장음표시 사용
411쪽
tronae filius a cohraede suo partem eorum, quae ex testamenio Amatris ad Mavium libertum pervenerant. petere pinem re
spondi . ritis, quod ei deberetur is hereditatem non adisset,
partem a coherede petere posse .
S Equitur in s m. haec species. Mulier filium. & filiam
heredes institiis , libertis suis quaedam legata reliquitsiit, onere fideicommissi i puta , restituendorum legatorum filiis testatri eis post obitum libet totum his verbis i Tostvsi Iegaei quae vobis des, filiis meis restivatis. Mortua fi lia . ae deinde mortuo liberto uno testatricis, helede relicio. sive instituto patronae filio, qui super vixerat filiae, ex portione legitima , quae debetur verecundiae patronali, ut loquitur l. s parantis, de donat. extraneo vero inlii tuto ex portione reliqua, ait, filium, adita ab utroque heredi eate liberti, S a filio, di ab extraneo, a coherede extraneo sposse ex causa fidei commissi petere partem dimidiam le
gatorum, quae ad eum si herium pervenerunt ex testamen
to patronae: partem. inquam, dimidiam duntaxat e quia . pro altera parte. ex qua liberto filius heres exstitit, aditio ne hereditatis confusa fidele missi obligatio est . t. de- hilari s s. ad Senastisconsuli. Trebeae Et pro parte tantum coheredis fideicommissum consistit . i. tacitis Titius i 13. Ap. iv. nox. Lyen. c. de heres. actiom Si filius non adiis set hereditatem liberii, totum id peteret ab extraneo,quod libertus ex patronae testamento cepi hete adita hereditate liberti. partem duntaxat petit. Ad s. ult. Maritus uxorem ex asse heredem in iiivit, citius pose mortem redietuo, verbi temtor praecepit. Tradium he r Litaritim vixor . infrum vim rasioni sua existimarin venis
didit . Empim quirit, an retractari hae venatrio possit post mortem ditiseri, as his, quibus eodieitiis per sdeicommissum
heredita data deprehetideretura an vero solum quantitas
pretii ab herede uxoria Deicommissa is deleatur 3 Respou
dii propter pillam ignorantiam tam mulieris Dam emptoris, heredem intilieris. hi sundtis apud em orem remanem, fidei. commissario pretium dare debere .
SCiendum est, te lariter heredem rogatum restituere hereditatem. a limere, de deminuere ex ea nihil poste, di si quid vendiderit . id fideicommissarium ab en p. ore auferre . & revocare poste , ut t. titi. commese legat. Addendae duae tamen sunt potissimum exceptiones e una haec est. nisi heres fideicommisio oneratus aliquid vendiderit, dissolvendi vitis alieni hereditarii gratia . 3 g. parer , i l. i. seq. reris enim alieni ratio . & causa potior est fideicommissor Nam & in hereditate id tantum intelligitur esse, quod supereti, deducto aete alieno . Altera exceptio est. nsu is heres, qui aliquid vendiderit ex hereditate , &emptor Iullam habuelint causam ignotandi fidei m. milium hereditatis a testatore relictum , ut in specie husus vi ultimi. quae est elegantissima. Maratus uxorem heredem institutam rogavit. non testamento, sed codicillis, hereditatem Gaio restituere e codieillis a se obsignatis. & clusis, quos tamen eodicillos aperiri vetuit ante mortem uxoris heledis institutae , ut I. Es. s. pen. ad SenaetvsonsidI. Tre- l. Si viva uxor elusis eodicillis, cum ignoraret igitur quid codicillis contineretur, fundum hereditatium . quem infructuosum rationi suae existimabat. de fideicommisso etiam nihil scienti emptoti vendiderite postea mortua uxore, de apertis eodicillis, ut voluit testator, atque ita patefacto s deleommisso, certe, quia hona fide ultro citroque facta est venditio , non intervertendi, rei minuendi fidei. commissi causa , non potest fideicommissatius ab emptorelandum revocarer pretium tamen landi ab herede mulierris petere potest jure fideicommissi.
Finis operum Cervidi j Scaevolae.
413쪽
GREGORII NON IRE CITATIONES SOLEM NES. AD LIBRUM
I B R I secundi Decretalium tit. I. Aest de Iudiciis . Iudicia vocat non tes judicatas . quae lites , causasque determinant . non actiones, quamquam di iudiciorum nomine .
hae nonnunquam significentur: sed judicia vocat litium . quae inter aliquos versantur. disceptationes imrenses . & judietates; quarum iniistium est litis contestatio e finis judieatum. vulgo tradiis tui , personarum in iudieiis triplicem potissimum esse racionem . ex actore . de reo , de iudicer quamquam interveniant etiam patroni, & oratores . de exceptores . sive pragmatici . & procuratores . ac defensores. At certe sudicia Rustimantur, de censentur ex solis sudicibus. qui suris, de quo utraque pars ex Peritur, & concertat (experiri est verisbum commune actoris. & rei) disceptatotes sunt legitimi uris, de quo controvertitur inter duos, pluresve di eptatores legitimi. Ius enim. ut ait M.Tullius in Top. judicii finis est, ex quo etiam nomen, nimirum quas luridietum, ut Cassiodorus ait ri Mariam latius accepto j ridicii nomine etiam pro cognitione nuda, quam habent pedarii judices. Hoe satis est ad titulum.
AD CAP. I. CHoc caput est ex Coneilio A eam . & de quodvultdeo Episcopo Centuriensi apud Concilium cujussam criminis reo postulato a clerico qucidam, vel etiam laico suam . vel suorum cauom persequente . Nomen suodviaidei frequens erat in Africa . Fit mentio in eodem Concilio alterius Quodvultdei vetensit Episcopi r & R quoque Au pustinus, qui Africae fuit Episeo
sus, de haeretibus seripsit Ithrum, viam Gram Diad
conum . Cum autem Quodvultdeus ille Centuriens, Episeopus accusaretur dc crimine aliquo apud Coiuiasium Asrieanum . de postulante accusatore introductugesset ad Coneilium. totius Concilii nomine interrogatus est ab eo , qui praesidebat Concilio . num vellet apud Concilium caulam suam a Sere . quod eum annuisset, altera die mutata sententia id abnuit . Ae recessit a Synodo . a Concilio. Qua in re non tantum inconstanter . sed etiam contumaciter. de superbe se gessit. Nam etsi ultro ab initio se iudicio Concilii non subiecisset . ei tamen adquiescere, idque revereri, de observare debuisset: de . tit recte sentiunt interpretes , supervacanea fuit illa interrogatio e quia de in invitum potuit Concilium ferre sententiam . Quam rem , id est . propter hine contumaciam , ex Concilii sententia jubetur esse . id est , extra communionem ecclesiis , de uno verbo, excomm nitas si quoad satisfecerit. praesita scilicet eauistione iudicio sisti, in Synodo filii, de absolutus fuerita sententia excommunicationis. de redditus helesae. Clutio illa iudieio siti pro satisfactione est , eap. 23. ins de verbA fit de purgat igitur contumaciam . de consequenter cautionem subsequi debet absolutio exeomis municationis . Et hoc est, quod ait hoe loco e plaevit, ut nullus eidem commvnieri . donee sarisfactione praemissa fuerit absoluttis . verba sunt Ravmundi , qui operam dedit huic collectioni Decretalium e non sunt antiqui ea nonis , qui integer extat in antiqua . & prima Decretalium collectione , cujus auctor est Bernard. Papiensis eademque integra extat apud Burchardum . &lvonem rimo de in exemplaribus Graecis Concilii Carthaginia in quihus de Quodvultdeo hie canon extati & ut glossa hoc loeci notavit, in antiqua quidem crit lectione ita te
414쪽
π - iis rota , eodem sensu . quia sellieri olim hoc sute ute-A 'bantur . ne quis excommunicatus absolveretur ante discussum crimen , cuius reus isostulabatur. ante disi usiam,fimiamque excommunicationis caulam . ean. uisopus hoc cap. rebus spiritalibus , quamvis ipsae revera non
sorie Ii. qu. 3. qui re in hane sententiam adducitur in I. iuat spiritales. adiunguntur causae suris Iratronatus eger tuas . ins de senteni. exto An. At hodie excommunicatus ob contumaciam absolvitur statim atque satis
cerit. puta prasi ita ea utione judicio filii . etiamsi crimunalis causa nondum peracta suerit, idictaea a s. ins de versi& ob id Rasmundus verba antiqui canonis immutavit . Desiderabat autem in specie proposita adversarius Quodvultdei . ob solam contumaciam . eum statim episcopatu removetii regradari, deponi ; quod Concilium non admist, quia 'iniquum eae censet adimi epicopatum , antcquam Episcopus peractus suerit reus cri
diam etsi sus patronatus laico competat, qui ecclesiae quam forte exaedificavit. N dotauit, patronus eii. in hoc solum.
ut deluncto rectore ecclesiae alium in esus locum mminet.& offerat Episeopo, ut ab Episeopo ordinetur. instituatur.& praeficiatur ecclesiae,tamen de causis suris patronatus ipse cognoscere non potes . & multo minus ordinare . vel initia tuere rectorem inconsulto Episcopo . ea itim latet. ins de jure patron. Coniunctae enim hae causae, ut ait hoc loco,
At commixtae sunt spiritalibus . puta regimini, & admini-
strationi ecclelsarum e cons unctum ius patronatus rebussianis, quo postulatiis est et Nam , inquit, adimi H episeopa- B spiritalibus , ut ait in cap de iure , ins de iure patron.
ivm ante causae eius eam iuili Immano jure videri potest, cap. I p. eod. in prima collisi. Qua de causa nec vendi jus- m a rn- - H H- et patronatus , ct pretio nummario aestimari. N addici potest. aetas de Itire. sorte non tam . quod sit annexum rebus spiritalibus, quam quod sit inaesimhile , quod sit sine pietio
pretiosum . Nam etsi revera sus patronatus sit jus seculare, jus laicale . nimirum cum alaicis postuseatur, tamen illud accidens cum rebus spiritalibus commune hahet, ut ejus nullum sit commercium: sicut actio ex testamento, tilaamur hac comparatione , quae revera est actio stricti iudicii, ut constat ex ι.ε. de in vi. suran. hoe habet accidens commune cum iudiciis bonae fidei . ut in eam veniant usurae legatorum , ct fideicommig. ex mora eiit a stipulationem. I. s. cossi in Pitas eatis in infern res it t. non es necessScripta est autem haec constitutio ad Henticum Secundum
quod ex secunda epistola Decretali Felicis Primi ad Galliae a piscopos , quae extat in primo tomo Conciliorum. Id A exius Aristenus Graecus canonum interpres (sunt plures Graeci canonum interpretes, Alexius, Trinatas , Balsamon, Harmenopulus o id . inquam, Alexius se interpretatur et
tositio . sive regradatio Episcopi, sive clerici proprie xam e me dicitur , excommunicatio. eo ,e suis. Tt conium
maciae quidem refugientis iudicium coercendae sufficit excommunicatio . quam comitatur etiam subtractio redituum ecclesiae e nam ut est in ea pastoralis , in /n. ins de appellanilli proventus ecclesia ui metith subtrahuntur, cui communio taesesiae denegatur . Deposito, sive aeas pio e non infligitur contumaci . nonnis condemnato e nemo autem C Anglorum Resem, quod in eo regno laici quidam con-
ideo condemnatur quod iudicio contumaciter ah suerit non temere, puta, quod litem contestatus non fuerit, sed is tantum,qui litem contestatus suerit causa cognita i nisi forte, qui ante litem contectatam evocatus judicio non adsuit, in ea contumacia interio anno perseveraverit, ut vult glosa hoc loco ex eav.rtimus, ct ean. q. si . Pali. r. qui tamen id liquido non prohant,raim post annum contumaces non esse audiendos excusantes absentiam suam . non etiam damnandos esse dicant. Et haec satis abundeque ad cap. I. sufficiunt.
nivente rege, imo re reges ipsi vindicatent sibi cogniti ncm causerum . quae de iure patronatus ecelenarum inter aliquos movebantur e imo S ordinationes clericorum in ecclinis . quarum patroni erant . ut est proditum in c.rela tim , de itire paetron. quod es scriptum ad Di copos. Et hoc jure etiam sua ditate usos esse Reges
Angitae, Honiensis tectis est his loco : idque sumebant ex )apitibus antiquis libertatum consuetedinum Anglicarum . in quibus ita est apud Matthaeum Paridem in Memico Secundo e De advocatione , inquit patronos
ecclesiarum vocabant etiam re lesiarum advocatos OIra sentatione ecclesiarim hoc est de patronatu )s contro-ν. hia emerserit inter Ialios . vel inter clericos, vel inter laicos, in eliticos, in clivia domini latis trami r . O terminet .
Hi eap. est ex Concilio Remens habito sub Eugenio Secundo, ne laici, qui I privati dicuntur . iudicent D verum ut liquet ex hoe cap.3. id Pontifices Romana non
de negotiis ecelesiasticis, sed ecclesiarum Praelati tantum , piobarunt. ec setiarum Primates, puta,viscopi, ut ait, AMages. Archii- diaconi. ordo dignitatum exigit, Di legamus hoc loco Ar-ehidiaeonii non Archiepiscopi, qui satis continentur sub Episcoporum appellatione . quae primo loco posta est. Arcniis diaconi sunt Praelati. qtii & vicarii Episeoporum , oculi Episcoporum, eat . i. in cap. IV. de ossi eriladiat. Cliore- piseopi, de Archidiaconi idem est,quasi certarum regionum, sive villarum Episcopi , sub summo tamen sacerdote . sive Episeo . Sigeiari in chron. Ad liosce Praelatos ecciesarum pertinci cognitio causarum ecclesiasticarum . maxime spiritualium , inquit. veluti de decimis ecclesiae debitis . de ecclesiis . de iure matrimonii. de jure sacerdotiorem , de
mat hoc cap. in antiqua eollectione Bernardi Paxo piensis sub eodem titulo, inque eadem collectione magna ejus pars repetita est in cap. io. de appellat. Ex eo autem intelligimus , laicum magistratum non eue clerici iudicem competentem in criminalibus causis et ut & ex eap.8. I s.ct I . ae proinde sententiam a laico, sive seculari, sive mundano , ut loquuntur, audice dictam in clericum non valere e imo nec si consessus, aut convictus fuerit jure, inquam, id est, veluti proprietate dominiove usushu- clericus apud laicum de crimine aliquo , nihil horum eius. nam de possissione, vel quasi possessione . quaestio di-E valci . Ut enim sententia a non suo judire dicta non va- sceptatur apud laicos iudices,uel seculares, ut vocant,ea MILhoc sis. eas. .ins Di filii sint letit. De causs autem spirit libus suo iure, vel suo nomine laicos non judicare adeo v mm est,ut nee s hae causae quae sunt spiritales incidei int in causam prosinam . de qua principaliter agebatur apud las- eos. de eis laici arbitrari,& cognoscere possint, hoc est certissimum, p. s. ins otii Fidine legit. Trgo ut Ioannes prior scripsit . ae deinde Innocentios . latii de eatis, Diritalibiis,mqne Irincipaliter, ne e incidenter, ut loquis mirmnoscere Ictini:quin se consuetiido si quae invaluerit in contrarium, dare natur, de re prohatur in cap. s. sp.de consaevae let , non tenet . I. I. Cossis a non eo ei.jud. cap. 3. Ap. de eonsueIM. can m. a. q. r. ita nec consessio, aut convictio. evidensve corasarobatio criminis facta coram non suo
iudice valet . Quapropter qui apud la eum iudicem et rici consessi, vel convicti sunt, nondum damnati, ab Episcosio damnandi non sunt, quia pro consevis . vel conviactis non habentur. Confestionem fieri oportet in Iure, ut ait in hoe cap. 'el in iudicio . vos rem, de re itid. I. DF.proinde , D. s quidan statiae restr. l. idam . de donat. l. s. yen. ad let. stil. majest. I. . C. de rerid. hered. te iniantis inovel .so. , A. Mam. id est, cuia alii dicunt. in avre, pro inlina i , de in jute quidem . A judicio congruo i S comis
petenti , alioqui inanis, di illusoria conscisio est , quae non. fit
415쪽
6; In Tit. I. De Judiciis . Lib. II. Decret.
lit .. ε suam competenti. in sum com tenti: Congruus A tum erat possidere quosdam agros ab Tpiscopo . & eccle autem de legitimus clericorum iudex est Episcopus e unde Ga Tornacensi. quamvis sub ea ipsi ecclesia. mve Epigem
si ahud eum consessi, vel convicti suerint eletici, tunc po non essent, sed sub alio Episcopo, super iisdem fetidis
merito damnantur ab Episcopo. de regradantur. aut su- inter se, ut Baldus ponit recte , controvertebant, de acto spenduntur . si crimen suerit grave. quod commiserint. ribus reos provocantibus ad suum Lpiscopum, eum rei veluti. sacrilegium . aut ambitus . id est, simonia , aut nollent apud eum respondere , dicentes , se paratos esse vitium contra naturam . quod longe vincit poenam talem, de laudis , quae tenetent respondere coram Lpiseopo, ta- sive remedium, quod ei imponitur in eap. inf. de exies metsi ejus dioecesini non es lent, a quo ea seuda tene- praelat. quod si levius crimen fuerit. Episcopus clerico rent, nusque sententiae obtemperare: ob id a suo Epistii enitentiam iniungit certi temporis r non dicit quanti po. coram quo nolebant respondere , non cognita . aut temporis . quia plcrumque id Canones relinquunt armi- non bene perpensa causa , exeommunicati sunt tanquam erici Episcopi . eam memura . de poenis. ius. i. quia apud contumaces, de saetis interdictum est universis homini- DEUM non tam valet mensura temporis . quam doloris . hus, qui in eis agris, de villis commorabantur . Qua de Intet leviora autem, vel minora crimina papa in hoc cap. re consultus Pontifex ab Episcopo Tornacensi. rescripsit, ponit adulterium ; illo loco, de adiuterii, vero . O aleis id eum pati non debere. imo. 3e sententiam excommuni eriminitas. quae sunt minora e quod tamen crimen Ulpi B cationis. vel interdicti ab Episcopo, cusus litigatotesn , numerat inter graviora libro sing. rer. iit. de dotatur. dioecenni erant, latam rescindere . & supradictos seudais s. s. de Imperatores Inter saeviora , v. c. Theod. de ita u. tarios . heneficiarios . vasallos suos absolvere posse . Unctim. Et Clemens quoque in eam quid, inquit, in omni- de colligitur, controversias, quae de laudis moventur in hia, criminibus adaueris gravius ea, qtias. q. nee sane ca- tet eos. qui seuda tenent, disceptandas esse a domino seu.lumnia excuseri hie Papae lapsus potest. In extremo hu- dotuin , id est, ab eo . a quo constat, ut ait, hoe Mimius cap. additur , ab Episcopo, sui eleticum regradavit exigitur , illos ea lauda tenere . Quod sane est certissi- ob crimen aliquod maximi sceleris, non esse eum cleri- mimi ubi inter ipsos vasallos. ut dixi, de laudo con- eum mox temere tradendum judici seculari. puta ut de ero versia est , ex constitutione Hideriei de stud. non acie- eo, post regradationem , tanquam de laico supplicium su- mnae s. tili. Imo . de nonnunquam , si inter extraneos
t. Dia . imuit, semel E scopus Ius ossicio functus est, lis sit de laudis, de vasallos. cum res, de qua agitur, prinaeque ita desus esse judex in ea e D. Quae ratio sumpta est cipaliter dominium non contingit , ut cap. d. O cap. Is ex L judex, de re jadie in praeterea quod de hic attingit) ih. iit. seq. alioqui, si res contingat, dominus principalis
miseriam unam. tini homini quidem esse aflim . Dixi . non ter sudex esset in causa propria, quod jus non patitur, eae- temere e neque enim , qui regradati . aut exauctorati sunt teroqui dominio selidi temper etiam surisdictio coniuncta ab Distolio , negari liotest . quin aliquando puniendi ro C est . Et hoe est , quod praecipue notandum videtur ex mitti possint ad magi rarum secularem , veluti ex causa hoc cap. s. salsitum, de corruptarum literarum Romani Ponthicis, eap. q. ius de trim. fa . vel causa haereseos . cap. excommvmicaretis . i. ius de haeret. Quod ne videat ut sieri ab A D C A P. Dilecti filii. UI. Episcopo . p quam osticio suo iunctu, est . ideo ibidem
jubetur , de in cap. novimus. inc de Preb. ignis elim . . TNteptum extat hoe cap. in cap. i.de appeti. in prima colis
qui regradatus est , in ipso artieulo mitti ad magistratum I sectione , quod non est notatum in editione Romana, secularem , qui regradationi praesens adfuerit . Male auia in qua tamen iere semper accurate notantur loci antiqualem etiam in hane rem Bernardus Papiensis, qui auctor tum collectionum. Divisum autem est illud integrum est scholiorum hujus libri, affert eam clerictis s. quaa d. cap. in duas partes . una posita est in e cap. I. O de ap- quoniam in eo , quod ibi iubetur clericus , qui insidia- pelivi. altera hoc loco. Et . ut hujus cap. sententiam pautus est vitae sui Episcopi . quive per ealumniam eum ae- eis exponam , olim necesse erat actori exprimere meciem.cusavit, deponi , id est . regradari. de euriae tradi sera penus, de nomen actionis . Lit C. Aedem Liui. c. de inter viturus, tu non est intelligendum de curia iudicum laeu- dict. di Nov. Iemlaiani de episcopali judicio . Ex hoc cap. latium , sed de curia Decurionum, qui iudices non sunt hintelligimus , hodie id non admodum desiderari, de satis
cui poenae causa elericus addicitur . ut serviat. tanquam , esse , ut ait, simpliciter . de pure factum ipsum, & rei ve- pistrino . Ad haec non omittam . moribus nostris esse . ritatem narrare , atque ita a re iovis Mari e . ut Themquaedam crimina . quae PRIUILEGIARI A voeantur . de philus noster loquitur in iit. de except.-id est. quibus etiam clerici qud iudices seculares respondere em in factum . Unde de in factum conceptam actionem. Lis. guntur et cujusmodi eli crimen laesae maiestatis . erimen in princi ad let. Fale. Philoxenus in glossis. ne recte intera
alta monetae , erimen vis publieae et ex quibus tamen non pretatur . i et Maris . ante clericus damnatur . de plectitur a judicibus ieculati- ihus , quam ab Episcopo suo ordine clericali motus . de regradatus fuerit, quod congruit cum Novel. Iustin. 33. A D C A P. Intelleximus . VII. Non omittam etiam , quod plerisque videtur. clericum in flagranti crimine deprehensum habitu militari. aut laia Ap. q. quod etiam non est notatum in editione Rocali posse a iudice seculari puniti tanquam laicum . non mana , extat intcgrum in cap. ult. eodem titulo in carere ratione . quia talis quis essh praesumitur , qualis prima collectione . de breviter hoc vult , excommunica- reperitur in habitu . i. item aries, s. si quis vibr=nes, de inis tos quoque , si quem conveniant, si quem vocent in ius, itin eap. in audientia , in . de seniens. extorum n. Exemplo n in iudicium . constat non esse audiendos , quoniam extra est Lentulus quidam nobilis . quem vetus interpres tuum convictum , & consuetudinem hominum . qui excommuinnalis refert suscepto servi habitu, de persona egisse mi- nicantur esse . & versiri jubentur e Si quem igitur con-mum . de deprehensum in falso . erucifixum fuisse tanta veniant , non esst audiendos in iudicio. cap. per tuas. insillam servum . in Satyra R His de hae quaestione addam de sentent. excomm. Sin autem conveniantur . etiam per seia quaedam in cap. 8. audiendi non sunt , eadem ratione . per defensorem ta-
------------men respondere coguntur. Denique neminem excom
municati per se, vel per alium convenire possunt: at con A D CAP. caeterem quia . v. venti, non per se , sed Der alium causam suam agere .
de de jure suo experiri possunt, & debent. Si per alium
RUtituenda videtur inscriptio hujus cap. ex eap. eam te: in ius vocati respondere non tenerentur . excommunia Ap. dae rescript. hoe modo e Idem Tornacens Episcopo . catin ipss tribueret judiciorum exemptionem . sive im Species autem ejus, quae non est in facili. ita . me judi- nvinitatem . denique prodesset eis . non noceret . quod
, omnino ponenda est a Quidam , quos jure laudi ceris non est serendum . Ut autem unde coepit hodierna reci Tm. III. HIL et L ee ratio,
416쪽
tatio . etiam finem accipiat His addam inteipretationem A definit recte. Metus ess igitur ne lis retractetur vineenii
cap. 8. quod sequitur. hus Albanis, non etiam viciis Athanis . quoniam hoe ea
-m su iudicium manebit ratum . & firmum . cum Episcopo AD C A P. cleriei. v III. nihil deperit . imo aucta fuerit res Episcopi ex victoria
Hoc cap. respicit ad Noveli. Iustiniani ss. quae differentiam facit inter crimina clericorum civilia sive communia , veluti homicidium , adulterium, stiritim ; & crimina ecclesiastica, veluti fuerilegium . simoniam r atque ita sicut leges nostrae saciunt alia crimina militaria , alia communia in I. r. de re milii. ita Iustinianus alia facit cleric tum crimina civilia . quae eorum,nia dici possunt. alia ecclesiastiea e di de civilibus quidem eriminibus constituit, ut cognoscat potestas seculatis, de ecclesiastieis Episcopalis, quae constitutio Justiniani relata etiam est in ean. siqidictim clivito, II. q. I. At placuit aliis canonibus. ae tandem
Pontiscibus omnibus . vi ct d/ omisitas criminitas elerit Ttim generaliter, ut ait hoc loco, id est . indistincte soli Diascopi cognoscant . non potestas secularis . Pontifices labi persuaseruiit olim lore , ut hoe jus etiam Principes reciperent , ct approbarent , quorum leges, quod hic proponitur . ut A ipsi Principes piofitentur, non dedignantur sacros canonea imitari, S sequi, Nive . s. ct 8s. & in chrysobul. cne vocant auream hullam ) Nicepta ori Imperatoris Constantinopolitani, ria, diisa e reis . id est principem.
vit e et, obvias is Mer fati e Principem subsequi decreta . quae rem decreta tint a Tonsilium. Et ita etiam indistincte. ut de omni clericorum crimine e noscant Tpiscopi . I rideticus seeundus constituit in constitutione de mixtis, et consuerussinistis contra ecclesiae hiberialem.
A D,AR CUM , Da. I X. Idiscriptio hujus cap. ita restituenda est e clement tertius Ahbali de Evecsanhamo , quod monasterium est in Amylia, sicut , monasterium Dunei mense, & Episcopus Dunei mensis. Erat autem, ut euam in hoc cap p. ostenditur,
idem Episcopus Dunes mensis & Abbas monasterii Dunel-
mensis, quoniam ecclesia cathedralis erat monasterium, cinius scilicet canonici erant monachi regulares ordinis S. Ita nedicii , ut teliatur Bonifacius octavus in exiravagantibu communi , sive in extra vagantibus diversorum . ia e . t. de ossit. suae ordin. Itaque ad mona. hos Dunei menses pertinet episcopi electio, Musdemque Abbatis Dunesmensis, ivit conflat ex Matthaeo Tarido in Henrito tertio . Et ideo cum mota esset sis inter monachos Dunei menses . de nimnat hos S. Albani, qui etiam sunt in Anglia ut magna pars constitutionum horum librorum pertinet ad Anglos
ac pioinde negligat caeteros . verum ne interrumpam eceptum ordinim . I alio digrediar , cum lis orta esset inter monachos Dulielmenses. de monachos S. Albani super e clesia quadam , super henescio quodam . utraque parte id sibi vindicante i constituit Ponti sex in hoe cap. ne aliter iudex delegatus . quem ipse Pontifex delegavit. ad eausam agendam . de disceptandam admittat fratres , sive in nachos Dunei menses , quam huic rei consensum . , au-etoritatem praehuerit Episeopus, idemque Abhas ejusdem monastili, ne si sorte uincant monachi Sancti Albani, sudicium reddatur elusorium, vel ad irritum reducatur, causa ex intesto retractata ab Episcopo Dunelmens. sne cu- sus Mictoritate res a monachis suis in judicium deducta fuerat . Res enim acta a monachis fine consenla Abbatis, eiusdemque Episcopi , nocere Abbati non debet, juxta notissimam tegulam tutis. Nota vero, quod ait, ne s fratres s. Allahi forte obtineant , Epistortis idem se Albinem monasterii trototiens . litem sopitam valeat res citarer ne redintcgrcaut iis , inchoanda est a monachis ex sententiarpiscopi . alioquin Episcopus achim ageret. & denuo reisti aetaret. Et ex eo . quod ait: Ne s fratre, S. Albani ollineant , miligitur ex contraiio . victis stat tibiis S. Albani. litem ob id non retractari, quod victolibus litigandi auctor Episcopus non lacrit. Et ita hye loco Panormitanus AD CAP. tam non as homine. X. Hoc cap. adseribendum etiam est eidem Clementi.
non Caelestino, ex cap. 1 . ins defens. excomm .
quod hujus cap. recte pars ellae exictimatur . de rursus ex cap. s. eod. iit. in Petinda collact. in qua ea pars extat integrior . de pleniore cumque in ea fiat mentio Episcoporum suffrapaneorum . ut vocantur , qui subsunt Archiepiscopo . sive Metropolitae , cum . inquam . in eo fiat mentio suffraganeorum eius, ad quem Pontifex restribit, certum
indicium est , suisse hoe restris tum Archiepiscopo cuia
dam . Ae praeterea cum in eodem cap. l. significetur in remotissmis ab urbe Roma provinciis eum Archiepiseopatum fuisse, de fiat in eo cap. mentio meis cuiusdam . propius vero non abierit . qui eoiecerit hoe fuisse
rescriptum Strigonensi Archiepiscopo, qui est in regno
Hungariae . atqPe etiam eadem de re est Lueti tertii rescriptum in eas. g. Ap. hoc iit ut constat ex rap. penis eod. iii. in prima eslleet ex eap. Eo. de decim. quod est pars d. eap. pem mos hie inoleverat in Hungaria , Ut Rex . vel a Rege alius quilibet iudex secularis cognosceret de furto. homicidio, persurio . vel alio quocunque erimine, in quo clericus deprchenius fuisset. nulla posita differentia inter ei vilia . ct ecclesiastica crimina, quam tamen posuerat sustinianus . Hunc morem improbat Pontifex hoe lora. ut di eap. 8. Ap. de eriminibus cleric tum , cognitione data eccletiastico iudici, id est, Epist D . qui clericum . ubi res id postulat, deponat ex causa delicti. & eximat ordine clericali. redigatque in ordinem laicorum . sive privatorum . Quo facto . si sorte hanc poenam a clerico lateus factus. de quodammodo deminutus , non emendationi. sed consuetudini delinquendi deputaverit. ptimum excommunieatur ab Episcopo , deinde si pergat male agere . ut hie definitur . anam
themat iratur . Anathemuismi major est . quam excommunicationis coercitio. communieatio alia est major, alia minor e masor separat a staterna societate. & consuetudine e minor a sacramentorum lurceptione tantum , non a consortici statium , eam pem ins de sentem. excontinum Anathematis nus autem restindit . di
avellit ab ipso eorpore Chii sit . quod ita aperte declara
tur in magno decreto Ivonit. pari. t . cap. si . Major autem excommunicatio in hoe cap. intelligitur . & ubi cunque excommunicationis simplieiter mentio fit. non
levior intellieitur , ut in aliis causis, secundum . quod dicitur . in ambirtiis nai sequi qued est id ius . vel mini-ntam a sed ubicu noue exeommunicationis mentio fit, semper maior intelligitur, ae cap. pen. At, ut diximus . cle ricus i qui ex causa delicti depontus ab Epistorum . de r gradatus est . si denuo recidat in idem crimen . primum
excommunicatur . deinde anathemat iratur et Quod nee post anathematismum rodeat ad honam frugem s.
tum remittitur ad sudicem secularem . ut exilio, vel qua alia poena legitima coerceatur . Nota etiam . de elerico regia dato Episcopum suscipere cognitionem inmemoriam scilicet prioris clericatus , eiusque merciationem sibi vindieate , si iterum atqua iterum in idem vitium relabatur . ex cujus causa tegradatus est rat si nulla ratione emendari potest . tanquam deplor ius reiicitur ad iudicem secularem . Et haee est sententia hujus cap. quae proponitur etiam in cati. Sui. g. ex iis in sim ii. quae R. i. Nee debet eontandi sententia hujus cap. cum eo . quod tractatum est in eap. q. Ap. quod est de clerico . qui regradatus ab Episcopo continuo remittitur ad sudicem secularem punicudus ex causa criminis senael admissi. eum hie agatur de clerico regradato .ec clerico non clerico , qui ex cauti iterati climinis
417쪽
et 3 In Tit. L De Judiciis. Lib. II. Decret.
post regradationem adhuc admonetur primum ab Epi- A judicio nostro, sed rellige in Mutira reum tuam: mi
nis . sicut a Quintilliano in Declamationibus exheredatio appellatur svilmen parentum s inflicto, inquam , sulmine excommunicationis . de anathemtismi r deinde , . si in eodem crimine perseveret , relinquitur extrema poena, sive extremo iudicio afficiendus judici seeulari, perinde atque si nunquam clericus fuistet . Et quod ait in hoe cap. si in profundum malor m veniens come sint rest ex Proverb. cap. i R. de u surpatur etiam in eam non litiair . di i. Impitis, qtii in profundum maiorum venit. esuiemnii,
pari non stidieabitur a quoquam . ean nune metem Et distinet Seeundum his Romam Pontifex est Eioodsinaeis Hie riviis . etiam hodie apud Christianos. sicut fuit olim apud Gentes auctore Dionysio Halicarnassaeo , qui illis vel his utitur, sibo id sat et adeo ut, nec Senatus, nec Pop. Romani judiciri obnoxius esset. sicut est proditum in can. nemo s. quaeN. s. Papam Roman. neque ab Imperatote . neque I Regibus . neque a clero universo iudi .eati posse. de eam si Papa D. de in I. cunctos ipsum iudicaturum , a nemine judicandum esse .
AD CAP. N h. XIII. Controversa , de qua agitur in hoc cap. is. fuit in- D ter Philippum Augustum Regem Fianeorum, de
ro duo praelati erant judices delegati a Romano Pontifice , ut cognosterent de interdicto unde vi, quo agebat quidam adversus Lucium Titium . finge . dicens se ab eo per vim deiectum possessione suae Eeclesiae i de Lucio Titio defuncto pendente judieio . nondum finito . cum de mox alius esus Ecclesiae possessionem apprehendisset. jubet Pontifex , quod maxime notandum est , ut iidem judices, qui dati erant inter actorem . de Lucium Titium sam defunctum , ex formula sibi initio praescripta judicium idem exerceant adversus novum hune possessorem . qui in desuncti locum statim subintravit a mutationem po Iesiuris non solvere sudicium . denique ab eo . qui vim intulit , judicium transferri ad novum noc
Ioannem Anolorum Regem , qui defuncto Rege Rieli, ido sine liberis Datre suo . ei successit in regno . e eiula Arturo Duce Britanniae filio fratris eiusdem Ri-ehaidi ; cui quidem Arturo regnum potius debebatur
tanquam repraeilantanti patrem suum , intrem eiusdem Richaidi majorem natu . Ioannes erat frater Richardinatu minor , de ut serebat plurium Doctorum opinio, fili ut statiis majoris natu iure repraesentationis in sue eessione regni , quae consortis impatiens est . praeserendus ciat fratri minoti . quamvis proximiori s longe tamen aliter . quam serant rationes juris, ut docui Teuis dorum lib. r. ista M. quae quidem rationes praeferunt
fratrem filio statiis proximitatis jure . neut in directo limite filium praeferunt nepoti ex filio . ubi de sueram sessorem . licet vim nullam intulerit. perinde ad n ad et ne regni agitiir , ut de Carolo seeundo Regi Stelliae secum praedo ille ante litem motam . ante motum inter mimile ni in uia--Dm RiiD-- --
dictum unde vi . possessionem transtulisset . quia c de hoe est singulare in jure Ponti fieto 3 etsi interdictum unde vi . vi ipsi jure civili sit in personam , nec sequatur
quemcumque possessorem . sed detur tantum in eum , qui uim fecit. L cum a te . de vi. in vi arm. aliter quam actio . quod vi metti e eaea . quae in rem scripta est. de datur in quemlibet possem rem . L s. in uti. quod metus catio, hoc tamen jure ex Concilio Lateranensi interdictum unde vi sequitur que meunque possessorem. cap. perant heir. ins de restitui. Doliat. Et valde notanda est haee
differentia inter sus civile . de jus pontificium. AD CAP. tam venissem. XII. DEfinitur in his eap. de trita uiti Romana ecclesiae .
HI Romani Tonsilicii , solum Roman. Ponti sceno judicare posse . non ullos alios e de , ut facilius hoc intelligatur . conjungendum est Me cap. cum cap. r. infde in Inetur. reflitui. ex quo intelligimus, proprie perti- anilise definitionem huius cap. ad Rhotonente Britanniae minoris monasterium . quod ex privilegiis Leonis.& G tegorii. de Clementis ad ius, & proprietatem Romanae Lees ae pertinebat . de secundum desinitionem hujus cap. igitur judicat Pontifex Roman. in causa propria . non quati omnino propria tamen . sed quasi e clesiae causa eommuni e sicut maristratum iniuriam sibi-
gimus suerellisse Robertum filium aetate minorem, ex eluso Carolo Martello nepote ex filio majore natu . ex sententia iurispetitorum . de Ranisaeli Ponti fieis Romani , ut Conradus Ueeetius resert in Henrieo MI. deficit hujus sententiae Bonisaeli etiam mentionem Baldus in L eam in antiquioritas . C. de iuri delib. quam de probalse Clementem via conliat ex Clementina r. AIen ent. re itidie. ubi Robertum agnoscit pro Rege Siciliae r imo S a Clemente U. Avenione , ubi ipse summam sedem , dimissa Roma , primus si iliverat, Rober tum utriusque Siciliae . eis fretum , de trans stetum Regem deelaratum idem vecerius auctor est . At . ne longius errem a controversia hoe loco proposta. Rex quidem Philippus sus Arturi defendit totis vitibus , quam-r, diu Arturus vixit i nefario autem occisi a Ioanne patruo suo . etiam necem ultus est . Ioannem partiei dii ellulatum a Constantia Arturi matre , de a proceribustitanniae alud se , de pares Franciae damnando tamquam parricidam. & fetida . quae a se tenebat in Francia , veluti Dκcaitim Normanniae . in Aetiit antae . ra comi-raium Tictonum , Angum. Onomanaram . quali con misti fibi ob tam nefarium faeinus, adhibita vi magna armorum occupando . quae & occupata omnia ejus polieri retinuerunt . Ea vero de re eum apud Innoeentium III. Ioannes viribus impar quetelam instituisset . allegans violari a Philippo jurisiurandi religionem , qua pactas secum inducias confirmaverat . In- noeentius III. Cardinalem quendam , ut se res tota hahet . primum milit togatum ad Philippum Regem , suimet sadiam legimus uleisci posse . I. item apud . f. idem ait, de insur. At non tam se ulcisci, qiram magistratum , n admonitus ab eo nisi arma deponeret, de ex integro de
tus, de quasi laesae multatis reum esse eum , qui potestatem suam in administrando non defendit . ut A se nius Pedianus scribit tertia in Verrem . praeterea dico etiam exortem . Ae ab olanibus eminentem potestatem . quam Romano Pontifici posteriores permiserunt . id pati. ut de de propria sua omnino causa judicet . Certe de Marcellino Romano Pontifice legimus . cum argueretur , se quamvis coactum immiscuisse saetificiis paganorum . & collectum ob eam rem isset in collegium tiave Coneilium multotum Episcoporum . nihil de ea re concilium pronuntiasse . imo acclamasse omnes a Tua me judica gavisam tuam, non iudicio nostro e noli audiri in Tory.III. Tisssure suci experiretur apud Abbatem Casematii. & Archiepiscopum Bituricentem c erat is Abbas legatus I nocentia . ideoque hoe loco praeponitur Archiepistolio. de fit ejusdem Abbatis mentio in alia causa quadam in eap. r. de probat. in tertia collia. o in infra uone eap. g.
ins eod. iit. ) nisi , inquam , apud eos Rex Philippus de iure suo legibus decertaret armis depositis . ut universo Regno sacris interdiceret . Extant hae de re duae epist sae Innocentii ad Philippum, cap. q. fv. de oscio ivd. D- . ins de appeli. quibus refellit Innocentius appellationem Philippi. qui a legatis suis, de a sententia interdicti ad futurum concilium appellaverat . ut Molinaeus riseri in commeatariis ad interdictum Henrici Cee et st-
418쪽
secundi contri abusus naparum, vel quod ille Cardi- Analis eam sententiam interdicii tulerat extra fines regni Trancorum . Ut etiam hae de re hoc cap. I s. scriptum ad Archiel istopos . di Lpiscopos Franciae ea mente, ut eos averteret a fide , de obsequio Regis, quali non obtemperantis ecclesiae, id est, suis pr1.eptis. Ac primum promtestatur in hoc e. aliud agens, aliud simulans se ce leuis dis ad regem pertinentibus non suscipere . vel usurpare cognitionem. quam scit ad regem tanquam dominum aliudorum . & pares Franciae pertinere , sed suscipere se cognitionem de periurio. id esh, de violato induciatum cum Ioanne factarum iureiurando e qua de re non debere rerem aepre ferre , si Pontifex apud se , vel delegatos a se disceptari velit, eum, ut ait L hic utitur sua oriri a gumentis . & in can. Valamin antis . ol. d. . ex hiltoria ecclesia silea Theodoreti videlicet lib. q. cap. I. Hi rela- pUalentinianum Imperatorem si forte delinque-
ret. profiteti, se subicctum este sudicio. & correctioni Mediolanensis Archiepiscopi . Et generaliter sit prod tum Constitutione Areadii, Honorii . de Tneodosii, c quae extat in fine Cod. Theod. & in cap. quicunque II. aesi. i. & comprobata est a Carolo Magno, ut constat ex eam voltimus, eat q. ct eau a ) uno ex sitigatoribus eligente judicium Episcopi sui , ad eum protinus causam transmittendam esse . Haec omnia seribit, ut de muleeat Pixtatos Franciae , eisque persuadeat. se juste incessere
regem Francorum . de propter eum univetis regno si ci is interdicere. Qua de re tamen Innocentius tertius
nihil egit. nihilque potuit apud Philippum Augustum
praestantissimum Principem. At notandum interim . quod in hoc cap. thiter ait Innocentius . Philippum Aueu- cstum qui selliret Augustus eth appellatus, non quod esset Imperator dcstendisse ex genere Caroli Magni ediam ex eo sequitur nectisatio Hugonem Capetum , c
ius Philippus Augustus suit trine s. ex Carolo Magno originem genusque traxisse , quod de verius este hodie plerique autumant tum Franci, tum Itali. Et de Dante , qui Hugonem illum set ipsit suisse lanium . Volaterranus, is ipse Italus palam scripsit. se non sitis scire, cui id Da tes dixerit. cum sit manifesto falsum . iis. 8. Geseraphia. Neque vero quicquam est aliud, quod sit necesse ad n
AD CAP. Pastorali . XIV. U Tinam scrvaretur lex hujus ea p. quae vult litigat
res ipsos per se , si intellectu capiant sactum , de quo est controversia sive quaesito, narrate apud iudicem, non per Advocatos . Ii enim plerunque in iacto
narrando callide nimis, di perfidiose se gerunt, ut decipiant iudicum religionem, de sidem . quin & saepiusia
mero ad causam orandam accedunt sacto nondum bene perspecto . di percepto . de quo ut Ammianus Maracellinus lib. sta seribit o sub ore iudicii inter ipsos conj
Elium arrictilas insidistini ur . quod hodie fit vulgo r hisce hominibus committas iura tua, causas tuas, qui ad casNondum cognitas accedunt temere . ae tune demum incipiunt cognoscere , cum de agere e Seripta est autem Constitutio ad Discopum Heliensem in Anolia, qui de multis, de variis suris articulis Pontificem consuluerat, ut patet ex sequentibus locis . qui omnes consurgendi sunt, udi eos ligendi in unum fascem . eae c. I S. de ol . HL del. ereap. II. de oss. jua. orae ex L s 3. de appeti. eae e. g. de D. instrum. ex e. I. desur. non iter. ex e. I de rescripi. ex c.
ten. de iis, qua stini a praelat. D. eonsens cap. ex c. q. de donas. ex e. 18. de decim. ex V Ep. de jum pagram ex cap. Io. de privileg. ex e. q. de excepi. cui hoe e. I coaptaudum esse , quod editio Rom. non notavit. conflat ex ta . de excepi. in s. eou. Haec omnia capita seripta sunt ad Heliensem Episeopum, de conficiunt librum satis magnum ,
suem Innoceotius edidit ad constilia Helle in DdscAD CAP. Examinia. X v. P Rior pars hujus et integra extat in cap. I. ins de conis
sm. vii. Hi inviiii. Utroque capitulo coniuncto speciem hanc cile apparebit. quae est puli hemma. Conteroversia erat de sute pationatus ecclesiae S. Angeli inter nobilem virum Matthaeum de Ripatia , ad quem hoe cap. scriptum est, de milites Campaniae quosdam , nem- re fratres certi ordinis in Campania , veluti milites S. Joannis Hierosolymitani, de agetiatur interdicio uti poli sectis, quo in iudicio plerunque interveniunt tres senistentiae , antequam veniatur ad judicium petitorium, ,
quod est de proprietate r una, qua possinio . de qua agi ritur . . sequestratur in mediam manum aliqua me altera.
qua possessio adiudicatur uni ex sitigatoribus e & tertia , quae praesudicium maximum fuit iudieio petitorio , ita ut . post eam vix a quoquam unquam judicium petitorium instituatur, qua quidem tertia sententia sudex in possessione omnino tuetur eum , cui possessionem adiudicavit e vulgo dicimus Insequestres, Iu recreance . Iam mentie, avet Iasentente . In hac quidem causa de jure patronatus possemo primum supradictae eciae lae . ne astutius dilapidarentur . sequesitata eli apud vicedominum Sabinensem c res agebatur in Italia ) id est . apud
administratorem episeopatus Sabinensis , qui quidem episcopatus respondet ecclesi di Rom. de hahuit vicedominum . ut de iere omnes episcopatus olim, ut liquet satis ex c. volumus, ct e. seq. 8o. distino. Episcopus appellatur domnus , ut cum ei occinitur , J he domne benedicere . Vicedominus vicem gerit Friscopi in omnibus m-gotiis ecclesiasticit . Sigebetius in Chion. Theoptatis, in
quit , ncedamentis secvndas partes etclesiastitae d inpensa nonis sit Episcopo e bat. Anulla sus Bibliothecatius facit etiam mentionem Petri cuiusdam vise domini eccleasiae lih. a 3. At ut Holliensis, de Panormitanus scribune recie in c. q. de consem. vet. vet. intit. s quod hujus pars
est , ut dixi) sex sunt Episcopi, qui circa latus agunt semper Romani Pontificis , Homen, , Torive sis, Sabinensis Albantis. Tranellinus, rapulantis . de ii habent proprie vicedominos in suis episeopatibus , per quos admini sitant spiritualia , S temporalia omnia , quae per se quo minus administrare possint Rom. Pontifex facit , cuius consilio semper assident. In eausa autem proposita . non tantum sequestrata eli possessio apud Useedominum Sa--, binens. sed etiam de re tota putes in eum compr8 mise-M runt . qui de sententiam tulit de re tota i sed tulit eam contra sormam iuris , A compromissi, de ideo sententia
audicatur esse nulla in d. e. et. quamvis suetit confirmata squod notandum, a Caelestino Innocentii antecessdre
quia non fuit confirmata quod notandum o pure, di exerte , atque districte. sed . ut seri solet . adiecta clausula vulgari , sentengiam confirmaretii sitii provide lata est. in ab iuraque parie recepta , quae clausula conditionem facit. Quamobrem ad irritum deducta sententia vicem domini , Matthaeus denuo coepit agere de jure patrona tus cum supradictis militibus . di egit actione in rems svindicans. . de asserens sibi jus pationatus, qui repulso' est . quasi instituta actione incongrua , de inepta . Nec enim actio in tem possessori datur, L i. g. interdictum, D. xii possid. Deniq; non habet quisquam actionem in rem . quam non sibi disperulio potiessionis comparaverit. Te stibus autem probatur Matthaeum jam ab eo tempore a quo supradictus vicedominus supradictam ecclesiam s. Angeli tanquam sequester acceperat . suille possessorem
jutis patronatus, quo de arebatur e inepte igitur agere
actione in rem , quae possessori non datur, sed adversus possessorem . Merito igitur repulsus est, verum ex sententia huius et integrum ei est . post repulsam agere congrua . & competenti actione . puta repetito interdicto
uti possidetis e Nam etsi inepta actio frustra instituatur . . siles spor , D. de neor st. Li. si mens s f Od. dix. . a. c de fom. in impet. uet f L tamen non consumi tapiam , di negotio convenientem actionem, I. cum ine
419쪽
In Tit. I. De Judiciis . Lib. II. Decret. B
litum, de ravd. indeb. O clem. I. de appell. quae est sen-A indieatur . ne eo dimisso laici confugiant ad Iudirem se tentia huius cap. A D CA P. . Depingi. XVI. Hoe cap. scriptum est Magistro . & fratribui militiae templi in Italia constitutis. ii sunt , qui alibi Templarii dicuntur cap. 3. . ita eo. de privit. ex eo ducta appellatione . quod primum consederint Hierosolymis ex parte templi Dominici ab Abbate templi. & ualduino
rege eis ad habitandum concessa . Hic ordo coepit Gela- ii II. temporibus , & abrogatus est eum summa infamia i Clemente v. ob ingentia quaedam lacinora i tanaque
visus ordinis adjudicata sunt pati im militibus S. Ioannis Hierosolymitani. qui hodie Melitam tenent . & Hospia
talarii, id est . Xenodochi olim appellabantur. partimi B gendum . Vindoniam voeabant , quam veteres Uindimn litibus JESU CHRISTI in Lusitania . tit Raphael mam. inter Abbatem , inquam . & eonventum vindo- volaterranus seriptum reliquit . Qui eis praeest , de ovi niensem ex una patie . de Archidiaconum Carnotensema templatiis praeerat veluti princeps quidam . Mati Pr ex altera , super proeurationibus quibuslam, id eli, superti pellabatur. Hie solebat dominiis , lave praediis d OD annonis , & pabuli, jumentorum , quae praestari solentdinem suum, sive ad militiam suam pertinentibus, praescere Praelatis obeuntibus provincias suas, puta . Episcopis , praeceptores c sic vocantur hoc locu , vulgo commandeurs) vel Archidiaeonis. qui de ipsi Practati sunt, cap. h. DAquibus illorum Draediorum tuitio praecipua curae esset. Archidiae onus Carnotensis contendebat eas sibi procu IM iis praeceptorinus, ut vocantur, dubitabatur . an co- rationes e la praestandas obeunti provinciam suam ab Abarum praediorum nomine agere , de conveniri possent, bate. & monasterio vindoniensi ratione vistationis. Vi- quoniam non erat eis a magistro specialiter commissa lis sitatori praelato debentur annonae . & capita . sic votium procuratio: qua de causa, & judices tam civiles, quam cant pabula equoram i ratione, inquam , visitationis pro-eeeleualliei eos non admittebant ad lites exercendas curationes praestantur . tap. praestationes, cap. costi unio dini, sui nomine ; adjicientes & eos sibi homines o, ter ivsde recli, eap. r. ct s. eoae fit. in sexto , capis cum exscuros. & incognatos, di eorum genus, & nationem in- ih. de praenesipe. de recte in eap. eum venerabilis , inseognitam esse et propterea quod plerimque eorum pra- C de erectis. vii vationi adnexam esse procurationem . Contra diotum cura a Magistro mandabatur exterae nationis monachi vindonienses negabant se eas procurationes tam
cularem . quod tamen Pontifex hoc loco valde abomi natur, di prohibet et id fieri solebat tamen , idque aequit tis ratio suadere videtur . Nam si propter destis iam sudi- eis secularis latet trahi possunt ad iudicem reciesasti-
cum . cap. Ita tit. Pq. cur non etiam propter desidianti . .
vel injuriam judicis ecclesiastici, clerici ad judicem secularem , quod & Iustinianus probat Nov. 83 m fossa
in ean. filias id. qu . Pars autem est hoc e. capituli 1 . insde atra g. ut constat ex e . eooit in A. e eae
Hoc cap. est de controversa quadam . quae erat in ter Asbatem , & eonventum vindoniensem, sic legendum . Uindoniam vocabant , quam veteres Vindi-mam , inter Abbatem , inquam . & eonventum vindoniensem ex una parte . de Archidiaconum Carnotense ex altera , super proeurationibus quibuslam , id est , super annonis , de pabulis jumentorum , quae praestari solent Praelatis obeuntibus provincias suas, puta . Episcopis, vel Arualdiaconis. qui , ipsi Practati sunt, cap. r. sun Archidiae onus Carnotensis contendebat eas sibi procul rationes esla praestandas obeunti provinciam suam ab Ababate. de monasterio vindoniensi ratione vistationis. V
sitatori praelato debentur annonae , & capita , se vocant pabula eqMoram et ratione, inquam , visitationis procurationes praestantur , cap. praestationes, cap. commvni-
hominibus, ut fit etiam hodie . verbi gratia, Syro, vel hete piaestare Archidiacono Carnotens , & privilegio Chaldaeo cura praediorum , quae erant in Gallia . Gallo quodam suo se ab hoe one te exemptos esse adserebant. cura praediorum . quae erant in Hispania . At in hoc cap. Ponti sex hujus eontroveisiae deeisionem delegavit Episo definitur non ob eas res, sue causas prohibendos illos S Aiehid. parisiens , decisionem , inquam . ut eli in esse ab actione causarum . ad ea praedia pertinentium, de antiqua Decretas id & ii decisionem . ergo & cognitio generaliter rem ad suum ordinem peltinentem eos it a nem, ut esem inishoe. iv. qui delevat consequens , delegae sudicium deducere posse. Haec est sententia hujus et & anteeeuens . At monachi Archidiaconum Parisiensem quod recte etiam trahit Panormitanus ad Praeceptores metarunt . tanquam suspectiim . hac ratione. Suod ipsa S. Antonii, quibus rerum . quas is ordo in Italia habet . pene similis eontroversa esset eum aliis quibusdam mori eura mandatur . qui plerique omnes erant Gallia nam is nachis , di loco eius postulaverunt delegati Decanum Oido primum coepit in Gallia Viennensi. Parisientis rectetiae . quod & Pontifex facit hoc cap. exim
--,--,-i-i a stimans, quia notandum . hane es' suliam causam esuta
A D CAP. adis tr. x v I L di. de recusandi iudicis. quod in Amisi causa. simili pericu 'D lo verseturr nec enim videtur aliter iudicaturus de cauta C Tttissima iuris regula est . actores sive accussores fe- aliena , quam optat iudicati de sua. quae non absimilis est. qui sortim rei, l. a. O s. C. de iurissiet omn. ita. l. 3. In hane rem Constitutio est valde singularis.Huic vero con
c. tili in rem are exm. Lb. e. s. oe g. illis v. evia. si quisquam. I io. quae t. secundum quam regulam laici. qui-hut est eum clericis negotium aliquod, eos convenire debent in solo ecelesiastico . in soro Episcoporum scilicet, in quorum dioecesi eletici morantur . Et ob eam rem episcopis Pontifex Romanus iniungit hoe loco , tis Dicis agenditas eonira clericos, Episcopi itis reddam plene aeque sedem . O ne fruthrasorias clericorum appetiariones reti stant . Frustratoriae . quae & moratoriae dicuntur. sunt. quae in hoc tantum interponuntur , ut negotium trahatur ex die in siem ut quantum potest procrastinctiit. ut mora judicio iniiciatur , ut non emendetur sententiatro vertiae invenies parem in Op. I . ins de censi
AD CAP. Exhibita. XIX. Um orta esset eontroversa de elinione Virdunen sis Episcopi in Lotha lingia inter ipsum electum . &Archidiaconum . de Canonteos quosdam Musdem ecci qui electionem contendebant non rite, de ordine . non legitime . non canonice factam e Mandavit Honorius III. auctor hujus cap. Tpiseopo Patinensi, de aliis quibusdam . ut vocatis iis , quorum interesset . ea de re aliqua , quae inique noceat ei. qui appellat. Quae igitur L tota . omni ex peste , de disicenter inquirerent . Coram
interponitur sine caiisa, aut levi ex causa. ab his . qui nulla in te iniuria iudicis laesi , aut onerati sunt. e. 13. ins de appeti. Pauliis s. Sententia iit. 3 s. moraetorius , inquit, appetiationes recipi non placuit . Ait e tit laici, de clericii conquerentibus plenam satiant i litiam . Plenam sustitiam, quia plenam oportet esse rei . quae in iudiacium venit , inquisitionem , l. s. c. de iv . plenamque sententiam , L a. ct 3. Od. Theod. de sentent. ex periretii. D. Augustinus in Erevictito eum Donatis is coli time tertia . Legibus , inquit, prohibetur pedex sem plenam proferre sententiam . Quod si ita ad plenum judex eces fiasticus ius laicis agentibus contra clericos non reddat. ii sutisdictionem suam eis deneget . periculum est, ut hic quibus electus adversariis partim obsecit , quod conspurassent in neeem suam , quod sibi inimici ellent capita les: quae exceptio est legitima , et 3 a. Dirae Mon. e. 22 ins defent. , re j d. partim quihl exeommunicati e sentet quae exceptio etiam est legitima , ecl. D Me riit. Et cum electus utramque exceptionem probare iudicibus paratus esset . judices Mus prohationes admittere . de testes ab eo productos exceptionum probandarum causa audire noluerunt , sed se ultro ex inficio suo
iis de rebus . de de principali negotio simul inquisituros interlocuti sunt. interfati sunt. Histimantes hie fuit illorum error o se non tam judieci . quam inquisitores daatos . Sciendum est , triplicem. vel quadruplicem viam res ioci Dy
420쪽
et y Comment. Jacobi Cujac ij et go
etae , qua in iudicium erimina reorum deduci possunt , et II f. oe e. 2 . ius de victisvi. e. si . ius de Mon. Una est accusatio . quae accusatoris inscriptionem exigit. Altera , denuntiatio , quae inscriptionem non exigit: Tertia , inquisitio, quae ex mero sudicis officio fit sine accusatote . sine delatore , rumore aliquo ad eum perlato , & Qua ta , quae tamen primae quodammodo inest, en exceptio . puta quoties quis in modum exceptionis refellendi adversa xii eausa crimen ei aliquod obiicit in modum exceptionis, ut ait h. loco. atque etiam alibi , ut in modum contradiae ionis in L Tapiniantis. s. s fvitia, D. de in . test. In specie autem propolita Episcopus Parisiensis, de caeteris Syndica tuae . qui ei adsuncti iudices erant, existimabant, ut dixi, sibi mandatam tantum inquisitionem eorum, quae electus Episcopus virdunensis opponebat adversariis: suis, de . quod caput erat, inquisitionem de electione , an rite facta seget, necne, id est , ui ira vitro per P. ut ait . de his omniis, inclairereni per testes a se remitii ros, ct accitos i non per te es productos ab electo, vel adversamiis electi . Qua de
causa eum in hac falsi opinione essent . lite nondum eontenaia , testibus audiendis , quos undique conquili erant dederunt operam . contra quam fieri sileat, ubi more judiciorum per testes res agitur . nec enim testes audiuntur ante litem contestatam, eae ret desini. O re jtiae Et est haede re sola titulus sextus hujus libri vir lite non coniectata non procedatur ad testium recurionem . Quamobrem ac nempe quod de negotio principali teste, recepissent ante litem contestatam ) electus quasi iniuria effectus prinvocavit ad summum Pontificem . qui in hoc cap. suillam appellationem pronuntiavit. quod sibi suerit animus non
inquisitionis nudae supradictis judicibus delerendae . sed
etiam cognitionis r nee sunt haec verba , quibus usus est Pontifex in literis ad eos scriptis i tit veritatem inquirerent, continuo accipienda de nuda inquisitione . cum S de cognitione plena accipi possint, quae fiat servato more de ordine judiciorum, ut L p.C. de iudie. Itaque restina senten. eia Episcopi Pariensis , causam ex integro Pontifex agendam remittit ad Archiepiscopum Remensem , & Decanum
Eremensem . non ad eosdein , quia non solet ad eum . .
a quo appellatum est , causam remittere is , ad quem apis pellatum est s is sententiam esus infirmaverit, L est. C. de
ere . Causam . inquam . remittit ad Archiepiscopum Remensem, ae decanum Blemensem Coloniensis dice eeseos. ut
est in inseriptione hujus e. quia sub Coloniensi Archiepiscopo fuit tum Bremensis episcopatus . qui postea tactus
est Archsepiscopatus . ut Albertus Κrant dius optimus auctor latibit secundo Metropoleos, cap. I s.
AD CAP. Teniat. Controverita, de qua agitur in hoe cap. fuit inter
Simeonem Archiepiscopum Ravennatem . & commune civitatis Cerviae. Archiepiscopo Ravennate magna ex parte sibi vindicante sutisdictionem illius civitatis . Cerviensibus contraditantibus . Et lacit hujus controve sae mentionem adducto isto capitulo Hieronymus Rubaeus lib. 6. Histor. Ravennae. Porro h usus controversiae detis nem mandavit Pontifex Magistro Tancredo Canonico Bononiensi. qui unus fuit ex Clossatoribus anxiquis Decretalium . de cum apiad eum Tanctedum dolo malo Cerviet sum res protracta fuisset in triennium a tempore sitis e testatae . atque ideo Cervienses dicerent, petiisse instantiam supradictae causae, de agere perseveranti Archiepiscopo post triennium odiicerent praescriptionem triennii ex I r perandum . c. de isdie quae vult causas civiles , de privatas terminari intra triennium , aut si intra triennium terminatae non fuerint . instantiam ejus judicii deperire . .
ex antegro tamen de eadem re litigari posse . ut L ct pestediim , s. pen. de judie. Ponti sex Tancredo rescripsit enihil Cerviensibus hane praescriptionem triennii opitulari, quia per eos factum erat, quia dolo malo eorum factum erat. ne lis terminaretur intra triennium alioquin ex dolo suo lucrarentur , de dolo suo lucrum facerent . Haec est vera ratio hujus cap. quam ex veteribus animadvertit Philippus glossator , quod Bemardus Parmensis non animadvertit . qui & stulte , ne quid dicam acerbius, cum aliis plerisque putat hoe cap. corrigi ae Lyropreandum. Id vero ut instantia litis non pereat praescriptione triennii, si dolo malo adversatii lis protracta sit in triennium . . confirmat optime I. arbitrio, A. pem de deso e quae adve sarium , cuius dolo factum est, ut iis legitimis temporibus
transactis perierit , ait . teneri actione de dolo . non
quidem in hoe, ut res arbitrio judicis renituatur . quem in finem plerunque datur actio de dolo, quoniam resperempta non est , instantia judicii non periit , sed ut praestetur quanti interest actoris r id non esse factum , non esse litem prolatam ultra legitima tempora , puta si quid ob eam rem damni, si quid impendii actori areelserit . ut
l. ram quis , eod. tis. Alioqui si id impune fertet adversarius, si non teneretur ad id . quod interest, ad idem exemplum facile quis legem eluderet. circumscriberet . legi fraudem faceret , quae certo tempore lites circumscripsit i id videtur ante Iustinianum, id est . ante d. l. perparandum . sui sie annuum , ut Servius indicat in illum loeum Virgilii j si omnes uno ordine habetis Achivos . Certe in criminalibus suisse annuum certo certius est . quod hodie est hiennium ex Constitutione esusdem Iustiniani, fuisse ante iuuinianum annuum liquet ex LI.o r. O iti ipsa C. Theod. tis intian. crim quastrem. La .c. Theod.adl Corn.de sis de omnino ex L reus . de miser. o honor. ut de in omnibus causis suisse annuum ante lustinianum . Censeo autem notandam: esse interpretationem . d. s. penuti. I. arbitrio . Non cimi tam . ad hoc c. plurimum facere e titi. ins de testib. coss. ex
quo. quod Rubaeus omisit. intelligimus etiam apud Ce vientes illos tanto in odio suisse Arihiepiscopum Ravennatem , ut in ejus necem eonjurarent pecunia corruptis duobus clericis ecclesiae Ravennatis.
HUius evitis ultimi inscriptio , simul & capitis uitia
mi , ins de tectibus euetidis . se restituenda ost . Idem Episcopo Bononiense, , Maristris Tant redo Bononiensi, o BA- Lino Traιens , Bononia commorandibus canonicis . Species autem husus c. ult. haee est a Abba, & m schi S. Mariae quod monasterium est Florentiae 3 agebant interdicto uti possidetis contra oppidanos vicini cuiusdam eastri, S contendebant se esse in possessione . aut verius quasi possiestione ( sura enim proprie non possidentur huius suris, ut in castro illo Rectorem , id est , Potestatem , sive iudicem secularem . quem vellent eligerent . & conlii tuerent ad tempus certum . eoque tempore sinito alium. Lis agebam tur apud potestatem Florentinam , qui summus in ea urbe magistratus est . inter syndicum monasterii . N Syndicum ejusdem castrie S Potestas Florentina iudicavit pro monachis , possessionem . de qua agebatur, addixit monachis . neque tamen sententiam suam Potestas perduxit ad c&ctum . Nam cum monaehi quendam Rectorem feci sient
supradicti castri eastrum accipit pro oppido ) non
coegit Potestas oppidanos ut eum reciperente imo Abiam tem , di monachos coegit apud se de proprietate , vel quasi propn supradicti suris litem contestari, cum , et liqii aestio de possessione pertineat ad cognitionem Potestatis. qui iudex est seculatis . iudex civilis . sive mundanus cap. ins qtii filii t. legit. non tamen pertineat ad eum cognitio de proprietate, aut verius quasi proprietate ( quia iuris proprie neque possessio. neque proprietas est Qua de causa aufert ei iam Potestati Florentinae
Pontifex in hoe cap. rapnitionem de proprietate , non habita ratione litis apua Potestatem a monachis ea de re contestatae . qui ne volentes quidem agendo de iure monasterii subsicere te poterant iudiei seculati . e . I r. iit.