Jacobi Cujacij J.C. praestantissimi Opera omnia in decem tomos distributa, quibus continentur tam priora, ... quam posteriora, ... jam a Carolo Annibale Fabroto J.C. disposita .. Tomus sextus vel tertius Operum postumorum quae de jure reliquit contin

발행: 1722년

분량: 608페이지

출처: archive.org

분류: 상속법

401쪽

i In Lib. III. Respons

est espoudi non esse. Bem s utile non est an legatarius he- Aredi, cujus ancilla est. restituere compellatura respondi, non

compelli: sed nee ipsum legatarium legarum petere posse . LEgatis icio.Gaio a testatore, eodemque Gaio per susci-

commissum onerato, ut statim l ,st mortem suam , iden, testatoris, anci liae te a toris ea I cI.restitueret: ncque anilei commiss. valet hoc jure , quod ancillae propriae datum est liue libertate, . . clae tet. neque legatum quod testator noluit apud Casum resideter sed & si sorte Caius legatum acceperit, id domino ancillae, id est, heiedi restituere non tenetur: alioquin sequeretur fideicommissi valeter quod jus non patitur . Haec est proxima, ct vera ratio husus responsi e remotior altera, nec admodum certa, quod etsi Sejus legati petitionem legatarius non habeat, habeat tamen retentionem , ut in plerisque aliis casibus accidit. Sed de , Rhoe s.catis. Ad 3Insulam liberii, uiritis Pe sextis legavit, ira tir ex rediiti estis masciui duplum , summae fimpium percipiant, eam

ia es. suaero . an in ex pretio iugulae sistam mores. -- Ilum caperent firmina redipondi, ob prerrum hullam fideicommisi perbrevilonem esse e nis ea mente vendiιioni consens rant. Mi Philiare ex pretio mares Didem durum, erimnae av-iem smplum consequamur.

Domum suam quis libertis, libertabusque suis per fideicommissum legavit ea lege, ut ex teditu usus domus mares duplum . seminae simplum serrente eamque domum alienare vetuit extra familiam libertorum , si ovis ceorum contra voluntatem patroni partem suam extero alienaverit,alienatici non valete & pars esus ad collibertos, vel collibertas pertinet iure fideicommisit. Sed si consensu omnium libertorum. libertarumque domus tota extero venundata si, alienatio valet, i. t i. quoties, cile fideicommi.a . cum parer, s.liseriis, si hoc tit. , Novel. is .ct l. ro. mihil, s. i. svp. prox ait. At quaeritur. an etiam pretium domus, quo eam omnes vendiderunt, ex priori fideicommisese ita dividi inter eos debeat, ut mates serant duplum se minae simplum 3 Et ait, rationem illam . sive conditionem, quae fidei eommisso domus insecta est, locum non habere in pretio. Pretium igitur inter eos dividendum esse aequispoitionibus e nili. inquit, ea mente venditioni omnes con senserint, ut easdem in pretio . quas in fideicommisso dimus partes haberent, id eii, ut asteto tanto plus haberent

mares, quam sceminae.

Ad s.lnstituto filio herede , ct ex re nepotitas emancipalis.

id est volo meas aedes non vendi ah heredibus meis, neque foenerari super eas: sed manere eas firmas , si thesinet, filii, , ct neporibus per universum temptit . Si atitem aliqvis eorum valverit vendere partem stiam . vel semerari super eme potet atem habeat vendere coheredi stis,oe fumari nah eo. Si aurem aliquis praeter haec fecerit, erit, quod obligatur, intirile, amtie irritam. Quaeritur ,eum filiis defuncti muttiam pecuniam a Flavia Diovilia acceperit m loratis aedibat

pro parte sua pensones sibi debitas eredieriri deleraverit, an conditio iectamenti emitisse videatur . ut suis Dis fide om-

missi nomine teneatur3 Re pressi, sectitatim ea,qua propone- renitiri non extuisse.

Q Ui habebat filium in potestate, de nepotes ex eo

emancipatos,atque adeo morte sua non recasuros in

potestatem filii, eos omnes heredes instituit ita . ut quod expressit verbis praecis , quae vel sola arguunt fideiconumissum esse quod reliquit, non legatum et quia olim

Cervi dij Scaevolae. et

legatum non poterat relinqui, nisi verbis Latin s) ita . inquam ut aedes suas, sive partes. quas iure institutionis iti eis aedibus haberent, neque venderent . neque pignoti darent aliis quam coheredibus suis: vel si secus facerent, ii

venderent exteris, vel pignerarent, ut m in e uarie. D.ν. id est. eo ruis ire uni quod gestum esset. inutile ittitum esset. Hoc sermone manifessum est . venditionem tantum.& plenerationem prohiberi ne sieret exteris . Nihil ergo faciet filius contra voluntatem patris, si locatis aedibus illis pro sua parte, pensones tibi I conductote aedium debita delegaverit ereditori suo e quia aedes manent in familia liberorum: quia aedes non sunt datae creditori in solutum is sed debitor tantum ex conductione aedium creditori delega tus est, quasi vicarius debitoris delegantis e & ideo ne ti bus coheredibus nulla adversus patrem fideicommissi perso-Vitio eur quia delegatio nominis aeque venditio est,neque pigneratio. Est elegans testion sum. Ad I Matre,ct xxore hereditas in iii ais ita ea vir te uxor rarissima peto ne quid pili mortem tuam fratritas ivis regi Das . Nases filios sororem tuarum , Dabus relinquas e seis. tinum fratrem tuum , Nitim nos rum se id se . aim et rapit nam fatid.Sed O alitis mihi deteriora ferii. Ovaeroavm Morintestata decessit. O legitima rivi hereditas ad fratrem pertineale an sororii fili Deicommissum ah eo petere possum 3 respondit. posse DFendi fideicommissum deberi.

Ad cu it. L ciui rhitis hoc metim t/stumentum se ipse fine villa juristerito, rationem animi mei maius feratus. quam nimiam. in m feram dilistentiam: O s mintit aliquid legitime . nucte perite fetero, pro iure legitimo haberi Abel smisit fati -- laniat. Deinde heredes instituit. suaestum est, infestati ejus honorum possessone petita , an portiones ad rariae ex cacasDicommis peti possim 3 Responsi secundum ea, qua propy-nerentur, posse. IN F. n. proponitur maritus uxorem suam ex parte heredem institutam rogasse, ne quid post mortem suam fratribus suis relinqueret . adjecta eausa. quod unus eorum filium communem occidisiet, dum ei per vim aliis

quid eripetes, S alter sibi deteriora seciiset , & subiunxiti quod vim fideicommissi habet o habet filios sorortim itiaram, quibus relinquas . hereditatem tuam scilicet ne relinquas fratribus tuis. Igitur his diribis . hahei filio . m. ab uxore sua videtur filiis sororum ejus fideicommissum reliquisse . Quod utique debebitur etiam ab intestato a fra tribus . sui aure legitimo uxori heredes extiterunt, quia his verbis a pii mortem ttiam relinquas, & testatin intestati causa continetur . habes filios fororum Itiaram . qvitas relinqvas, sive testata moriarit, sive intestata gestieet. Sie rein specie fiuit. veluti fure fideicommissi ab intestato relicti debentur heredibus fetiptis in testamento portiones hereditatiae jure codicillorum , jure fideicommissi utrum. que idem potest o non jure testamenti ex his verbis testa istoris Huae adeo sunt eleeantia. ut suadeant facile cunctis, ea edit ere memoriter o Lucitis Thiat hue metim rectamen.ium serio De tilio iuriaperito , rationem animi mei potitis sequviatis. qtiam nimiam . in nuseram dii retiam . O s minas aliquid legitime . rei nurae perire fecero . pro iure legitimo haberi de i hominis fani voluntat. Ait et, ne viti jurinperito , ut ille sciit antiqua urbis inseriptio refert qui testamento suo ita praescripst e dolus malai asella , O Jtiristonis litis. Conjungit dolum Iurisconsilio . quod suleant Iu-

reconsulti esse vasti . Dictate vero testamenta lurisconsulti latebant, & ordinate , har. dictantistis . corae resam Sueton. in Neroner In ibit, tis ingratorum in printipem testam rara ad ractim pertinerent, ac ne impune es et stidiops ja-ris . id est . Iurisconsultis (vulgo studiosis viris, sed male qui scripsissem, vel dictassent ea. Ammianus Marcellinus a g. Murtium tessuri compellit, ct periri iuris extri Uectis acciscuntur . Ait nimiam. O miseram iussaenethon id est, scrupulositatem . & solemnitatem iuris, S subtilitatem nimiam. Lir. potivmus. de inj. rv. test. Diligentem nimis observationem, ut ait Iustiniam inrassivit. Hic ergo Lucius Titius sutis solemnia in testamesto sprevit, & omnino heredid

402쪽

hus institutis sie testatus est . ut Staberius apud Horatium Asermon. E. Saetvr.3. Sive ego prave , sive reae: hoe volui: ne si patruus mini, quae lane voluntas pro iusso tectamento

non est , sed habetur pto codicillis laetis ab intestato . Itaque heredes instituti portiones sibi adscriptas non vindica-hunt ex testimento , quod non valet . sed veluti ab inte stato jure fideicommisti, vel eodicillorum eas petent a legitimis heredihus Lucii Titii. Ad LXCIII. de Leg.III. Itititis Digitis reflamento suo cavit, ne tillo modo praditim suburbatium. Det domum heres ase harei e fila ejus heres scripta heredem reliqvidi filiam suam rq ae easdem res diu postessit. S decedens extraneos heredes infiittiti et q Uium vi , an praedia pertinerent ad Juliam . a Lucium Titium resaiorem patravim majorem hastili pRUpondit, nihil proponi contra voluntatem destincti satium, ., qtio mintis ad heredem pertineret , eum hoc nudum praec prum est. v Uius legis primum responsum retulit etiam Scaevola

I I in lib. is. Digestorum . ubi di speciem , ad quam id

responsum pertinet. aliquanto latius exposuit, L 38. parer, s. ltiliut is p. hoc iit. Species autem haec est. Testitor ita cavit testamento suo, ne ullo modo praedium suhurbanum, S domum majorem suam heres alienaret: nec adjecit quid fieri vellet, si alienaret, quorumve in gratiam alienationem eorum praediorum heredi suo interdiceret . Itaque nudum in praeceptum testatoris , quod vacat causa, scilicet propter quam praecipiat pradia non alienari. Porro fi

lia heredis post mortem heredis diu possedit ea praedia . &reotiens extraneum heredem instituit et quaeritur. utrum a cpraedia pertineant ad extraneum heredem , quem illa instituit e an ad proneptem fratris testatoris . cui nempe testator erat patruus maior Et ait, praedia pertinete ad extraneum heredem institutum . quia prohibitio illa testatoris nudum praecentum suit, ut Liuiuis l. ri . s. r. Ap. det g. r. Et consilium denique fuit Potiti siquam praeceptum. tit Laa generaliter. g. y petitum , de fideicomm. tiberi. Quia

prohibitioni nullam adjecit causam i verbi gratia. non assecit , ne due familia mea nomine exeat, vel, ne de nomine Diiorem meorum exeat, ut iam pater II. g. libertas. igero 6s.

s. sraire. se. tit. prox. O L L parer 38. s. duobus e sed prohibuit simpliciter alienationem , quae simplex prohibitioneque legati . neque fideicdmmissi vim habeti eum nullisnt designati. quorum intuitu ea prohibitione usus sit testator. Denique nec lefati praeceptum illud vim habet, nee in fideicommissi: nee enim poteli esse legatum. aut fideicommissum, nisi si cui detur, nisi designatus sit, vel demo si ratus is, cui dandum legatum, vel sideicommissi,m est. Ad g. Semproniae retilieri meae reddi j ea ab hereditas mei,

centum aureos, quos intuos age eram. svastitim si s hane pecunilam . tis deliram Sempronia petens victa str an fideicommisso peti possi i Re pondia . secundum ea, qtia proh nereni r posse ex causa fideicommissi peri, apparat ei non fuisse ex alia ea a debitum. Traator mulieri suae, id est, uxori. ut Graeci etiam Io quuntur. de hodie quoque Itali, & Hispani, & U

Icones, uxori, inquam , tuae reddi jussi aureos et . quos se ei debete scripsit ex causa mutui, qui revera nullcis ex rea causa, vel ex alia nummos debuit, qui hune praetextum M quoesvit fideicommisso. Ae proinde etiam. petita ea pecu ria condictione certi de rebus creditis, mulier lite eeeidit i quia apparuit non siisse mutuum. Et vero etiam non debuit eam pecuniam petere . quasi ex debito, quod nullum erat , sed ex sideicommita. ut idem Scaevola jam supra respondit . lsen. s. qu squis r. iit. Ap. prox. Ea enim verisba . quibus reddi jucit centum aureos , ohlipationem non constituunt ex causa mutui, quae nulla subest, sed ex causa fideicommissi. Ad g. Quidam praedia ligavit literiis . adjecti, his verbis rvii a mesosse a sumi, in quacunque ili erant eum moriare quaesium est an mancipia, quae in his pragiis morara in diem

mortis parridam. Dertini operis rus ci causa , vel alterius leti, ceteraque res , quae ibi fuerunt , ad legatarios pertineant e respondis, perginere.

Statentia hujus se haec est: eum . qui libertis praedia

legavit, uta a se possella sunt . & quaecunque ibi e sent remi re mortis suae, etiam segasse videri servos, qui in iis praediis morati in diem monis testatoris fuerunt operis ruitiei, vel alterius ossicii causa, caeterasque res omnes quae

ibi fuerunt. Quod responsum etiam itidem verbis Paulus retulit in libros suos ad vitellium, L g quaest m. s. praedia.Ap. hoc tu. His ergo verbis, quaeramque ili Ana, etiam h

mines continentur, id est, serva. Et ne in testamentis, ut diacitur, plenius voluntates testantium interpretantur. Lir. de ret. lur. Quia largiores plerumque sunt. qui moriuntur, quam qui vita superante qua de causa S morientium donationes coercentur magis, quam viventium, quae scilicet in vita eorum vires accipiunt, nisi forte vivus donet T clesiis, ut ea d. exti ae domi. Quia pietas largior, uberior,

prosusor esse solet. Ad g. Isitum est, an quod herede, fratritus rogati essent remetuere, etiam ad forores pertineret respondi , pertinerernis aliud sens se reflatorem Irobetur. IN hne s. ostenditur, appellatione fratrum etiam sorores

contineri, puta, relicto fideicommisso fratribus, nisi Irobetur aliud sensisse testatorem. vox est omnium iuris udiosorum . & quasi masculinum concipit se mininum. Hoe nihil est sacilius, ut d.qui duos se. l. i. se vis . hae tit. Ad g. Collegio fabrorum 'ndum eum Oivis . quae ei redere solent, uti ops. mam Avie esset. lega u. svaro. an ea quo

Dei qua in diem mortis igi fuissenii id est foenum . pabulum

paleae item machilna, vasa vinaria. id est, eaenae, , dolia.

quae in celia defixa sunt, item granaria) letata essent e r sponssii . non recte peii , quod legarum non esset. IN plerisque urbibus fuere collegia fabrotum instituta

ad incendia restinguenda . & coercendos ignes , nedum ad aediscanda opera publica, vel privata. ut constat ex epi stola Plinii ad Trajanum de collegio fabrorum Nimmediensium instituendo, & ex Panegyrico ejusserar collegia. inquam . fabrorum tignariorum . ut in antiquis inscriptionibus legitur saepe, qui & fabri aedium dicuntur. & ut Indo.

rus seribit ro. Origin. machiones, d oti viret nostre nam de maron, quod plerumque machinis insistant. Collegia vero fabrorum cum sint licita . consequens est eis recte legari . t tum senatus Eo. de reb. du, Ae proinde recte proponitur

in hoe s. Collvio fabrorum fuisse legatum fundum . uti

optimus maximusque esset. cum istis, quae fundo accederent. At quaeritur, an legato huiusmodi etiam eontineantur . quae in diem mortis testatinis in eo fundo fuissent, veluti foenum, pabulum . palea. machina frumentatia, vel leariae an continerentur vasa vinaria, id est cuppae, & d ita in cellam defossa, sive defixa, ut Laod. vinaria. de ver lam an continerentur granaria, quae ibi essent, id es, vasa ex tabulis consecta . fructuum , aut frugum condendarum causa , ut teranaria I g. de ad . empl. quae & ae ecl. Asa. &ώ - aiar an, inquam, iis versissi titi v imus maxisti vecti, ea omnia continerentur . quae in eo tando sunt, sicut in hundo legato Er. de istin vel instrum. Ieg. dicitur. lando lepato . uti opt. mam est, instrumenta venationis contineri

veluti retia . ct plagas a sorte & caetera rimnia, quae hic

enumerantur. legato, aut illis verbis, quae latissime patent. contineri verius est ; plenius accepta voluntate testantis. Ut

dixi ante . At quia sensisse aliud testator potuit, ideo Scaevola , ut solet . non restondit ad quaestionem voluntatis defuncti, quae quaestio facti est. sed recte tantum respondit ad quaestionem de iure, non recte peti. quod legatum non

esse quid autem legatum esset, hoc reliquit in disquisti

nem iudicantis.

403쪽

: s In Lib. III. Respons Cervidij Scaevolaei 6

A res facti sint. Et ad extremum eum hoe quaveretur, quo Ad s. Ex parte dimidia herede inutii uio , per praeceptionem distaret reditus legatum ab usu h. qui servitus est persona fundum teravit, es ab eo ita petis: Peso, mi vela coheredem lis , Maevola graviter respondit . ex supradictis satis intel- illa recipere infundo Iuliano meo, quem amplius te recipere liuei interesser se idem saepius inculcare noller usumlauciumici. Clodium verum nepotem meum, cognatum itium. Evaro scilicet esse servitutem: reditum non esse servitutem e hea

is pari fundi ex ratio Deicomnus ne ri deberetur r redem non posse vendere fundum , cuius usinfructus alii spondit . deberi. legatus est. hen. s. virum . si ustis'. petas. Heredem posse

. . vendere fundum. cusus reditus annuus legatus este fructua.

IN Luli. ostenditur, heredem , cui praeter portionem sbi rium in fundo habitare prohibeti non posse . Lici. si hali adscriptam testator landum praelegavit. & rogavit, ut ratio. s. titi. de usu, ct haliti tam . mi reditus landi lega coheredem suum admitteret, di reciperet in eum iundum, tus est, impune prohiberi in eo fundo habitare.

eae eiusa fideicommissi coheredi partem landi praestare de- --.-.-- -----here, quod responsum etiam extat Musdem Scaevolae ii Is. Ad LXII. de Dote praelegata. Qui dotem in pectinia name-DU. l. 38. paser. F. vlt. Ap. Me iii. rara. o victimarii relas acceperat . uafri ita legavit e Seja

----- aori meae, s omnes res, quae talusit dotalibus ramineantur.

Ad L. XUII. de Usu , & us r. leg. quidam praedia reipubli- heredi meo exhibuerit. O tradiderit. summam dotis, quam ea laetavit, de quorum redditu quotannis ludos edi voltiit, mihi pro ea pater ejus intalit, dari volo : hoe amplius denae, adjecit et quae legara pera decuriones, ct rogo, ne in aliam Hos decem. Quaesitum est, eum res in dotem datae plures ipso speciem . atii alias tistis convertere vestis . Resp. per qὰ v finitae essem, nee moriente marito 'erant. an quasi Iubd tenvium continxtim ludos non edidid et Daro, an reduvii impo Bis randitione legatum Litim debeatvir 3 respondi, vi- tios quadriennio resp. percepit. hereditas refiittiere deleat, deri ereditioni patruum, se quod ex rebus in dorem datis f sol remensare in aliam speciem legati ex eodem tectamen- pererat . in potestam heredis pervenit.

id e Dotidit. in invitis heredibus possessume apprehensa re

era os fractus restituendos esse, o non notatum se, dum v N hae l. proponitur . maritum a socero suo pro uxore . desuini volangasem, in alia, quae deberemum compensari. a in dotem accepisse pecuniam certam, di quasdam tesael imatas e & accepisse, sic enim interpretari oportet, non TMator praedia quaedam legavit reipubl. sub hoe onec quidem de manu in manum . sed consignatis hae de rer do-re , ut ex eorum praediorum reditu decuriones quo- talibus instrumentis r dare in dratem. vel aecipere non est tannis ederent certos, nee illicitos ludos et nec in aliam meis tradere , vel traditum accipere. sed scripto . aut stipulatio-eiem sive causam, vel in alios usus eorum praediorum re- ne complecti , ut .s fundiim id. de fundo des. l. t . de stireditum converterent, quod nee potuit jure citra auctorita-C est. Lereditor fr. s. praeditim, de are empl. I.do. creditor. g. l. eem principis . l. i. D A a . rem ad civit. pertim Idem maia. Eundemque maritum proponitur morientem uxori eidem reipubl. legavit & alia quaedam nullo onere adiun- summam dotis , quam ita ut dixi, acceperat a socero, lecto . Res p. praxsiorum reditus quadriennio percepit. nee gasse sub conditione , si omnes eas res, quas socer aestima- tamen ludos edidit, non implevit onus injunctum legato tas doti dixerat. dotisie late dixerat. heredi suo uxor repraediorem . Maevola ait, fruinis quadriennio integro pedi ipsa exhiberet . & traderet . & praeter eam quoque dotisceptos heredibus testatoris rempub. restituere oportere , quantitatem , ei legasse denarios io. Quaeritur . si quaedam vel pensare cum aliis legatis. quae eidem reipub. ut posui, res usu consumptae sint . ut vestimenta . adeo ut non poctestator reliquit. Pensationem pro restitutione esse, ut L . sint ab uxore heredi exhiberi. & tradi. an uxori summa set pol. in i ix. hal. Lis. de lib. caca. Et rempub. ves eo ma- illa dotis debeatur jure legati e Et ait, deberie quia paruisexime teneri heredi h. ad restitutionem fructuum quadrim, se conditiori satis mulier videtur, si res omnes , quae ex-rum, non solum, quod non implevissent impositum legato nanti tradiderit heredi, quandoquidem testator de iis tan- modum , verum etiam quod . ut proponebatur . invitis he- tum rebus tradenius sensisse videtur . quae exstarent. Nee redibus eorum praediorum posscssionem respubl. apprehen- igitur fuit illa conditio im sibilis, suae etiamsi esset im- disset malo more, & modo, ut ille loquitur. possibilis, legatum, non vitiaret e quia haberetur pro non ---- D scripta. Lab omnibus io s. t. de latici sese ranae ct demo L

mea. qaoad vivat. dari volo. suaero . an possit ivtor herm Ad L. ult. Eod. titi mortua lega ir uxor mea. quiequid ei dis 'nsim vendere . o legatario offerre quantilauem an- comparavi. di quod mihi dedit. 8 medio sibi stimi. suamonvam , quam vivo patresam. ex locatione fundi redirere . an dos V elegata videas- re pondie verbis, quae propon consueverat Respondit, posse. Item quaero . an halbidareta rentὰν videri oe de dote servia Intis, nisi aliud te latoremim ne prohiberi posta a Respondii, non esse obstrictum herm voluisse probares .

dem ad habitarionem praeliandam. Item quaero , an eo era Ad s. Titiae uxori meae suavia pectinia ad me, vel in Pipv- tendus si heres reficere prasitim 3 Relpondit, fi heredi, facto latonem doti, Has nomine pervenis i Dae dos est dotalibut nores rediitis facti essense legasarium rem demerare, ad duobus eonfignatis ins timentis remum aureorum . quaestram ob eam rem deministim B. Item qtiadio, quo distat Me lega- est. an iura xe summam consequi possit 3 respondit, nihil

tum ab Utifructu a Re pondis, ex his . qtiae supra responsista proponi rar non posset.

HIN lege ultima hoc titi docet, uxoti legato relieis in ham

verba et sitiitquid ei comparavi. in Uti ve ejus. O qua muto, quoad viveret, non ideo prohiberi heredem. vel n hi dedit. h media sinito. id est, e media hereditate et dotem

tutorem heredis , eum landum vendere ex decreto prael, praelegatam viderii nis probetur, aliud sensisse testatorem. ris, ut oportet, si modo tantum quotannis uxori defuncti Itemque uxori ita relicto legato, quanta pecunia ad me inserat, quantum ex iocatione fundi testator redigere com re eam, vel in stipulationem dotis ejus nomine pervenit. sueverat, ut Uilern 2 r. is pr. Sp. th. proae. t. v. stiti. sum ut l.uxori 33. LQ. Dp. de legar. i. Hoc adjecto , quae dos de comm erit. Quia neque realis, sive praedialis, neque per- est centum aureorum dotalibus duobus consignatis instru-sonalis servitus legata est , i. tr. Ap. th. prox. sed Meunic, mentis . id est . quae dos per partes promissa est duobus tantum e reditus est pecunia . quae ex locatione praediorum instrumentis. quorum summae coacervatae emciunt cenis redigitur . ut ven. s. in Iam . I p. de leg. r. d. l. liberio . tum a Ait . utramque summam utroque instrumento comisHis addit Scaevola, etiam non eompelli heredem in eo sun- prehensam uxori praelegatam videri r quae omnia aperteo mulieri praestare habitationem . eadem ratione . quia . tissima vi pecunia legata est mulieri non servitus, & habitatio est se vitus personaliti compelli tamen heredem reficere fundum. Ad I .XL de Instruin vel instrum leg. Seja ex parte Missi facto esus deterior lactus sit, si culpa eius teditus mino- redi in bimael f heres erit, fundos per praeceptionem Ad

404쪽

Comment. Jacobi Cujacij

esai instractos ram fias villicis reliquis colonoram, co- A Lim s. conitibernares, LI s. ti t. hse illi. Filiis autem, di si dicilli, ita seris it . votiea mihi venit in mentem . Sria sum dos . quos reluqtii, ita iuret in ratii ditis o instrumendo,

supellectile, pecore , di vi uese eum reliquis eo morum. Oapotheca, habere volo . stiaesitum est, an etiam ea, qua patris familias Cus Poridiani ea a infundi, Derum . legaraeontinerentvr Respondit, testamento Oidem c in proponere tiar o seja insuper stinum legarum, vertim non amplius degheri, quam in codiciliis, Utios sane sos oblivionem iectamentaria cripstira fecisset et insim re appellarione eomineri velle

se manifesse otiendisset. HUius legis primum responsum pertinet ad hane sue

ciem. Heredi initituto ex parte, si heles est, testator praelegavit landos quosdam instructos, vel, ita ut in-liabus, ut dixi, in testimentis dici consuevis' ob distri men sexus ex Plinio Sosipater seribit, eum susticeret dicete filiis in utroque genere, is Dii I 6. de ipsam. ivt. ut de Ennium , de Plautum dixisse in eodemsenere Pristianus do euit. Hoc veto legatum . eis amplimmum est. & plenissimum , de contineat etiam servos colendi agri causa induetos, non tamen continet setvos, qui pensionis certa quantitate domino soluta, ut extranei coloni solent, agrum colerent , non side domini sola . Denique legato hujusmodi, reliqua colonorum, contineri eolonos ipsos: non contineti colonos servos restatoris, qui fructus veluti sitos facere dicuntur domino illata pensione certa . Reliqua colonorum. ut dictum est. nominatim contineri, non colonos ipsos. id est, conductores . Et in hane rem etiam hoc Scaevolae resto ii sunt cum villicis suas. & reliquis colonorum, id et i B-Paulus in testimonium vocat in Lig. Irim de vili eum reliquis pensionum , Quae a colonis, sive conductora- gu, , Me iii.hus iundorum deherentur. Postea codicillis expressit, quihus rebus instri ictos landos praelegaret,his verbis, ita ut insiticis sunt. rustiis, scilieet instrumento, supellectili. p

core. & villicis, cum reliquis colonorum, Ira restes, de apotheca, id est. vino. quod est in apotheca . quod utique vinum etiam cedit instructo , id eth. instructi landi appellatione continetur . si id ibi paterfamilias usus sui cauia ha huerit . l. r. c. de ver Bius. non si casu in horreo vinatio custodiae causa, promercii causa id ibi habuerit: hoe enim instructo non cedit, Lir. g. pro indes stinus. O s. seq. hoc

iit. Instructo, inquam, non cedunt vina. quae in fundis. v luti in horreo quodam vinario reposita sunt, nisi nomina tim . ut hie proponitur, legata sit apotheca . Qiaeritur ve

milias enumeravit

dis habuit usus sui quotidiani causa, legato cedant i Et re spondit Scaevola, tellamento quidem fundum instructum legatum , se omnino legendum . ut jampridem ostendi O

fer. I. cap.r . non instiper. Illud in per nihil valet. Ergo testamento quidem landum instructum legatum et atque adeo, inspectis verbis testamenti, & virtute illius verbi. instructum. etiam legato cedete ea omnia, quae in fundo tenatot habuit usus quotidiani causa. d. l. ir. I sed si sudas. At eodicillotum verba potius spectanda, Ae servanda esse, quibus declaravit finivitque mandeste, quid itin ture fundi

appellatione contineri vellet . Itaque ea tantum legato ce de re . quae codicillis enumeravit, atque pereensuit, de emAd g. Gaio Seio altimas meo fundos meo, illam, est illam, itatii intirini sitit, domtim superiorem dari volo . Pastum est, an etiam domum in Stictam dari volueris 3 Respondit. secundam ea, qua proponerentur, ita videri deri ei nisis, a quo peterritir, allia tectatorem fens se manifesti doceret.., si habitationis. id est. aedificii inintimentum legasset, non cedere semos opere . aliive rei paratos . ALumno suo Gaio Seio testator Imavit fundos certos,

ita ut instructi sunt. de domum suam superiorem a. domum malorem et nihil praeterea adiecit: quaero, an etiam

videatur domum instructam legasse 3 Sic suae. ut respondit Scaevola r nisi heres manifeste docuerit. rit. de codiei' in print. speciem hujusmodi. an, praeter ea , quae Patersa- st dit Scaevola et nisi heres manifeste docuerit. aliud sensisse

mimeravit, etiam caetera omnia . quae in illis sun- testatorem . Manifestam semper probationem Maevola exi- nit. LMetronum f. de probas. t. pen. s. Itielus r. de legas. r. I. E . praedia, s. i. in . hoc iis. Et semper etiam in caulis testamentorum hae utitur exceptione . nisi manifeste heres doceat, vel is , ad quem res pertinet. aliud sensisse testa torem . quoniam , ut eleganter ait L3 s. ex facto. s. rerum. de hereae institia totum iacit voluntas testatoris . quae modo

sit legitima. Nam quid senserit. inquit. spectandum cst

sempere additur etiam hoe loco . halitationis, id est . Hi filii t addit hane interpretationem sive domus instrumento legato . non instructo, servos, qui ibi sunt, legato non cederer quia nihil animalis instrumenti est. nisi ruri agricolendi causa inductum sit, ut L tr. Alphenus , ct l. prox. die illis supplevit. quod testator per oblivionem omiserat. s. pem hoc sit. Instructo autem aedificio legato , etiam ser- nempe instructi signifieationem: codicilli sunt supplemen- n vi, qui ibi sunt. legato cedunt. Plus instructo continetur. tum . - ' u testamenti, ut Theoph. noster definit M quam instrumento. Et tr. s.fed si findvit. O g. idem Cesti . - LE. c. de verbor signis Nota, quod ait, habitationis, sub:ecta interpretatione, id est, aedilii: quia habitatio bifariam a cipitur , pro servitute, pro iure servitutis, ut in iis. de UM, o habit. de pro eo ore ipso didificii. Ad s. Praedia vi insertim sunt, tam druibat, ct reliquis colonorum, O tacticorum, ct mancipiis 'perare omni legavit. O peculiis, ct cum insire. Curitium est, an reliqua eolonorum, qui finita conductione, itidebo va catillatia de colon ad cesseram ex veritis supra ripiti legato cadam 3 Respondit: hori videri de his re uiat esse evitatum . Ad g. Idem quaesit in actore legato, an uxor . O Lia legaso redam e cum amr non in praediis , sed in ciνitare moratus

ii e Respondiι. insill proponi, em cedant TLstator legavit praedia ut instructa sunt, eum enthe

eis . eum dotibus. de reliquis eolonotum & villicorum, qui nummis colerent praedia, cum mancipiis: item de pecore omni, eum peculiis mancipiorum,cum actore servo, siue dispensatore, qui longe alius est a villico, ne coniundatur villieus cum actore , sed separetur semper. ut apud Columellam saepissime, Li. eap. g. r. 3. I. pem in princis de assim ter. Ligd. de verb. tinis Hoe quoque legatum

amplissimum est e nee tamen eo continentur . quod maxime notandum est , reliqua, quae coloni traxerunt, de finita Iocaticine caverunt se domino soluturos , atque

ita de colonia discesserunt . Colonia in iure saepe est ager, quem quis exercet, aut colit per se , vel per alium .

Ad s. Liberto suo quidam praedia legavit hu verbis r Seio liberio meo fundos illam , ct illam do, sero . ita vi instructi sunt, ram dotitas. O reli is colonorum , salitiariis , cum esti tibernasilvs Di , ct filiis, O fictustis . suaesertim est, an Stichiis servus. qtii praditim tintim ex his colati. ct reli a itis es amplam summam , ex ratio fideicommvs Sejo dese itiae a Ressonssit. si non fide domin eis. sed mercede, is evir fiet relani solens, futatim coluisset, non deberi.

S Equitur aliud in s. liberro. Quidam liberto suo certet standos legavit, ita ut instructa sunt, eum dotibus. D tes eae sunt, quae iis exivi dicuntur in I. r. s. dotes, hoe iit. . Iuliantis alias testatorem e p. s. ti t. de legat de aliis ple- Eiisque locis. Et sunt instrumenta omnia , quae praediorum causa reposita custodiuntur, ut dotes vinearum: Columella tib. . ait. esse pedamenta. & vimina. etim Lissus, adjecit, di res is resonoram e quae reliqua profecto alioquin inutu, non cederente reliqua nomina colonorum , Iclvae

sitim s. g.peio, L praefis s I. I. I. ior . qui habebat, s. D. de Ieg. 3. Qua vel ex re sola , quod di reliqua colonorum legaverit, plenissima legantis voluntas manifestatur , ut eleganter ait i. r . praedia . I. I. Osee. ins Me tit. Adiecit, etiam, in eum alitiaraiae . id est . cum servis custodibus mrium . aut fructuum . ct eum rant renassis, id est, uxoriabus suis: quia inter seivos est contubernium, non connuisbium: de filii Siabusque, qui omnes etiam instructo cedunt,

405쪽

y In Lib. III. Respons

quo sensu & seneca in praefatione Declamationum .r Aintra eoianiam meam me consimit . en ma messon dei cham . Reliqua legato continentur, quae manente adhue locatione coloni debent . non quae post finitam locationemeaverunt se debere e haec sibi servasse videtur telia tot heredibusue suis , non legasse. Idem subiicit , praediolum actore , sive proeuratore servo legato si is in urbe agati non in praediis ipsius , uxorem esus filiam legato non cedere e quod durum videtur, de sorte legendum in hoe responso, nihil proponii crur non cedant, uxor silicet,& filia, propter duram separationem . ne separetur pater ab ux re di filia, ut in Lir. s. tiores. hoc iis. Ad F. Idem quaesiit . eam te Dior facto sesammo in pro . vineiam fiti prasinuti an ea mancipia, qua post profectionem ejus, avi mortem , Me cvsu quam auctoritate . sponde ad psarentes . er notos sibi homines in fundos lega os transere .egato cedant 3 Re pondit, non legasos eos, qui fune vetvii commeames irans ea .

INLao. g. idem quaesiti, haec quaestio ponitur . Si quisi undos instructos legaverit cum mancipiis , quae ibi essent, an legato cedant mancipia . quae post testamentum factum testator proficiscens in provinciam ficum duxiti si eo testatote mortuo in provincia forte fortuna ea veluti commeantia, fagani letir siemin , mancipia transerint per fundos legatos, sine jussu defuncti, vel heredis

sponte tua , patentum . de notorum suorum visendorum causa , ubi notos videtur accipere pro cognatis, ut in C incedia Terent. ames nati me. vique amica deserent. Et aliolaeor habeo hie ne nem , neque amictim , neque cornilum Graecis quoque r. r.e , esi cognatus . Recte autem Maevola respondit, ea mancipia legato non cedere, nec enim unquam in eo lando fuisse, certe non mortis tempore, aut

illuc reversa suisie videri, quae forte, ut ait. id eli, casu, veluti commeam ia sua sponte transierint . sicut nee constilita, vel restitisse videtur viator illis locis . per quae trai filum fecit, rectet i s. g.at ii quis 3. de suffic. Ad s. Pamphilae libertae meae dari volo rundum Thianti

ram in i timento , cdi his , quae in eodem eram, ram moriam

suae sitim est si frictas frutis ex eo sunda ante annum moditis lectatoris abdvictus . in in dipis livam traditias, pillea in eum fundum non reversui sit e an de vivir 3 Respondit, s uvidendi cavi a mi isti,non quo a stinda ram aliorsum ira feras . deberi.

PO. litur in hoc s. Libertae landum Titianum legatum

cum instrumento, de iis, quae in eo fund essent tempore mortis suae r quo genere legati contineri ait etiam, ervum, quem testator ante annum mortis suae studendi causa in disciplinam miserat , etiamsi nondum in funduin re vel sus suerit: quia non ideo videtur testator a iundo eum aliorsum transtulisse . Quod responsum etiam Paulus

retulit in sibi os suos . L *8. qtia itum , in princi de legat. s. lib. . cla quoque his verbis expre ii servum liud vidinaria ex eodem sanda . qui eum mancipiit saerat legastis, alio granslattim. Marius ad legararium pertinere i Perinde stilicet atque si loco motus non fui siet . Inde vero non male constituunt in e .er ita de elen non resti in Ecti. Si tili. extra. de mei in pro absente non haberi eum, qui ad tempus studiorum causa degit alibi. Ad I. Tyrannae sorori meae functis meum Graecianum e ms asilo, in instrumento renico omni relinquo. Eritur, an

fundi appellatione etiam pascua, quae ad eum smia tin fundo pervenerim, O qua semper in septas haesus posse sonis has eras, legaro tederem 3 Respondite se praea fundo Graeeiano ita erastinxisset. vii Ab um s nai appellarione has

remur et ea quoque deberi.

Ponitur in hoc s. sorori legatum landum eum stabulo.& instrumento rustico omni: & quaeritur . an landi

appellatione costineantur etiam pasiua, id est, prata choc

Cervidi j Scaevolae . So

simul eum fundo uno pretio comparaverat teliator , Nox forte accesierant emptione fundi, re quae etiam in utilius

ejusdem fundi teliator semper habuerat 3 Et respiandet, non aliter ea prata legato fundi cedere , quam fi rationi-hus telia totis . ea relata sint sub una fundi appellatione dex rationibus patrissam ii. deprehendi mentem , , senten. tiam tellatoris, ut i. praediis. I. Tio, de legat. s. LM . ins. deperat. g. Paulus s. Sent. ii de tet. Tu sitia , inquit , qtiae postea comparata ad fundam legatum testator aut retra seius appelladisne contineamur . in rationibus scili et i in li bellis tellatoris , ad legatariam pertinent. Idem ergo est. si separatim . non simul uno pretio cum fundo comparata sunt . Et sutileti solum algumentum rationum teliatori se

nec necesse est, ut concurrat etiam argumentum emptio.nis, vel usus. Et in hunc locum . & plerosque alios lintiles sutis noliri memini se oportet semper eius, quod stribit Asconi. Ped. g. in Verri moris suisse unumquemque Da tremfamis. domellicam rationem sibi per dies lingulos scribere. ex qua appareret, quid quisque de reditibus suis, quid de arte, foenote . lucrove seposuisset quoquo die , &quid item sumptus, damnive secisset. Lae sum rationes, ex quibus deprehenduntur sepe voluntates de iunctorum. Ad s. Instructis do tibus ligatu , tralasvi argenta inaurassiectus, minis Titiae tempore in domibus non est repertui. sed in horreis tanti her condire . haero . an is quoque practan

dasti Respondit, si in domo esse Ioleret . O qua tutiore loco

haberetur, interim in horreo allium esset, nihilominus pra-sandum .

IN F, m. busus L ostenditur, domibus instructis legatis

contineri etiam grabatum argento inaurato tectum, coopertum, vellitum, ut alii loquuntur . licet mortis tem-

Dore glabatus ille in domibus repertus non iuret . sed in

norreo. in quo eum testator temporis cauti condiderat.

ut tutiore loco esiet et Satis enim elisi in domibus esse consuevit, ut I. se uxori s s. s. vid. de auro, g. IV. u.

ivs de pena see Ex hoe loeci apparet, grabatum etiam dici de lecto pretios e. non ut Theologi volunt o de viliore

tantum e nee tamen ideo minus eontineri legato instructi,

sicut nee legato supellectilis. l. s. defvei NI. leg. Crab tum habent Pandecta Florent. Latino more . qui primam corripiunt, mediam producunt. Graeci contra, qui plerumque dicunt Mamaros, per duplex m.

Ad g. ult. Quod adiecit testator. vii possedi . hoe Rh*eri sevia instructa in diem mortis Misi, id ess, ctim manti. pili, pecoritvs, insertimenta raclico I Responsi: non de stire

IN sad . cum quaeritur . an fundum inst luctum videre tur quis legasse his solis verbis, fundum illum visi pos edi,

puta .an videretur eum fundum legasse cum mancipiis . de pecoribus instrumento rustico . quae in eo fundo habuistet mortis tempore e Scaevola restondit, de jure non quaeri. sed de voluntate . de mente teliatoris . quae facti quaestio est. non juris, L . voluntaris , c. de fideliora. l. i . ex verbis. c. de donas. taeter vir. ct uxori se de sute tantum responder non de facto , ut de caeteros omnes Iuristonsulios. Qua de causa cum de facto consuleretiar Gallus Aquilius. consultores rejiciebat ad Ciceronem e quoniam secti quaestio est in disquistione Rhetorum , ct judicum . non suri sic litorum. Lx hoe igitur restonso sane quam gravi intelligere licet verba illa, Mi sedi. ex mente testatoris interpretationem recipere, non ex ulla definitione iuris . Ad L.ult.de Pecutam. Titi iii,3 medio praecipito, sumtio, ii lique halelo domum illam et item aureos centum. Alio deinde

capite pectilia Hiis praelegarii. sua utim est, an perulis

praeserato. in censum auri, O ti tira eorum debentur: cum rationibus breviariis in aere aliena di sortem , di curasin er creditores eo textis si I Respondii,s id saeras nomine

406쪽

st Comment. Iacobi Cujacij et sa

ssii exeressisset, O tis ras ita vii Imponeretur, Dio adserip A annuis ita Sticho relictis proprie. separatim jam ante ei stet: id quaque pecticis ligato deberi. alimenta legaverat . quae utique Sticho ab herede scripto praeuahuntur. Et hoc posteriore igitur legato , quod a

C Equitur in I. M t. tit. Aq. de pecvl. legar. haec species , de Repuh. reliquit testator. censetur caeteros tantum lioratoso quaestio. Pater ex peeulio filii sumpsit aureos centum. comprehendisse, non Stichum, cui probrium legatum aliis quos filio eum usuris ex ea pecunia redactis rationibus suis moenorum nomine adscripserat. Rursus quaeritur. alimentulit acoeptos, it en trabit eo te a Ion sis. Peculium vero ta relicta eontubernali Stichi. de liberis ejus quis debeat. dein de legavit filio simplicitere quaeritur. an illi centum, heres eodem testamento scriptus, an Rem. Et ait, iis quo. aurei cum usuris peculii legato contineantur e P ait, con- que Rempub. cui multa praedia . fruistuosissima legata tincti H cuniam filii peculiarem , quam pater i mori occu- int, ex eis praediis diaria. de vestiaria praeliare debere. hepavit . Item usuras eius Decuniae, quas rationibus suis bre- nigna . inquit, voluntatis interpretatione . tion ex seripto viariis, ut ait . filio retulit acceptas, se saeiente scilicet filii sciliceti quia libertis a Repub. alimenta relicta sunt, & ii debitorem , , filium ereditorem suum naturaliter . Hoc non sunt liberti rem totis: sed pro libertis, quippe eum sint enim est, quod ait hoc loco, inses caeteros ereditores. Tt hue Stichi liberti testa totis uxor. & liberi, una eum ipso vitam Proprie Pertinet etiam I. responsum leg. pem de terat. r. cx agentes. Et 'uantum potest . heredi parcendum est, qua eodem libro iam a nobis expositum . ait. rationi Mi Me- B tum potest heres exonerandus est , i. Sempronius A deviariis, vel potius aptiusque, rationum suarum breviariis. leg. r. l. s. s. pem de ann. IV. Li i. s. s qtiis decem , de teis. ut Sueton. dixit: hie viarium rationum, di breviarium imis i. i. s. pen. de dat. praeleg.

petii, in octavio cap. 18. de in Galba cap. 32. Rerum Ro----------- - --.

manarum Breuiarium dixit lib. de illulitiae Grammat. cap. Ad s. Titia usumfructum fiandi letavit Mario . eius iae fidia I s. quod de togarium in I. s. s.pen. depen. let commisit, tir ex redisti fundi praestaret Pamphilae . O silebo

------- annuor centenos nummos, quoad vivent. Quaero, an mortuo

Ad Lult. de pon. leg. Tenum meam omnem ad matrem, isse. Mavia heres alimenta debeat e Respondit. hihil proponi, rarrosque meos, qui cum maere sint, pertinere diuis . otiae o . s debeant prasiani ab herede Tisiae . Sed nee ab heretio letata. ivsores pupilli eam solammodo senum dehedii qtiae iis euhoeti nt: nisi id id aetore mandem probe ur voluisse . eriam Didola esset , dicanti sat avitem di in horrei, amphorae: an hae M Uriasi prasiari et si modo id . qaod ex cui ructa receptum

quoque deberentur e pes hilli, quidquid renori, Otii ratis esset, C rei praestandae sufficerei. ictin'e habuisset. deberi .

NT Liutrix Maevio certi sundi usumst legavit, ejusque

o fidei commisit, ut ex reditu fundi Primo, & se titido matre essent, quo genere legati non tantum 'ea eon C praestaret annuos centenos nummos , quoad viverenti setinentur . quae esui hibituique sunt, sed de vasa, quae et , recte Florenti in hoe s. quoad vivent. inorte Maevii finito continent. vcluti earnaria, vel amphorae, ev non tantum, usuin di consolidato proprictati, finitur etiam aliment, quae sunt in coenaculo , sed de quae sunt condita in hora fidei mmissum a nec debetur Primo , & Secundo. reis. vel alibi seposta Satis est, si in coenaeulo his uti si neque ab herede testatoris . a quo relictum non est, neque

litus paterfain ilias suetit . ut ad i. die. s. pendop. de trisy vel ab herede Maevii , in quem usushuct. non transiit: nimia in flatim lat. de grabato dictum est. rum quia intersit eum persona Maevii. sed ut subjicit , si

------- - - manifeste, quod semper exigit Scaevola , doceant Ptimus.

Ad L. m. de Alim vel cibat.legat. Dictai nviriti, meae re di Secundus voluisse testatorem . etiam extincto usuis si i liber esto , ctii decem a reos rentios dari volo. sttii A. mictu morte fructuarii annua ioci. sibi praestati, praestanis

inde interpo ietis nominibvis eidem Dieia remulernalem rivi, da esse, non ex bonis hereditariis universis, sed ex eo, quodo liberos letarii et isque qtiae vi , pro alat. Deinde alio ex ususructu extabit. Ex eo nquit,quod ex usustum te- rapue liberiis omnitat, quae viνut praestalis dari j v.f-- ceptum erit ab herede Maevii, id est, ex eo. quod inde exEro, an Stichus praeter suum geratum . O alimenta percipere tabat, ut loquitur lex I. D. si tisiurget. c. - icti viresti Respondis, secundiim ea . quae probarientur . non uasit. breviter, ex eo, quod ex usust. repertum erit penes posse . D heredem Maevii, si id sufficiat annuo . Quod responsum Ad s. Item cum alimenta libertis uiri qtie ferit relliquesit citam in I . . eiusdem Scaevolae relatum est . specie .i Republica . Ir ex praediis , quae ei legavit. dari dies isset latius expolita I. Thia Isin p. de ann. ter. Cui tamen obiici suaero, Dichi edintubernati, di Itheri, hirtim ab herede insti laici l. s. s ab eo, de Ur.i . quae lex ah eo, cui legatus estitito. an a Repabliea diaria. idi vilitaria . quae viνtii dabat, usuali. fideicommissum relictum , si is repudiaverit lega-rrae Iari deberem mpondis . pose benigna volahivii, ina tum, aut vivo testatore in satum concesserit. ait fideicom ierpretatione diei, iis quoque a Reptibliea praefandae missum ab herede testatoris echeri: quod hie negat deberie ab herede, vel testatoris vel legatarii. At perquam dia Dominus Sticho servo suo in testamento directam . versae sunt species: Nam illa l. si ab eo non loquitur,ut hielibertatem dedit . de per fidei eoinmissum reliquit s. de usust.finito, de reverso ad proprietatem , sed de usu- decem aureos annuos , alimentorum scilicet nomine: ut imictu, sui nunquam separatus est a proprietate r Uinfesti- plurimum in Iure annua . vel menstrua cum dicimus . alia is, qώ recurrit ad proprietatem , id est , usu sfructus , qui in entorum causim dicimus, i. ra. qtiidam, de pati. St. quod simcl ccxpit, & postea recurrit ad proprietatem,sine onere& in tritis ann. I. plures indieant loci. Deinde inieri,oli- recurrit: qui vero nunquam a proprietate abscessit, apudetis nominibus propriis contubernalis . id est, uxoris Stichi, proprictarium remanet cum onere fideicommissi.& liberorum eius, eidem Sticho contubernalem , de libe- Ir- ---

ros etiam per fideicommissim reliquiti quibus hoe am- Ad s. ult. Mater filio herede talli itiso . per fideicommissimplius, id cui contubernali,& liberis praestari iussit alimenta, libertarem Pamphilo fervo dedit i eidem ethariorum nomineri vestiaria , quae vivus eis ipse praeliare solebat. Quod laxavit quinos avi reos, o veniarii. in Settitis annos fideicommisium valet, etiamt; non manumissis servis re- quagenos, si eum filio estis moretis . Paro, filo defuncto, lictum sit fideicommisum alimentotum. l. i5. de ann. leo an alimensa debentur Respondis, s condicioni partisset . l. i . hoc tit. Post haec alio capite testamenti idem testitor deberi in post mortem . a Republ. cui amplis a praedia dederat multa, ct ubertima, quod notandum, libertis suis utriusque sexus reliquit TN F. titi. hujus legis docet, alimenta, & vestiaria sermo alimenta ex reditu eorum praediorum, quae vivus ipse praeia I per fideicommissum manumisso sub conditione relicta, stabat. Quaeritur hoc posteriore legato , an etiam Stichus scum stio testatoris moretur, deberi, etiam post mor-c antineatur . an ex hoe posteriore legato etiam Respub. cem filii di cum jam non potest eum eo morari , si modo

Sticho alimenta praestare debeat . quae vivus praestabat cum eo , quamdiu vixit, moratus fuerit, ro. annua. inrisiator 3 Ct ait, illi hum non contineri. Ratio est, quia princ de amo t. in qua ex libris Digestor. simile Scaevolae

407쪽

In Lib. III. Respons Cervidi j Scaevolae .

lae responsum exstat in t i s. g. i. Me iit. Placet autem ex- Aceptio. quam huic responso addit Accuri us, nisi , inquit, pratia filii suistet illud dictum, sic est legendum illud, non aliud. id est , praeposta ista conditio . si cum filio moretur. uam exceptionem confirmat aperte lex M. illis liberii , e condit. s detrioUII o. de annias legat. Ad L. XXXVI. de Aur. & alg. leg. Seja dulcissis, po lumatiretim , quod elegerit . fidei heresim committo, tit darem. stisero , ctim in hereditate non sint ni i trullae , sus hi , m

disti . phialae: an Sesa de his speciebas etlacte post e R

spondsit, tam omnia posui para a poetita dicuntur et posse eam ex his eligere .E X eodem lib. s. in th. seq. de re. O ar: Ieg. est L; g.&. l. 38. In l. 8 d. proponitur . Sesae per fideicommissum Brelictum poeulum aureum . quod eligeret ex multis . quae habebat testator: ubi poeulum aureum . id est , inauratum, vit Seneca s. de benest eap. is . ait . quaedam, & n vera non sint, propter similitudinem eodem vocabulo comprehenili, & ue dici, inquit. pixidem & argenteam . & auream, puta, quod speclcm habeat argenti . vel auri. Et ita sorte accipi oportet imagines argenteas in I. s. s. titi. hoc iit. deiectos argenteos in .s.f. i. de supeli. Ieg. Quaeritur autem in in hereditate non sint, nisi trullae, scyphi, modioli, phialae, an ex his speciehus Seja eligere possit unam e Et ait, posse et quia & hae species omnes cum sint potui paratae , pocula sunt, trullae certe in vasis potoriis . numeranis cur , de quibus magis dubitari poterat. Plautus in Amisphit. act. q. sten. s. quae sic incipit, quae iam vallo impetur mei deserram omnes , omnesque irvium hauriam , & H Crat. E. Sem. Satyra g. stia utiensantim sectis potare diebus .ca ava folliti, triuia . Ad L. XXXVIII. Eod. tit. Tvia r stamento , iiem codicilii eas redere , qtia inventa eisne, de cateris earixdum , his invensa essens, praestenetur.

IN legis s8. initio . docet, pluribus , & variis speciebus

argenti . & vestis tam codicillis , quam testamento uni legatis, nee omnibus iis speciebus inventis in hereditate reas tantum cedere legato . quae inventae sunt, ut in L fi d mvis et I . de legat. i. ra H l. 36. De caeteris , quae non inue- Dniuntur , cavere tantum heredem debere . eas, si quando invenerit, se legatario praestaturum.

tres cum palliolis. quae solent . aut latebant tunicis su . perinjici, vidclicet s tunicae singulae . n tunicae singulares, ut ait specialiter relictae sint cum palliolis: sed si generali. ter. S simpliciter tunicti relictae sint cum palliolis. in heredis arbitrio posuissi videri testatorem,uti vel ea vestimenta praestatet ex synthes . quae eligeret Sempronia . vel eorum veram aestimationem quasi re aliena legata, vel quasi quihus unqtie tunicis sve palliolis unde eomparari possit rvera aestimario. iusta aestimatio est. LIqaon Ahivm . g. lide .l. vel eo maxime . quod fideicommissum non vindicetur , sed petatur actione petionali, l. duobus X s. de legar. r. Ad s. Sesa linamenuo ita cais r si mihi per eonditionem hamanam contigeris . ipsa faciam . P atilem heredibus meis feri voto: stibeoque signum Dei ex liboeis renitim tua tua facta aede . ct in parria statvi Abscriptione nominis mei.

Quaestitim est, tam in eo templo non nisi, avet area , aut argensea ianitim fini dona: heredes seia virum ex argento, an ex auro sigram ponere redipeliendi sint an aereum, Respondsit, sectitatim ea , qua proponeren vir argentetim ponendum .

S Equitur in s. ultimo huius legis: Si alicuius Dei fi

gnum, Vim. librarum in templo poni jusserit i stat lix taeerstitiosa, de in eo templo sint varia signa, varia donaria . sive arab M ra, ut si sint aerea, & aurea . Ae a gentea , cujus materiae signum heredes ponere debeant, aereum . argenteum. an aureum 3 Et ait medii generis signum , puta, argenteum esse ponendum et scut legato generaliter relicto, ut donatione facta generaliter medii generis , mediocris res debetur, L 3s.s quis argenteum. s. i. o T.rae donat legato genera uer , de legas. r. Ad L. ult. de Liberi leo Creditor debitori legavit ita e Ga.jo Seso quicquid mi bi tib pignore horiorum Itiorum debuit.

ab herediitas meis dari volo . Saevo . ttim testator vivus a

Seo agis id excepit. an id ex cavi a legati peti possit 3 r spondii , set tam ea , qtia proponerent r. non esse . tiem repetiit , ct ait . IIem testatorem ante factos codicillos. Ditas legavit, sene omnem pecuniam soriis , O Curarum recepi e , ita tii modicum Iortis, O usurarum debeartir ro quaesiui an ei peritio competerei tru er verba ad prae tertium relata, qui vila dissi deisti respondit i priviqviidem secundum ea . qua proponerenIur. recte responsum V . vertim potieritis propter ea . quae in rempore adderentur . ita at judice aestimandam . vi inspiceret oblivione prietinia soluta , atii quod eo inhio numerata esset, id secti ei an considia . qaod quantitatem quondam debitam, non sus liberarionis dare voluisset. Ad s. Semproniae piae hoe a stit evertoria Tabiana , , tunicat iret , cum pactiosi . Da elegerit, dari volo. svars, an ex universa verti, id est, an ex umhes, tunicas singulas, in palliola se roma eligere possit Respondia, s essens iv. ni, singulares cum palliolis restiae e ex hii dant ae eligi posse . euod fl non est . heredem, vel tu eat di patriola, sed exae et si praemeturam, vel veram asimaiionem eapum .PRoponitur Semproniae ita fideicommissum relictum rhoe amplius evertoria Tabiana , em tunicas tres eum palliolis, qua elegerit dari vola ( quae verba sunt fideleommissi oram hae adiectione hoc amplius et etiam ei legatur recte . Eeui nihil ante legatum est. Luseris, laxatus log. s. suaser tam , de tit i. Copertoria autem Iabiana dicuntur a Tahia oppido Liguriae. inelito vino Apicio, vin mi scas ,

hodie maeis, quam stragulis . Quaeritur autem. an ex universa veste. id est . ut interpretatur, an ex synthesi vestiis mi quae testatoris fuit, tunicas . S palliola Sempronia eligere possit 3 Synthesis vestium est, vel universa vestis, vel vestis omni ex parte perfecta . qu on appelle tinhabiliment complet : ut synthesis cultrorum , e eri tine Dive de to leavx e synthesis calicum apud Statium Poetam e Synthesis me dicamentorum apud Q. Seren . Medicum. Respondit autem Scaevola ex synthesi esse praeuandas legatario tunicas Tom. IV, PML D

RTllant ex hoe libro tres duntaxat leges . quae hodie

facile profligabuntur . Una est L tili. de liberat. lencusus initio proponitur creditor codicillis suis ita per fideicommissum debitori suo liberationem legasse . Gino lv id mihi deisdi dari Hlo . verbo dari, sicut verbo conis dona i liberatio relinquitur recte, ut Lrs. relegavi. I .hoerit. L racius D. s. i. d. de a . tui. At si post factos e dicillos vivus testator exegerit partem pecuniae debitae a Cain et ouaeritur an pecuniam solutam debitor ex causa legati ab herede creditoris petere possit Et ait non posse peti pecuniam ab herede creditotis post factos codieillos exactam . & testatori solutam . cuia liberatio legata est , non eunia e & jam solutione dehitore lihelato . sane frustra liberatio segatur . At si ante factos codicillos creditora deo hitore pene omnem pecuniam sortis. & usurarum exegerit ita ut modicum sortis seu usuratum sit in reliquis e rursus quaeritur. an quia legati vetha collata sunt in praeteritum tempus, quicquid mihi debuit, an, inquam , solutae pecuniae repetitio debitori competat jure legati, ut l. 18. I. Trius Seio . Me iit. Et ait, hane quaesionem esse facti, non juris atque adeo mistam in distimationem judicis. I. .valamatis.

c. de fideicomm. Ut scilicet judex ipse inspiciat, an oblivi ne pecuniae sibi soluim c oblivionis ratio hahetur, ut tro. Sesae . in tiae inmitetvel insertim. IV. ) oblivione , inquam pecuniae tibi solutae,aut inscitia pecuniae sorte solutae actori,

408쪽

vel procuratori suo ita sera eriti quo casu nulla repetitio debitori solutae pecuniae competit et quia non pecuniam , sed liberationem testator legare voluit debitori suo et cui si-herati oni . perempta iam per solutionem obligatione . t eus esse non potest. liberato libet alio flustra relinquitur, deridiculet . An vero consulto .& cogitato ita legavcrit testaior . quod solutam pecuniam quondam ecbitori suo reddi vellet , quo casu soluti repetitio ei proculduhio competit actione ex testamento r qudi est sententia husus loci. In contextu loco illo, idem, consultor scis. repetiti. ct ait item reflatorem ante satios codicillos, ine. Ut est scriptum in Il rent. Item testagorem, puto scriptum olim fuisse hoe mmeo et Et adi . em restaiorem ante salsis codicissos, quilus legavis , oe. sed ex verbo priore, ait . ut accidit saepe in veterum scriptis e repetitas duas literas posteriores , I.x permperam coaluisse cum illo . etim , quod significat, sive praeh- gas asstatum . sive non ( ut sine at flatu . vel aspiratione plerumque serihi solebat o significat, inquit, em, ecce, At d monstratio en eius, quod consultor ait. Idem consultor, inquit . repetiis io ali , em , id est: Ecce verba consultoris , teriaiorem . St. ut in Ulpiani libro q. de osse. Pr consul. apud Licinium Rufinum tit.ptimo: verba, inquit. consultationis , & rescripta ita se hahent, em r inter Claudium optime imperator, Se. em, volo las parales durescript.

di lib. si . reo (quod jam pridem ostendio titulo decimo , Di fallor , em s. ia. tab. subet his verbia , Lm Si pater Filium ire ventinduit, di Ad I. Inter caetera liberae ira tigavia r si qxid me vivo gessis raiiones ab eo edidi vero . svant vir . an chartas, in quihus rationes tonseripia sunt, ii m reliquas . secvndum lacra a , in eapensa heredulus reddere deleui e reis dii: ea, de quibus qMamrettir , Iose heredi m vindieare . id ati-iem , quod conservis. qui remanens in hi reditase , crediderit . di in rem domini ver in esset, desisse in rei Dis esse.

Ad F. Titia . quae dtio, iti oris haltierat . ita cavit: Rasi flem rare a mea , qtiam egit Ttiuitis Maevitit. ctim Iticia

Titio . reposci ab eo nolo . se aeri vir . an s Da sectini

apud eum ex tutela remans, peti ab eo gilsi e respondit, nihil proponi, cur non pectitia, qtiae supilla esset , di apud

iutorem remaneret. legara videret r.

Ad I. Item quaeritur: an eoru tor literatus videreTur 3 re sponius . conruiorem non liberari.

Q U I ratione actus a libelle suo adminis rati heredes

suos existere vetuit, liberationem quidem si bello gleeasse videtur, ae remitisse actionem negotiorum gestorum, S exactam redditionem rationum , sed non etiam videtur remisisse chartas sive instrumenta, in quibus rationes conscriptae sunt. neque reliqua . quae accepta , &expensa in rationes relata . eum contraxisse . & apud eum esse constiterit . Imo ea omnia lictodes suo iure vindicare mint . Idque eonfirmat etiam ic sponsum I. sequentis ,

quo proponitur, testatorem vetu isse rationem suae tutelae exigi ab uno ex tutoribus. quem nominavit, di tamen

respondit . pecuniam reliquam , quae apud eum esset . legatam non videri r & legatum istud prodesse tantum et , non contutori . Quod responsum etiam relatum est libro Scaevolae id. Disten. i. 18. s.testamento, Me ih. ex quo loco, di in dicto C seq. ut vel ipsa ratio docet satis . legendum rmspondit, nihil proponi, cur pectinia , quae pvillae esset. O lapud retorem remaneret, legara videretur , circumscripta negatione: non est legcndum . evr non pecunia. sed, rari quod

illa repetitio huius respons mani seste prohat . atque pervincit. Reliquas autem in hoc g. ingeri dicit pro, reliqua ut l. s. p. hoe iit. quae declarat aperte, quis sit efficius huius legati e ut reliquas defunctorum . l. propen de relinoe Liat. de mori. inser. S prim vis r. in Apocal. martyrum se dicit reliquas perspexisse . At subiicitur recte in hoe s. inter . in reliquis lita iti non numerari , quod is conservis suis . qui

remanserunt in hereditate . antequam manumitterentur,

eredidit , S versum est in rem domini e quia versum in

rem domitu pio soluto habetur: Non est igitur in teliquis. Ad s. Caco Seso optime merito his in litis tiro , concidique

volo , neque ah eo peti, neque at heredita, esto quiaq ad mihi, atii chirogras his , aut rationatus debitor dii vel q ii quid a me m Ititim acceperit . vel fidem meam Iro eo oh i-gavi . suam , virum ci Iesum. qtiod eo tempore, quo Ie- amena m sebat debebatur , legatum , : an ei, quia . ex eas dima us rarum nomine postea ure si, legio cedat a Responsi , Iectin m ea . quae fros erens vir , videri omnem

obligationem Seso itii de ii I er sdeitomuistim Iolvi vos ii e.

IIem qWarit r. si postea novatione facta , ct u liata timina, ceverit debere: an id, quod ex vetere confractu de ha-atir. hihilomixtis in ea a legati daret . Ei an vers novatione

facta, quasi novus debitor ampliatae summae posti conveniri 3 Rebpondit, id tantaxat legarum ,ideri, quod i te di is ei: s tamen mansi in ea voltiniare id agor , quae itine stii et .

TLslatot Caio sibi obligato variis ex eavss . actione

si certum pet. de chirographis, actione n cert. pet .dereh. cred. actione negotiorum gestorum, actione mandati , remisit omnes eas actiones , an videtur etiam renus ste . quod post testam. sactum forte usurarum Domine accessit i lie sane e quia sorte remissa , usuras consilere ne cesse est . Quod ression sum etiam pros,otiatur libro Scinvolae id. Dipest. in I. 28. s. legatum . p. hoc ti . At rursus quaeritur , is post testam. salium novatio omnium eatum obligationum a testatore facta sit, inicis sita iiii lati ne, di ampliata summa debita . an exilinguatur liberationis legatum e Et ait, non exuit gui: imo consillere in co,quod deliabat Caius facti tcs lamenti impote . non etiam proinduci ad id . quod amplius debere postea coepit, nisi ( quae

est exccptio rerintva o novatione laeta , quali novum de bitorem totius summae tellator facere voluit , revocato . sive adempto litie rationis ligato. Quod utique videtur voluisse , si consulto sciens prudensque novationem illam secerit e non si eo inscio aetores csus in provincia facto

anatocis Po . ut vocatur , sorti usuras adfecerunt. art.s. I. hac i. SL 3 . nomen, de LAd L. LXXV. de Cond.& demonst. Titia heredii instituti liberos hahemii Di Dei eommictu . ii rem estis i ii versam restitueret flui estis . liberi De eorum. tum ira petiisens, sine tilia juris cavillatione : D ro . an his verbis. ctim vii a te petierint . eondiris sa commisso ad cri a νide vir propondit. non videri.

Ex hoc libro i. etiam est hae et s. de cond. oe demonst. in

qua proponitur mater filii heredis instituti fidei com-m is sIe . ut hereditatem testii vetet filiis suas propriis . vel liberis eorum , cum ipsi petiissent sine ulla cavillatione ,

ut ait, sine mora , sine cunctatione . sine tergiversatione ulla , ut Quint. I. inst. cap. s. moveri ape, ait, taue suris ea illauiones , vastamenta scilicet ex stire deIona , O nimis ealudas . in malitiosa stiris interpretationes. Ait auten a Scaevola verba illa. ctim ipsi iis rei, non facete fideic missum conditionale e ex consequenter mortuis filii liberis , antequam peterent fulei comm. petitionem ejus costram smisisse videri ad heredes suos, quod consumat aperte L s decem S. de ver, o . Ad L. XXVII. Quando dies leo ced. Filium am ex partet re inflii ii heredem ei e Deicommiliam dedite in eodem de lamento isa clavit et quod ego Iticitim Titi re heredem institia . ita eum adire hereditarem Hla , si h parria poιe-- se liberiatis stierit. sva suum est. an a cohereditas ejus adita hereditate . legasi Ilio familias dati dies ecprii respondit. p μνε - Litim , a coherede filii pro hereditaria pariem hommissum peti posse.

ULtima ex hoe libro est lex di . Dando dies ter. ceae in

qua duae consultationes. Prior est de L. Titio filiosam herede instituto ex parte . & eidem praelegato relicto pu-re: herede autem instituto sub conditione, si a patre mancipatus suciit et Praeterato vero, ut dixi . relicto pure verbis

409쪽

In Lib.IV. Respons Cervidi j Scaevolae Si

fideleommissit an hereditate adita a coheredibus . nonis Adum adita a filiolam. Hoptet conditionem illam , sa parre emancipastis . vel si patria potessare liberasus fuerit. ouae nondum extiterate an, inquam , possit patet interim filii nomine a coheredibus praelegatum petere pro hereditaria portione eorum. Et ait, si pure datum sit praelegatum sive fideicommissi im , praelegati vice & nomine . id est . quia pure datum sit (ut solet Maevola loqui absque dubio in t rim peti posse. Unde apparet, ex hoe responso initio hujus legis vocem illam. puri, male esse collocatam . de suo Ioco sic esse restituendam . Liuiasam . ex parte in Itali heredem , eique pure Meteoraneum dedit. Deinde subjicit, eodem t flamento, institutioni adjectam conditionem . si a patre mancipatus fuerit . quae conditio frequenter apponi solet iis, quae filiissam. relinquuntur, ut . l. D. duos, ct avia n. de cones.di demo t. t maderi s. i. squis omiss.cac. tectam.L d. nde hereae instit. l.xit. de petii. heres. LI. s.fl heres , de minor.' aliis plerisque locis . Plinius X. Epis . cartius . inquit, Perosus generum suum , fus conditione filiam ejus neptem suam ivst i ii h redem . si esset manu patris emissa e desve tonitis in Vitellio e Fili m , inquit, a marre sub conditione heredem infitimum, si de pol late patris exiiset . manu effasi. Hanc conditionem adiiciebant ii, qui quod relinquebant filiosam nolebant adquiri patri. Ad g. Menstruos denarios denos manatassii lega te otia suum

est, eum absentitas heredibus ex senatusconDuo libertatem stim confectiali ex qua tempore eis cibaria deleantur e reseon dii. secundum ea, qua proponerentis. ex eo tempore his et haria deleant , qtio liberi esse coeperini.

Posterior consultatio hujus l. est de servis testamento

per fideicommissum manumissis, & cibariorum me nissimorum, sive mensurnorum , ut de Cicero locutus est, legato donatis, qui si, absentibus heredibus . qui sunt rogati eos servos manumittete . ex senatusconsulto ad libertatem pervenerint . ex Senatusconsulto. Rubriano scilicet, vel Dasumiano , quia absentibus heredibus. I latitantibus se, ne servos manumittere cogantur ex causi fideicommissi . ex senatusconsulto quidem Rubriano libertatem conse quuntute ex Dasumiann autem heredibus absentibus, nee iiii tantibus se, ut si absint susta ex caiisa , Letf. cum vero, g. Disentum. Lmiue infantes s 6.Ls i. non tantum. F. Sena itisconsalio, de metram. uberet. Ait . cibaria eis deheti eae testamento ex eo tempore , quo ad libertatem ex Senatu Dconsulto pervenerunt , non exspectata manumissione he. Dredum ab lentium, vel non exspectato eorum reditu.

JACOBI CUI AC IJ J. C.

Ad L.ult.de leg.II. Testamento filium . o fixorem fuam heredes instituiti postea epistolam eripssse estitur , qua di quid- ῶd in peetilio habuia silvis, ei donavit , ct adjecit, praci stia hec rara, Dique iuris, ct post mordem suam habere Hlle . suberor tum tectameneto Fgnificaverit, si es id obsignatum nreresisti, id vice codicillorum valeret: eriliola aurem non fit ob nia: an qua victo a continentari adfiitim pertineant erespra iij, s fini epistolae relicta conflaret deberi, qtiae in eam dare se velle Rhiavit.

VARIA sunt hujus legis te dino . Ae primum qui

dem eii de testatore . qui selio, & uxore hereditas institutis . postea filio praelegavit suum peculium. epistola ad eum seripta . nec tamen confirmata testa tetento . quod ante secerat e quandoquidem testamento id tantum caverat, se codicillorum vice valere velle . quod oblignatum a se filius recepisset . Et epistola illa non erat obsignatae ergo inquies, non erat vice codicillorum.

At nihilo minus ait Scaevola noster praelegatum in caepistola filio relictum deberi r quia potentius est . quod pater post testamentum factum gessit. quam quod testa

mento cavit, quasi Mur e s. viii fas, . Idque confirmat

etiam I.ε. s. dicti. de jure redie. Uhi ferme idem proponitur.& est eadem ratio in utroque . Potentior suprema . quam prima voluntas, vel eo maxime . quia quod in supremis voluit . id valde se voluisse significavit, ut hie protonitur. scribendo , si velle peculium praecipuum sive-. suique juris filium suum habere post mortem suam. JEnixa voluntas potior est nuda voluntate . Donatus illo loci, Adelph. ille tibi moriens nos eommendavit senex . In jure , inquit, ultima judicia tertiora . est potiora sum.

Ad s qui indivisam cum fratre suo rem habebat. Miai fuat hered , infitetiit, ct ira raditu Propter re, solversas quae mihi evm illa fragre meo. patrito vestro eommunes sunt: quas aestimationis raestiterit esse vitiiversas duo millium aureorum ira i vestra commitio vii pro portione vestra mille atiressa Lucretia Taraso patras vestro arcipiaris. Huie testamenioquin emia furevixit . di afvnde patrimonium reliquii . Vtiquum est. an heredes Laveretii Barati fecundam verbas prascripIa osserenres mille a rem , fideicommistim eonfe- quanturr respondi, Ietundum ea, qua proponerenItiri Asnsa cere volantatem. M universa duris millenis aureis restisve rentur, sed aestimationis, quae mortis tempore in ristis fuerat, oblasionem fieri debere. PAter linamento filias suas heledes scripsit . easque rogavit, ut hereditatis patetnae, id est, avitae respectu filiatum , ut, inquam , hereditatis paternae . quam cum fratre suo , patruo earum communem habebat pro indiviso, & cujus hereditatis c hoc adjeeit res universas conis nitisset esse aestimationis his mille aureorum . portionem a se filiabus obvenientem jure testamenti patruo suo re nituerent, accepto rius mitionis iusso pretio, puta aureis mille . Post factum testamentum . vivo adhue testatore, qui & ponitur testamento quinquennio supervixisse , auis Aiore iacto patrimonio communi inter testatotem , de statrem ejus rac autem esse patrimonium usque ad A I. aureorum ) ae deinde mortuo testatore e quaeritur, an oblatis mille . patruus portionis fideicommissum petete a fili bus fratris , & consequi possit, quae portio propter incrementum , quod accessi patrimonio . tunc est rom. a reorum Et ait, patruum id petere non posse . nisi tantum osterat , quantum tem se mortis testaturis valet filiorum portio, puta rooo. aureorum et quia quod de accipiendis mille aureis testamento eavit pater , id retulit ad distimationem ejus temporis, quo testamentum fecit. non quod . si cresceret aestimatio patrimonii. vellet etiam Io . tantum aureis filias esse contentas . & minore pretio portionem suam quas vendere . quam quanti fuit mortis patris sui tempore . voluit enim pater aequo pretio eas patruo mitionem suam vendere. ut ι.ει. ct s aequo pretio. de leti. non minore, idque . vel ex eo apparet satis . quod ita demum cavit testamento acceptis Itoo. filias patruo restituere portionem suam . si constitisset hereditatem universam non esse pluiis, quam Ioco. aureorum. Haec verba testatoris. quas res universas constiterit esse et oeaureor m. conditionem faciunt, ut . qui Romae Irr. sage in . de verbor obligat. Quae conditio sane deficit aucto patrimonio . salvo tamen jure fideicommissi. Unde & posthactum testamentum vice vero . minuto scilicet patrimonio . par est, ut etiam minuatur . quod conditionis im Splendae eausa patruum date placuit: ita ut semper neque plus . neque minus accipiant taliae a patruo . quam effetae portionis suae iustum pretium , quod fuerit mortis patris sui tempore . Est elegans responsum . Ad s. Seio. quem heredi substituetat, ita letavit e Seio. si mihi heres non erit, ct xxori eius Marcellae argenti litras i s. dari volo . s aera eum seivs heres extiterii, an Marcellatitali dimidia portio Aheat tir e respondi, secundum ea, qua proponerentur, deberi.

410쪽

mo Eslator heredi instituto substituit Sesum in primum . A fideicommissum . ut suum quiseue fidei commissum praecia

I eisum . si heres non esset, de si exspiraret substitutio illa vulgatis. puta aditione heredis instituti, quae ex inguit vulgatem substitutionem. Scio uxini eius confundi imper iideicommissum legavit argenti libras is . Primo heie- de instituto non adeunte hereditatem , atque ita sure substitutionis Seso herede existente . quaeritur . an uxori eius dimidia pals legati debeatur 3 Et ait debeti . Seius igitur. qui non venit in partem fideleommassi propter desectum conditionis, quia destincto heres exstitit . partem facii

suae uxori. id est, persona eius . quamvis partem non capiat fideicommissi . numeratur in patie facienda uxori . Quod saepe evenit in iure . de uxori quamvis conditio de secerit, tamen non repellitur a fideicoinmisId. id est, a fideicommissi parte . nimirum . quia adscripta ea conditio potius Sejo est. quam uxori ejus: quod verba demonstrant nc si heres hon esses Denique Seium tenet conditio . non uxorem . Ac praeterea portio Sesi, quae deficit, ideo non adcrescit uxori . quia per fideicommissum utique coniunctim proponitur fuisse quantitatem illam relictam , nempe his verbis, dari vola, quae sunt verba precaria. Volo non est vethum imperativum , sive dilectum , sed pree rium verbum. Ls6. sv. iit. prom hi a. s.se fidei dimissam, .s . nomen. ii . seq. N fideicommissi sus idem est. quod te.

gari per damnationem. Inter eos vero, quibus cons unctim eadem res , vel quantitas per damnationem legatur . non

versatur ius aderescendi . sed patri deficientis apud heredem remanet, L s . Me ih. o lib. si . reo uip. iis. deligat. I t ita est explicandum hoe respontum . quod est etiam elegans. CAd s. Lucius Titiu, ivi scito mosis rus , cum haleret tim-rm, , ex ea filiam emant viam . radicitiis haec verba inisseruit a Terginent aurem hi eodicilli ad tidiorem . di Diam: Trimum aurem rostri se inter Os Gadis, i me vivo egissis.ltactve rogo, vi qui quid, i reiiqviero, atii quod vos ipse

habetis . commune volt, st. Fuia iniectati patris honor mr se fravem accepi . stia litiae , an aliqua pars hereditaris L. Titii ex eatita fideicommiss a filia matri ueheres r i er tetra' respondi, fecundum ea, qua proponerentur, residiam sariem deberi: p modo vixis parata Ff in commune hora

sua conferreis

Q Uidam sectis redieillis ab intestato, id est, nullo facto

tectamento, de scriptis codieillis illis ad uxorem,& taliam emancipatam . hona quaedam propria haben- Diem c filiasain. non habebat bona propria utramque rogavit, ut bona, quae ipse relinquereti limui I hopa probria inter se communicarent, qtie Iovi sui commvn . Hujus fideicommissi vis haec est , ut etiam bonorum paternorum, qtiae ad filiam pervenerunt ab intestato, stare honorum pose sessionis unde si heri, partem dimidiam miti filia conterre debeat. si modo etiam mater parata sit bona propria conferre in commune . Fuit enim mutuum fido i commilium , A qui hctes fideicommisso non paret . nee su ne desiderat , ut ei ctiam pareat coheres idem Scaevola retulit ei. Digest. in I.Lucho et g. ad senatu et Trebeil.

Ad g. Quatuor filios aequis partibus instituit, cr fundum per praeceptionem fingiuis legavit . Filii, cum titiiversa bona

patrat obligata essent, mrva alte a pecunia , hereditaria o creduoris verint . ct posteriori Ohligaverant . Ovi rem ei Mdelitum non solverestiae , pravi universa lege pignoris via ex hereditas vendidit . Quaeritur, an eum iste 'sitis ex cav-fa emptionis ea possideat, fratribus, in ecteredibus fideicommiss petitio esset: an vero ea perempta ectet, eum communi re niversa se emi treditori obsigaverima respones, acti nem quisem fideicommiis in personam eompetentem omnibus invicem manere . non autem fideicommittim res iitiendum

est, nisi prius debitum ab eis emptori, eidemque ecteredi pert

P Ater g quos habebat filiot heredes instituit aequis portionibus , de singulis singulos fundos praelegavit perperet vicissim: & consequenter coheredibus, vel per printorem actione fideicommissi e per praetorem fideicommiosarium , vel per arbitrum familiae erciscundae. I. q. c. famercis. At c quae est species hujus s. o si, cum essent patris

omnia hona cuidam ereditori pignerata, eo se creditore filii liberaverint versuta iam . id est . sumpta communister ab alio mutua pecunia sub pignore eorundem bon rum omnium . quae is posterior creditor . eum pecunia sibi non solveretur, jure suo vendiderit omnia uni ex filiis . Quaeritur, an ab eo, qui emit omnia hona a posteriore et ditote, caeteri fratres, & coheredes petere fideicommissum sint i Scaevola respondit et actionem, sive persecuti emfideicommisi personalem omnibus stat tibus . de coheredi-hur invicem manere, sed non ante id eum,qui emit omnia bona patetna a posteriori creditote . coheredibus restitue re cogendum . quam pro sua parte coheredes ei solverint debitam pecuniam . de quo minus cogatur restituere, cael tis fideicommilium non soluentibus pro sua parte dehietam pecuniam, tueri scilicet se posse adversus eviteros exisceptione doli mali. Haee est sententia hujus s. Loquitur in eo de actione fidei commissi extraordinaria . quae competit in pellanam a sed ubi haec competit, sive manet, manet otiam familiae eret undae mixta actio in rem . & in personam, d. i. . Ergo de in hae specie, inquies , in actionem familiae erciscundae venit . quod unus ex herebibus pro emptore possitiet . quod tamen negat lex 16. heredes, s.clvia pro emptore, samil. recisi. At ne quem haee objectio turdet. serva in hae speeie bona universa , quae unus ex fratrihus

emit a posteriore creditore, me dicere venire in iudicium familiae etseiscundae, soluto tantum debito, atque ita pretio reddito emptori honorum . nempe . quia lixe est ratio a jam non pro emptore ea bona possidet reddito pretio , sed pio herede. Ad F.Filiae fidei eommisit in haec verba: Teio d te ilia mea,tit dotalem taurionem po i mortem meam minen in ita renoris, ut fragres thi dotem repularentur Me ea'. vi si sae si heris undi plariis N in metrimonio morieris, dos ad eos perveniat . vo i moriem patris decessI maritus , antequam re nsvaretur eausio dotalis: Et postea alii nuria decessi. nullasserorum ream , -- adHe Titio uno ex fratrium. Quae eum es, an Titius petitionem halerei rerum, otiae in do em

fuerant i respondi . posse fide ommistim ab heressitas sororis peti, ii per eam petii, Da minus dolem pater stipa-

TFstator si iam heredem institutam rogavit, ut ea uti nem dotalem, qua ipsa dotem heredi suo reddi. si in

matrimonio moreretur . simulata erat . ut eam cautionem mutaret, de renovaret, elicito,& adhibito videlicet conse

se mariti e alioquin non posset eam novare . L r. ian. filmatrim. Et ita scilicet eam novaret praescripsit modum novationis) ut eam dotem. n ipsa moreretur in matrimo nio sine liberis, fratres ipsius etiam qui heredes ei non exstitissent, sibi reddi sipularentur. Si per eam mulierem stetit, quo minus fratres ita stipulatentur a priore vel poli riore marito ejus . nihil referte si saer eam . inquam, stetit. non per maritos fratribus in heredem ejus mulieris sane competit petitio fideicommisti r quod Ae mulier fideleommissum non impleverit. Si per eam non stetit . sed per m ritum . qui novari obligationem noluit , hoe casu alisque dubio cessat petitio fidei commini. Aque s renovata obi gatione dotali fratres stirulati sunt in supra dictum easum .sierempta quoque ei actio fideicommissi, quasi impleto si- deleommisso e sed fratribus competit adversus maritum sororis actio ex stipulatu . Res est aperta . Ad s.Filium' filiam heredes instituit, o libertis servia de dii. eortimque fidei redimi se in hae verba e vobis pessi titqviidquid vobis legavi. rementi siit visentes . Me pia vos milii meis resilitiaris . Destincta temni sia Mae a. ii-heriti, decessi, herede in irato patronae filio ex parte debita. ex altera exrraneo . stiaesitim est, an adita Fereditate pa

trona

is i

SEARCH

MENU NAVIGATION