장음표시 사용
141쪽
qui vita secessat pendente conditione legati, l. rumias, tia, de A elegeriar ae praeterea dixerit , eidemque L. Titio Tamphilam
in are Et quia casus substitutionis antevenit legatum. Et ex hoe loco utique ereplicanda est l. r. s. plas scripsi,
iris de Nasidis. Et hie est finis hujus legis.
Ad L. XLI v. Lod. tit. I. Si iboeula quis legavit. in masesa facta est. vel emetra e tiem si lana laetetur , in vestimen-ιum ex ea fiat e Iulianus lib. 3 r. Digestorum scripsti, lega tum in omnibus suprascriptis eois iere . oe deberi quod ex
Ad s. Sed de si lantem Ieraditi, in massam fecit. mox poc
Ium , debebitur poetitum . Grante tit . volanta e .
CVi operae pretium puto subjirere quod in hoc eod.tit. ex eodem Juliani libro Ulp. refert in I. D. s. s B
poeti a. eo fit. Pocula legata n teliator conflaverit, de in masiam redegerit , vel ii ex massa legata pocula secerit , vel ex lana legata si vestimentum fecerit, quae titur , an videatur ademiise legatum, qui mutavit formam legati, sive speclcm Et ex hoe Iuliani libro resertur non videri adem- gatarius optaret . an tunc poterit a legatario Stichus opta
trium legatum , de deberi vestimentum legatario , quod ex ri 3 Et ita videtur et quia ipsa libertaui ut Q. Mucius ait, Ie-
ana legata consectum est , atque contextum: aut massam . -'It m D aet-- ea o I --
quae consocia est ex poeulis, vel lancibus legatis: aut vasa, quae secta sunt ex massa legatae si modo testator ( hic enim modus additur non mutaverit voluntatem . verum o servandum est. inter has species, quae hic proponuntur . aliquam differentiam esse . Nam vestis. quae ficta ex lana legata , non debetur statim , ut L Iana , inis de leg. 3. nisi legatarius prohaveriti testatorem perseverasse in eadem v do, lego, si Dictam non elegeris. Julianus in pnael. haec verisba sic accipit, ae si I . Titio legas let Stichum. aut Pamphilum . utrum elegerit: quod legatum songe differt a legato optionis de quo est hic tit. Nam legatum optionis est conditionale, s. optionis. Ini it . de Iet. Hoc vero legatum non est conditionale . LisI. iii. Electionis enim sus transmittitur in heredem legatarii, quod non transmitteretur , ii k- natum esset conditionale, di nullo electo. legatarius desii set hominem vivere . Hoe vero Ponto in princ. h. I. Julianus subiicit aliam quaestionem cle servi optione legata. cum
unum ex servis suis . puta, Stichum tellator sub conditione liberum et se iussisti, qui status ther dicitur: vel eum pure eum liberum esse sumsiet, ut is, cui servi optionem legavit. Stichum eligere non possit: quia tellator eum excepisse videtur: Ae si forte legatarius Stichum elegerit. quia nihil agit, non amittit ius esigendi alium: integrum sciliciaci est, alium eligere ex familia defuncti: quia Stichum elegisse non videtur qui Stichum eligendo nihil egiste censetur. At quid dices,ti conditio statu libertatis desecerit antequam legatum perimitur , non datione fiat liberiaris: illud , ipsa, accipendiam eii .Harisam ipsa si bertate lesatum perimitur, non datione Naeviiseriatit, ut paulo ante dixit in F enae8 I. de lese i. quem s.pen. etiam dixi cum extremo huius Iegis omnino consis neendum esse . Statu libertas non est ipsa libertas . Itaque legatum optionis in persona Stichi non perimitur ob id soli m . quod data sat sticho statu libertas . . - i Quinimo optari Stultus potest , si e ditio statu libertati, luntate . ali uin testator praesumitur mutat se voluntatem. et defcccrit ante aditam hereditatem, scilicet etiam antequam At argento, vel massa argenti legata . scyphi ex ea facti de-hentur statim , dZ lana, in h. nis heres probaverit, tentitorem mutat se voluntatem e alioquin tellator non pratii-mitur mulat Ie voluntate me propterea quod haec est ratio oin hae specie materia vincit . , spectatur sola materia a genti . qirae eadem manet, etsi ex main lacta sint vasa. i.in omnitas de viqvir re om. At in superiori specie materia e dem , puta lana, ex qua conlectum est vestimentum . non
manet. Imo extinguitur prorsus & lana esse desinit, ita ut lana rursus fieri non possit. Et ita hoc expillearidum est .sus Optandi legatario competierit, ut LICini. Me iit. Nam de libellatis , di statu libertatis dies non cedit ante aditam hereditarem , s. libertatibus. c.de eaduc.tost Et nota ex hoc loco . d. s. pen I. gr. diem cedere , de vires accipere idem esse et nota etiam in principio husus suaestionis legato optionis servi, comparati servum generaliter legatum . Ut l. E. Ap. eod it. I. s. qtii. O a Dibus manum. ii, non fata. Unde de in I. iis tonsequetiter in princi fam. ercis. legendum opinor generastur . vel per optionem . Adi locum , & depro, henues statim hoe esse verum. At, ut plerumque compara tio nulla est, quae omni ex parte respondeat veritati, etiam notandum est , hoe esse disclimen inter legatum optionis servi. & servum generaliter legatum, quod illud fit conditionale . ut dixi supra . non etiam hoe . hnec semel, g. yen. M . . . . . . D 'do diei set rea. Item quod is, cui optio serii testat,
L demptaone legatorum est etiam a quod Iulianus est , etiam optimum ex omni familia defuncti eligere isti ut Rogelio videtur . eui adllipulor e quia S M. Tullis
eum, cur vaserum a gente rum pondo ioci. quae volet, legata sunt, signifieat vasa magnifica . S pretiose caelata phtere possc . r.de in emAeres metis, inquit, xxori mea vas rum argenteoram pondo Ioo.quae volet, dator pos mortem e viva a magni a pretiose relata petit d flio mater. Is auistem , cui homo generaliter legatus est . optimum eligere non potest , i.L . letalo generaliteri de serat. i. Hic nondum
est finis r Nam testat ex hoe libro id tantum, quod Ulpian. refert in L s. I. nunc de essem , in fine . ae liberae. IV. Ad L. VIlI. De Adimen. vel transfer.leg. D ideo s tesstiore
viva monvitis stierit is . in quem legatum translatum fuerite nihilo magis ad e m , a quo translatum fuerit, pertinebit . D Lisbii e .lib. in I. in adimen. IC. Test ator qui rem lini pute a se leeatam, postea an alium transfert aliive legat sub eonditione, ii id hoc animo secit, ut priori adimeret te patum . idque probaverit heres , omnino a priori legatario recessisse videtur et adeo ut etsi vivo tellatote posterior I patarius vita decesserit, in priore non consistat legatum , sed in causa eaduci sit . quali desectum vivo tellatore. Ad L. IX t. vel elect. testata . tam ita letastir : Tilio Dictam do, leto, si Tamphi vim non elegeria e simile es. aeqtie s ita legatum fuisset . Titio Stictum, avis Tamphilum,
Ad s. Quaesitum ell,Si Stichvs sub conditione liber ese iugiit
si O mihi optio ferri data esset, vel herνm generas ter te a- tus esset,quid jurii est lxi,commodius conativi eum,mi sub Dconditiove libertatem Sticho det O optionem serDrim:non e Viare de Sticho,scuri conflat eum non coxitare de eo,cui praesentem libertatem dederit, Iecvndum quod si Stichum optaue
ro,vel elegero, nihil a am, di ex coeris nihilo mimus optabs.
Ad s. In Eodem casu quaesuum est, si optime fervorum data , antequam optarem, conditio mistae libertatis desecisset: an Stichum optare possim . Puto Mutiana sententiae a senriendum i qua Placet, issa liberrare legatum perimi , non datione I astitae liter atis.
TRanseo nune ad i. s. de v. len si testator ita lerave rit, Iticeo rara Dictam do, lego , s Tamphilum Ad L. III. De liberatione leo s. Nune de essem legati vi deritis . Ei se quidem mihi liberatio sit relicta . cum solassum debitor et sis a me pesattir , exceptione mi possum . sive
non petatur . pomm agere . M laberer per alter ilinionem .
sed eis eam agis sem debitor . svia duo rei fuimus promittendi . O mihi soli testinor eo fultum volati , apenda eoi sequar . non vi acce a liberer i ne etiam torrem metis liberetur contra Iesiatoris voIuntatem e sed pacto liberabor . Sed id . 'socii sumus 3 videam, ne per arreptilationem de-heam latararae alim in dum a correo meo petitur . ego in-s utor. Ei ita Julian. I b. gr. Digestorum feripsi: p idem socii non Mus . pacto me debere liberari, si solii, ser
Ad finem s. ulti ejusd. l. Nam in F Dod ego debeo Diio .sei Divitim mei graria, hi ego liberere nemo me negabit lega
larismi, xt in Iuli . eodem libro scribit , 'Mare iis
142쪽
et iv In Lib. XXXIII. Digestorum SalvijJuliani dii S
nstat, viri que ieratum esse . tam meum . quam ereditoris Amei: O si solvendo saero. Interesse enim creditoris sios reos
SI duo sunt correi debendi. id est . duo debitores, qui
singuli se in solidum obligaverint, de creditor in testa-inento liberationem uni legaverit, dum ei soli vult rem solere t ita distinguendum est et aut hi duo correi socii non sunt id est societatem inter se non coierunt' tune is, citi liberatio legata est, pacto in Personant suam eoneepto lihetandus est , ne liberatio pertingat etiam ad alterum contra voluntatem testatoris: aut socii sunt. de tune is, cui liber tio legata est, acceptilatione interposita libetandut est, ut tota solvatur obligation liberatio proficiat utrique,ut La.de duo b. reis. Alioquin nec legatario liberationis legatum
proficiet et quia qui a socio ejus petit, vi ipsa , .c-Be; . . . diis ab eo petit , cui liberatio testata est contra viluntatem testaton se propterea quod is socio eo nomine i net ut actione societ uis. Etiam in c. s. Dil . ex eodem Juliani lib. hoe resertur, quod est facillimum, mihi legatam videri, quae mei contemplatione pecunia legata est credit,ri meo. ut ego ab eo liberer, quod est certissitnum . Senecam de leneficiis, tit tanquam Iuris c. respondeam, inquit, mens spectanda es dantis, vel legantis, benescium ei dedit, cui dartim
Ad Lib. XXXIII. Digestorum SALVII IULIANI C
Ad LNI. De Legatis, & fideico I. Aictam , qui meus erit,etim moriar . heres metis data . Magis conditionem legaso inj ris, tiam drires rare voluisse, patremam. parete ea quod, s demon ranssi e fa hac oratio poneretur, ita concepta essese Stichvs . qui meus est, non qui meus erit. Sed randilio tam accipi debet, quasentit meus erue ut s sortim alienaveru, I gaetim extingua r. si partem , pro ea parie debeaetur , quae restatoris mortis tempore 'erit.
LIBER XXXIII. est etiam totus de legatis, de fideia
commissis, de primum ex eo libro est l.f. de ter. DCujus quaestio haec est. utrum haec verba Ierati relicti per damnationem. Heres metis damnat esto I. ito Ddare Michtim qui meus eris, eum moriar, conditionem faciant, an demonstrationem3 Ad quam rescribit Iulianus conditi,nem ea verba sacere, non demonstrationem. Cum enim, in quit , patremfam. iis verhis magis conditionem injecisse lopato, quam demonstrationem et fine praecidit, non demon strationem haec verba facere . sed conditionem, & omnino ille articulus magis, non m n aege comparative, ut Accursius voluit, sed sam Te accipiendus est, ut I. i. eom. divid. d. s. de s inferv. gas quoque, Instit. qmb.m .re conre .ul.
Lio. c. de transset Ut cum dicimus (quo exemplo utitur Diogenes Laertius in Pyrrhone Hellenti ) cum . inquam , dicimus . vitretem magis prodesse, quam obesse et his enim dieimus, prodese, non obesse et denique praecidimus . & ne eamus obesse . Pyrrho iste hoe docuit magis, modo accipi
bara, D, modo metve rixo, ut nonnumquam hunc articu Elum ius) accipimus , non erax trixae . ut videtur . sed
si rege. Hi interprete Ambrosio in illum locum S. Pauli. Mestis es nubere . qtiam aeri , quam interpretationem novi Theologi sibi vindicant contra Hieronymum, qui illo i
eo melius accipit arat istic e , Ambrosii auctoritate, & nomine suppresso. Accursum movit i scribit. fuit. insta. dams . , art. Iet quae, ut habetur in omnibus codicibus, hane siripturam, sive orationem , heres metis uxori daso rtim, quod erus ea a paratAm erit, habere in se demonstra tionem legati. 3e argumentum, cum tamen haec lex s. ne get eam orationem habere demonstrationem. At jam pri dem ostendimus. de probavimus omnibus obfr.e b. eo Isco pio demonstrationem, o aetrimentum, esse legendum de
minationem, es augmentum . ut I. ro. item veniam, Titem non
solam. de petit. heres. l. sq. interdum , de operis liberi. Multum autem interest , an pro conditione legati verba accipiantur . an pro demonstratione . Nam demonstratio lalsa
non vitiat legatum, Ldemonstratio fasa, o LERI,D. D condit. edi demone . Conditio saliti, id est, quae non existit. vi. tiat legatum . Ex conditione suspenditur, de sustinetur te
gatum . non ex demonstratione . & conditio quidem proprie ea est, quae confertur in tempus futurum: demonstratio, quae in praeteritum, aut praesens, vel ut Martianos Capella loquitur, conditio in tempus instans, hoe est , quod
futurum est: desnon ratio in raptum, vel extans. id est. in praeteritum, vel praesens , I. 3 nominarim . fitili. eod. tu. de
eoia. demotis . Unde n paterfam ita dixerit. Di metis erit eum moriari conditio este ii ita, qui metis eriti est demonstratio. Et ita Iulianus definit in hae t. hoe addito, de conditi
nem illam. qui istis erit ram moriar. ne esse accipiendam . quatenus meus erit: ut si partem Stichi sub ea conditione legati . nulla necessitate cogente. vivus testator vendiderit, di tradiderit, & pars altera tantum legatario debeatur quae in dominio tenatoris fuerit tempore mortis . nisi testa tothne senserit. Totum enim in iis quaestionibus semper facit voluntas de iuncti . Nam quid senserit semper spectandum esti nisi. inquam, testator hoc senserit, ut ita debeatur Stichus, si modo in solidum esus fuerit tempore mortis. Nam si pro parte ejus esse desierit , hoc casu legatum extineuitur . ter. id viorem og. s. r. infde Iet t. l. 1. de eondit. institi Lae sis intelligimus sententiam Labeon. improbatam esse . qui haec verba qui metis erit,accipiebat pro demonstratione, ut intelligere licet ex l. s. g. i. h. t. o l. nuper, savit.de Iet. s. Ad L LXXXII. alit. Non quoctinqvie modo si legatarii retfacta suerit die cedense, obligatio legati extinguidiae. Sed ita, s eo modo fuerit ejus, quo ave si non possia . Tonamus rem, quae mihi pure legata sit, accipere me per tradisionem die se rati eedente at eo heredeia quo eadem sit conditione alii se rara fuerit. Nempe agam ex lectamenta quia is rivitii esteitii, ut exissente condisione discessirum si a me dominiu- . Num di s ex stipiatione mihi Stichis debeasur , tis is eum Ab eonditione alii legarus esset, factus fueris metis ex ratio
latrativa: nil lamin s exiclente conditione ex stipulatu age
ciem ex ea a lucraliva debent, literantur. ctim ea species ex ea a lucra iva ad creditores pervenisset.
S Equitur l. 8 r.eoaetii. quae tota peti inet ad regulam illam
juris, quae dictat, duas causas lucrativas in eandem remi de in eundem hominem concurrere non posse. ius resa ictu . Ina de Iet. In eandem rem . id est, in eandem speciem . in idem corpus certum . Nam regula haec non habet locum in iis,quae pondere numero mensura constant,id est. in quantitate, de rursus ait, in eundem hominem . Nam e
dem res potest duobus, aut pluribus obvenire . de adquiti ex causa lucrativa et quod ni t ex divellis causs lucrativis, non uni. eidemque homini. Atque ideo haec lex , quae, ut dixit, pertinet ad illam regulam. omnino coniungenda est cum l. r . de Otho in. quae est ex eod. lib. Iuliani, de regulam quoque illam constituit, atque proponit, ut Liliet quo ea explicetur solicitius, debitori qui ex causa lucrativa rem aliquam debet veluti ex eausa legati . liberetur si ea res, a tequam dies legati cederet, antequam deberetur cum esse ctu, ad legatarium pervenerit ex simili causa, ex causa alia luerativa, veluti donationis, aut hereditatis. aut legati, vel fidei eomm.alio testa relicti.Et ratio hujus regulae haec est, cuia res, quae jam mea facta est, mea amplius fieti non potesti dominii acquisitio, neque majus recipit,neque minus. Ac praeterea nec pretii, sive aestimationis petitio mihi ad versus heredem. a quo mihi legata ea rex est, competit, si ante diem legati cedentem ejus rei dominium aequisem ex causa lucrativa , sine onere, fine impendio ullo quia pretium , quod peto , mihi nullum abest. l. io . s. Dictam.
lusiae titi verum huic regula initio h. l. Iulianus docet. ita demum locum esse . si res mihi legata, antequam legam
143쪽
eum vires aceiperet. seeute mea secta suetit . ita ut avelli Amihi non possite alioquin mea facta non videtur, his p. . r. de ret jur non videtur perfecte, aut plene eulusquam id e se, inquit, quod ex cani auserri poteli. Et huius rei proponit Iulianus exemplum unum, & alterum . Res aliena mihi pure legata est. valet legatum rei alietrat, & ex eo, vel res praestat ut . vel aestimatio . Hoc est certissimum. Ponamus agitur e aliena res mihi pure legata est testamento Primi vel etiam , mihi a Piimo promissa ea res est ex causa donati nis . cum eadem res testamento Secundi veri domini esset Titio sub conditione legata . Si heres Secundi, pendente conditione legati a se relicti, eam rem mihi tradiderit vivo
Primo edi causa donationis . quae sane causa luctativa est , non ideo minus eam rem petam ex tectamento Ptimi mortuo Primo, id est. die legati cedente, vel ex stipulatione dinationis causa interposita, videlicet, si extiterit conditio Blegati relicti testamento Meundi , id est . si & dies cesserit
legati relicti testamento Secundi , quamvis jam anic eam rem mihi hetes Secundi donaverit: quia rem mihi donatam Titius auferre potest jure legati, cum extiterit conditio legati . finitur donatio heredis, id est, quam heres interim mihi fecit. postea existente conditione legati . Non potuit donatio heredis perimere causim legati conditionalis, quod is, eui heres extitit in suo testamento reliquit. I.go. s. t.
Dp hoe sit. Id, quod tradidi etiam, & docui initio L8t. M.
Ad F. Si ex bonis ejus , qui re via. cavis aberi. rem v ac quilierme o ea antequam evinceretur, mihi degata sit, dei de postea evincatur e recte ex reflamento petam , eam mihi
ALterum exemplum Iuliani proponitur in s. r. s ex ho-nis . Rem absentis Reipubl. causa usucepi, usu meam Dei titulo pro donato . vel pro legato, vel pro derelicto. qui omnes tit. lucrativi sunt. Titulus hic, est titulus poc emonis i & idem est titulus . de cause . At quia rescindi
mea usucapio potest per restitutionem in integrum ex edicio ex Pires causti majores, circ. de consequenter, rescisso. vi capione mihi res usucapta auferri potest, domino primm reverso e s quo tempore reversus, ct in integrum restia tutus est, ea res mihi fuerit legata, recte eam petam ex te nati causa: quia usucapio. ex cujus causa rem possideo. ecfectum non habuit. Regulae igitur locus tantum est, cum quis ex duahus causis lucrativis cum essectu rem habere , tentat et quod obtinere non poteste quia his eadem res uni. Deidemque homini ex una, is altera causa lucrativa praestari non potest. Et ad haee etiam observa ex hoc g. i. quod novi quidam ineonsulto negaverunt , restitutionem in interum non tantum dari presentibus adversus absentes, vi- elicet, cum absentes rem praesentium usuceperint, sed etiam dari absentibus reipubl. causa , quorum interim res usu tantae sunt, adversus praesentes, ut La ntillo. C. de rei
que modo usus fructus proprietati quam emi, consolida tus est . Consolidationis causi est lucrativa . Me igitur se ctum est , ut modo habeam fundi usumlluctum ex cause lucrativa. Proprietatem veto ex cauti non lucrativa, id est. ex cauti emptionis. Quamobrem ex testamento L. Titii petam tantum mihi dari oportere pretium proprietati
nudae. quod mihi abest, ut l. plane. I. quod F rem, Itis merit. non etiam usumfructum, pro quo nihil expendi: & non etiam usushuctus pietium, pro quo nihil impendi. D. ut dixi, ex te amento id petam mihi dari oportere, quae est ita mila actionis ex testamento iam ante notata in g. r. huius i. Et ad hanc quidem Iuliani speciem,quam modo exposui, Marcellus adjecit, idem esse dicendum, si fundo alieno mihi testato testamento Titii, antequam dies legati cederet. partem ejus fundi emero a vero domino , partem vero alteram nactus fuero juie legati, vel donationis. id est . ex testamento, aut liberalitate Maevit. Namque postea priore legati die cedente . ex testamento Titii petam eam tantum
partem mihi dari oportere , quam emi. non etiam eam . . quam nactus sum interim ex cauti lucrativa . Comparat Marcellus partem fundi quaesitam ex cauti lucrativa . cum
usustuctu quaesto ex simili causi i quia ususfructus in ple risque casibus pro parte fundi habetur, laetim sitis, fidominis, ut seq. is a reo, 3. rein de fide ussis. I.s R. qui cum rvictum, de verbori oblig. I. a. de assim legat.
Ad s. Iulianus . sevia s legarum mihi est Dia in Bamphilanarum erit, ego Tamphilam mercastis sum, S ea astidmia peperire non possum videri paritim ex eavio lacrativa habe
re . Pla matrem ejus mercalus Am . Argumenrtim rei est,
Ad L. LXXXII. De Lev. t. F.Fundus mihi legatus est. Pr prietatem eiis fundi redemi detram Uufructu . Postea venditor rapite mimum est, ct usuifructus ad me pertinere caratit . Si ex testamento exerit, judex iami litem victimare de tabit . quantum mihi aberia. Ad s. Marcellus: Idem erit, O si partem redemero, pars mihi Eligata est, aut donara et paracm enim duntaxat petere debebo.AD regulam illam iuris , quam initio L83. exposui nudius ouartus, Duas causas lucrativas in eandem rem, de in eundem hominem concurrere non possc , pertinet etiam ejusdem I. s. fundus. Cum LTitius Mens, prudens. que mihi fundum alienum legasset: antequam legatum peterem, ejus fundi proprietatem nudam acquisivi ex causa non lucrativa , puta, domino eam proprietatem mihi vendente, de addicente certo pretio, retento usu fructu . Postea vero venditore capite deminuto . atque ita in persona ejus
extincto ii sumictu c capitis deminutione inictuarii extinguitur usus Euctus, dc recurrit ad pmprietarium o si itar C quod evicto eo, actio ex empto competit.S Equitur in T. lassianus alia species , quae etiam ad eanadem regulam respieit. I . I situs mini legavit partum aneillae praegnantis, sive quod ex illa ancilla nasceretur, &antequam dies legati cederet, Puta vivo tellatore, aut pc dente conditione legati . ancillam illam pregnantem emi pretio certo , de ea apud me peperit: partus sequitur matrem , LSq. s. legariun , i . Ut enim sata cedunt solo, ita partus notri. Mater est similis solo, non solum limite matri, ut Plato ait in Epitaphio . videor ergo in specie propolita, non talum ancillam , sed A: partum ejus habere ex
causa non lucrativa, vel, ut loquuntur ex causia onerosia,
puta ex causa emptionis et quia mihi, de ancillae, de partus ejus pretium abest: quandoquidem eo pluris ancillam me catus videor, quod esset praegnans . Unde (quo argumento Iulianus utituro det evicto partu solo, mihi competit adversus venditorem actio ex empto evictionis nomine in M. quod interest, LMnditor, de redi. non actio ex stipulati ne duplae, de qua recte vulgo accipiunt l. se praegnans ar.eoa. tit. Quia strictius omnia accipiuntur in actione ex stillulatu . quae omnium maxime stricta est actio . Et quia agitur is partus nominatim venditus non en . sed accessit emptioni aneis lae , ideo non deducitur in actionem ex seia putatione duplae . Et actio quoque ex empto, quam diximus competere evicto partu emptori. adversus venditoremane illae praegnantis . competit , non quia venditus partus est , nee enim venditus est nominatim, sed tanquam vendiatus esset, sicut lex s. si quod ex Tamphila, nisae ti& tan-
ouam venditus . & coeptus partus esset, emptorem ex testamento L. Titii petere polle, non tantum ancillae . sed etiam partus pretium, facta contributione pretii utriusque ancillae uilicet. de partus . a iudice in eausa letati dato. Ad s. Qui Gaium & Lucium ejUDm se, ne reos hahebat,s ita letaverit, od mihi Gajtis debet, id heret metis Sempronio damnas esto darer Pod mihi rariis debet. id heres metis Maria damnat esto darer eam eonditionem heredis sui con-Dixit vi is necesse habear alteri actioves suas, teri litis astimarionem praestare. Si tamen vivii, tiliator Gajo acce timstetis, necesse est in se rotii. Maevii Iegartim inviile st. S Equitur vi tra. Qui habebat ejusdem pecuniae duo reos debendi, primum, de secundum, quod Abi primus
144쪽
ffii In Lib.XXXIII. Digestoruni Salvi Juliani.
debuit . id est men primi, ut loquimur c debuit autem A cvtus fuissem , ex abero Pamphilum petere possvin i quia . primus omnem pecuniam in solidum ) heredem suum id e P si uno tectamenn stulas, aut Tamphilui letali sti prid.
,mnavit Sempronio dare . Quod autem sibi secundus de- in Stichus ex causa Itierativa metis factui fuisti: nihilomihuthuit debuit & is quoque eandem pecuniam in solidum. Tamphilum serere possem .
quia erant corret id heredem suum damnavit Maevio da re i hoe est proprium legati damnationis, ut eadem res cor- T N s. ult. inquam . de L ses ostenditur duas causis iuvii oralis , vel incorporalis c quale est nomen debitoris 3 I erativas concurrere posse in eundem hominem, de duas dureus legata separatim , utrique solidum debeatur . uni res diversas . iacito, testamento duorum mihi legatum per res teri aestimatio. Iure veteri, quod obtinuit semper an- vindicationem . ut electio mea sit, sub disjunctione , Sti te Iustinianum . ut idem ipse significat in constit. de cadum chum, aut Pamphilum, si ex testamento unius vindieaverat . sem di iunctim, illo loco et In una tantummodo Stichum, ex testamento alterius recte eligam, de vindicaboletiere legatorum, qui locus, ut s agmenta Ulpiani, Caji, de Pamphilum, qui alius homo est. Idemque et it, si unustius perspieue docent. accipiendus est de legato damna- testamento mihi legatus sit Stichus, aut Pamphilus. aut Stitionis , non de legato uindicationis. Et ex ea sane consti- elius acquitierim ex causa donationis . superest ea im mihi tutione Iustiniani est pars suaedam , quod vel satis oratio ex testamento electio. & petitio Pamphili, quia alius h ipsa pet se prodit, in L sitiribus, sup e fit. Non Pauli B mo est . LI6. in princ de verae ob in ubi ex alia e fa . ea lex tota. Unde & in proposita specie laeres uni actiones quod ait, interpretari licet ex hoe s. titi. Ex luctativa. vel cedere debet, puta Sempronio . vel Maevio et Quia legato non lucrativa . nihil reserit atque ita s . pen. O uti. hujus Domine debitoris, actio sola creditae pecuniae legata videtur, legis eo spectant, ut ostendant, non abs re esse quod in re non summa crediti. I. fervum filii . I.ram, qui, Ap hoc iit. gula illa est expressum, In eandem rem eundem hominem.
Alteri vero summam crediti praestare debet, ut Li s. iiij - ----- --. --.
videlieet, si priori, qui egit ex testa manto, heres actiones Ad L. LXXXI lcgat. I. Hujusmodi legitim .s mittit
cesserit postulatu ejus. Namque in arbitrio prioris est, qui heredi meo caverit centum Maevisse Letirum, o heret metis scilicet occupaverit agere ex testamento, vel actionem, vel Tuio ceruum dato a tiri e teratum est et quemadmodum . qaod summam petere. d. L si plamitas. At si maluerit actionem, flevi legim ex causa Deicommis restituatur e eadem ra quam ae ei e erit, sive mandaverit heres, alteri summae none hoc quoque legarum mile si . Si Titius heredi meo ea
solius petitio superest. non actionis. quam nec ullam heres verit se in municitas ex cemum aureis ophi facturam e t uri habet . qui jam cessit eam alteti. Cessit enim plane dire- ei cemum aureos heres meus dare damnat esto .ciam aetionem . non , ut Doctores comminiscuntur utilem
tantum . hoe est falsissimum, quamvis verum sit c qui , C Equitur, ut veniamus ad i. 8 . de Iea. i. in qua multo
cessio , de mandatum idem est. cedere , & mandare idem)C o plura themata sint, quam in l.quae praecessit irricien- cessionem ab eo revocari posse re integra . l. s. C. de nova- dum est ab herede solo hoe jure . non a legatario legaritiam Omne mandatum revocati potest re integra , quae re- posse, ut est proditum in rectit. initio iit. de set. reh. per mvocatio sane non praebet idoneum argumentum retentae deicomm relis. At fideicommissum etiam 1 legatario relin- dilectae actionis, de cessae duntaxat utilis. Nullam enim re- qui posse . puta , ut id , quod ei legatum est . aut partem, tinet, qui mandat alii actionem: Be quod re integra potest alii restituat e quod notatur initio hujus legis illo lora Dei evocari mandatum , id fit iure eommuni recepto in man- madmotam, quod aurai tegat mi ex euca fdeicomadi restitia. datis omnibus , non vi retentionis ullius: sacessat procia tur. potest etiam sub conditione dandae heredi, vel extraneo haee Doctorum opinio, in qua tamen omnes constanter certae pecuniae relinqui legatum . quam conditionem in perseverant. At nune singe, eundem testatorem post testa- plente legatario, is, qui pecuniam accipit, neque jure leamentum factum uni ex correis, puta, primo acceptam pe- gati . ne ue iure fideicommissi cam accipit. l. 8 Ap. si quis cuniam debitam fecisie, quo genere de is liberatur, & coi- omiscaea tectam sed capit cam mortis causa. l. si .ssisne do-rens alter . Uno denique ex correis accepti latione liberato. nasisne, de maria filonis l. s. Maevius, de condit. oe demon-
Iiberatur de alter , LE de duobus reis , i. s. g. avis de esse . stris. Atque ita separanda est mortis causa rapio a legato , de liberas. ter. l. si .s rem, s. F duo, de novation. Et ratio est de fideicommisso . Eadem vero ratio est legati relicti s in promptu , quia acceptilatio pro solutione habetur e de I, conditione laciendi aliquid , quod prosit alteri, de non tan- perinde igitur est atque si unus ereditori solvisset solidum, tum sub conditione dandi. vel faciendi, sed etiam sub con
quo genere sine alter liberaretur . Iis consequens est , ut ditione heredi praestandae cautionis de danda alii pecunia . legatum nominis supradieti separatim relictum Sempronio, vel de saciendo opere, ut ostenditur initio hujus legis. De S Maevio petimature quia aeceptilatio sustulit omnem nique non tantum sideiconianissio, vel mortis causa rapione obligationem . de pro eo res est, ut esxi. atque si vivus te- onerari legatarius Potest , sed etiam cautione, praeposita nisator unum ex correis exegisset in solidum. i. et s. si mi- mirum legato conditionc hujusmodi, ut hic proponitur, sahi, in s.frum. Haee ad intes etationem hujus s. pen. sum- Titius ea verit heredi meo Maevio se datutum eratum, vesciant. verum superest haec qumstio, quid hujus s. senten- in municipio ex centum aureis se opus facturum. Iterum tia pertineat ad regulam de duabus eaulis luerativis . de , dico, si Titius caverit heredi meo Maevio se daturum cenis qua diximus totam hane legem esse initio hujus legis. tum, vel ex centum aureis se in municipio opus iacturum. Quod ad hane quaestionem respondeam . abstrusum , vel heres meus Titio centum dare damnas ectu e observa genus reconditum non est . Nam cum regula ita concepta sit, legati, se eaverit se daturum tendum, heres ei dato censum . duas luctativas causas in eandem rem, in eundem hominem vel quod idem est , heres ei centum dare damnas Hia , o M- concurrere non pota. s. si aliena. Instit. de leo ubi id esse me esto , ut dicunt Graeci interpretes . Nam hoc genere traditum ait. id est , traditum per manus-, id est in legatum tale relinqui per damnationem tantum potest, Naraeaeae raravi ut loquitiir D. Petrus in Episti qui solus non per vindieationem, nulla existente te . quae vindicari formavit hanc vocem de quod per manus traditum est. reo possit. Et hoc genus serati utile esse ait. Imo videtur non gula est: cum, inquam, ita sit regula coneepta, ut ibi pro- esse utile duabus rationibus . quae objiciuntur vulgo. Pri- ponitur, sane suit causa dorandi. apposito exemplo quia mum enim objicitur, cautionem illam , suam legatatius etiam apponitur in Me vipem ) duas eausas lucrativas in heredi eavere iubetur . interponi a legatario stipulante he eandem tem , & duos homines, quibus singulis disjunctim rede in hunc modum . Spondes, te Maevio centum datu- eadem res, idemve jus legatur per damnationem, concur . rum. Ergo stipulatio saga est alteri r non valet igitur. V rere posse , de utrique legatum deberi in solidum e nisi adi rum etsi ea stipulatio sane fiat alteri, nec privatim intersiet Iaareat testat rem mutasse voluntatem: sicut vice versa in heredis Maevio centum dari . imo potius intersi heredis s. vir. qui ita helle coaptabitur L pem Maevio centum non dari , tamen valet legatum . de cautio - - quoque injecta legato vescet. I. Is . de Ierat. s. quia publice Ad s. ult. Cum mihi Stict s. aut Tamphilus legali jugent cosusque interest supremam omnium voluntatem cetitum duorum testimentis, ct Stictam ex adsero testimento confer habere , t. s. quinata. tessam aper. Et heredis igitur, vel
145쪽
nuas eviusque et D ulo. hrnio centum et t. in priae. inflae A minus Stichum aeciperet : oblatio sola heredis, etiam citra
ebridii. in demonN. ver etiam proprie, quod id ab eo pieta- obsignationem,& depositionem moram,& periculum transmtis exigat ratio ut dari vel fieri curet,quod defunctus dari, fert in legatarium di & ideo post oblationem heredis con
vel Mit sussit. objicitur etiam LEs. s fundio legatus , ad ,
Iet. Falad. quae legatum ita relictum, Maevio centum te go, si centum heredi meo dederit, vel alii, ait inutile legatum, imo ridiculum esse . Et hoc quoque modo videtur legatum relictum in hac specier Titio centum si ea erit se centum daturum: dicam, inutile quidem Me ldatum, imoeeristrium, si praerogati oporteat centum , ut accipiantur centum e sed non etiam, si caveri tantum oporteat de dandis centum, ut protinus accipiantur centum . Nam in hoe legato inest commodum aliquod medii temporis, vel interularii, ut loquuntur . arp. s. I. seq.
Ad 3. Si Sempronius Titium heredem instituerit, eo npost hie stim fundum dari stigerii Maevio, Titius deinde ab rege suo eundem fundam Maiuo pGravi die legaverit,in
Maviti, pretistra sandsi ab herede Titii aeceperia r Si eae ira flamento Sempronii ,ndum petere velit . excepeione repelliroterit . spretio suns inmensus non erit. SI Gotum testamentis mihi eadem res legetur,& ex uno
aestimationem consecutus fuero. ex altero rem petameat vice mutata, si prius ex uno testamento rem nanciscar, ex altero non petam aestimationem. Quare quia duce causae lucrativae in eandem rem, de in eundem hominem concurrere non possunt, quae regula jam satis a nobis vexata
est in I.8a. Et hoc comprobat aperte lex plane, Ici eadem. r. Me tu, de apertius s. si aliena, In St. de Iet. Et qui rem rubet, elique aestimationem habere videtur e quia aestinu- cito inest rei, adeo ut si rem habeat, non possit petere aestumationem. At contra, quia res non inest aestimationi i id eirco, qui aestimationem habet. non continuo & rem ipsam habete videtur. Merito igitur multam intercile dicimus e trum ex uno testimento is, cui duobus testamentis o dem res legata est , prius e sequatur rem , an aestimati mem . Haec sunt certissima , nee pro certis . aut certissimis
repudiari debent, quod fallant in specie s. i. hujus legis Cuius ratio quaedam singularis est, quam ex proclivo p iam faciet species ipsa, si apponatur apte . Ah herede meo post hiennium Maevio fundum dati suae r heres meus intra hiennium moriens , testimento suo eundem fundum
pure, sive praesenti die eidem Maevio legavit, si prius com
equatur Maevius aestimationem landi ex testamento h redis mei . postea cum eflectu non poterit ex testamento omeo landum petere et quatenus agenti. sive petenti obstahit exceptio doli mali , ii non aesumarion fundi. quam jam a
me conjecutus es, vel quam confectistis es eae reflanv ma her
dis . contemus esse debes et quia nondum heres transi hiennio , sive non ex siuerato biennio legando Maevici eundem fundum c haec est ratio sinpularis huius s. or praesentasse potius videtur lepatum a se relictum . quam dupli e se e quia de ima tum heredis mei ob id solum utile est, quod ei insit commodum rePraesentationis . l. l . infise iit. I.66. Mavius , in princ tu. seq.
Ad g.Si cui homo legatus suis etaer per letalarium fletisset
quo mintis Dictam . eum heres tradere volebar. viti resemorsus Silebo, receptio doli mali heredi proderit.
Ponendum est . incertum hominem, incertum servum, generaliter fuisse legatum per damnationem, quo casu electio est heredis quem servum velit dare, ut L L .i p. hoe tit. de apud M. Tullium et . de inmens. legato ita relicto: heret meus vase quiunque huius. vel tui s reneris Tito dato. Quae verba sunt legati damnationis, etiamsi non adire Tit testator, quae volet heres meis, non est dubium, quin det quod volet Legatarii vero electio non eth al en quam nrer vindieationem homo ei generaliter legatus iar quam diiserentiam Ulpianua docet aperitus lib. sing. res iv.de re. Pone igitur, heredem damnatum servum L Titio dare, servum incertum generaliter. & heredem, eujus electio est,
Sisthum L Titio obtulisse , de per Letitium stetisse , quo
in prinode solutio.In qua eleganter proso ut adde di pro W-cepro b id esse in quo creditor aeeipiendo moram secit. Ad s. . Edes , qudbus heressis adesserνiebana . legasa sunt. Iraduae legataria non imposta fervuviei dixi, posse legas a-rium ex isamento aetere: P a non plenum legarum accepi sese nam ct ram, qui delitisaram ct herede serrem acceperit . recte ex te tameneto agere .
SI aedes testatoris ab eodem testatore legatas i quibus
aede, heredis serviebant c exempli gratia o servitute stilicidii recipiendi vel altius non tollendi ( Edes testatoris dominabantur aedibus heredis et aedes heredis serviebant aedibus testatoris ) Et si quidem aedes testatoris legatariopiaestiterit herem non restituta , de denuo imposita servituis te supradicta sitis aedibus. quam utique restituere debuit. ut integras ,& plenas aedes testatoris legatario praestaret. quales erant mortis testatoris tempore ( quia servitutem illam peremerat aditio hereditatis , sive confusio dominii ipropterea quod aedes dominantes. N aedes servientes esum dem domini esse coeperant. & non possunt aedes meae aliis aedibus, & meis servire. I. legasum . s. iat. inrasse iit.) H veto casu competit legatario actuo ex testamento in here dem, de petitio fundi, quamvis landum debeat i quia non fundum plenum habet, uti legatus est . Denique competit legatatio in heredem actio ex testimento servitutis nota
ne , sine qua fundus praestitus est e ct quae igitur praestitolerato deest, ut taliam, de sol a. L debitis . ad SC. Trebeae Ldtibi, de usum leg. t. s. de acta . Eademque ratione Sticho lenito , si stichum a se debilitatum heres legatario tradita dellit, legatario superest actio ex testamentor debilitas, est membrotum damnum proprie. ut Iuvenalis indicat Satyrii, Debilitatus, cui os fractam eli is em Iti petam antetici. ut apud Senecam in controversia quadam . In Martyrolo
giis tamen saepe debilitari quis dieitur sustibus.& sagellinquamuis fustes, ac flagella rum dein tegrent membra . Hoc vero casu etiam, ut sam dixi, integra est legatario actio ex testamento . quia non accepit plenum legatum . Ad e. Qui servum testamento sibi legatum, ignorans rams hi lexatum herede esia e seognito legato ex te timenso egerit , servum acceperii ractione ex vendita absolvi debege
quia hoc sudicum fidei bonae est . in conuinei in se doli mali
exceptionem, siaod F retio foliis ex testimento agere initi tuent, hominem tonsequi debebit: actione ex empto pretium recuperasti , quemadmodum re peraret ma evictussu sei. suod F sudicio ex e eo actiun fueri in tuis actores ererit hominem Mi legarum esse, er agas ex testamenistae non aliter absolvi heredem oportebit, quam si pretium Sitierii. o hominem actoris secerit .
S Equitur in L 8 . s. Da servim , cui adjungetm etia
duos, qui sequuntur. In sclis eraram,ostenditur,eum,
qui ab herede . a quo sibi Stielius legatus erat sub conditione, ut ponitur in I.1s. de ati. mp. adde, vel etiam pure per damnationem, quod cur ponamus. & AccurLnotat. &ego aperiam inserius. Eum igitur,qui ab herede, a quo sibi
legatus Stichus erat, eo quo dixi modo, cum hoc ignoram rei d est, cum ignotaret Stichum ab eo sibi legatum. eum, inquam . qui imprudens ab eodem hetiae eundem Stichum emit, nondum accepit. n. cognito postea legato, ex testamento egerit. N Stichum ace erit. actione ex vendito, qua heredi tenetur pretii nomine, ahsolvi debere o scio sudicis, etiamsi non opposuerit exceptionem doli mali, ut istant, o perii. heres. Exceptionem, inquam, doli mali. puta, quod dolo faciat heres, qui pretium petat ejus rei, quam tradidit ex legati causa,quae causa lucrativa est.
146쪽
In Lib.XXXIII. Digestorum Salvij Juliani.
non ex venditionis causa. Ideo autem non est necesse agen- Ati ex vendito hanc exceptionem opponit quia actio ex venis
dito cli bonae fidei, & actionibus bonae fidei omnibus ipso iure inest cxcesitio doli mali. & omissa suppletur semper ollicio sudicis. verba nimirum haec, ex fide mira, quae inseruntur formulis actionum honae fidei . omnem dolum . defraudem excludunt. I. Ei. in h. I p. sol. maar. l.praedia, is de
aet repra in cui, de furi. In sunt etiam bonae fidei iudiciis
omnes aliae exceptiones , quibuscum exceptio doli mali concurrere potest, veluti pasti conventi exceptio . de exceptio, quae litariatis onerandae causa petitur i. s.ct rescind. veta. I. I. s. s siuertiis. quar. rer. actio non det. In lirictis
judiciis, si quas quis exceptiones habet, vel doli, vel non absimiles . eas nisi opponat. damnum litis , de iuris sui sa- ciet Neque enim in sudiciis tirietis iudicis ostiatum eli supplete omisias allegationes, defensiones . execptiones . Posui eum, cui Stichus legatus erat ab herede, cum hoe ignotaret, eundem Stichum emissi ab eodem herede certo pretioenondum veto Stichum accepisse ex eausa venditionis. non indum etiam ipsum solviae heredi pretium. Sie posui speciem, si e ponit tuli. In initio huius s.videamus. quid dice
dum lavi antequam cognosceret Stichum sibi legatum Stichum ab herede emeriti eidemque solverit pretium , Setichum vero nondum acceperit ex causa venditionis. Et hoc casu Iulian. ait, eum,cognito legato, aetione ex testamento jure legati Stichum habiturum et actione autem Ex empto repetiturum pretium,quod praenumeravit,ut in specie L 1 I. s. iat. L EO. ae are emp. perinde atque ii cum hominem heres tradidisset ex cauis venditionis,& is pollea ab extram neo evictus fuisset emptori: quia & in hac specie causa te sati, quae ut antiquior. & potior venditione est, cum liq-Cininem evidula videtur: quia emptor iam non eum hominem habet ex causa emptionis, sed ex legati causa lucrativa, actione ex empto repetito pretio. atque ita venditione rescissa. Achio exempto utilis est.non tantu u ad stabiliendam. aut implendam venditionem, sed etiam ad rescindendam eam ex causa, hi t. si is, qui vina de .a e . Quod sic quae est alia speetes quae proponitur in extremo huius s. emptor . idemque legatarius eiusdem hominis . antequam cognosceret hominem sibi esse legatum, egerit ex empto aiserius venditorem, ut sibi is homo traderetur, oblato,dcoluto pretii Uruanti homo veniit, ut oportet, ta linum fundas, .ult. de rebared ais. Iuliam, si differri, de aetemp. Mox Iudicio ex empto , quod instituerat, nondum peracto, co gnoverit eum hominem ubi legatum , de mutata actione
moriens filiae eadem centum legavite observa, quod ait dem centum quae se ilicet genero promiserate de dotis nomine igitur filiae eadem centum legavit arum alioquin obstaret de raua.dat. quae filias attribuit utrumque egatum se iliacet, & dotem: quia legatum non erat relictum dotis nomine . Nune ad hanc speciem definit Iulianus ive heres taeeri a genero conveniatur ex promissione soceri defuncti , sive a silia ex testamento os,posita exceptione doli mali hoe
consequiatur uni heredem, ut centum duntaxat prael elenon genero centum ex promissione , de filiae totidem ex legator Proinde ut centum duntaxat praestet,vel agenti filiae ex tellamento, exacti cautione , indemnem heredem futurum adversus generum agentem ex promissone socerie vel agenti genero ex promissione, quo tamen cala, ut eleganister proditum eli in I. cum paler, de stir. At. non eli necesse, exigi a genero ea utionem de indemnitate, puta, indemnem suturum heredem adversus filiam agentem ex testamentoreum ex testamento filia, quae dotem habet jam marito praesti tam , cum ei sectu agere non possit. Itaque inter se
convenire debent uxor, eg malitus, ut vel contenti sint taete legata uxori ea mente , ut malim cederet, vel dote marito promissa . Denique , ut contenti sint alterutror dupli ei praestatione heredem onerari rationis non est: deniquet
utrique heredem cum enectu non teneti .
Ad s. Si ita eui legatum elIet . Si tabulas chirographi mei heredi meo reddiderit. heres Meus ei decem daea et hvi usmodi cotidisio hahe iaci habet, se heredem meum debita sileraverit equare, ct s tabula emabunt, voti intectitetur tandietionis .iissetisse credis ori ius aer eum heredi sectaei. edi s fabulae in
rerum si itura non fuerina . existimabitur implesse ebiailionem, s heredem Geraberit. Nee ad rem periinelii dam tune evin te lumentum trebas,iasagae taeterciderim, an F lea, ver
FAcilior erit j qui sequitur. si ha eui. Agitur in his I. delegato a debitore creditori relicto conditione praepo sita huiusmodie se chirographam meum , qua ei pecuniam cavi, vel expromis , heredi meo reddiderit. Cusus conditionis hie eli sensust si heredem meam liberaverit. Nam de chirograehi redditio argumentum liberationis eth . l. r. p. de pare sed non liberationis, quae ipse iure contingate verum liberationis. quae eontingat beneficio oppositae exceptio istas pacti conventi de non petenda pecunia debita . At in
U . . . testamentis a quia picnius voluntates interpretandae sunt,
quod hine notandum est iure fieri posse omissa priori actio D d. tr.de reg.3vrrecte diei mus supradictae conditionis hune etaiae, ut cita in probat L . sinit. de his avi. s. Vae esia1 si, se sensum, non si heredem quoquo modo liberaverit, sed si inquam, mutata actione fatim egetit ex testamento , iam eum liberaverit ipso jure, sive quoquo modo.ipso jure sol hoc posteriori judicio damnili tui heres pretium relli tuere legatario, de hominem Praeliare ex causa legati. Et haec eth sententia hujus I. Posui initio hujus s. hominem suisse legatum sub conditione, vel pure per damnationem , non per vindicationemrii quae stetis, quare3 Dicam . quia omni no necesse est ira speciem poni, ut, quae sequuta est legaeum , sive testamentum,emptio valeat, quasi facta a domino, id est, ab herede, qui pendente conditione imati, vel nondum praestito legato pute relicto per damnationem. interim hominis legati dominus est. Nam si rure per vindieationem legatus e siet, statim a morte telia totis dominium ejus hominis levatatius adquisisiet sine facto heredis.mitur obligatio, veluti aeeutilatione . Ideoque sola chir graphi redditio quae ut dixi, argumentum duntaxat praebet pacti conventi de non petenda pecunia, legatario non sunsieit, sed necesse est etiam eum liberati acceptilatione . quae ei sola susticit, licet chirographum non reddature videlicet si iden non reddatur, quod interciderit vivo , vel mortuo tellatore r alioquin si extat, de id quoque reddi oportet, ut impleatur conditio Lio . at omnibus. g. in testamento . inshoe si . ac praeterea pecuniam acceptam seni legatario. De nique ubi chiroeraphum extat, non tantum accepto ferri, sed etiam chirographum reddi oportet,ut conditionis ver ha concepit testitore de accepto terri, ut sensit testator, Ii pso jure, i.a Tuio , de iuri. Ls a furioso, de obei p. ct action, n cet non ita verba conceperit e quoniam in testamentis pie Et conicqtient et postea eum hominem inutiliter emeret. Quia rei tuae emptio non valet. de pretii soluti nomino
condichio sine causa ei competetet, non aetio ex empto, vae rei, de contrah. empl.
Adla Cum pater pro filia sua doti, nomine eenitim promi ssset, deinde ridem eenium eadem legasset e doli mali exte prione heres iurus eritis di gener ex promisone. er puella
ex te lamenso agere inctutierier convenire enim imer eos oportet, tit actertigra aegione conremi sar.
P Ater ecnero suo dotis nomine centum promisit prosilia sua: deinde, a atequam centum genero dedivet. TOMI. Toti. nius voluntates interpretandae sunt, ut ait illa regula .
Ad g. Si Titio , & Maevio legatas fuerit si has , qui ratieras, debebitum pars Srichi Maevio e Peam Trivi, quamvis ad legastim non iam tragar , partem faciet .
R Lliqua, quae sunt in L . de leo lib. I. hodie absolva me Ac primum quidem s. s nitio, o Maevio, qui es deservo alieno testato domino ipsius servi. de Maevio eo junctim, quod legatum certi, & explorati juris est . in persona domini non consisterer quia domino sua res inutiliter
legatur. I.seus rem, Institia Ierai.in persenam autem Mae 3ii coas stere. At quaeritur, pro parte tantum virili, an in
147쪽
sosidum in persona Maevii consstata Et ait, consistere tam
um Pro parte . ac proinde non totius servi aestimationem Naevium ex testamento petere polle,sed partis tantum diamidiae: denique partem alteram Maevio non adereserae . et
quia dominus servi, quamvis non admittatur ad legatum, quod in ejus persona prorsus inutile est. tamen partem facit Maevso , id est . persona ejus numeratur in partibus faciendis . ut loquitur L i. in sese collat. hon. Atque ita fit,ut qui partem non capit,partem tamen faciat uteri,perinde acii patiem cepisset. a ratione certe jus adcrescendi excluditur.Nee enim potest portici mea adcrescere collegatario si ego eam, vel capio, vel facio tantum, nee capio. Loquitur autem in hoc s. Iurisconsultus de legato per damnationem relicto, quoniam ait, debelisuri non de relicto per vindic tionem. Quod iret vindicationem relictum est, vindicatur, non debetur. vindicatur judicio in rem . nisi malit cui im lietius dicemus) ut potest, agere in personam . in s QT. Aepraeterea constat,rem alienam, qua de hie agitur, per damnationem tantum legari potuisse ex lib. sing. regu . Ulpi ni, di Iambus seram . de manum testam lisentis. ad LNDM. I 88. de ver segnis. Quid ergo si res tellatoris propria legetur comunctim Titio, & Maevio per vindicationem,&Istius non capiat partem, vel quia rei legatae dominus est, vel quia imatum repellit vel quia incapax est, vel qua alia ratione , an faciat tamen partem Maevio, ita ut pars esus Naevio non adcrescat 3 Quod prorsus negandum est . Et ratio differentiae hare est,quia ii. quibus coniunctim eadem res per damnationem legatur, coniunctim ab initio aequales partes habent, ae ideo non est inter eos ius adcresce di. L . in Liat. s.Seis, ii N. I.plane tibi. go conivrictim. I.s oh. in print Ap. Me tit. Ii vero . quihus cons unctim ei idem res per vindicationem legatur, ab initio singuli soli eum habent, solidam rem , vel ab initio singulis solida res
legata videtur, sed utroque concurrente , id est, utroque amplectente legatum, rem inter se partiuntur ex aequo, id est, concursu partes faciunt. Unde fit, ut altero non eo
currente, alter solidum habeat uod di ab initio habuit, id est . ut pars non concurrentis alteri adcrescat. Quid est ius Merestenda 3 En retentio selidi legati. Haec est vera definitior vel aliter, nullius in percipiendo legato concursus. Et in summa, si de iis loquamur, quibus coniunctim eadem res per vindicationem legata est , 'ui non admittitur ad patiem . collegatario. sive conjuncto, de collegae non facit partem, rad Gotas. I.vit. laetasum, s. i. Me ia. i. si servo sub eonditione , de flatus, i. ita in So. de M. 3. Sin vero de iis loquamur . quibus per damnationem eadem res legata, est, qui non admittitur ad partem. facit partem. Alteri non sacere, est alteri partem vacantem adcrescere , partem vero sacere est non adcrescere alteri. Hoc igitur dicimus jus adcrestendi inter illos versari . quibus conjunctim eadem res legatur vindicationis genere . non quibus genere damnato is , ut in aliis plerisque iuris quaestionibus. S in hoc potissimum ex veteri prudentia r quod manifesto indicat, se liber sing. reg. Ulpiant. Distinguenda sunt senera i
satorum . niis, ut interpretes nostri, juris veteris prorsus amperit incuriosique velimus haerere in salebris. Ad Fritichum , avi Pamphilum , tigrum heres meas volet . Titia diuo . D dixerit here, Dictum se velli dare i Sticho montio, liberabiture tam a rem semel dixerit heres , iuram Laee vesit nullare semensiam non poterit.
S Equitur s. Stictam. His verbis e Stichum avi Tamphiatura , tigrum heres metis volet, Titio dato r electio nomia
natim datur heredi, quae etiam his verbis omissis . virum velis proculdubio heredi competerete quia per damnati nem legatum relictum proponitur.Unde si per legatarium steterit quo minus Stichum, quem heres dare volebat ac ciperet, Sticho Ib ea mortuo. heres liberatur, ut fis tui
homo, Ap. qui quidem idem statuit esse dicendum . homi-
re generaliter legato per damnationem e quia accepto , id est, in quo legatarius accipiendo moram fecit. Dixi decem,m triae. de sui. Plinius in fine lib. g. epist. tti merasi, inquit , ut accessum tibi feret, Pod qho tantis exhiberes, non per te iniit.Ae praeterea adjicitur in hoe cheredem, qui
semel elegein Stichum, vel Pamphilum, duceritque utrum due velit, mutare sententiam, di ad alterius servi electio nem trans te non posse . invito scilicet legatarior quamuis testator id ei permisisse videatur his verbis: Uiram heres meis volet, quae verba tractum habent, id est . utlloquuntur, extensiva sunt. sve xararariva, liuit, s. i. ins ad SNnatuscons. Terquire. Li Ir. de verbia ob st. Hoc tamen. certe
admittendum non est, ut possit scilicet fieri ab herede . rei praestitio letati incumbit, ut heres ponat variare. N iubinde hune , subinde illum eligere et quoniam ubi semel Stictum elegit, ei se dando obstrinxit, nec variare po test is fraudem legatarii, si ei Stichus, quem elegit heres. Me ptior sit,& gratiore volente legatario variare potest Quid ni i Sie vero posita hac lege et ruga raptoris . avs moriem .atit indotatas nugias optet a Seneca refert et. controvers. semel tantum oletionem puellae dari, di semel arnis Iam a uella electionem immutabilem esse: nihil esse iam eiviae, tam utile, quam brevem testatem esse , quae magna est, si volet i& alteram electionem suam revocare. inquit. di deinde tertiam, nunquam constabit . quid futurum sit eum illa, quod elegerit, possit sequenti semper electione
rescindere. Ad LLegatum est ita e Fundam cornelianum di mancipia . quae in eo fundo, cum moriar . mea eram. res metis Thiotaroeantilla Da in eo fundo esse eonsueverat. mortis tempo
re tam in fuga esset, enixa ess si ara an, vel ipsa, vel pa sus ejus legato cedasI Regpondi: Ancilia , Damvis in sua D legata videture, licet fugitiva rear erinde habetur . aep in eo fando fuisses morianie patresam hiae tonsequens e L et parsus quoque marem sequatvr, o perinde legato cedas,
FUndo legato. & mancipiis . quae in eo fundo erunt
mollis suae tempore. id est mortis testatoris tempore. ait legato contineri, etiam ancillam, quae in susa erit ire, iis tempore, de partum quoque eae ea editum in ipsi fugae quia partus sequatur matrem , varium. c. de rei vinae Lig. c.de postlim o redem . MAEL L Tm s. s. a. de pie. Et quia etiam , quod omnino addendum est , partus .i qui editus erat mortis tempore. intelligitur in fundo legatosuisse mortis tempore , in quo utique suisset, si ex fundo mater non profugisset et Fuga servorum non potest domi nos evertere possessione sui. vel possessione aliarum reis rum, Lis. in prine. i. Is cie a I g. Fuga servorum dominis suis nulla ex causa potest esse damnosa, I. I. deservis fugit. Ergo nec materiam praebere damno voluntatis dominorum suorum,ut Issia. Arres pia in fundo. inoib. I. Ad Irii Titio Silebis . avit Tamphilas . Miram raram malis . legatus est: deitae Tam itum retiator Tuio donavi ir Dilichus in obligatione rem net
Q Uod est in cir . si nilo Dicta, , qui sequitur, idem,
sam habuimus Ap. I. gr. g. xli. Titio legato Sticho . aut Pamphilo, quem eligeret: si vivus testator postea Pamphilum Titio donaverit Stichum a Titio vindicari omisnimodo, aut peti posse e quia alius est Pamphilo Stichuseatque ideo in eandem rem duae causae lucrativae no' co
currunt r sed in Pamphilum causa donationis , in Stichum causa legati. Ad s. ibus ita legarum fuemu.nti O Maevio Favlas fer
vos da,lego aeon has eos non eo resuros in eundem serram,femi non concurrunt, cum ita terasvr, Titio servam do, lego: Maevia alteram sebum drilego.SEntentia et pen. apertissima est e non esse eos conjun ctos rei atque adeo concursu inter se partes non facturos. nec habituros ius adcrescendi, quotum singulis si
tuli servi legati sunt, etiamsi verbis conjuncti sint hoe momdo, ut proponitur. Titio . o Maevio livetulo, servos do. le . quia verborum comunctio per se sola , citra manifestam
148쪽
In Lib. XXXIII. Digestorem SalvijJuliani.
voluntatem defuncti, non parit ius adcrescendi. I. ιιι i a Aquit heredes, de hereae infiit.
Ad s. ultrii is, cui legaltim fuerat, antequam constitueret, quainione tisi vellis. decessi duehu hereditas rei in legaltim accipere Mal venietites,nis ramen eringi non possum. sitiare quamdiu rem aure vindicare vult, alter in personam arere non potest. Sed F eonfecerint . rem communiter habehunt reonsentire autem vel f ponte debent, vel judice imminente.
Ex s. ulti intelligimus, quod est ex Leum Nitis. 3 en.
iii N. ct Id servus legarus, I. cum homosv e iit. O . l. c. de tet. det. C. de cur spin. lat. In electione, sive arbitrio esse legatarii. cui per vindicationem legatum relictum est ( nam line solum obtinuit olim ut . vel agat rei
vindicatione , vel in personam actione ex testamento . At psi forte . antequam eligeret legatarius, qua actione uti mallet, ab hominibus tuerit ereptus . relictis duohus heredibus , heredes inter se convenire debere. ut vel hac, vel illa simul ambo actione de legato experiantur, de , ut et ganter ait. convenire debere . & consentire . vel sua sponte , vel praetore imminente et quod addi velim etiam ad Reum pater ,sv. in hac l. illo loco , conrinire inter eos oportet, in aheragra actione congenti sis, sua sponte stil. vel imminente judice. Alioquin in specie hujus L ultimi. invicem se impediente quaa cum ad vicem destincti accedant, sicut deiunctus non potuisset de legato partim in rem par. tim in personam experiri. d. s. c. cum filius. s. pen. Ita nee heredes ejus simul ad diem legatum diverso iure pervenire possunt: quia unius, puta defuncti vice funguntur. Unum legatum scindi non potest, i. q. th. seq. hoc est, nee res Clegata partim repelli, partim agnosci potest. nee actio te rati etiam diuidi i puta petita parte rei legatae actione intem , de altera parte actione in Personam .
Ad L. LXXV. De leg.I. Rusi.Si quis ita Ripti artis Stichtim.
aut decem grum ego νelim, gaverit quod ei debebatur tenebitur heres rivi vi praestit legatario actionem, electionem M. Atarsi virum Dictam, an decem persequi malit. Ad I. Proinde ii Dictum legaverit, eum ille ei S ichv aut de rem deberet divereti actio legatario adversus heredem competii riseripsi I Ziantis id. 33. Digesorum. Ter quam actionem revellat heredem experiri. O li nutam constetitvs fuerit. praestahit ei: si decem,nihil consequetur:fecundum quod erit in arbitria debitoris . an sit legataratis is, evi frichis legattis est. Ad L. I xxvI. De leg.I. Ouod F q is S ichum, aut Tamphi nitim stipulatas. Sempronio S ictam legasset, Maevia Tamphilum: oneratus heres inreti itur, vi nece se habeat alteri atrio nem suam , alteri aestimasionem Dichi, aut Tamphili dare.
FAcile nobis erit hodie absolvere librum fg atque etiam delibare aliquid ex lib. s . Incipiam ab eo. quod Ubi,ianus refert ex eodem lib. 3 3. In l. et s. s. titi. dae te' i. testatoti cui ex stipulatione Maevius debebat Stielium , autio.sub disiunctione, utrum ipse ilipulator eligeret, hoc et reservata sibi electione petendi quod mallet, L. Titio i gavit , quod sibi Maevius debete quibus verbis legasse videtur actionem ex stipulatu . quam habet adversus Maevium, ut l.81.gpensme tit. quae quidem actio & L. Titio, ab herede convento actione incerti ex testamento cedenda est sui, causa eadem, nimirum , ut legatarius petat, vel Sti- nchum, vel decem, utrum elegerit. Et haec est sententia partis prioris hujus sum, ut proponitur in posteriori parte, si idem testator L. Titio, non quod sibi Maevius dedet ( ut in priori parte ) legaverit, seu Stichum simpliciter, hoc
quoque casa incerti actio ex testamento legatario competit . qua scilicet compellat heredem agere ex stipulatu afversus Maevium. & vel Stichum eligere. vel decem. Deniaque agit legatarius in heredem, ut heres agat in promisi, rem , cujus generis actiones multis in casibus danture ago ut agas, L i s. s. pen. de M. e . . t. in prine. O sau.ad L . l. etim in plures, fi me=em , lacu. 8. in me. de vi. lex.Lt omnes hae actiones sunt ancerti actiones, sive desideres
tibi cedi actionem , ut in priori parte h. s. sive desideres
intendi adversus alterum actionem e quia actio ius est , &ius est res ineorporalis: si incorporalis sit, de incerta . Heres autem , si in proposita speete egerit in promisilitem. electo Sticho . & petierit Stichum i atque ita elegerit St chum . & Stichum constetitus fuerit, proculdubio legata. rio tenebitur, ut Stichum proeliet. Sed is elegerit, & petie irit decem , sane legatario non tenebitur . cui Stichus smpliciter legatus est e quia legato Stichi inest haee eonditio . ii heres meus Stichum elegerit, & consecutus sueti t. He rede igitur eligente deccm , negligente Stichum, Stichus legatario non debetur. Atque ita fit, ut sit in potestate debitoris, id est heredis c non ut Accursus promthris o ut, inquam, in arbitrio, de potestate sit debitoris . id est . hei dis . debeat Stichi legatum, necne, qui casus est singula isequia repulariter non debet in arbitrium debitoris eonferri, an sit obstrictus e alioquin inane est quod agitur . & ridiculum . I. I. de eontrah. empl. L a. g. Srabola . de eo, quodeerio ioco . Quod utique verum est, fieri non posse expressim. At nee sieti posse tacite salsum est. Pleraque enim expressi non valeri quae tacita valent,ut in hae specie admodum singularis. Accurnus in priori parte h.3Lagnoscit, electionem suille stipulatoris, eiusdemque testatoris . At in posteriori parte nullo argumento contendit . electionem
suisse promissoris . Et go , quod proponitur initio hujus sponendum etiam censeo in sequentibus . nimirum , ut clectio fuerit stipulatoris utraqtie in parte . petendi Stichum. aut decem, non promissoris, utrum mallet, dandi, praeseristim cum nullum sit in sequentibus verbum . per quod mutata videatur species initio hujus I. proposita . Psus dico, quod nec Aceuis. negat , & in I. g. quae sequitur, & a fetibitur libro seq. Iuliani Digessi s . eandem speciem retinendam eta, quae proponitur in hoc tili. ut qui stipulatus est Stichum, aut Pamphilum, utrum ipse mallet,si legaverit Sempronio Stichum . Maevio Pamphilum. ea mente hoe fecisse videatur, ut duplici praestatione oneraret heredem. puta, cedendae uni actionis ex stipulatu, habituro electionem , utrum Stichum, an Pamphilum persequi mali te alteri veto praestandae aestimationis Stichii aut Pamphili, quem prior ille legatatius non eleeerit . Alioquin si ponas in L seq. electionem fuisse promissoris , pugnabit omnino .so. . i. titfes quae, ubi electio est promissoris, quem ma iit dare, Stichum. an Pamphilum, vel stichum , an decem, stipulatore uni legante Stichum , alteri Pamphilum . here dem, ait, duplici praestatione non onerari, sed praestatione tantum eius, quem promissor non elegerit. non solverit. Et ita hoc posto. quod verissimum est, in L g. electionem fuisse stipulatoris , in illa I. so. fuisse promissoris , nihil haeduae leges inter se pugnabunt , & erit haec ratio, quia in
tranquillum adducentur perspicue, evidens, & enumeran
da inter delietas juris nostri, ut quidam Grammaticus Ro-gilaeus, quod nune primum mihi venit in mentem , qui confert Graeca pleraque eum Latinis, ubi contulit pleraque ex auctoribus: Nune adserimus etiam aliquid , inquit, ex delieiis iuris Civilis . ae deinde fragmenta quaedam proponit Ulpiani, quae vobis dedi. Et iterum haec elarius videamus. Deliciae sane sunt, quae sunt argutae, distinctae, & enucleatae quaestiones Iuris . Ad L. X. De Liberat. leg. si damnam heres 'erit a m jussere quidem non petere . quod autem retii debet. Thioda,e d pati ei debet ne a Fidei Fore petate O adversui re
tim actiones fuas practare serviario. Sema onm damna
tus heres ne a reo petat, o damnatas dare quod rariusior debere di reo accepeum facere . edi legatario huis Uimationem sufferre cogatur. argumento videtur diae reddenda I. g. meet Iulianus in Lia.de liberat. V. duplici praestatione onerari heredem . ut di in d. i. d. & in L 8a. s. pen. eoae ih. species haec est rDamnavi heredem meum ne quid peteret a fideiussise debitoris mei, ne inquietaret fideiussorem a quod autem
149쪽
mihi debitor principalis debuit, Titio ut daret: hoe genere Aoneravi heredem, ut scilicet heres meus Titio cedat acti nem advelsus debitorem principalem . & ut fides ussorem si heret pacto concepto in permiram fidesussoris , de non petendo: pacto, inquam , non accepti latione , ne liberetur etiam telis principalis simul cum fideiussiore . Nam accepti latio fidestillatis prode isti reo principali . Lis. s. si fide-ivigori. de a viil. Pactum fideius Iotis personale sine non prodest debitoli, las. De vigoris, depam Ex divella autem si heredem meum damnavi a debitore meo principali non petere, is quod mihi fideiussor debet, Titio dare, hoe qu
sue genere oneratur heres , rcmpe ut accepti latione liberet reum principalem , ut una cum fideius iure reos prin
cipalis sibi retur e alioquin nee ipse debitor liberatus vid retur , adversus quem fidesultor, si simus etiam non lihcta, et ur . rcgressum habet per mandati acticinem, si conventus, B& exa eius fuerit . i. s. in Irine. v. hae tin Ae praetcrea heres Titio tenetur , non quidem cedere actionem adve iis fidejussorem . quam nussam habet post intcrpos tali acceptisationem , scut nec post solutionem pecuniae debiacae, quia acceptilatio solutioni comparatur, l. . s. i. hoc iit. Nerum Titio piaeuare debet sitis aestimationem . id est, tantam pecuniam . quanta luit in obligatione fidcsusIoris. priusquam omnem obligationem accepti latio perimeret e quia tectator dehitori solidum remitti voluit. de solidum suoque temtatio dari. quod erat in oblinatione. Quae elientcntia legis Io. Ad L. VII. In principio, eod. Non solum autem, quod debetur remitii potet . vertim etiam pars eius, vel pars obligationis ttii est apud stillanim tractarum ii a trige o tertio diem C
Ad g. Sed si debitorem de em damnastis se Meses virinti silerarer Idem lusi vi se ipse libro trigesmo tertio, nihilominas esse liberansim decem . Nam ct s viginti accepto sertimes,
AC praeterea posse etiam pro parte tantum id, quod e
hetur, remitti . liberatione legata pro parte . ex eod. Iuliani libro Ulpianus refert in I. . in princi eod. iit. Nam S pars obligationis accepto fieri, aut etiam pacto obligatio remitti potest ex parte. his de acceptil. I. 3 . cum qias.sin plura, de Ieg. 3. La. C. de ira sati. Porto in eadem i. . Oeds debitorem, ex eod. libro Ulpianus refert, si heres debit rem Io. tantum, damnatus sit liberare in ro. valere lega tum , di conlistere in summa debita, in summa. quae vere Ddebetur, id est, in ro. quia in majori summa minor inel rhihil est apertius.
Ad Lib. XXXIV. Diresto uni SALVIJ JULIANI .
Ad L. XXVIII. De Servit. rusti praed. Dinere ad praestiniaco tiue d aram legato , nisi tite vie de loco itineris consentiae, sertatus neqtie adu risuri neque deperit.
x hoe libro prima est lex dig. de Iethrust praeae quae
itinere ad praedium commune duorum legato , ndomini de loco itineris inter si non contentiant, ii finit . neque iter eorum praedio communi adquiri, neque deperite. Possunt quidem eligere locum, quo malint ire ad praedium commune e sed si in eligendo loco non consentiant, ims,ediunt se invicem, efficiuntque, ut iter ad- qi,ini iam praedio communi non videatur , etiamsi id fuerit per vindicationcm relictum. Quod si non videtur ad quin-
cum iter anicquam de loco itineris consenserint: nec igitur interim iter non utando deperite potest: sicut nee aquaeducitis porcst deperire, ant quam iter aquae constitutum, vel
amplius quam dotem, otirem ivi heres metis damnas esto da Fe e mavisesius es, dotem qtioque relegasse.
P Usista etiam est alia lex ex hoe lib. L3. de dote praeter.
quae doeet, legato uxori ita relicto e mori meae amplius quam dotem . atireos ioc. heres metis dare damnas esto, dotem quoque relegatam videri, id est, redditam, aut re praesentatam per speciem legati. Et hreviter haec verbia, eamplius etiam dotem, idem valent, ae si dixissiti praeter do-iem . ut oras Io. g. pon. sv. de ann. leg. vel super dotem, ut l. II. hoc ipso iii.
Ad L. . De Opt. ter. Si Tamphilo servo pticii Thii Iebus generastere irratim iit. dehide dominus Tamphili, postquam die, legati regerit, eum mantimis ni se q id re natus Iervum vindicaverit, extin itar Pamphili legistim e quia non esset in hereditate . Di posse odiari: si vero Titius texatum a sere diasset, Pamphilam posse optare legaltim rati lati licet
enim mutita stione Pamphili duae persona consit uerentur. Titii, , Tam lilii: unitis fauen rei letaltim ivter eas vertiatum D Titio vindieante, optio extingat Itir: repvulante Tamgri, ius optare potest. EST etiam ex hoc lib. Litae ope. C. Testator Pamphi lo servo Titii hominem per vindicationem legavit
generaliter & pure . Post mortem testatoris c a qua diem lcgati cedere, legatumque viris accipere constat) antequam vero certum hominem Pamphilus . aut dominus esus eligeret, dominus Pamphisum manumisit equaeritur. an post manumisionem electio domino competat eerti hominis ex samilia universa defuncti e quod verius est e, quia iam ante domino quaesta suit electio uatim a motic testatoris , l. s.f. titi. qtand. dies Iet. te . Proinde is dominus elegerit certum hominem , sam non est manumisso integrum alium
hominem eligere e sed si neminem elegetit, puta si dominus legatum repudia vetit c legatum servo delatum dominus repudiare potest , L . de ierat. t. o Repudiatio domini
manumisso non nocet hoc casu . Imo integra est servo manum iis, electio . At iretitio electi hominis. Nam etsi die legati cedente suetit Pamphilus in potestate domini: quae quidem potestas . quodve vim ulum potestatis inducit intellectum unius luistisae in servo, di domino i ita scilicet. ut servus . Se dominus pro uno habeantur homine . At nunc eum de cligendo certo homine agitur , manismissio. quae secuta est , intellectum illum unius laersonae sillulerit, ii viseritque personas . ut eleganter Thenph. ait in s. servo, de let tamen unus homo in senatum venit, quem mei ipse dominus elegerit. vel manumissus. domino res diante legatum. Repudiatio domini facta post manumissio nem . scrvo non nocet. Est etiam ex hoe lilaro f. f. te leti. sed explicationem mus iam anteverti postrema recitatione.
Ad L. LXXXVI. De Legat I. Si issi homo, quem pignori dederas , legatus ab alio stieriae actionem ex resamenta habe his aperditis heredem, ut pignus INII r. Ad s. Si testamento Mithti, 'os vivo herede Iehitis saeritvla, ct eidem radi illi, idem Sitiis, ab omnibtis hereditus: in antequam eoaetilii v rireni r . Maevius lilii istimationem confremus fuerit: ipso itire vindieari ex codieillis non potes eqvila res agor smet legatum ad eum pervenire volvit . EX lib. sq. supersunt tantum duae leges, quae hodie ex plicabuntur . I. 86. lib. i. de Iet. o I. s. Ii s. Ad initium .86. notandum es, inutile esse legat tim. si quis rem meam mihi legaverit, nis ex eo aliquod emolumentum a mihi accedat . cujus ratione , ct intuitu in eo emolumento legatum consistete possi, ut in initio hujus l. Si quis mihi rem meam legaverit . quam sciebat me ereditori meo pi-enori dedisse, legatum valet, quatenus rem eam heres , a quo mihi res legata est, ex sententia testatoris, S repign lare , de lucre cogitur de suo, vel de hereditate actione ex
150쪽
In Lib. XXXIV. Digestorum Salvij Juliani. 'as
tus est, non set itus proprie,sed quali dominium,ut recte Accursius notat in Lais erν. Et his iuniciant ad initium huius leg. de I. I. s. r. iam exposui supra lib.,ad Lgi Id liberi tit . hoc iit. Ad I.Cum servus legatur, O hsui fervi pastis, , omni m. quae personam eius attinetum, in ueprafo est: Num si legata .ratis retia rit a se legarum, nunquam ejus suisse videbitur si non reptilerit:ex die aditae heredita is eius intelletitirdecvndum have regiuam, O de svre raram , quae per traditionem servus acceperit, aut stipulatus stieris . laetitie his, quae legata ei, vel donia fuerant, flatuetur,ut vel heredis, vel lega-iarii feratis sngula gesi se existimettir . IN hoc I. proponitur haec regula, ut in L proinde, de re
tred. ex eodem Iuliano, statum servi legati, di omnia, quae personam ejus attingunt. in suspense esse , quoad legatarius, vel legatum repudiaverit vel agnoverit. Et statum quidem eapitis es uidean servi hac ratione . quia incertum est, quem dominum certum . de stabilem habiturus sit lie- redem, an legatarium . Et qirae pellanam ejus attingunt, Puta . quae per eum adquiruntur : quia de ea ineertum est
interim cui adquiramur perpetuo jure . heredi, an legatario qi ad repudiatum , vel agnitum sit legatum . Nam ii legatarius repudiaverit legatum, heredi quasi vero, & certo domino aequisita intelliguntur e Sin vero legatum ad se pertinere voluerit , sibi, non heredi, L fg. g. y I A. . i. sv. hae iit. Sibi, inquam , li legatum agnoverit, ut dixi.ficie est ad se pertinere voluerit: sibi ex die aditae heredit tis,ut ait, quia ab eo demum die legata deseruntur legat he t. Quod in L I. sea. significatur his verbis: Sin utilem et His, ut stillic t ea repudiare, vel aequirere positat , non ante
testimento . Dixi, quam Melat me pignori dedisse et Recte . Acquam sciebat quia si cjus rei causam ignoraverit, ut recte
Bariolus docuit, legatum nihil valete Neque enim de ea tate luenda quidquam cogitavit, qui nescichat eam tem esse
pignori nexam e recte etiam, penori dedisse, ut de Iulianus scribit initio hujus legis. utiem pignori dederat . inquit et
Nam si obligassem rem meam tantum , quod fit ruda conventione , nudo pacto sure praetorio, non dedissem, si, inquam , ego rem meam mihi legatam pignori obligave ram , non dederam , si pignus contraxeram nuda convenetlanti non re data, vel tradita ( pignus duobus modis coimera hi potest, nudo consensu, & re, id est rei datione, sive traditiones Hoe quoque casu inutile legatum ess r quia
de eius rei obligatione , sive hypotheca absolvenda non videtur sensisse tesator , quae penes me erat: & heres ita demum prael lationi legatorum obnoxius est , si res legatas ni egatarius penes se non habeat, non si jam eas penes se habeat . Et ita recte censuit Raphael Cumanus ad hune loeum. Ad haee notandum , cum initio hujus legis omnino consentire I. Mavitis . s. pen. fit.ses quae de hoc amplius habet non tantum valere legatum rei meae mihi relictum, si ea res lit penes creditorem meum , deposta jure pignoris . Sed de si rei meae usu diutius alienus fuerit , res cst mea : etiamsi utasse uinis sit alienus . l. recte, de ver sdim. Si igitur rei meae usuilluctus si alienus, vel posscssio aliena tuerit: ctuandoquidem, ut primo casu heres rem meam
reluere, e est a dire, degaera , de mihi liberam praestare debet i Ita de caeteris duobus casibus usumliurium, vel pose sessionem rei meae, quem, quamve habet . vel tenet alius, heres redimere . aut aestimationem esus mihi praestare deret mea legeris mihi, legatvin praeser istas causas non valebit, quas silicet expressit paulo supra. Hoc est, causam pignoris . vel ususfructus . vel possessionis aliae . Praeter rictas causas, inquit. non valebit, legendum praeter, ut in N, Iico , non , propter ipas rati as , ut contraria ratione in Leriam conera, de vulo O pup. stibi legendum propter,
Ad s. Valet legatum superficies legata su et , eritis in ins eri telicet is dominis soli si Nam consequitur,ut har fA itite liberettir , ct stiperficiem lucrifaciat. ET ad haec quidem pertinet etiam F.titi. h. i.86. Si icisi solo meo aedificavero,vel si alius in solo meo aedifie verit linc mea voluntate . non tantum solum meum eleaditam heleditatem,quae si non adeatur, nee legata valent.
Cedit dies legatorum, pure relictorum scilicet, uatim a die
mortis testatoris, ut in heredes legatarii transmittantur, vel legatariorum e etiamsi ante aditam hereditatem legatarii vita decesserint 'deseruntur autem ex die aditae hereditatis:
eessionem Theoph. noster in T. y peralia, de legat. ab est
ctu desinit esse transmissionem ad heredes. Et nos eodem exempli, igitur delationem definiamus , aequirendi, vel repudia si iacultatem . de copiam . Ad fisi sundus ab omnibus heredibus legatus sit, .itii unias her di, esset: is quidem, evijus fundus esset,non a sus Tuam
partem suam pro abit, caeteri in reliquat partes tenebuntur.
Ad tuli. valet legatum,si superficies festata sit ei usui in 'Io sti riti licet is dominus soli , e et ain consequetur, tit nae serviture liberetur , O super iciem lucrifaciat. sed etiam aedificium solo meo superpolitum . quod super- feles,& superficium dicitur,juxta regulam iure naturali eivili receptam e Superficiem solo cedere e superficiem sequi sus soli, causam, conditionem soli e cui regulae locus est , etiamsi ego superficiem mearum aedium alii concessero, puta venaedero, donavero, aut legavero . Neque enim ideo minus superficiei dominium meum manet, quamdiure solum meum est , sed ius in superficie, quali conducti Dis . comme par ferme . alii concedo , quod etiam diei tui ius supersiciarium, de sus in I. s. si jus, de relaeor qui sub ivt. stini: quo loco huic juri i, aristrio eleganter
jungitur sus in ebri, as et ut saepissime in jure nostio his duo jura conjunguntur e nempe sus emphsteutiet , de jus superficiarii praedii . ct non est amplius in ea te laboram dum et jus embateuticon . est jus superficiarium et Nam iacari s s est descendere in solum alienum, ut loliae is. Ad L. LIX. de Leg.III. Qui chirographum lcgat, non rati- septuaginta interpretes . , Loi M. ueari diti . tum de tuis is cometas sed etiam de actionibus quarum proba-QUod sequitur in hoc I. pen. est satis apertum . Res heredis proeuldubio alii legari potest . F. non solum. Insili. de leg. Et quidem si pluribus heledibus seriptis
ab eo herede, cuius res est, ea res alii legata fuerit, peti ab
eo solo potest, non a coheredibus. Sed si ab omnibus heleiadibus res unius heredis legata fuerit, singuli tenentur eam rem praestare pro portionibus hereditariis vel pio virilibus,
si omnes nominatim enumerati sint , ut is heredes nominatim, L iuvia I . s. tili. Ap. Me iit. Hoc igitur casu heres, cujus res est, non tenebitur ultra portionem suam hereditariam, aut virilem: caeterae paries a coheredibus redime tui . vel earum aestimatio a caeteris praestabitur.
Dinique concedo in superficie alteri quas conductionis jus: qui de ideo in hoc iure dicitur quali inquilinus, id est, quali conductor, ita scilicet, ut superficie quali sua utatur
. fruatur in perpetuum , quamdiu volet, praestita quotannis pensione certa . quae solarium dicitur in jure . Solarium hquod pro solo pensitatur . Quod si sorte super sciatius mi hi superficiem legaverit, quae quodammodo sua est, quan
vis rem utique meam mini legaverit: quia summo jure fui incies cedit solo e tamen legatum valet, quatenus ea servitute . ut ait hoc loco . id est . ea subsectione solumineum liberat, de absolvit et jus superfidarium quasi sedulio fatalis continet r. Appellatione enim elar raphi titi nos pro ipsis actionibus palam ecte cam Pendisii chirographis, in telligimus nomen venisse . siain etiam a nomen quis legaverit, id, qtios in actionibus est, legatum intelligitur.
SUperest ex hoe libro (hic est sinis I. sse de legas. lib. se
quae tantum hoc docet, quod in superiori b. libris vexatum est sepius,legato,aut vendito chirographo, non tantum tabulas chirographi, sed actionem legatam, aut venditam videri. Idemque esse, si nomen sit legatum . id est cautio lameralitia . ut aliquando quidam , quem princeps