christum iaculatam per oemre sibi dicit in salutem quia quo magis propter eum punitus est , eo amplius
a J. AMBRos. Α Λbmini rationem J Laetagam mercedem significat, quantam decet spiritum tribuere. Is LANFR. In Aulis confundar ) Quod
esset, si ab incoepto destitissem , vel si quod
220쪽
Commentarius in Epist. ad Philippenses. iues
fundar : sed in omnia fiducia , sicut semper , & nunc , etiam in vinculis, magnificabitur Christus in corpore meo, siue per vitam, dando exemplum boni aliis , 17. siue per mortem. I 8. Mihi enim vivere , causea et iω meae, Christus est , & mori lucrum , quia tunc quiescam a laboribus. 19. Quod si etiam viuere in carne, hic mihi fructus operis est , sicut mori , & Σo. vi id eligam ignoro: cum et trumque prosit, quid eligam ignoro , vivere , au
mori. Coarctor autem , enim, e duobus: f bis Icilicet) desiderium habens dissolui a corpore & esse cum Christo, parenthesis J multo magis melius,
scilicet est, ese cum Christo: permanere autem me in carne, necessarium , v tite, propter vos, ut dem vobis exemplum. Et hoc quod necessarium est τοbis Jconfidens, scio quia manebo, & permanebo omnibus vobis , apud vos, ad profectum vestrum , & gaudium fidei , quod fides promeretur, mel exigit: ut gratulatio vestra abundet in Christo Iesu in , per, me, scilicet, per meum aduentum iterum ad vos. Tantum digne Euangelio Christi conuersamini. ita ut siue cum venero, & videro vos, siue absens , scilice uero , audiam de vobis, quia statis in uno spiritu unanimes, collaborantes fidei Euangeli j e& ita ut, in nullo terreamini ab aduersariis r quae quod ipsi vos terrent in illis est causa perditionis, vobis autem salut1s, scausea cur non terreamini) & hoc, quod is mos terrere volunt, a Deo , ilicet datum est quia vobis donatum est pro Christo, non solum ut in eum credatis, sed ut etiam pro illo patiamini, 2I. 22. idem certamen habentes quale & vidistis in me , & nunc audistis
de me. quod spero non habiturus essem. a T. AMBROS. O Siue per mortem P Sperabat enim Christo concedente mortem suam non fieri absolute aut vanC. 18. Mila enim J Quoniam dixit quia magnificabitur Christus per vitam, nec hanc probationem habebat, adiecit: Mihi enim vivere Christus ent: neque enim si vivam, inquam, alterius rei curam habeo I9. LANFR. Quod si misere in carne)Quamdiu in carne possum proficere aliquid , ignoro quid eligam seu mori seu vivere: etsi enim in carne nihil prodesse posse seni, haud dubia quin mortem eligerem. 2o. AvcvsT. Et quid eligam) Sic ergo distinguendum est , se quid eligam ignoro.
Compellor autem ex duobus : quam distinctionem sequitur concupiscentiam habens dissolui & esse cum Christo. Et tamquam quaereretur quare huius rei ponus habeat concupiscentiam, multo enIm magis optimum, inquit. ΣI. AMBROS. Idem certamen in Exemplo sui magis eo S adhortatur. M. I ANFR. Idem certamen habentes j
Quando tunc dixit Pithonissae Philippis
CAPUT SECUNDUM. SI qua ergo consolatio quam expectetis in Christo , si quod est mihi iu
vobis solatium charitatis, i. si qua societas spiritus, a. si qua viscera mi lerationis : implere gaudium meum , Icilicet ut idem sapiaris, eamdem Charitatem habentes, unanimes, idipsum sentientes, nihil per contentio-
enim pertinet societas qua efficimur unum corpus unici Filii Dei.