Diatribe in Platonis politicum [microform]

41쪽

MAi,ia line esse iiiiiiiiibus ii philosopho, ut suam ipsius rationi ii ii miminationibus in pSam conteitis purgare ne defendere dieque nrm ili re possumus R. HERMAΝ' ΙIisior Philosoliti Platon. Ol. l. tia 500 Sq l. ex eo, luod in Politico iissiuium iusmodi mendatione et pi neceptione proponuntur, iuvienus ivncludenti Politicum longo intervallo post Sophistam Feripium esse, quo leniliore Plato disserendi rationem in Sophisiaustinuitam dudum rumu deSeruerit. Enimvero nos si quid de his rebus iudicatae possumus, in Sophi Sin eadem prorsu illine in Politico regna di 8serendi methodus; sed maior in illo irrisiori ea illatio est in hoe frequentior errorum notatio nique diale uica praeceptio. o nutem Si qui eri qui in sint, uiruium liabemus responsionem. Videtur enim Plato deliberato consilio in Politico demum, quippe proxime post SophiStam Scripto, Hariorem lueetu admovere voluisse iiiSolitae Si ni seu taeque dialecticae, quam in SophiSin usurpare coeperni, et clarius ain apertiusque prodidiSSe, cur ea usus esse et quid omnino de eius visu sentiret rii scio etiam illud Si conSecutus, ut qua ratione subtile istud dispuinii di genus perfici, emetidari et cum Soerratici sermonis virtute ei elegantii coniungi posset, certius omnibus palefaceret. Quidnam nutem poliSSimum in eo desideraverit, id quum praecepta b lenta subinde data lueu- leni doceant, tum elia in illa reddunt manifestum, quae in Philebo p. I 6. A. et xli edi ' p. 265. D qq. ni de Sythetica pariter atque unalytica disserendi ratione traduntur. Consentiunt enim hae cuin illis prorsus egregie, ut ii tanquam confirmandis insem ire videantur. Nam in Phaedro praecipitur hoc, ut idea sive notionis genus Secundum naturalem formarum c Specierum ordinem dividatur; quod qui faciani sintsire, ii similes esse dicuntur coquis ni uni solertibus, qui in epulis ν- parandis eas ciborum particulas dissi ingendo aciant, quae ipsi cibomini miliarae parum Sint convenienses. In Philebo autem inter alia st runtur haec o ὁ νυν του ανθρcόπιον σο'

ποιεῖσθαι προς-λλ λους τους λογους. De his igitur simi libusque rebus crebro in Sophista, crebrius etiam in Politico

admonetur, eo quidem consilio ut quid in dividendo, cernendo, desiliendo denique nitive disserendo obServandum Sit, recitu cognoscatur, atque ei iam inlectica ista Pihodii Megaricorum propria, quae in iisdem libris imitatione expreSSa St, emendetur emendet duinque propius ad Socratici Sermonis elegantiam et virtutem

adducatur.

Atque hic nos videmus ad aliud quid pervenisse, unde tein intelligi liceat id quod diximus Platoni suisse propositum. Vidi nitis antea leniam pud Plat0nem sic induci dissereniem, ut dialecticae exercitationis gratia re Vul rares ei in medio positaqoperosa diligentia pervestiget iisque tantundem laboris vique sti dii impertiatur, quantum rebus longe graviSSimis. Nimirum videtur is mos utique suisse Megaricorum, neutae subtilitati omnia iribuenitum, rei uni dignitatem ntque gravitniem minus curantium. Quem quidem morein Sicuti Plato lepida imitatione explosit, ita egregio ni tisicio adumbravit Sic, ut cum tinnirtica illa via et ratione genus quoddam Socraticae inducitonis coniunxerit, a Megaricis sere repudiatae Nain Euclides est Ariastotele Meinphys. I. 20. et Diogene uert. II. q. I 07. Socru licum acto citron landitus sustulit eamque ob cauSSam eliani usum inductionis plane spernulus est. Quod qua de caussalia intuerii, nemini cuiquam erit obscurum nequievit enim illo in una nul3tica disserendi ratione, quae quominu quidquain

extrinsecus nil argumentandum SSumeretur, omnino prohibebat.

Quid igitur Plato nimirum is ut ostenderet iiii hoc nomine in illa disserendi severisui desideraretur, prudentiSSimo consilio eAempla, quae praeviii exercitationi dialecticae inservirent, ubiis ebus sum sit ei sepeliit, quae cum ea re, de qua proprie quaereretur, insignem quandum haberent similitudinem, ideo que morosae illi ac risi argumsentandi Severituit Socruticum comparationis suavitatem diunxit. Id quod mulio cum estivitatis lepore inprimis sic secit in Suphista. Num in eo dialogo SophiSia Sio investimatur, ut nunc cauponi, nunc inSiliori, nunc nihlethne, nunc purgatori alicui similis esse dicatur ); quorum

42쪽

iiiiii lue siciis exei lini ioni inieci irae praebet innieriam, ita et- iniit coiitinei li lii id , qui it facete uilinii utile in Sophi Sinni transferri possit eius situ naturam et ingeni uni Suavi liqua conilia ratione collusit ei. Fecit istin, Sstiue certe, in Politico. Eien iniquo loco seiunctioni ne divisionis illi exeni illum e vulgui petito declaratur in eo Sini ut idos ecit, utrarii civilis virilis ac Iarnesia nilao iunis unxi SSitiin nrti textori ne coturni nitune reddatur illusirior. Λique ex iis in iii iei Spiculini erit, Iulii Suii illa pertineant, une

Eleus uni p. 285. I sqq. iussit de usu exein plui uni in disputando

exponere. Coininendi iur enim lite usus ruin parulionis iisque in lucii otiis Socinii eae ab Euclide ipso in te repudia ine, quippeque ii Plato sucile pervidit pluri iuuii valere nil id, ut 'iline a SenSibus Sunt ni ducia, ea rerum oculis subie uirunt iiiiiii ludine in illustriore hie colloeentur ). Sed Muis de iis Per i iiiii Anil tertiuiti quiddain, unde intone in intellia ore leoni in Sophisiae Pollii eo Megaricae dialecticae severi sui en Suortili ne rationis usu leni peravisse eaque re, qua parte illa perficienda ei eniendanda videretur, SignificaSSP. Fefit eniti Et seniani interduin ita diritusan leni, ut ni iSSO aliquando nil gusto isto et conciso disserendi t enere, quod bonini bliori et orationis ornatu et et , rant in ultro versetur lih rius ac paene Uranianus sint iurulicus. Cuius rei exempla, quoi num de Suphissa lio loco diximus, hic ex uno Politico t- tulisse Suniciei. Pertinet ui uni huc ante omnia copiosa illa

de variis mundi ni latibus narratio, cuius uiti innui nista Ilu Suimus. Quae certe ita comparata est, ut eum, dii nien in

acutis brevibusque laesii dixisionibus ei concluSiunculis, paeneniamini a repente ad inniatu orationis copiam ei libertatem transire potuisse. iiiiii vero sequitur hic Eleates Platoni continu-neni sere niorem tinti quae philosophiae, in qua fabularum usus longissime pervagnius suit, propterea quod inii antiqui ius apud Graecos unima sui phil ,sophiae ei poesis coniuractio. Nec vero ille praeter consuetudinen eius sumiliae, cui adscriptus sitit,

fabulam narrans inducitur Natu Eleain quidem sabulas in phi-

P. 277. - 283. A. ' Platonis sense litiain de inductionis ad vertim perspiciendum utilitate egi egi illustrarii Evs Dii S lilii Philus. Iat. V. II. P. II. p. 828qq.

losopliando non spematos Sse, velis uni Parmen illis reliquiis ini lii itur Sed long e dies ni SSimum Si quod observetur diligentius, iospitem non ut cetero philoS0pho usi sabulosa narratione, Sed prorsus ad eui conditione id lacere, qua Socrates apud Phi.

ionen Solet de qua re mox necui nitu exponemus Hoc autem si verun est, quid inde ii Sententia propi Sisae confirmationem consequatur, profecto non est cur dedita opera ostendamus. Sed pi ieier sabulosum sinu narrationem, in qua lenticus repenten consueto disserendi genere receSSii, ni ius hic locus praecipuennini advertendus est, i tui et ipse non inedi0criter videtur pinio

neni nostram constrinare. nil quo luco ille institui de viri rei uin civilium scientia vere oriani digni inse. de ineptis vanis que eiusdem mi inlutibus. de optima civitat ' de Graecoruin rebvspublicis, de vera arte civili deque reliquis artibus huic si inulantibus, aliis id genus rebus, explicare ); ibi vero, etiamsi plane ridetii inuiniud verit . potest dividendi cernendique studiuin,

quoi in pleris iue illi is ehunt serui uni ani sibus. innien ea est Veiborum uberius, in Seniens in mim copia, en deni sile Sermonis elegantia it urbanitas, ut non iniit me enim istum te cliola disputatorem nudire videamur, Sed ipSuin Si cratem nut potius Platoneni . credamus Sermonem SuScepiSS more u de re gravissima facunde et copiose disputare. Eieni in ioc quoque eopuianius referri oportere quod lini inculam EriSlicorum re xivilem ad Socratici sermonis ubet intem elegant in in educendan provehendumque iudicavii. Quod autem leniam fecit isto inodo disputantem, id sui lasse etiam inde aliquid habet explicationis, 'qui Euclides eis dialecticae subi illinii totum ' de

dii inmen etiam serniones Scripsit in quibus fieri nil potest ut ad Socraticum disserendi rationem propius neceSserti' ) suo circa 'nec utique plus lucis essent habitura, Si de Euclidis diu

Io0is aliunde certium consuiret: nunc Ῥleri ne luteScendum Si spicionibus St. iEt haec qui deni de dialectica in Politico usurpata. Quain si ita illusi inviuius, ut sententia nostra idoneis harum reruiuiudicibus non omnino displiceat, idemur n0n inepte exi Sit mare,

43쪽

iam nunc parieti non exigi inni disseulinii illius, qua Politiei intenti ei nilo pretii vi Sa Si liniad insuli riter sub inluni esse. Neque en in dissorenili fornia nc Species, uniti inliet pio iii iam, en uilicabitur, quae a Platonis ratione ui ingenio li- horrere putantia ii, ouinisque orni ionis utilius facile aestimii biiur ex iis, une Platoni liro rerum uni uiti conditione consi liique nitune uel in propoSilii.

P. V. Ea minatur et i iratur argomentum eorum corum, quibus de arte civili ei de civitulum regimine exponitur. Progredintitur igitur nune nil excutienda ea, qtiae de dita opera de rebus civilibus disputuntur. Quod quide in ita su-

here in uni in uni induxi inus, ut principiiles operis paries ordine sing ila lusi reuius ei quid in linquaque nil propositi tiro uniunii explieni ion Diti proserni ur, vi curatius dispicinitius. Discet ni nu-iem sucili 000lio possunt res paries opstiis lamniarine: unn,

qui de viii civilis niurn ingenio ac di initate in disceptatur, iit artis dialeeitcne inprimi duentur niti, illi era, qui sabulose 'xponilur de mundi eicitibus eiusque gubernatione tertia denique, qua ni si civilis ei persecti regis iiiiii go exhibetur nique en dilucidantur, quae nil aeruili liublicarii in diuini similionem rei tinent. Quas quidem singulas ita consideriisse iuvabit, ut quid iii unaquaque Xporantur ei quoi Sum id ipsum pertinent quibusve

nussis ni inlur, Siendere conemur.

Et de dialecticii quidein iurie lieris, liue S en, quae P. 258. C. usque nil ii 268. E. et p. 274. E. usque nil p. 29 I. C. persci ipsa est, licebit nobis esse brevissimis Nam quum ei id liuiisSiiiiii in Si propositum, ut dialectica Megaricorum vel cum urbana quadam irrisione deliintratur vel ni Socraticam rationetii corrigi tu nique emendetur, quae de arte civili eiusque ninnioribu S Alionuntur nne Sunt pauciora, quani pro huius loci mi litudine exliecies uamquam cave existimes, linionem uellii inciliatis ii suisse prorsus immemoroin iocuit enim philo-,0l hum utique primuin quidem , quibusnam Scientiae generibusur civilis subiecia sit: deinde ii quibusnam artibus co nil en: ecerni debenti in quo eisi subinde lusit potius quam Severe

egit, inmen si in ut id spectavit, ut quae id reni illusii indam essent utilin, in inedium iisset rentur. Discimii autem in D serelin re arieti civilem quoniam in regenda et gubernantia republica versetur, in eaque inaxime mentis intelligentia ei consiliuopli Sit, non uini nil, πρακτικλιν tinni nil W0G ιγ Γν Scientiae partem lieri inere heri νευστική nulem, quoniam ii Vel κριζική, quae nihil nisi veruti diiudicet ut agnoscat, vel ἐαι TaκΓ κύο, quae aiunt seri iubent id, quod pro vero recto lue Sit habitum,conSequens SSe, ut nim civilis huic subiecta puluiri debent, quippe quae cognita mi eret, et quidem propria atque Sua nuctoritate, ut ob eam caussam a DTεπιτακτρκύ nppellari possit '); pertinere nutem eius imperium non ad intia animalia, sed ad homines, qui quidem una coin munitate rei imblicae coniuncti per eam Linquam ali nique pasci existimandi sini uanquam postremum hoc non nil esse iudicatur ad definienda in itineuiariis civilis vim rationemque, quandoquidem istud uiscere niquenlere latius pnient quain ut in ununi principem artis civilis peritum convenire existi iliandum sit l). Itaque altero loco, quein indienvi tuus, id ii iitur, ut necuratius ostendatur, n quibuSur: tu artibus rogiantis nito rivilis secernenda ac distinguenda sit. In qua 'liineinione quoinodo ex ni te versandum Sit, exemplo eiu Siexturae pariis dentonsi rutur, tiae in lana tractanda occupata

est li), nddi in etiam subtili nil monitione, qua huius disquisi iionis longitudo excusetur lil). iiii vero, ostens discrimine

inter arte essectrices et ni te nil in inistretis sive nili utrices, linteomnia a ratione misi Segre' iiiiiii en negotia, quae quum ei serviant et innitunm ninulentur, ninen minitii cuin ipM eon sundi debeant. Reseruntur huc riinum opificia innia, quae in rudi interia tractanda, in instrumentis, vasis, vehiculi S ie inentis, ariis operibus, inliisque rebus eoin patra nili VerSentur, sitae ad vitaim de cendiim ii flentimis aniliue necessiirine sini Rese runtur huc item arte ene, quae id inansuetorum lini millium un-

44쪽

ciationein pertineant, ratii lili quae et V c γελαιοτροτικε , i stili cilii r contineantur Denique es initi pertinere Milico iudiea iuropera servorun et ciuimSiroruiti unii sun ni inter hos suturos esse c0nsei lenies, qui ad civilis artis laudein ruitspirare non verecundentur uomi in il utileni uini nun DStuni ne ulteri, inniphilosophus hoc queo sacelissi ilia irrisione exagitat ne perstringit; quandoquident eos innes diuo ne gravi SSi ille, nillil Aso curndeo uperbiant, quilii quanio intervallo a veri re is et princi

pis dignitate distent, ipsi ne suspieuri quidelia videantur Non quidein verendunt est. inquit, ne venales illi servi tein quo ii,

qui sese ultro eoi uiti operum addixerunt, ricolae, opifices, muri nioreS, Inersenni ii, ni ii regine ni istin Silii vindicare trin- quali propria iii conent iii I prodibit in ni iuni nitorii in ii-nistro ruit ianito, lania ni ro rutilia in quia illa tque tu in illa, ut Tenipulaticani sua tinxi ille pura regi nc uberiinri opinetur. Inhorii iii Iimnero baliendi sunt ii iiiiii in praecones, tuin scribaopublici, iiiiii vities, qui vulse o deoruni interprete existituantur, denique eitana sacerdoti qui in Aegypto deo eum noli sunt honore in ut nullii ae sine Sacerd0tio inperii re queat, me si fors in ex illo civiunt ordine oriundus it, inter Sisicei dolos eipi necessatio Velient. ID eni iuver, lineo riuunt vana sit et inanis hontinuin te litur superlitenti uni iurba, tuin ad os accedit anulii plex ista ni lite varia natio eoru iii, qui iuuii in pio silenda artis vixilis exercitation revera iunxi tuoru in praeSiit: intorum Parie et gant, ininen a viri vero regiis ac prudent in civili 4n-

Structis raegre vulgo discernuntur Hos igitur ab illis seiu gere no 'parare debebitilus, siquide ni perspicue voluerimus rei spicere id, de quo diadu in ilia afri inuS ). Haec itur Plato ea ferinonis parte, qua in ob eam rau*Sam, qui in lintea Signi si avi inus, dialecticain appellaro non dubitavi inus. Qua si quaeris quid ad rei propositae explicationem proseiatur, responsionen in pronisu alie inus. Constituit enim philosophus hic tanqua in sine ac termin0s, intra nos i iis ci vili laus iisque virtus quaerenda Sit, Seiuncti iis omnibus, quae ab ea viderentur esse liena. Quam ob rein ei deinde rea

quasi purgata certius licui de iebus civilibus disquirere, et ad

id ipsunt necedere, quod sibi potissinium exquirendum sumsi Sei. Quanivis itur concedendum Sit, Stam peris parieni eo potissimum spectare, ut ipsi dialecticae con Sulatur et quibus ea puri ibus emendari queat, an iunii per orca Sionein Ststndatur, innidi non esse levia aut supervanea quae hic de riis civilis et politicoruit indole nc natur: recte desinienda disseruntur,nenio quisquilii insiliabitur. Atque hinc stilii in licebit nil enni dialogi parte in considerandamiransgredi, qua principale dispulati0nis argumentum continetur, etsi uni supra cuui ipso Platone ierlio loco posuimus. Nam

ad hune a dialecit cis illis divisionibus atque nititionibus pedetentim in transitur, ut tanquam iiii prudentes ad alium disserendi rationem pervenisse videamur. uippe Secernuntur quidein hic quoque ii, qui vulgo rerum civilium perii habebantur, ii regeni lite principe vere Sapienti, Sed Secernuntur sic, ut simul di puluilione vere S0cratica et Platonicata eatur, quaenam ii eorumuinii iuui indoles ei ingeni uin, quae virius no dignitas, ideo tu Sic deni uin re plene persecieque periniur, ut inissa tandein illa dividondi subtilitate nil notionum contulici ionem per Pniatur. Quam obrem haec ope iis cir id ipsu in tandem agit, ut quid de viris rei uiu civili uiu prudentia ciniis eoruntque diversitatu ac disci iniit in existi iuniadu in Sit, quavi ceu ratissime intelligatur. Quo circa ge huius loci Sensentiain eiusque sentes xcutiamus paullo diligenitus, nique si iuui videamus, qualenti quae in eo DXp0Πuntur, cum iis consentiniat, quae philosophus alibi de rebus civi libus aruinque adiuinistratione exposuit. Iuvabit nutein hic dili-ο enter tenuisse, qu0d alios PrairieritSSe auequam nitruiu accidit, . Platonem hac parte peris n0n santuin Verunt ei ninnutuque

politicum, pie in Graece dicimus, insuritiasse, Sed ellain eorum adumbravi me imaginem, tu hunorificum illud noliten inula fraude

vel ipsi sibi arrogare vel ab aliis accipere videbantur Quem-

45쪽

hibito luti igitur philosophii in eo dialogo, quelii Sopiti sine n iiii ne inscripsit, linc ipsum distinxit illi losopho, in quidem, ut sophistilin, b ho Se pregnium, peculiuri opere piose depinxerii et illustraverit, philosophuin nutem nil tempore instituendum et insui mundum sit inserit'); ita in olitic item salsi opinatique politici a ver germanoque, qui idem Si philosophus, discernuntur lio in me discrimine, quod una eum tersecti politi ei informatione istiam torum coniungi iu descriptio, qui quum in

rerum publicarii in ii ncialione versentur, inine n verae artis ci

vilis laude atque dignitate es in issime rabesse existimandi sint. Quod profeci non est cur miremur in Platone iii insiliuium esso. nil quilin Sophi sine descriptio copiosiorem sibi Hepo-i,oscisset disputationem, clum idem tituli magis etiam philosopho duiuinim isse videri debuit. dia Iue Scriptor uirique peculiarem ibi uin destinavit. Sed ni iter res sese habuit de polities et adulterinis eius cimilaioribus mos enim simul depingere

Plato si iiduit, vel quia quod in praesenti esset exponendum, nec divellendum nec disserendum videbatur vel quoniam ipsum nrgumentum, utpote nil intelligendum lacilius, putabat summatim illustrari oportere. Itaque duplox erii nostra In hoc loco illu-

Siranda opera, quandoquidem primum quaerendum erit se e

secio rege, qui deping itur; deinde expl0randa ea, quae Vevulgaribit rei uin publicarum gubernatoribus et administris exponuntur Qua in re iraeianda non ine pie sic versaturi nobis videmur, ut quae de utroque argumenio pud Platonein diversis locis exposita leguntur, ea in ranum conserninus it perpetua disputationis serie illustremus. Viden inus igitur primuin de viri civilis eiusque veri ei conSuilimnii iningine.

Quodsi igitur quaeris, unde philosophus in eo informando Insiliuendoque pro secius 'ii, retulit etiam in hoc libro, sicuti

is distinctionem inter rerum et alaum politicum pertiners , sed in alterius .eio depingendo rationem 'ia versari, ut de falsi natura nihil amplius discamus. enipe haesit ille unice in iis, quae legulitur inde a p. 305. . Magnopere enim errat HERI ELIlIs omnient de Pollite Platonis p. 16 sqq. Sophistam contendens etiam philosophi illustrandi aussa eouscriptuu esse ideoque Philosophum et falsum et verum depingere.

in Republica seeii, omnem artis civilis laudem atque dignitatem

nil unnua mentem Inlionemque tanquam prnestantiSSimam ac vere

divinam hominis parieni Quocirca et in principio libri, ubi sat in nrtium divisione exquiritur, quid ni Scivilis esSeputari debeat,

ab suiuino scienti ne genere exorsus St '), et eo ipso loco, tibi de indusii in persecta aerum publicarum gubernatio describitur, veruti politicum tanquam Sapientem informavit, iii in regendanioderandaque republica uni Scientia versetur ). Eo enim Ioeo regem et principem reipublicae non vult esse Lilem, qui Secti dum leges et institu in putria imperii habenas tractet haec enim seinper et SSe et manere manca, imperfecta, perpetui mulationibus obnoxia. sed illum dein uin censet esse bonum civitatis gubernatiorem, qui inni gerat mentem ea inque Sapientiam po sident, rui quid in quavis remini externarum conditione et Si gulis civibus et universae reipublicae vere profuturum Sit, recte intelligat intellectumque ad sapientiae et iustitiae normam nlum

sacere studeat. Quod itur Plato in clibris de optima civitate

iudicavit, civitates tum demum aenins Iore , si sapientibus glubernentur; dein prorsus etiam eo Politici loco statuit, de quo nunc agi in us Quanquam in hoc libro huius sententiae suae rationes magi Significavit, quam uberius exposuit. Neque ni in philosophi in rerum publicarum luce constituti inaginem, expresSit, Sed innituain adumbravit. Sed quid rei sit . clarissime docent quae cin optiniae civitatis peres de eodem loco exposita leguntur meque enim Plato regem eum voluit 8Se, qui mini

Ina IunXima quam inccuratissime nosset; cuiusmodi scientiam

philosophus certe admodum parvi nestimavit; sed qui omnia ad sapientiae, iustitiae, Memperantiae, virtutis denique leges exugere et iudicare posset, eodemque nihil non referret Iinque libro sexto praestantissimi peris l), Philosophi, inquit, ii uin habeant ipsius veritatis cognitionena, quid in civitate iustunt ii, quid iniustunt accuratissime videbunt Etenim ran antissimo

earul rerum, quae revera Sunt, amore incensi etiam ea aries gregius de hac re ocus est De RepubI. VIII. p. 551 c sqq.

t Init. p. 484. A sqq.

46쪽

ne sit idia navaliani, litiae ipsis vi in aeternae illius DGla patefaciant. Ibidem'): Si sorte nectiterit, inquit, ut ali vir aliquando qua initiani civitatem ad neternam illam ossa specieiii Ordinet et compotant, is certe erit optimus tempernnii ne iuSlitiae, viriuiis denique omnis dux atque tangister. Quamobrem eidem etiam Boni Idenui cognitam esse oportere intuli, nil quam et ipse se componat et alios reo ut ni ille moderetur' ). Sed omnino euendus est de his rubiis divinus ille locus inde a libri V. p. 47I C sqq. quo sane nullum novi miis qui dubiae rei

plus lucis assundat. Hoc ipsum gratur philosophus etiam in P Ilii eo sibi voluit id tu maximo apparet ex iis quae p. 308.

sqq. de munere et ossicio opii in rivi latis piiberauioris disputa vit. Nam ibi eum censet civi iniis tanquam carmen iioddam ita contexere oportere, ut civi uin animos reddat participes di- vanitatis eosque recta honesti, boni, iusti os milione imbunt, an quo uno cernatur optimum concordine totius reipublicae xii eulum. Quanquam nolumus dissileri in Politico una ex parierem liter esse expositam atque in libris de Opiinia civitate.

Nain in his quum re in sapientem secerit ideas intuentem, in-inen in Politico istud ipsum ne veri, quidem Simniscat, Sed siil,siliit in una sapientis descriptione, qui scientia et iis, quod Optimum sit, hoc est, boni, usi et honesti, omnia regni eianoderetur. At rem ipsam si spectemus, neuti iluam Secum ii Sopia innare existimandus est. Enimvero in olitico quum dearum

doctrinam, qualem in Phaedro Symposio, Republica, liis libris exposuit, Omnino non aliis erit, rem magis populariter ei nil vulgi rem hominum aptum necommodate explicare voluisse censendus est. Sed tenuit tamen hic quoque quod in Republica censuit, ui homini mensem, ita civili imperio persectam Sapieni inni praeeSSe oportere, quae omnia ad uni et honesti norinam exi 'at no dira' at ut hac in re summa cernatur conSenSio eo rum, quae in uir0que opere explicata sunt. Nimirum certa sui atque constans quum aliorum Socraticoruui iam Platonis ii primis senteni in civitatem nil quam maximam contendere opum

iere sapientiae it virtutis praestautiam idque ipsum ei rutissi-

mum esse propositum ). Eodem igitur Plato etiam ariem prodentinuique civilem retulit, quam neutiquam voliti esse tentiae, opum, divitiarum coni parandarum magistram vel udiutricem. Quum vero virilitem in recti honestique civilita inesse sibi persuasisset, sicile S ad intelligendum, cur e sectum regem atque principem eundem SSe Voluerit persecium Scipientem. Quanquam cum hac opinione, Si Verum quaerinitam, etiam quandam Pythagoreorum sententiam videtur coniunxisse a qua prosectus talem potissim uin informavit principem,

quailem in Politico et Republica insiliuit. Ei enim Pythagoreis Iegimus legem aeternum Sise rectum ratis em dici haberique eoi Suevisse graτέρα καὶ restίνα et υν γεγρGlιlιέν u νομc0 ni lite sic σιλέα, amplissimi honoris nomine di um, νόsιον esset χον esse vocatum' ). Tulem igitur regem etinii Pluto, Socratica doctrina cuin hoc Pythagoreorum decreto coniunctii, instituit, quippe cui propria in eSSe voluit eam uentem utque Sapientinna, quae pira viva quasi eaque communi lege valleret. Atque hinc explicationem suam habent quae de Ieseibus publice sancitis iudicavit Arbitratur enim civitatem eam, in qua talis Sapiens imperii habenas tractet, te cibus extrinsecus latis haudquaquamandigere, quippe regia prudentia tui sundatam si mutam liue, ut illarum adminiculo facile sit caritura quin etiam nefas Sse nitialetu regem , legibus civilibus longe Superiorem, earum Vinciselis constringere velle. Nimirum haec quoi sum spectent et quibus rationibus nitiantur, nunc facile intelligetur' '). Ac ne sorte

' De ethicae et politicae apud veteres eoniunctione v DE GE ERDe princi p. Polit Platon p. 126. HEE REX Ideen Vol. III. p. 235.;WACHAMUTH. Hellen Alierib. I. l. p. 205. ΚΟΕΡΡΕΝ. Politi nach Ialon. Grund satgen . - 35. et Platon GesetEgebun p. 10 sqq. V. VALCKENAn ad Herodot. III. S. D GEERIUS De Princip. Politices Platon p. 70. Egregius est Iocus AcTANTII Instituti Div. VI. . e Cicerone repetitus, qui non incoinmode huc revocabitur. Est quidem, inquit, vero ex recta ratio, naturas congruens , dis usa in omnes, couειαΠε,νempiterna quae voeet ad inicium iubendo, retando a fraudo ο- terreret, quae tamen neque probos frustra iubet aut vetat, nec m- probos iubendo aut vetando moret. Huic egi nec abrogari σε otneque derogar ex huc aliquid licet, neque tota rebrogari potest nec Nero ut per senatum rea per populum solo hac rege po 3umu' 'σ-

47쪽

En cognovimus tandein, quani ingenii init olent quainque a pientiam Plato perfeci illi, quem sinxit, reruin publicarum gu-lbernniori propriam esse voluerit; vidimus ilem, quatenus quae in Politico de hac re exponuntur cum iis concordent, quae de eodem argumento in aliis eius operibus sunt explieni n. intelleximus denique ei iam ex quibus sontibus ii principiis nec Omnia ducta sint. Nec tamen clam omnia Suinus ei Secuti, Nune

philosophus de persecto aege disputavit. dum praeieri in menti

nnimique virtutem etiam Munus et ossicium eius designiindum iudicavit, quo clarior et illustrior eius species ei imago redde retur. Hanc igitur sermonis partem ' ' nunc item in percensea mus, ut quidnam it, quod hic radatur, in mulatim exquiramusnc pervestigemus id quod etiam propterea neceSSarium utamuΝ,

que est qucterendus expirenator aut interpres eius alta ne erit lis Di Romae, alia Athenis alia nunc alia posthac; sed et omnes entes et omni tempore una lex et sempiterna et immutabilis continebit; unusque erit communis quasi mugister et imperator omnium Deus ἰ uelegis Aulus inrentor, disceptator, lator cui qui non parebit, O eas fregis , a naturam hominis respernatus hoc ipso luet maximus vernus, et iumsi cetera suppiscis, quae putantur, augerit. Quae Pr DPQ

Mine ad Plato itis sentetitiam accedulit.

χοντα βλέπον τα νόειον νορώnοις Ἀνι ιιιζεν, -- καὶ τι xxειν κώνος 's . καὶ ραν τον τακτουντα καὶ κολε ζειν suamquali is vix videtur meitie sua ad tuam surrexisse sententiarum altituditieii ei sublinitiale tu, quo in Platonica perfecti regis imagine admirari licet.' Legitur a P. 305. D sqq. '

iiuod quae hie iraduntur. in iis non innium o herus, 'verimetium Schlei et inacheriis vehenientissi in ossenderunt ). Profectus est is itur Plato in deseribendo optimi rerum i

blicarum modernioris ni unere et ossicio ab en Senientia, qua in ei in in Pythagoreis probatam fuisse crepitii uS, nullam eSSe pe- stetit civitniis graviorem, munita di Scordiam, qui universae rei publicae tanquam concentus turbetur. Nam nobilissima est et plurimum celebratia Samii sententia, in innibus rebus plurimum valere harmoninm, ideo que nilii studiosiu esse vitandam unitIJuSine menSurne ei turbationem, quae in civitate cernatur in i cordia Periinent huc quae ni riintur apud Ann Licuum Viti

STOu1κυn Flori leg. I II. p. II sq. d.' eeren Enndem vero etiam Platoni pineuisse vel unus ille locus salis teSintur, qui est Rei p. V. p. 462. o. ubi ultimum civitatis bonum in eo

positum esse iudicatur, ut sit una tque roncora inneSque cives habent conSentiente eodein ni odo, quo Singulae unius corporis

partes inier ipsa conveniant ' ). Ab hac igni ur senteni in prosecius philosophia regi Optimo , queni sinxit, id propoSi tum resedebere iniuit, ut in civitate uti in maxima efficiatur omnium civium nil untini eundemque sinem contendentium consenSio atque

OcHERUs enim p. 273. Plura Platonis doctrinae contraria hic

deprehendisse sibi visus est; de quilius singulis deinceps explicabitur. Sciit E iERMACII ERUS autein raefat. ad Politi c. p. 256. arbitratur, Platoni in deselibendo viri civilis itinere et ossicio unice discordias a seditiones Graecarum civitatum ob oculos esse versatos, atque inde Σ-plicari oportele, cur totus hie locus tam exilis sit argumenti, ut Philosophiae subtilitas fere desideretur. ' Priino loco Pythagoras narratur Praecepisse, φυγαδεντεον πασssi rare νῆ καὶ περικοπτεον πυρὶ καὶ σιδηρω καὶ μηχαναῖς παντOωMς απο μὲνοωμαιος νοσον da δὲ ψυχῆς c μαθειαν, κοιλίας δὲ πολυιελειαν, πο- λε ιυ ς δὲ τίσιν, os o δὲ παντων α μετρίαν Altero dieitur dieii lasse 1 ηδὲ ειναι tεῖζον κακον ναρχίας. ' Legg. III. p. 701. D. λεξωμεν ως ὁ νolso θετην δεῖ τριῶν στοχαζόμενον νο/ιοθετεῖν, aco i νομοθετον ιον πολις ἐλευθερα et ἔοται, κυι gari αυτῆ, καὶ νουν αει. Ibid. p. 693. B. x. πολιν λευθερειν veεῖναι εῖ και ἔμφρονα καὶ αυιῆ φίλην. Ibi d. libr. V. p. 739. C sqq. De Rep. IIL p. 422. . Sententiani Platonis exagitavit acerrime Aristoteles, de quo v PATRICII Discusa. Peripatet. P. 3b sqq.

48쪽

eoneor liii. Quae quidem 'lim caussa et ratione Seei indutii eius sententiam iit ilolieni, neutini viii lunni ulliuii erit ipli inii nem itioni inerit in ei fuisse sententia, ut iiiiiiiiiiiii civitali sin eiuno in iolent in vel divitiis vel tui iucunditate, in dii

xiii a pionio venda siue civili in ii tui liuinanaesiue naturae ei sectione post lunt 8Se existi uini ei, Iullitie qui uni essiceretur veri eius selieilus. Iinque rei uin aulilii muni recto iii et ut ei natori iudicavit an iunii virtutis quoddam ni inen me eniciendulii liuo uno ii vitalis universite concenius minxiiii in contineretur Quod ipsu in ei in in in Politico es Sequutus, Si eui ex eo opparet clarissi ine, quod ei es inpriinis divinis iuni, Iusii et onusti vinculis roniungrendos esse insuli de qua re nio erit dicendi locus. Al quo haec inuuii ita iudicaverii, faciles intelligitur, surduas inaxitu paries eius unieris et ossicii distinxerit, quod perfecto relii nitribuit, alterani explorandi nc Secernendi, alternin

positu ui esse oportere, ut tona et in ahi Secernantur et quae cui centum civitatis videntitur periuriin iura PSSe iiiiiiiiiiiiii ieri possit , reiiciantur atque nitioveantur Deinde mutem id eius 'ult munus esse proprium, ut tona pie c0niungitntur c similia cum dissi utilibus scit concilientur quo exi Sint Mutius reipublicae quam in axime convenient in nique unitas. . De utraque is ritur separatim explicandum erit, tuo Peritu cown0Sentur lillosophi senioni in et si quae sintde ea dubitationeS, ne ciuibus caussi ni-iantur, ab omnibus intelligntur. Proprium igitur arti civili nnie omnia hoc munus censet philosophus, ut pueroruin et adolescensium ingenia nique ni inus diligenter explore et cognoscat. Nulla, inquit, ni S St, quae non in operibus suis componendis abricandisque sola bona deligat, mala, quantum ieri possit, ni cent et removeni: tuo facio eadem curabit, ut ex iis, quae bona Suni, similia atque dissimilia uniti piissi in in nuni coniunmantur. Nam hoc de tuum modo poterit seri, ut cuiuscunque peris persecta liqua Species et in agro Unguiur. Idem i litur etiam arti civili propositum esse debet, quae volens celle nunquam id committet, ut civitatem aliquam ex bonis et malis civibus componat. Quocire ea primum quidem Singulorum indolem atque animum explorabit; tum vero exploratos recie insiliui curabit atque erudiri. Enim-

vero siculi ars extoria mi minantibus nitiisque res nd exturam necessarias tractantibus Sedulo dest ne inlin quemque iubet si cere, qualia operi Suo Sint convenientia Sic etiam ars regia alia r thtro atque educatore dili 'entur ob Servnbit, neque permitiei, ut ea facii leni, quorum tractatione ninii adulescentivi ab ipsius tanqua tu te inperatione alieniore reddantur. Haec ςitue Eleates de puerorum et nil olescensium institutione ac disciplina' ). Quam liud tulaui rei publicae rationibus accommodari vult, id profecto nemo infitiabitur prorsus consentire cuin iis, quae doeodoni r et unient in Pol illi nique et bus expoSila leguntur.

Nam in utroque hoc opere iteii docuit philosophus, reipublicae

pluri inum interesse, ut iuvene quani optini erudiantur iisque

educentur' ); in ei inin ea imperavit, luci liberiati civili utique adversuri videantur' ' . Quocirca in his nihil quid iuum reperiri

putamus, quod cuili Platoni ratione nitive doctrina, nil unde cognita, urinare existimandum sit. At Secus de iis visum est,

quae praeterea de puniendis vel eiiciendis iis disputantur, qui in vicia ingenii pravis ille ad vitia atque celera serantur i). IIuis eniti ex Plutonis sententia ita statui potuisse Oen Eud sit propterea negni, quod isto modo principi civitatis deo ea potestas

tribuni ur, ut cives vi et crudelitate nil virtutem amplectendaui exercendatuque adigere queat. Enimvero novimus Sane PI:

ei vitaiein Platonicani esse quasi educationis Publicae fcliolam Cons. Legg. Vii. p. 804. D. et VII. . 13. D. ως ε τοανντων καὶ τρεφροιέ- νεών των νέων παντα ρ ῶν κατ' octo πλεῖ. Dissensit igitur Ialo u dainniodo a Solone, ueni novimus institutionem Puerilem eatenus tantum legibus suis complexum esse, quatenus Mi OdeSila, probitas ac pudicitia puerorum tuenda videretur reipublicae nullam duxisse ea in re

rationem. Notae sunt istae Solonis leges X AESCHIN. Orat in Timarcia. q. 9 sqq. Nihilominus tamen cum Attico egislatore in eo convenit, quod et ipsius respublica et illius ege ad institutionem iuvenilem pertinentes ex ethicis principii ductae sunt. Io RG EXSTERX. l. c. p. 197 sqq. l. 23 sqq.

49쪽

ionem viri uti praestanii alii ne digni insem itinem In libero rationis usu et voluiliniis honesinit post in in ciuili elixisse. in ciuid hoc iinpedit, ilii intinus quosdam Sibi persuaserit de ipsa nuturae et ingenii sui indole nil uinem biectos esse pravitatem, uicorrigi et nil bonam frugem perduci vix posse viderentur mos laitur si pro pravi iniis uni ione et nodo voluit rege Suo rivi uilis quam optiui ne condi iure vel elici in exilium vel suppliciis unsei vo inter servos referri, num id Ipsius sententiae ad x et ni Inrbitrabimur imirum mon meminit Socia Estus similia certe

etiam in Politia pronunc inri Quid enim L nonne ibi illi civium

primi et sectilidi ordinis, huc Si mn mi Stratuum ni tu militum, simulatque ii parentum iiiiii deSvixerini, protenus in tertii ordi

ni humillialem deiiciendi esse dicuntur )L Num Mim philosophus ibi tuoque virtutis colendae exercendae iue libertatem sustuli SSeiudicandus iri L Ita quis est qui infici eiu etiam in libris de optima civitate in risiratibus, vi ibi optimi regis partes Funt,ini petium concedi paene immensum nullisque sinibus circumscri pium, ita ut soli et omne iii iei publicae diti iniSiranda curam gerunt et legulio serendarum titue exequendarum poleStatem n

bhuni' ) Sed vix est cur hunc xiii duci opinionem operoSius consulemus, quia in Jacile apparent, cur laso optimo regi suo tantii in poleStatem concesserit. Finxit enim eum ipsius rationis persectae quasi vicarium, qui omnia Sapientiae et iustitiae convenienter acturus sit, ideoliue similem esse dixit licui navis gubernatori, iiiii quid in navigando expediat, nauiis ceteri omnibuS

melius vident et intelligni Quamobrem nihil profecto hic deprehendimus, quod vel summi philosophi ingenio itidimnum vel eius

doctrinae contrarium isses iudicandum ii Sed videamus nunc des illera parte in exis ab eo viro eruiu civilium vere pertio imposili. Censuit igitur Plato ad siciendam universae civitatis consensionein et quasi concordiam nihil esse vel gravius vel essen eius, quam ui animi ixium, qui ut ad sortitudinem ut nil emperantiam Sint procliviores, tanquam iusto quodam temperamento

Libr. III. p. 15. m. C. Possis hue etiam insanium expositionem et ali similia referre, de quibus dixit OR GENsTER X. l. e. P. 29. ' V. ORGEN STERN. i. e. p. 8 sqq.

an unum soniunganitur, an Pnque re Volui eum, qui rationem ei- vilem teneni, vel maxime occupatum SM. Quae Sensentia uti

ScuLMIERΜAci Mno iid modum ieiuna et exilis visa esν ), ita Socii En aliis de nussis magnae sui offensioni. Is enim illam censuit adversari iis quae philosophu nlibi, InnNi ineque in Go gia et Proin ora, de virtutis uni inie nc Simplicii ni gravissimis verbis disputavit' ). At enim vero uinium best, ut hac in re viri acutissimi iudicio necedamus, ut longissime ab eo recedendum existimemus. Nam ego si quid iudicare poSSuin, in Polliteo non de sortitudine ac temperantia tanquam iiiiiiibus inter se eontrariis ei oppositis agitur Sed discernuntur potius duo nativi habitus ingeniorum, ut non lani de ipsa Virtute quam de natu rati ad virtutem indole vel de vulgari virius in hominibus a philosophia lienis conspicua disseratur. Distinguuntur enim ingeniannimosa et vehenientia ii temperantibus tque mansuetioribus intraque nutem iam novitia qua in ii virtutem proclivia iudicantur, siquidem illa non modo nil sortitudinem, Veruin esia in adferociam, eiulani iam pervicaciam, haec nutein ii mollitieme ignavium non ininus quam n temperantiae virtutem natura comparata esse dicuntur ' ). uocirca Platonis iudicio regi ni tuo' principi sapienti id maxime mendum est, ut varia ista et con iratia inimorum Inclinatio pruden regatur iniquae Sic tem -

50쪽

pei tui . iii lmina auaximn Trinitar noli ius civitati se ii dei initiis xiiii otii nilnis, quae suesse inde oti turn 'ini. . 'iisue hanc senistitii alii exit iliunniti non inodo in Se illi lialtero, ilia udabsui duin niti notitia in ii, Aeruiii iiiiiiii nili Platonis ruitolio consilirare nitri Suelitie. nui eundent ille in iduci itur ei in in libro II de Re imbi. i. 374. E. qii coli. iiii. p. 18. A. ubi pi Sie; quani in deligendis vitiuis custodibus tui ei Sanduin esse docuit, ut prae ipientur ii, quoi uiu natura et indole ad ,elli . gotia iunxi nie idonea ii, graviter dinonet, linii reni uia Dinin re quirere autionein nain istiusinodi ingenii homine saei tu serri ad prole luitent et petulantiam linque curandiani esse, ut educationis ope reddantur ales, qui cuni animi sortitudine sita in inansuetudinis et sapientiae moderationem coniuncinii habeant. Secutus item est ibid. libr. III. p. I 0 B qq. quo loco AJ in 'nasticani meeipii cum musica ideo coniungi oportere, ut iuSium animositatis ei mansuetudinis temperamentum in nimis usticia iure ani qui gymnasiicae icinium operam dent, eo e Ade lere iusto serociores atque agrestiores; qui vero unam Serientur musicam, eo facile mollescere et esseminari. Sed quid singula enumero, quunt nil integros libros Leguna provocare licent, qui certe inagno opinionis errore nuper pro Subditi ii Platonis opere

habiti sunt In his enim' philosoplius copiosissime docuit in

constituendis civitati trus id uinxime curandum SSe, ut cum sor titudine civium etiam temperantia consocietur, et quo nodo id

in Dorica civitate, quam ibi, pro dundamento rei putilii ne sitne posuit, essici queat, perspicue declaravit. atque haec iuuin ita sint, facile alii ni parebii, quo iure Plato sapienti suo civitatis gubernutori ei publicae seliri tutis an ii iam iutori hoc muneris et ossicii iniunxerit. ut varia civium ingenia forniundi A liuiendisque eorum ni ini ad conco id in unitatem ei constantiam temperare debent. Neque enitu illi uti iiiiiiii milier de his rebus e suasuiu uti Quid illud nec alii viri prudentes ab eius iudicio hac in caussa discessisse reperiuntur alia uia)tlingoreos in ceamuS, qui etiam de hi similiter Sensisse videntur, iii in Xenophon, Polybius, alii iii eandent plane Senientiam inplexi Suni,

Perilitent hi te niaxime libri lii priores, iique fere integri .

ut paene eommunis Graecoruni sapienti uni suisse vidi alui '). At vero, in init illiquis, hoc ipsum tamen nil nitriim est et phil Sopho paene indignum, quod p0Si in in l0ngiis disputationis a iubagus denique nihil uliud exproin tium', rnes e vulgarem Mani hipaene popularem sententiam, qua nrii vi ili opera in maxime in miscendi semperiindisque nriis horrinum ingeniis versari oportere iudientur. Audio, set facile largior SSe utique maxi ni alii huius senistiatine simplicitatem, si cilitatem, perSpicui lasein. Sed idem arbitror unimum esse eiusdem gravitatem, ut deo Platoni tanquam via in et dilum nil ninem doctrinam suam ei- vilem patefecisse videntur. Enimvero reputandum hic est diligenter, qui ratione Summus philosophia illa in civili in natura et ingenio inter o di9similium consensionem esse voluerit. Quod certe in fieri iussit, ut hic non vult are hominum iudicium, sed mentem vere excelsam ei sublimis ingenii homine vere dignam n nos ninus. Censuit enim nimos civium ante innia dis 6 quodam colligandos esse vinculo. Qu0dSi quaeras, quana in in re ceriantur, ipsius verbis res Pondere licent, esse illud τὴν τεθνκαλ 0ν κ a δικαιέ0ν περι a circi9cυν κ&ὶ cs Tot Tot ενα

τιων οντ υς ossa ἀλ θῆ δοξαν si ετα βεβαιωσε c0ς' ). Quinetiani in connubiis conciliandis, aliisque rebus similibus, in quibus humanum reipublicae contineri vinculum Voluit, plurimum valere iudicavit, ut omnes de rebus ii virtutem pertinentibus idein sentiant. Nam et o DTους di τους δε ηιους humanos), inquit, ελεγον ori χαλεπον ovi ἐν ξυνδεῖν παρξαντος τουπερι τα καλα ea δγαθὰ ύαν χειν si τότερα τα γίνο δοξαν p. 3I0. E. Quae quis est quin vident utique nil suiuuium illuni finem spectare secundum lui inem civitati propositum, qui in excolenda hutnanitate iitque virtute promovenda cereiiur' 'Iam vero si res sic sese habet, ne illud quidem negare quis quam audebit, in hoc libro quasi lamina quaedam inesse eorum omnium, quae philosophus in libris de optinia civitate et de Ie-

Ponamus.