장음표시 사용
51쪽
imis mixta videre gaudentis illas personas introduxisse nemo negabit; sed laesitne hac re tragoediae dignitatem Ι modo curandum ei erat, ne si quem ingenue natum, cui graVe parte tribueret, rebus adver8i implicatum pingeret, cum externis bonis ingenium n0bile eum perdidisse ostenderet. Id neglexisse in depingendodramatis Helenae Menelao poeta videbatur, ut comicis acerbissimae irrisioni causam praeberet, ut Arist0phani in Thesmoph0riagusis. Sed ab h0 opprobri tragicum liberare velim. Revera Menelaus Euripideus nunquam vir sertis et nobilis est, ut studia spectantium in se trahere possit. Sunt igitur qui dicant, uripidem Menelaum ut Lacedaemoniensem tam praVum pinXi88e,
neque dubium est, quin odium in hostes capitales aliquid ad 0res ill0s ingend0s attulerit. Neque tamen
seri potuit, ut motus externa causa poeta in artem induceret plane novam personam, cum etiam in hanc rem valeat rist0telis illud, ους μεν ουν Vχρειλχὶ μενους ριυδ ους λυειν ου εστ . Itaque Euripides, Veterum p0etarum certe diligens et prudens lect0r, Menelai sui morum lineas quasi praeseripta inveni88 putandus est. Quid nonne ex Homero omnium fabularum uberrimo lante, Menelai Euripidei fluxerunt mores Quando enim in Iliade Menelaus vere dignum e praebet pro quo grave illud bellum geratur Descendit quidem incertamen cum AleXandro, melioris sui partis raptore'); sed non est in numero ducum certamen cum Hectore ad Sortem revocantium, quin etiam carmini XVII gram-ὲ Non enim fieri potuit, ut prorsus a poeta negligeretur.
52쪽
48-niati ei lemma Μενελαον ἀριστεια imp0Suerunt, quod tu jure secerint ego non ideo neque tamen unquam eum aeribus assectibus videmu flagrantem, qui sunt mn gnarum rerum parente8. Sapienter igitur H0merus fecit, cum Graec0rum principes jurejurando obstrict0sp0suit ad auxilium Menela ferendum, qu0 alioqui certe neque Menelai neque Helenae gratia acturi suissent. Quid Num artis e m0re Menela proprio eX- pressurus Virum armi in proelium ruentem repraesentaret Helenam pingeret, Menelao juxta posito. Duxit enim Xorem Menelaus non virtute, sed avis capillis captam, immo duotus est, vel ut verbis Martialis utar VIII, 12 nupsit ux0ri'). Cumque Helena non careret vate Sacro, ne Menelaum quidem urget perpetua OX. Quin, quicunque Ody88eae librum quartum composuit Jovis gener Valebant enim tunc doque plurimum c0gnatione - 0S Secessum ab hominum conspectu dignissimum tali vir tribuit locum, campo Elysios, τη πεὶ ηθιοι , βιοτη πελεμ ανθροοποισιν. Ut breviter dicam, Menelai natura jam apud Homerum tam ambigua Si picta, ut 08teriori temporis p0etis Helenae fabulam liberi0ri judici tractantibus uberrimam praeberet materiam immutandi 0res, quo cum certis eireum scribere vellent nibus, in malam partem eo tran8formare necesse erat. Idque sedit Euripides. Num primus Fortasse jam H0merus lyricus, Ste8ichorus, in primo Helenae carmine Menelai quoque mores sicut damosae uxori ii judicium socaverat.
53쪽
Menelai moribus quales appareant in Oreste erum esse concedamus, tamen suo jure uripidem in Helena sic pinxisse Menelaum, ut inXit, contendimUS, prae8ertim cum illud drama minime trag0ediae sibi jus vindicet, sed rep0ni velit in singulari qu0dam fabularum genere, qu0 medium trag0ediam inter comoediamque interjectum sit ei Sehauspiei). Atque ejusmodi ramata
Arist0phanes ad veterum tragoediarum n0rmam dijudicavit lQuantopere Ver Spectatores illius modi personis gavisi fuerint vel e e c0njicere p0SSumVS, quod tragicus quamvi acerrime Saepius a comicis irrisus ab ejusmodi spectaculis recedere noluit bene enim novit et quaesivit quae auditoribus probarentur. Turpitudinem autem eum evitaSSe putabimus. Nam etiamsi Electra Euripidea modo simulacrum Soph0cleae St, tamen nobis nihil habet του iuχρου.
Sed videamus jam, quales Aeschylus et Soph0eles
Electrae tribuerint mores. Eleetra eschylea est virgo sortis et constantis animi, fratri in ulti0ne perpetranda Ruda 80dia, mirae pietatis erga patrem, implacabili odi in ejus intersectores assecta Sophoclea Xcederesne mulieri adscriptos videtur, e8 Virago, e u moreSsever0 Chrysothemide juxta posita praeclare poeta depingit. Electra nihil aliud 0gitat, nisi ultionem patris, itaque ipsa Orestem ut ultor Xsisteret servavit; cujus
Φ Non enim dubito, quin 80ph0elis via ita ut nune legitur a S0phocle profectu Sit.
54쪽
morte nuntiata ipsa ultionis osseium subire n0n dubitat; s luna adversa irruens eam non affligit, sed sortior reddit; usqua in a natura Semel constituta poeta eam recedentem ingit, ut cum mater vulnerata filii ultoris animum precibus comm0vere Studeat duram illam vocem emittat, παῖσον, εἰ σθενειοῦ διπλῆν, nam matrem Clytaemnestram non amplius c0gn0Scit, et r. 273 Sq.:ξῖν τῆ ταλαίνη μηzρὶ, μητερ' εἰ χρεων
et v. 1194:μητηρ καλεῖται, μητρὶ δ' ουθεν I. In Aegisthi vero nece quasi luxuriare videtur. Habemus in hac tragoedia luculentissimum austeritatis illius S0ph0cleae Xemplum, a qua neScio cur tam multi poetam p08tea μαντα appellatum Vindicare conentur. Qui vero t0tius graecae tragoediae progressionem inspexerit, in illis prioris temp0ris tragoediis aetatem Μαραθωνομιάχων agn0Scet quam acerbitatem nonnulli pluris aciunt, quam posteriori aetatis dulcedinem. C0mparanda videtur ieetrae perSona cum Statua marmorea, Summa arte elaborata, ut arti regula poni pOSSit, Spectantium Summam admirati0nem vel metum commoVente, inquam Vero cadat Aeschyleum illud
Non me fugit, etiam pulcherrima tenerioris animi lineamenta inesse Electrae, idemque assentior Dioscoridae Anth.
55쪽
Pr0rsus aliam in moribus depingendis iniit viam Euri pides. Cum enim e88et non tam poeta quam phil080phus, ad veritatem pr0pius per80narum more deseripSit. Itaque S0phoetei charaeteres quamvis Xcelsi, tamen ita compositi, ut cogitati0ne comprehendi possint, admirationem summam comm0Vent et pulchri Sensum excitant. Euripidei vero ad veritatem ficti maj0rem habere utilitatem in auditorum mores formandos Videntur. Eleetra igitur uripidea fere nihil habet, quo Spectantium tudia in se trahat, nisi miseram c0nditionem; pSa qu0que vult ulcisei patrem, Sed etiam misera ipsius et Orestis e0nditio, cujus auctores iidem patri interfectores sunt, ad caedem eam incitant. Callide matris interseiendae consilium seri re in diserimen ad aeta anXia paene desperat haesitantem ipsam Orestemque ad matricidium quasi fur0 sati Pel0pidarum abripit, ut non compotes facinus committunt caede perpetrata modo deorum auXili sustentantur. Adversabatur Euripidi naturae personas ita pingere, ut aut in bonam aut in malam partem humanos fines supergrederentur deduxit tragoediam ab her0ibus ad 0mines. Atque in depingendis affectibus humanis ita exstellit, ut prorsu novam tragicae artis Viam aperuerit. Ac ma Xime quidem gaudet mulierum m0ribus depingendis, ques cum nimium ad veritatem describeret uberrimam omistis ridendi materiam praebuit.
Exeamus iterum de tribus illis tragoediis. De Electra jam pauca disputavimus, et qui accuratius inspexerit etiam plura inveniet, in quibus singularis uripidis in
Pal. VII, 57 Antigonam Electramque artis S0phocleae fastigium esse dicenti; neque tamen possum, qui in sententia illa per
56쪽
52- moribus muliebribus describendis appareat ratio, ut quantopere Euripides priorum tragic0rum sublimem imaginem debilitaverit, ne dicam distorserit, neminem fugere p0SSit. Sed multo longius progressu est in ClytaemneStrae m0ribus tractandis Clytaemnestra et Aeschylea et Sophoclea etsi scelerata tamen fortis est mulier est quasi in Strumentum Λίκ17ς, quod scelus in genere Pelopidarum propaget cui cum Se pSam Succubituram 88 Videat, 1 rtiter mortem subiens sublimitatis SenSum X- citat. Quid ver Euripides de ea sedit Proseet in illam cadere videtur, qu0 dicit Aristophanes Ran. v. 1043 Euripidem Scorta in cenam producere. Nam etiam si Clytaemnestra Euripidea argutius quam pri0rum tragicorum au Sas Xplicat, quibu commota maritum interfecerit, tamen omnis ejus vitae rati illas causas ad nihilum redigit, et ut sophisticae appareant acit. Qu0d enim Electra matri objidit, eam Statim post Agamemnonis in Trojam discessum vano tantum ornatui indulsisse, dem erga maritum prodituram, mox libidini obtemperaViSSe, μισθου του γύμους υνουριενην, id erum esse vivendi ejus rati probare videtur. Nam Vino Saadulteri epulis adest, et illa ipsa die, qua interficitur,p0tatum rus ad Aegisthum itura est. Num talis mater OediSa misericordiam e0mmovere potuit An voluit poeta matre ita picta liberorum impietatem minus detestabilem reddere Certe ejusmodi mores trag0edia indigni esse
videntur neque sublimitati sensum Xeitare p0SSunt, ut B0 Sine ad Sa Saeptu comicorum vituperationem Euripidem movi 88 nos credere op0rteat. Ceterum illae tra-g0ediae, qua assert Aristophanes Lan. 1043 0n ad
57쪽
αλ P Ουμα Λ ου Φαίδρας ποίουν πορνας ουδε Σθενεβοίας. Phaedrae sive ippolyti καλυπτομενου mem0riam Oblitterare properavit tragicus ill Hipp0lyto, qui n0bis eXtat, in qua tragoedia honestati operam dedit p0enitentia ictus ac temeritatem Suam mulierum Sor tu
vero pravi fuerint mulierum more illo tempore, cum Arist0phanis c0moediae luculentissime demonstrant, tum Euripides ipse expertus erat. Praeter alio locos insignis est in Thermophoriagusis Mnesilochi oratio plena sacetiarum ac paene divina Fr a v. 466 sqq.). Sed nem fere illo tempore mulierum pervirsitatem adeo d0luisse videtur, ut Euripides. Recedebat enim a Vetere Opione cum mulieres non solum instrumenta libidinis haberi vellet, sed in matrim0nii sanctitate ob mutuum amorem Servata Summam felicitatem p0neret. Etiam apud S0ph0elem amor m0d libidinem spirat, ut in pulcherrim Antigonae cantico ' ως νίκα7 ριώχαν, et Antig0na moritura id maxime dolet, quod n0 marito, sed cheronti sueeubitura est. Sed uripide novam dijudicandae mulierum indolis ingressus est viam, inprimis in ejusm0d dramatis, in quorum numero Osuimus Helenam in iis enim mores tale invenimus, quale n08 romanti008 appellamus. Quod cum audi-t0ribus Valde placeret, c0micorum m0Vit ri Sum, quippe qui pr antiqua de starent Aeschylus an v. 1044
58쪽
Neque ulluin ram n enni ob rem totie irri Sum St, qu0ties Andromeda, quae quant0pere placuerit AriStophanes ipse dicii Ran. 52, cum Dionysum, qui p0puli AthenienSi partes agit, Andr0meda perlecta tant Euripidis Diortui desideri captum adit, ut eum e inseris redueere velit. Sed XStant etiam dramata, e quibus ita mulierum more tractavisse Euripidem cogn0Scere OS- Si lini S. Inter quae ambiguum illud di ama Alcestidis nomine inScriptum, et Hipp0lytus huc pertinet Iphigenia Aulidensis et Medea, quibus ludulente ostendit tragicus, quam bene cognitam habuerit mulierum naturam. Nec parvam apud aequales illis dramatis sibi paravit laudem, quippe qu0rum unum, Hipp0lytu8, prim0l0e haberetur, reliqua diligentissime legerentur. Ampiam vero mulieribus ubique acerrime carptis copiam ridendi praebuit tragicus, ut Aristophanes eo quo in hesmophoriagusi usus St, argumentum comoediae magis aptum Vi invenire posset ad magnam tragici in urbe auctoritatem labefactandam, etiamsi illa comoedia a priorum Severitate multum recedat. Nec sine Specie veritatis comicus tragicum ideo mulieribus iratum esse dicit, quia ipse ab iis mala expertu Sit, Ran. 1048:
et 0ganti Euripidi, num veritati adversentur quae mulieribus viti vertat, rectissime Aeschylus re8p0ndet Ran. 1053 Sqq.:
. . . λύ ποκρυπτειν χρη τ' OV ρον τον γε ποιητήν, καὶ ριχὶ παραγειν, μηδε διδάσκειν τοῖς με γαρ Παιδαρίοισιν
59쪽
εστι διδάσκαλος οστις φραζε τοῖς 7βωσιν δε ποιηταί 'πάνυ δη ει χρησι λεγειν ἐριῶς; et aptissime cadit in ejusm0di res Acharnensium id
εla', εἰ δίκαια, τουτον Drais ατ εχρῆν; Non vitaverat Euripides in depingendi mulierum moribus το λιαρον.
Qu0dsi in Menela0, leetra, aliis pannoSi in cenam productis, de quibus Supra, pulchritudinis sensum non ita eum laesisse putemus, ut turpi eVaderet, tamen dubium non est, quin ira abreptus in mulierum moribus depingendis, ut in Hipp0lyto capite obvoluto καλυπτομενυ' et Beller0phonte, ne illos interdum supergressus Sit Poetis tragici videndum est ne tractent. Wa man, n War e aue gescheh'n, Mi Naelit edechen S0lite, ut ait nostrorum poetarum nescio qui u jure igitur c0micus invehitur in Euripidem Ran. 1077:
καὶ μιγνυμενα τοῖσιν ἀδελφοις; Itaque etiamsi in aliis rebus c0mici de tragie judicium non prorSUS Verum 8Se nobi Videatur, certe in hac re. Diximus jam supra, auripidem novum dramatum genu invenisse, qu0 tragoediam inter comoediamque rep0nendum it Quae ramata cum comicus ad Veteris tragoediae n0rmam dijudicaret, ampliSSimam ridendi materiam praebere necesse erat. Sic in Thes-m0ph0riagusis acetissime carpit comicus Echo, n0vam ab uripide Andr0medae introductam per80nam. Certe
60쪽
non in scenam Venit Eelio, Sed post scenam Androni edae lamentatione resonabat. De qua re quamvis expeditum judicium nobis relictum non sit, tamen ViX dubitandum est, quin ideo poeta elio introduxerit, ut ejus arte musica audientium animos delectaret. Quod ei vibus certe probatum erat comicus vero ejuSmodi artificia ut nuga a cena propulSare conatUS St. IDVestigavit igitur quidquid novi Euripides in dramata introduXit, eumque ad Veteri arti tragicae normam etiam Euripidis dramata dijudicaret, sacere non potuit quin multa ut inepte excogitata et tragoedia indigna vituperaret. Neque tamen tragicum a via semel institutarem0Vere p0tuit, quippe qui bene sciret, quidquid civi-bu probaretur, Verae arti reguli non repugnare. Quid enim Nonne e0micus ipse cive Suo Sapiente eSSe
artis judices diei Ran. 1109 sqq.:
βιβλίον Ἀχων κα ος μανθάνει τα δεξιάyN0nne ab iisdem severis judicibus erroribus tragicae suae artis m0nitu Euripide quae peccaVerat, corrigere studuit, ut primum Hipp0lytum Itaque quae pr0baverant retinuit. tque de apparatu tragico Euripidis a comico irris,habemus, insignem illum jam saepius laudatum l0eum Acharnensium ubi c0midus haecce: χρεος ριεν ουθεν, βουλομαι δ' ὁριως λαβεῖν, et saepissime vituperat tragicum machinat0rem. Sic Thesmoph. 927. uripide gl0riatur de μυρίαις μηχα-νare, et ibid. 93 Mnesil0chus generi c0nsilium laudathis verbis: