장음표시 사용
181쪽
ter hos fuerunt comperendines,quib.ua dimonium licebat dicere. Erant Mati, qui Stati dici. iudici causa cum peregrino instituebantur: uel ut Festus scribit, Status, inquir, dies uocatur, qui iudici j causa praestitutus est cum pGregrini eius em generis ab antiquis hones appellabantur, quod erant pari iure cum populo Ro. Atq; hostire ponebatur pro aequa re Plautus in Gurgui de stato die meminit: Status condictus cum hoste intercessit dies. quo loco hosic Plautus more uetere peregri nil significat. Exanc dies qui pandiculares Pandiculares. dicercnt, iidem qui comuni carri, in quit, Commanuus omnibus deis comuniter sacrificare consu uerant, ut est notata apud Festum. Pracliares Praeliarci. ab iustis, ait Macrobius, non segregauerim: siquidem, inquit, iusti sunt continui XXX. dies, qui b. exercitu imperato uexillum russicoloris in arce ponebatur quod idem pene: Festus. Vocatur etia iusti dies integri,quem admodum iustum exercitum iustum uolumen Sc. ut erat lex illa Romanis Aeris confessi, rebus p iure iudicatis XXX.dies iusti sunto. Sex. Caecilius Iu reconsultus apud Gellium lib., o cap. et Conseisi aeris ac debiti tu dicaris triginta dies sunt dati conquirendae pecuniae causa,quam dissoluerent,eost dies decemviri iustos appellarunt Saliaque sub dit idem Gellius. Praeliares aute omnes dies,
quibus fas est repetere, uel hostem lacessere.
182쪽
Nam cum Latiar, hoc est Latinara solenne concipitur, item dicbus Saturnalioru sed de
cum ria undus patet,nefas est praelium sume
re quare nec Latiari, pore quo publice quo dam induciae inter pop. R o Latinosi firmare sunt, inchoari bellum decebat,nec Saturnifesto, qui sine ullo tumultu bellico creditudimperasse nec patente mundo,quod sacrurri Diti patrivi Proserpinae dicatu filii satius pocclusa Plutonis fauce eundum ad praesiuimputauerunt. Vndea M. Varro ita scriptum reliquit Mundus cum patet, deorum tristia atq; in serum quasi ianua patet propterea n5 modo pretium comitti, uerumetiam delectare militaris cauia habere, ac militem proscisci, nauem soluere, uxorem liberum quaeren dorum causa ducere religiosum. Vitabante
tiam feri js, sicut idem Varro in augurum libris scripsit in hec uerba: viros uocare feriis non opoliet si uocauit piaculum esto. Scien dum est tame eligendi ad pugnandum diem tunc fuisse licentiam si ipsi inferrent bellum: at cum exciperent, nullum obstitis diem. Quis enim obseruationi locus, cum eligendi facultas no sit persi Dies praeterea postri duanos ad omnia Romani cauendos puta i runt,quos etiam atros infausta appellatione damnarunt: δ hoc in primo Fastorum poeiata cum de Calendis, Nonis Idibus egisser,
183쪽
C nen ab ventu cli illis num Roma dici us Damnasub ducis tr ita marte tulit. Idem a. Liuius lib. 6. ab urb. cod.&longa extat Plutarchi problema Verrius uelo Flaccus lib. de heri, si g. pud Gell. lib. s. DieS, in quit, qui sunt polii die Calendas, Nonas de Idus, quos uulgus imperite nefastos dicir,
propter hanc causam dictos habitos liatros esset crabir. Lege Gelliu Marcellu S, atridies, inquit, dicunt, quos nunc nefastos uel posteros uocat Aphranius fratribus Sept. bris heii Calendo, hodie atridies. Postera, quit Festus, Non ais, Iduu Scalcisa si di cs nuptiis alieni habent, quoniali di cs decrero ponti scii atriis dicati sutar, id quotiescuq Roma ni duces belli gerendi grati aliis dicb. stipplicauer uvit, male vena p. gessere Meni in illo iudi erui. imbrosius, eos Christianos redar guens qui eos obseruarct. Sed quid uetar, ut cum de atris Romanoru dixerimus,ctia hoc loco asseramus, cur albi laeti Tausti a Gra cis Larinis dicant Scribit in Periclis uita Plutar. cum Athenienses bellu corra Samios liaberent, Peliae Samio umile obsedisse, qdcuctatione ac moravi ncce horninu urbe ca pere mallet. Eius rei cu iam milites edere coepisset, nec propterea Pericles eos satis qui I tos haberet, in partes octo exercitu omne diuisu emcli ad sortes traduxit,ut cui alba faba
184쪽
sorte obuenisse epularetur il in octo esset, ceteris pugnantibus.Idcirco dicituri ait Plutarchus posteros dum uoluptatibus acet Dio operam darent,album illum diem ab ataba faba nucupare solitos.Hactenus sere Plu tarchus. Alii hunc morem ex Thracii instituro emanasse tradunt,ut Plin.lib. . Vana, inquit, mortaliras ta ad circunscribendam se ipsam ingeniosa, copulat more Thraciae gentis que calculos colore distinctos pro experimento cuiusq; die in urnam condit,acsu premo die separatos dinumerat,atque ita de unoquossi pronunciat. Quem morem secti tuS, epigramma memini me exordiri ad B. Ferrinum in natalem eius filioli:
Threicio Ferrine dies signanda lapillo, mascula qua proles esurit ob patrem.
Horatius tamen hunc morem Cretensium fulse innuit eo carmine: Cressa nc careat suilchra dies nota.
Nisi quis Thressa, pro Cresa,mali apud Horatium legere. Ad hanc coninetudinem po resepe alludunt,ut Persius: Hunc 'Aacrine diem numera meliore lapillo, Qui tibi lubentes apponit candidus annos. Quo loco probus Grammaticus, seu Cor nutu S, hanc plane consuetudinem describitita Cretensium fuisse ait, quo modo δ apud Horatium Acron &Porphyrion. Sed ad in nitutum iam redeo de postridianis diebus,
185쪽
de qtubus Plutarchus in Romanis quaestio nibus Quid est, inquit, quod postridie Ca tendas, Nonas et Idus nequaquam Xire,nec peregre proficisci Romani costicuere Quo loco inter caetera negat propter Alliensem diem postridianos dies uocari, aliam Ulibentius ipse amplectit opinionem. Vide igit,in quit, nequcad modii Pympqs deis ac coele Ribus primu men scinio secrarui,sccundu uero chthonins inferis,in quo purgationi b. utebantur,&mortuis parctabant sice dies alios quide quasi autores ac principes tres scilicet, festoso sacros posuerunt, Calendas, Nonas, Idus cos aute qui deinceps loquuntur deis manibus attributos,nefandos ac re ligiosos habendos existimauerunt: nam cGraeci primum mensis diem deis sacrata ha bebant, eum uero qui sequebatur heroib. ac daemonib. attribuerunt. Secundu quoq; cra tera heroib. semideis libare solebant.Tum etiam idem subiungit quaedam denumero rum ratione. Unitatem enim in primis ait diuinitatis quiddam' numinis habere dc quidem omnem imparem terminatum esse, terminare perfectum t esse contra parem numerum indigente esse imperfectum pacindefinitum. Alia his quaedam adiungit, quae mihi satius uisum est praetermittere, quam plura inculcare, de ad cas rationes de uenire, quae a Latinis autoribus asseruntur.
186쪽
Igitur Cell.annaliu lib. is .d Cassiu SHemi ita hist. l1bro secundo referuntianno ab urbe condita cc NIO. a Tribunis militum
Manlio 8 Posthumi collegisl eorum in senatu tractatum, quid esset, propter quod roties intra paucos annos male esset asilieta respublica ta ex praecepto patrum Lucium Aquinium haruspicem in senatum uenire iussum religionum requirendarum gratia, dixisse, in Sulpiritimarii, militu ad Alliam aduersum Gallos pugnaturii, rem diuinam
dimicandi gratia secide postridie Idus Quintileis. Item apud Cremera, multis patris temporibus locis, postfacrificium die postero celebratum, male cessisse cos ictum.Tunc patres iussisse,ut ad collegium Pontificii de his religionibus referretur pollucesistatuisse. postero die omnes Calendas, Nonas, Idus, atros habendos,ut ij dies ne pira liares, ne e puri,nec comitiales essent. F. Iax. Ser Milianus Pont. in lib. r. negabat oportere a tro die parentare,quia tunc quot Ianum Iouem p praefari necesse esset, quos nominari atro die non oporteret. Sunt uero qui atros eos esse perperam existiment, qui ab obseruatrice eiusmodi rerum prouincia Aegyptiaci
dicti sunt,dequit, pauldidit agemus Eos
dem tamen atros nonnulli communeS,
Iur ad emendationem nominis, ut ait a crobius iocitarunt. Praeterea ante diem
187쪽
quartum Calendas, uel Nonas, uel Idus,tanquam inauspicatum dicit pleriq; omnes ui tabant. Quidam in Cannensem cladem referebant, id ii ex Q laiiiiiij libro quinto an
natium adstruere tentabant, qui scribit ante quartum Nonas Sextiles, Cannensem cladem faciam sui fle. Sed Varro nillil ad rem militarem pertinere ait, utrum fastus uel ne fastus sit dies, sed hoc ad priuatas solum a ctiones respiccre Dubitatum etiam apud an tu diis ara Pestiquos, an nundinarum dies inter ferias L an inter Prius husent referendi necne cuius rei cum uarie sint malui,
sententiae breuibus eas hic colligere libuit Titus de feriis scribens, undinas inter se
rias non retulit, tantum solennes uocauir. Iul. Modestus affirmar, Messala augure consulente pontifices, an nundularum Roma narum dies feriis tenerentur, respodissecos,
nundinas sibi ferias non uid cri Trebatius libro primo religionum ait, nundinis magi stratum pone manum iriere, iudicia liadiici re Contralios Iulius Caesar is auspicionalibro negat nundinis concionem aduocari posse,id est, cum populo agi: ideoq; nundinis Romanorii haberi comitia no posse. Corn. autem Labeo libro primo fast nundinas se rias esse pro rauciauit. Sex. Pomp. Nundinas. ait, feriarii diem esse uoluerunt antiqui, qu , rustici mei cudi uendendi i gratia in urbeniconuenirent: cuinq; nefastum, ne si liceret
188쪽
cum populo agi interpellarentur nundina tores. Causa uero huius ueritatis apud Graitium Licinianum lib. et inuenitur ait enim
nundinas Iouis ferias esse, siquidem Flami nica omnibus nundinis in regia Ioui ariete solita sit immolare sed lege Hortensia effectu ut fastae essent,ut rutilai,qui nundinadi causa in urbem ueniebant, lites componerent: nefasto enim die praetori,ut diximus, sari nolicebat. Ergo qui serias dixerunt a mendacio
uendicantur patrocinio uetustatis qui contra sentiunt,aestimatu aetatis, quae legem secuta est, uera deprompserunt. Plutarch .in quae stionibus, nundinas ait Saturno cosecratas,
quod scilicetis deus emendi ac uendendi copia fructuum principium attulit. Nundina xum uero originem quidam Romulo assi gnant, quem comunicato regno cum Τ.Ta tio sacrificius sodalitatibus institutis,nundinas quoq; adiecine ferunt,siciit Tuditanus affirmat. Sed Cassius Seruium Tullium nundinas instituis ait Cerninus uero scribit, nundinarum diem regibus iam exactis cel
brari coeptum esse, quia plerit de plebe repetita Serus Tulli finemoria,ei nundinis parentarent cui sententiaeet M. Varro consentit. Rutilius autem Romanos nundinas insti
ruisse scribit, ut octo quidem diebus in agris
rustici opus facerent, nono uero die inter misso rure ad mercatum legesi accipiendas Roma
189쪽
Romam uenirent, ut scita atq; cosulta se quentiore populo referrentur, quae trinun dino die proposita a singulis atq; uniuersas facile noscerentur. Vnde domos tractiis, ut leges trinu lino die promulgarentur que irmorem cum probe non teneret qui Dionysium transtulit Halicarnasseum Lapus, protri nundino iundinis lib. .hist sic latine uertit,de Mutio agens Posti aec, inquit,tem pus praescribitur ad apparatum defensionis iisq; ad forum tertium fiebant enim tunc Romanis,lit nunc quoq; fiunt, fora in dies no nos . quidam couenientes ex agris in urbem plebei permutationes faciebant rerum uenalium, inter se iudicia accipiebant, de publicis quoruerant ex lege domini, dc quae permitteret ipsis senatus ferentes calculos ea sanciebat. Dies uero septem medios inter D ra, coloni idem multi pauperes in agris morabantur. reliqua. Hoc loco libentius graeca apposui scin uerba sed non mihi pra sti; est nunc exemplaris graeci copia. Dece pium uero inter pictem putat ira, quod gra ce Acopa legeres, qua dictio Graecis diuersariis gnificat, inter que forti nundinas am&Plutarchum videmus cum alibi tum in eo loco causarum capitum rerum Romanarueadem dicistione usum, Cum testes, ait huius
190쪽
ν sis Poci hoc est Conuentus singulis nouem diebus celebrati in forum, nundinae uocati, quae Saturno sacra putantur. Porro quod in nonis diebus nundinae agerentur, indicio e riam nunc extant antiqua quaedam diuersis in locis reperta fragmenta fastorum, ex qui bus umbram saltem colligimus octo dieru: nam menses ita praenotatos habent literis, ut adusquem perueniant, quae est octaualiter, quomodo nunc ex ritu Christia in usque ad septimam, hoc est , ut dixi mus, notamus. Sed his missis ad nostrare deo. Et Iulii trinundua morem adumbra
te quidem quoquo modo hodie scruari videmus, cum trino praeconio quid publice uel a principe, uel a Republica pro mutagatur Trinundinum autem dicimus, iri Hum nundinum S tertias nundinas nam nundinae 3 nundinum recte dicimus V rum haec notiora. Eadem ctiamnum ratio
ne ante iam dies a,candidatis in petitionibus usus frui in comitium nundinis uenire,d in colle consistere,unde cora possent ab uniuersis uideri. Verum haec omnia negligentius haberi coepta δ post abolita,postquam tri nundino etiam ob multitudinem plebis frequentes adesse coeperiit. Dictae aut sunt nun-drii aequali novendinae, a numero sciliccino item e dies. Alii a Nundina Romanorum dea, quae a nono die nascentium dicta est,ut