장음표시 사용
171쪽
PasTATICRAE ORTIcus. Quae quinque habent ordines coli innarum . Trebell. Pol l in Gallien. Pa cuti A. Porrectus extra aedificinia locus , sive tectus,
sive subdialis sive lapideus, ve ligneus, cujusmodi adapertius spectandum , vel ad transitum ex uno in ali uino locum construi solent. Pergulie magistrales memorantur Vopisco in Saturn Las pedaneos, diobolares magiastros frequentasse, contendit Casaubonus contra , illustrium Praeceptorum extitisse, tradit Salmasius. Foeminarum etiam, quaestum corpore iacientium, pergulas extitisse, Plautus indicat Tit autem pergula pergo , ut a rego regula , a tego tegula . ergola, Corridbo, a uitio, Rivbiera, Balcone. PERIaotius . In re munitoria est latius ambulacrum, ubi circitores ad custodiam excurrunt. Ineamisciata inuini solet pro ambitu aedium . Sed proprius spatium erat antiquitus circa templuit, arboribus herbisque consitum ad culturam, ex usu ejusdem templi ministrorum . De eo loco Apulejus, Arnobius, aliique meminerunt. Gra eum est peribolus vocabulum , quod ambitum senat.
PERIMETRO . I.atine ambitus Uit r. l. S. 6.PERisTEROTRopHIou. Locus , ubi degunt aluntur co lumbae. Pastipraxos . rati ne circum alatum . Pro loco columnis
quasi alis in gyrum clau , sumitur Uit r. l. 3. I. PallisTYLIuM Peristylum . Quod est porticibus in orbem
praecinctum . Uit r. l. S. II. PaaisTYLu RRomacui. Dicitur ex porticibus columnatis una ad meridiem locata, altiore Uitr. l. 6. Io. PERITERInas . Vide Anconer. PanpasDI 1- . Fabrorum manibus tritum instrumentum
mensorium . ilo constat, pendente plumbo , nommone interdum addito Altitudo perpendiculo ςxpenditur. Perpendicolo, Howbino, Archipenasio Pas, edis Mensurae genus, quam Frontinus palmis quatuor uncis duodecim definit . Hinc monet adagiumsDiqiligo b Corale
172쪽
ARCHITECTuRAE AEDIFICATORIAE. 16 Igium , io se quemque pede metiri oportere . Horas. Metiri se quemque suo modulo ae pede, verum es. PHALAE . Vide Falae PRALANca, aliis Palanga Munitio, quae instruitur depactis in terram palis, terraeque ciespititia aggestione firmatis, nulla admistione operis carmentitii. Excitari nimirum solent phalangae alii stribus in locis, ubi euripia quarum , sagna circumsusia, abunde praesidii asserunt
Psaac. Turres ad maris oras erectar, ad ministerium pra lucendi, dirigendique naves ex alto Id assequuntur beneficio specularis thoracii, ex quo fax inclusia prs nunciat vel tuta vada , vel hostes adventantes Phari, Solino aut hore, dicuntur ab ejusdem nominis in sela in AEgypto, ubi turrim ex albo lapide, inter septem orbis miracula relatam , Sostrati Gnidii opera, Ptolemaeus Philadelphus extruxit. Fari. Pida. Duo apud nos the significant. Primum moles saxeas, quae littoribus praestrui solent, ad portuum praecipue tutamentum . Virg. O.
ualis in aboleo Bajarum Intore quondam Saxea pila eadit. Iterum pilae sent structurae, figura quadrangulari, plerumque structiles , quae sustentaculum simul praestant, ornatum in aedificiis . Bases iisdem capitula adjiciuntur, nihilo secius ac in columnis, cum iisdem ornamentis, pro multiplici columnarum ordine, quarum , magisterium .dispositionem omnino reserunt . Alastri.
PINacornaca . Pars aedium , ubi rerum pretiosiarum , potis smum vero veterum, ornamenta depictaeue praesertim illustrium artis cum tabulae, ex quibus illi ex Graecono men asservantur. Locus est plerumque ad eruditam ambulationem idoneus. Galleria
PINM Partes sunt aequali spatio disiectae in turrium , moenium fastigiis, ex quarum vacuis interstitiis praesi-
173쪽
VOCABu LAR Iuridiarii missilibus certare possunt ornatum smul, & presidium in veteri munitoria arcibus afferebant. Antiquatum id genus munimenti est post inventa chalybea sul minalia , c relictum alicubi in aedificiis rusticis . Merii. Pius Ario . Actus pinandi , id est tundendi, quod vectibus fit in pavimentis, ut sisti de firmeque haereat ruderatio Vitr. l. 7. I. Rusis vectibus lignei crebiter pinsatione δε-
Piscisa Propie stagnum, ubi pisces aluntur , artesectum, nec ne ornatu plerumque vario . Sed latius pro quolibet aquarum receptaculo usurpatur . Perdurat, eminetque etiam hoc aetatis virorum Principum studium in piscinis nitide magnisce que expoliendis. Neque enim ibi e plebe piscibus, i regariis squamis est liospitium , sed
qui lectissimi sunt, admittuntur. Cato Sestertium millium quadringentorum aere Luculli pupilli sui pisicinas divendidit Licinius vero Murena, Sergius Orata ab inventione eorum piscium praenobilium , quos in vivariis primi concluserant, sibi cognomenta a siciverunt. Nimirum , deflexo in imbelles molle sique lautitias aevo, cum superbia Mambitio pessum laudatos mores dedere his illi appellationibus claruerunt , pro Africanis , Asiaticis Numantinis . Ad ostentationem siquidem , non
ad proventum , aquaria ea septa conduntur e magno nempe construuntur pretio piscinarum structurae, non minoribus pisces primum parantur, mox nutriuntur,
impendiis . Adjice si odoramentorum sumptus accedant, quemadmodum de Heliogabalo scribit Lampridius , qui non nisi pretiosis unguentis crocoque imbutis piscinis , natare nam id etiam ex usi erat consueverat . Quamvis proprie de stagno dicantur piscinae , in quo vivi asservantur pisces ; adhuc tamen sic etiam appellantur aquarum collectiones , alveique
arte facti , ad quos potum ducuntur pecora . Item
recensentur in balneis cellae piscinales , adhibitae ii balneis aestivis . Postremo etiam in aquaeductibus piscina igilias by Orale
174쪽
ARCHITECTuR E EDIFICATORIAE . 63scina pars est amplior apud Frontinum . Ornari piscinae solent columellis ordinatim dispositis, cum pilis, aliisque acroteriis ex marmore , vel opere struisti l . Pe-sbiera Pisciuu La. Parva piscina . Varro PisTarvuM. Proprie est ubi frumenta, ruges aliae atteruntur in pilis . Latius acceptum , aedificium est, in quo ea sidem fruges comminuunt mola versatiles, cirusiatiles, circum aeri aquarum , vel ventorum impulsu ; item opera umentorum, vel servorum, quod olim factitatum pro certo statuunt locutiones veterum Comicorum
quae heros inducunt ad pistrinum adigere comminantes servos improbos Molini Vide Mola PLANO pana radiotismus a Vitruvio saepe usurpatus . AEdisci a plano pede appellantur, quae Itali dicimus a planterreno . opponuntur hypogaris, quae sunt subterranea;& concamerationibus, quae sunt superiora aedificia . Sic autem Magister . . . Si plano pede erit ruderandum σΩPLAsras . Fictor. Qui marmoratum , nempe Opus e marmore attrito is calce inducit. Muceatore Pi Africa . Ars inducendi marmoratum , fingendique ex argilla, gypssi, creta , aliisque terra generibus Ars glina Antiquissima est, non solum quoniam antiquitus statuae fictiles erant, ut plane culptura matrem Plasticen dixeris; sed quoniam Deus ipse primum nostri generis mortalium e terra formavit. De ea facultate Horatius i. a. Epist. 2. . . argilla quidsis imitaberii da. PLara . latitudine ex Graeco dicitur. Est enim spatiosus amplusique in urbibus , vicis , vel pagis locus , a disiciis praxinctus. Differt a soro , quod importatis me cibus, e venalibus victuariis, aditus frequentiaeque spopularis plus habet, sed minus elegantiae P Luxssu Q. Metallum notum . In plurimis Europa provinciis sis bolescunt plumbi sodinae India hoc metallo caret, quod permutato auro gemmisque sibi ab Europaeis com-X a parat.
175쪽
pari t. De pecunia plumbo alicubi signata , alibi est dictum. Ejus metalli usius in aedificatoria plurimus est ad fistulas aquaeductuum , quas laminis plumbeis firmiusquam testaceis concinnant . Quae ferro structura indigent, plumbo liquefacto perforatis in locis adacto obdu-etoque conssili dant ad diuturnam operis firmitalcinis. De hujus metalli usi in medicamentis scripturis consule Plinium l. 7. iis., 4. I 3.1 i. Phuraus is apud Vit r. l. q. . Pluteum Cancelli , vel
septum marmoreum , vel lapideum , quo intercolumnia sepiuntur P vrurnis , dis Pars, cui columnae basis incumbit. Uit r. l. 3. a. Sp2rarum ρθnthides PLYNTAus . ars infima in columnae basi , cui se perponitur torus. limo, adi, aliis Zoeeo . Uide Abaeus. PODIul. Porrectus extra murum locus, aptusque ad sp estandum, veluti pergulae is mentana . oggiolo, a eheuo. Quid si podium in amphitheatro, vide in dictione Orches . Pocci LE. Porticus umbrosa, Athenis magnifice extruetata cujus partem Polygnotus Thasus gratis, mercede pacta Mycon aliam pinxit . Zenonis ' ejus disicipulorum disputationibus celebris . In eadem , quod omnium sere porticuum ornamentum , honoris gratia , ad imitationem extimulandam, addi lebat, illustrium . virorum statuat is res bello feliciter gestae , insiculptae cernebantur . Cornelius Nepos in Mithridate , tim , qui Athenas totam a Graeciam liberavit, talis honos tributus es in porticu, quae necio vocatur, cum pugna depingeretur Marathonia, ut in decem Praetor is numero prima jur imago poneretur irique hortaretur militer , praeliumque committeret . Hoc etiam aedificii genere illam Tiburtinam ornavit Hadrianus Imperator, ut in ejus vita tradit Spartianus . Ejus operis non contemnendae molis porrectus editior murus adhuc ibidem vis tur Pecile.
176쪽
ARCHITECI uRAE AEDIFICATORI E . IssPOLYGONIus , a cum . Multos angulos habens. Turres, arces polygoniae . Uit r. l. i. 3. POLYspas ros . Uit r. l. IO. I. Machinam multi traham Latine
reddas; nam multis orbiculorum circuitionibus facilitatem , celeritatem operi praestat. Pouastiui. Locus aliis post , aliis pone moenia captis auguriis politus , sacerque habitus Palatii radicibus olim Romae terminabatur dilatatus postea ab iis, qui Rem publicam agris ex hostibus captis auxerant, pones quos jus erat pro serendi pomerii. Posc. aedificium , quo fluviorum ripa junguntur, ut non vadari solum, sed etiam pedibus trajici possint. Nobilissimi Rhodanum Lugduni, Tamesim Londini ne fiunt. In Italia Veronat, a Vitruvio Architectura Magistro, ut sertur Florentia a Michaele Angelo Bona rota extructus, praecipue laudantur . Splendidissimus est, qui Canalis maximi spondas Venetiis colligat Pontes etiam
dicuntur immanes arcus, quibus ad compendia viarum iuga montium nectuntur morum beneficio Sinenses regnum suum , caeteroqui vastissimum , pervium habent. POp IMP. Locus , ubi omnis generis obsonia cocta venduntur, adiri solet a plebe infima, nam ingenui popinam
PopuLAM . Locus in theatri summa & media cavea , ubi populus spectabat. PORTAE . Licet de quocumque aedificio passim dicantur, proprie tamen portae runt muniti aditus in urbes, arcesque, Maedificia publica praestantis molitionis, ut sunt aerarium, carceres, essimilia nam ianua, costium privatarum potius aedium sunt nomina . Idcirco portae structura nobili firmaque eriguntur . Ipsa porro lignea repagula, quae etiam portae nominantur muniri blent coi textu aliarum duplici, Iaminis ferreis , clavisque m bellatis probe firmato Minores etiam portulas seri sinvectibus blide obarmatas habent, quae ad urbanos, bellicos usus facilius recludi obserarique pol sunt. Portae sponte
177쪽
VOCABuLARI ubi sponte adapertae pro sinistro calamitoso in publicur
omine habebantur . Ante Hiero Elymitanum excidi uni sponte reseratam portam empli Orientalem , quae impendio ponderosa erat, scribit Iosephus l. 6. LI. Idem accidisse Thebis tradit Cicero de Disin lib. a. Virgilius et AEne id de Troja capta, Excessere omnes ad Iis, arisque relictis Dii, quibus imperium hoc peterat. Appone Statium l. 8.-- per tentoria sermo Unus abisse Deos, delapsaque Numina Portarum custodiam , ut alibi cst notatum , Iano Ueteres assignarunt. Neque enim audiendum suspicor Uincenti una Cartar Imag. Hi Dei antichi, qui Portunum etiam iis tuendis adscribit per nec verba miano Pere-dutiun medesimo Nume eon Portuno G quale era simato Dio guardiano, e custode elle porte. Non selum apud
priscos Fabulatores, verum etiam apud Scriptores alios Portunus habitus est Deus marinus , portuum , non portarum praeses custos Clarissime Cicero de Nat Deor. Ut Portunus a portu, sic Neptunus a nando, paulum pri-wis lueris immutatis. PORTuLA . Parva porta . Livius. Poaricum. Locus ad jucundam , umbrosamque deambulationem aedificatus Pompejana Roma caeteris amplior Poecile Athenis, Zenonis QStoicorum disputationibus commemorata . Sed silmmam celebritatem obtinuit, quam Pausanias Sparti exaedificavit, ornavitque Persci exercitus devicti manubiis . Eadem captivorum mulacra, barbarico vestis ornatu , ad tectum sulciendum ut tradit Vitruvius i. r. i. Ostendebat . Statua inde
Persicae dictae sunt imagines, mutulos, vel quid mile sustinentes in aedificiis. Quemadmodum ad mileministerium Atlantes, Telamones, Cariat ydes adhibitae
ab Architectis. Postri Cuti L. Parva porticus Cicero.
178쪽
Post rus . Statio navium , ve natura sue artis beneficio, tuta ab ingressis ventorum , quo , fide publica interposita , ut merces, Qvenalia importantur exportantur navigia vero omnis generis secure 3 placide conquiescunt. Cum sepe natura ministerio nonint ea loca munita , ad jumento artis septenda sunt, vel corrigenda natura vitia . Praesepiendi proinde aditus , praejactis molibus, extructis aggeribus, brachiisque muralibus duetis ad perpetuam firmitatem, quibus vis fluctuum maritimorum inhibeatur. Speculatoria turres, pharique is extruendi, qui tuta vada navigiis exerrantibus , aut hostes approperantes praenuncient. Tormentis demum majoribus communiendi aditus adversus vim hosticam , . piratarum aggressiones . Piraeum , portum Athenarum muros altitudine quadraginta cubitorum habui me, refert Appianus eam vero extitisse amplitudinem , ut duos currus obvios facile caperet, tradit Thucydides. Lundem portum urbi unxit hemistocles Pos ΤΕ . Portae latera lapidea vel lignea morum alter res sustinet affixis cardinibus, alter sera clauditur, &repagulis firmatur . Dicuntur postes, quia post fores lo
POsτIcuΜ, i. Horat origine adjectiva nomina, usurpatione migrarunt in substantiva nam in postica anua, in posticum ostium latet ostiolum est occultum , furtivum , clandestinum , in posteriore domus parte, ut vox ipsa indicat, positum . Usius eli, ut Domini inobservati se domo possint educeres, vel alios furtimin clanculo inducere ad familiarem allocutionem . Idem ostium, Graeco vocabulo, sed a Cicerone non semel usurpato dicitur pseudothyriim , falsum ostium, Porta fereta.
Hinc senna postica dicitur irrisio furtiva , quae post tergum jacitur . pras Sat. I.
179쪽
Iane, a tergo quem nulla eluvia pinsit, Ne manus auriculas imitata es mobilis albas, Ne linguae, quantum sisti canis ripula, tantum.
Posticae etiam aderant in Ampitheatro. Erant autem portulae ad ipses cavernarum aditus, ubi sera detineba tur . Diversus is erat locus a caveis, quae ferreis claudebantur repagulis ad lucem erant expostar, cum specus illa subterraneae essent, aenebris obsitae. De
sticis Ammianus AmphItheatrale ferae diffractis solutae postieis. Earum porro meminit opiscus in Probo , qui addit, parum grato spectaculo affecisse populum seras ,
cum e pollicis egrederentur. Nimirum cum tenebrosis in locis diu essent detentae, omnis illis vigor elanguit, nec exilire cum alacri poterant impetu, qualem exerebant deducti e caveis, quae in luce versantes magis effera
citur . Columella pressius praesepia nuncupat avitatesserulorum ex ligno, caementis , in quibus pabulurn bestia sumunt Maviatua Canis in praesepi dictum est populare, quod usurpari in eos selet, qui nec re quapiam utuntur ipsi, nec alios uti sinunta quemadmodum canis in praesepi nec ipse hordeo vesicitur , nec latrando sinit eodem vesici equos. Memoratur adagium a Luciano. Pan siniti . Non selum dicitur de numero militum, qui cum praesecto ad custodiam castrorum , vel arcium detinentur , sed de ipsis eorum loco ad praesidendum vigilandum attributo Cicero. Haec mea feris es, .ec igilia , haec eustodii, hos praestumscinum. Vides eadem Disiligo b c c
180쪽
ARCHITECTuRAE AEDIFICATORI E. 6sderi notione accipi vigiliam is custodiam . Guam
PRAEsTERGA Ambulacrum, vel porticus videtur esse apud Plaut in Pseud Loggia . . PRAETauruRAE. Non tum in re munitoria sim opera abstitia, disjuncta a loricis is propugnaculis , ad Op pugnatores diutius detinendo. sed in re aedificatoriata, sunt etiam adjectiones porrectat ad ornatum , vel ad ma jorem aedificii firmitatem Aggetti, porti. PRAETORIui. Locus ubi Praetor us dicit ejusdem porro in urbe domus , in castris tabernaculum PROcasTatui. Locus est ante castra , ut tradit Festus . Nonnullis tamen negotium facessit locus Plinii Epist ad Gallum de illa Laurentina , ubi scribit Pos hane eukω- tum cum procesris c. Sed advertendum mendam ibi cognoscere optima nota Criticos, qui expuncto proce strio, substituunt ibi procoetonem , partem domus ante
cubiculum , ut mox exponemus .
PROCLINATro . Inclinatio in anteriorem partem. Dicitur de parietibus, cum vitio aliquo exterius flexi, tumore quodam curvantur. Hur l. 6. m. Neque habent in ulla parte proelinationes Gobba el muro PaocoeTos, nis . Pars aedium ante cubiculum . Antie
PROMINENTIA . Eminentia Sporto. Hir. l. 6. ri in habeant rominentiam, quanta es operi crassitudo PROMPTuastru . Repositorium domesticum rerum necessariarum , ex quo ad usum facile desumi possitnt. PROMURALE . In re munitoria dicitur agger terreus, fasciabus vallisque firmatus , praetentus arcis moenibus, ex
quo sossam tueri possunt praesidiarii, tegumento mulipsis moenibus praestito Falsa brae , quasi salsam δέ
fallacem munitionem nominant Damnosii nimirum munimenti genus interpretantur; quoniam hostibus aditum facilem ad ascensum exhibet. PRONAuc Structura spatium ante templum, ad modum por-