장음표시 사용
31쪽
Piwndo si symbolum gratiosae pra sentia Dei erat, qui in ro-
'illis Messia op lo suo placabatur. Sic Christus tanqVana Mix pro peccatis nostris i. oh. Π, a nos cum Patre si ioc Elest re--nciliavit γλArcae, in qua tabula legis, obtectio Sicin VoqVeςhristus recolla nostra obtegens, ne in Dei conspectum eni-RIV, maledictionem legis sustulit, ne nos seriat, Rom.II S. Gaci sanguinis sacrificiatis aspersio, qui quando populus ῆspergendus erat di expiandus, versus propitiatorium spargi de-huli Lepit. TVLi . u. annon expiatio peccatorum nostrorum fit -spersione sanguinis Christi qua ab iis mundamur obluimur ZR MIMix se qq. imo Christus suo ipsius sanguine nostri gratia it spersus iII IT 3 Plura comparationis undamenta vilagere cupit evolvat Origenem Libr.3. in Epis ad Rom. J.fol. Libr. 26 sep εr Exod. et Theophylactum mi . s. Herber-hpis acum adipag. - . re in Mora Gedan. fol. σύ. Gerhardum Sc ellerum Comment i h f. Dn Doct. Calovium l. Gustr. confer omnino is manni A alin. 70p pq F7 f qt
g. 6. Verbi quae sequuntur ic Grotius quidem in S. suo exemplari abesse annotavit, cum Uero alia exemplati de plurimae versiones eadem exhibeant, de eorum authen-xi dubitare minime fas eiit. Ethiops hic particulam copulati-VR inserit. Nam ut praepositionem λα cum voce τῆς Θεὸς Spnstructam, traxerat ad praecedens relativum n, ita nunc causam
strumentalem collatae misericordiat m, conjungere vult cum Rus meritoria Christoeli. m. noniam per eum contulit nobis Dei
Misericocria uam, erfidem in sanxi in ejus.Vide supras.XIV. De particula λά notari meretur, eam exprimere h.Libraeorum pro aequipollentibus haberi debere locutionibus apud Pau-m ως . a. in im Jῆ : ως Col. III, 9 vi H . . P. I. ubi deterininatio cauis instrumentalis apparet excIim dyn opera u ργων oves Hinc Ebraeorum a tali modo 'ς urrit Habae. II, . Iustus ride sua vivet, quod Apostolus
32쪽
M SECTIO I. EXEGETIC A. stolus per εκ pronunciavit Rom. II. Gal. III, II. Ebr.XUS. V. mparticulam n Graeci modo per διά cum Genitivo seu per, Deut. XXXII, at PQ in Joh. I, , Act. XVII, 7. Philip IV, 3 modo per in vel ἐς Deut. VI,3. Drc.XIMO Luc. Ma7. modo simpliciter per ablativum instrumenti expresserunt. Quae instrumentinouo uti alias in scripturis frequentissima vid. Buxtorssium T l. Gram. p. XIV.flag. Io. Cap. XX. pu Io ita praesenti nostro textu vel maxime congrua est, ut instrumentalis causa ex parte
nostri sit fides, ejusque adaequatum obiectum Christus tanquam ἱ- ει - μή δὴ C Hinc iustificari quidem δια οππως notidicimur, cum illa locutio instrumentum, locvero meritum inserativid. ellerum Gram. Graec. pq.aU. Papistae quidem cum concedere cugantur fidem justificare, in eo tamen a veritate deflectunt, quod fidem dispositi vetantum cum aliis virtutibus iustificare fingant Sc quidem in iustificatione tantum prima permetitum de congruo, quod Thom de Argent. l . Comp. Theol.
c.,p. io ita definita, per qVoli pom ursi retum ut psit recipe egratiam, stando facit quod in se es bellarminus libr.Ld Justifcap. a. septem actus recenset, quibus homo ad iustificationem disponatur, quorum primus fidei Actus dicitur, quem sequuntur timor, spes, dilectio, poenitentia, propositum suscipiendi Sacramentum,& propositum novae Vitae. Verum t. aliud iustificare, aliud ad Justitiam disponere, non hoc sed prius in Scripturis asseritur de fide,&riaec sententia αδ Pelagianismum insert a Patri bus iam reiectum 3. renoVationem cum justificatione pessinie con suridit si dignitatem fidei subiective tribuit, perquam mereamur justitiam, Scqvid. de congruo.Vide pluribus hac resutantem B. Gethardum TowIII. Loc.pagφII. et erum Antropo decadspag Do Brochmanniam sis Tom. ILIM .m.Scherzerum Anti Bellarm. ιθ. a Q.V AVellerum ent i .lls.aG. IidemPapistae fidem inustificandi specialem, qua meritum Christi mihi in individuo ap plios re debea,necessariam & e praesenti textu firmiter probari posse
negant vid.Cornet a Lap. Comment in h.l.Hine Jesuit. Haggerii in Collat A.C. clim Concit Trident contra hunc locum excipis,
hisqui fidem de Dacia pastonis Christi,seu fidem acqristionis, o applicationis, quod scilicet me hic nunc sanguis ille emunda
33쪽
modo impli-lmentin Thes. nostro parte quam
tionem l V tantuli Sacra. lificare/tutis as a Patri
lae fidemi duo ap γari posse aggerus excipis,
ionis, no emunda Verit SC IOI EXEO TICA.
qnt. Verum de ea fidei virtute hic agi, perqVam Deus retrum o - Πρ peccatorum credentibus applicat, consequentia et aevin. unlavid Hulsemaniatims . a V rminia
mani fidem pro conditione pacti impletiva habent, cum me- um Christi ita sese habeat. Sed uti meritum Christi respectu no-R ' merae est benevolentiae, ita fides illud apprehendens con- tantum applicativa dici meretur, quod accurate deduxit
Hulsem annus Breviar. V. Vm Th.XIII. confer notas B. Schetaeri R . . Fides igitur non legaliter considerari debet,prout est vir a praecepti primi, nec in abstracto, prout tantum organum aD-prehensivum est, seu ipsa apprehensio in se spectata quae appre. Hensio non tam objectum imputabile , quam conditio saltem ψbsecti imputabilis est Sed in concreto ut intelligatur iustitia Dristi cum organo, seu qVatenus fide apprehensa est , uti rem una iudicio exprimit B.CarpZov. Isagoa in A. .a v. Quam tentiam Scriptura ipsa confirmat, quae fidei iustificanti tribuit, 'Vod Christum recipiat h.Laa. remissionem peccatorum creden- in nomen Christi recipiat Act X, M. VI, 3. Hinc justificari per uena in Christum ceu propitiatorium, veram vi rimam dicimur.
g. r. Quo vero verba Q referri debeant inter Explicatores dissensio oritur. Non pauci eadem ad imme-Mi te praecedentia verba λα της nis e referunt,ut objectum fidei ydnuatur quod scilicet eadem ad sacrificium Christi seratur, pro-Pxieque in ejus sanguine per quem sola sit remissi peccatorum,
zminetur&sundetur. Sic reddit Grotius in h. I. Syrus: pra se em sangυmis juri Consentiunt Cornet a Lap. in Com ad h. ex nostratibus non pauci conser Scheraerum Colh . a iti- qc. is . LXXXIV. pag.1 F. seqq. Rectius vero Chrysostomus. theodoretus, Ambrosius insanguine ad remotius nempe λα- Πριον referunt trajectione seu αγχυ verborum Script sacrae D0 infroqventi,vici B. Glassium Gram.'2γ. II. Libr. IV.f.rg. sis. ut indicetur, propitiatorium istud in sanguine Christi no-ψii propositum esse. Sic Arabs. Avem Det praeconsiluit propitia- ρη/um per fidem, interneniente is fanguine. Et Toletus citante R. in Synops ad h. l. inquitis uvis es veluti medicamentum,
34쪽
SpCTIO L EXEGETICA.cujκ virtute sanamur e Deo reconciliamur Iris es meaeium per quo viram medicamenti huju in hominibus operatur.Hinc ipse Cornelius aLap.in h.l.fateri cogitur si Graeca olumflectes,sphrasin lo- soli fenfusChrysostomi probabilio erit , idemulierum /m in h. l. Ian. D. Calovium Bibl. IZsγ. pag. Nam licet illud falsum sit quod Socinus deServatore Pari. IV CX objicit Fidei in aliquam rem non sexti vel δὴ addi cum istud loca quam plurima Eph. I, a. ου T. GaLIII, aes clarissime resutent nullibi tamen in Script. Sacra phrasis Haec :fides in sanguinem Christi Jo- leto iam observante,reperietur. Neque etiam sic locus erit isti obiectioni, quam ex hoc loco Piscator Herbonensis o L disp. XVI. Loc.XV format, qui arripiens sententiam Georgii argi Bran-denburgiaci, quem tamen ad palinodiam D. Brentius adegit obedientiam Christi activam, ad nostram iustificationem requiri negavit, quem etiam alii nempe Zacharias Ut sinus , Matthias Martinius, Bucanus, Goclenius, en delinus exercit.GP. II .pag. - . io . s nasis Maj. Cap. V. pag.m3. Mali sunt secuti cum in praesenti loco fides dirigi dicatur in sanguinem Christi , quo passio tantum eius innuatur. Si enim ad propitiatorium referantur verba, clarissime patebit, Apostolum tum ad typum sacrifi-ficiorum in V.T. respicere, ut sicuti sanguis animalium in sacri, ficiis ad Leviticam mundationem effundebatur, sic sanguis Christi per illum praefiguratus mundet conscientiam no stram ab operibus mortuis Ebr.IVU. l . tum ad typum propitiatorii sanguine sacrificiorum aspergendi, quod Christus non alieno sed proprio sanguine sit aspergendus Per vocem enim sanguinis tota ejus satisfactioin totius obedientiae tum activa tum passiva in morte passione patri praestitae complementum innuitur, in quo summi redemptionis mysterii tam consistit ad oculuna nobis propo
nitur. In ipsa certe passione Christi non minus reperire licet activam eius obedientiam, cum niaspiam clarius elucescat, ipsum obedientem factum fuisse Deo, quam in sua passiones morte. Ipsis tamen Caluini in is socii jam contra dixerunt Polanus in Dan. IV, SI Job. Scharpius de ustis .pag.6 s. id ex nostris B. Men Zar. Tom. I. Gi . Asset mann Gntag. s. XI, sqq. Gerhard Tom. HI LL, Eag. 7 o Tromai dist de pili risi annexa scrutinio Resia enir
35쪽
Rcog pag. ΠΥ. Nellerum Com. in h. l. Balduinum in Comment.
g. 8. Nec minimum quoque sententiarum divortium ostendimus in explicatione verborum illorum Asi coiκαιος νης miου,ad sensionem usitia suae , quae verba cum repetantur,Syrus Metaphralles plane omisit, quanqVam 'inus recte ob constantem omnium codicum lectionem. Esse ve-x reserenda ad praecedens verbum προεθεὶ clarissime quilibet 'Vt Justitiam enim, cujus hic fit mentio, cum diversimode ex-phcent , diversa quoque ιλέξεως constituenda erit ratio. Aut 'him justitiam in Deo intelligunt, aut iustitiam Christi nobis par-x' 'lli iterum in varias scinduntur partes in idam de A L qte Dei in promi is servat dis intelligunt v g. Ambrosius o juxta quam,sicut iustitiam Christi mo ipsum Christum in leges Propiretis promisit, ita eo exhibito demonstravit se esse iustum,i. e. 'x-cem &constantem in promissis servandis Origenes de D- Dei nisi tibis explicat, quae in passione Christi maxime ma-' i stata suit,quatenus peccata totius mundi in christum conjectat ipso punita simi, teste Vii.Lm,s. 6. Sic enim ostenderat Deust istitiam suam,peccata scilicet nostra in Christo puniendo, cie
psa demonstrando, quod non nisi interventu perseeta satisfacti- 'dis peccata remittat, quod contentus satisiactione Christi non
ptopriam ab hominibus solutionem exigat. Hinc B. Rungius . J ' s. a Rom.pag. t. scribit, ita Dei justitia in ipso actu gra- p te fit, quod nimirum non recipiat peccatorem in gratiam, ' plenissima satisfactione pro peccato praestita. MVam senten- δ' etiam B. Gerhardus textui congruam esse dicit ob vocem IV ξεως, ut sic justitia Dei in passione Christi manifestata intel- gytur, cui adstipulaturin. D. Calovius Bibl. I s. pag. 8.Theo-:'vetus per bonitatem divinam explicat, quae vel maxime in Chri- ' ostensa fuit. Unde Joh. Camero in myrothec. super pers. r. --pitis huiuspig. 1 I. affirmat: jusitiam nunqPam significationepu- ae jusitiae gaude= sed semper bonitatis re misericordiae ino/ps tamen Socinianis tela tradit, qui idem negant,ut satisfacti. 'ης quoque expungere possint. Eandem sententiam amplecti-
Grotius ex eo probat, quod LXX p vel ' ξ tum
36쪽
SECTIO I. EXEGETICA,κ οσυνην tum ἐλει ιο in vel ελε γ reddiderint in Deut. VI, UPT I ris. ωquod in Script. quoque bonitatem divinam Abe vo Ce denotent, . m. XIL 7. Ut vero hoc ipsum non negamus1 ita inprimis in praesenti loco istum obtinere significatum probatione opus esse censemus. Rectius illi faciunt , qui e uiam Chris p sonet morte nobis obtentam hic intelligunt. Sic Rihiops ut manifes iret jusitiam jurisc.Christi hin eos θ' ab initio Ieccaverant. Fodin Luthero visum in versione Germanica:
clam orthodoxe,quidam heterodoxe explicant. Cornelitis a Lap. per participationem seu infusionem divinae Iustitiae exponit P posuit , inqViens,Deus Chrisum propitiatorem eum infinem, tiscili cet initias usitiae quaDeus in se usin es , ostenderet, commouet cando eandem justitiam nobis peccatoribus , inopenderet se se illum qυ jus cat peccatore per Chrisum suamque esse hanc usitiam non hominum Verum Augustinus, Chrysostomus, Anselmus pr0
stitia Christi nobis partas per fidem peccatoribus imputata, zmagis orthodox e pugnant. Estram justitia Dei Evangelica, qu*in Evangelio nobis patefit, seclusa Lege Rom. I, 7.4s imputati- one fidei consistit m. IV . quam alibi δκαιωσιν ser appel lat Apostolus, condemnationi opponit Rom. V. S. via uis Iustitia fidei coincidit Rom.II b. X,6. Sunt ergo Synonyma justi ficari fide,& iustificari justitia Dei, vel justitia Christi, vel justiti 'aliena, Vel imputata, Vel eVangelica, quam passivam Dei justitiam Lutherus appellat. CUJUS reliqVorum modo laudatorum Pa trum vestigia nos lecturi eandem imputativam Christi Justitiam cum B. ellero Com. in h. l. intelligimus, nostramque sententiam confirmamus I. ex vers. praeced. aa ubi haec justitia vocatur 'sitia Dei per fidemJesu Christ,extendens se in omnes super omnes qui credunt in eum. a. hex vers. seqv. 16. ubi iterum declarat quam nam intelligat justitiam, eam scilicet, qua Deus justificati
tum qui est ex fide in Christum buc vero sola Christi justitia est merito ejus acquisit. 3. idem λάθ- huius iustitiae ratio cu
rissime evincit. Ostendit enim Deus in iustificatione hanc nobilim putatam iustitiam,&quidem αλ qvo per quem sit impo tranda, scilicet a Deo per Christum , se enim esse iustificantem Ram
37쪽
SECTIO I. EXEGETICA. laevo amus stitiam
si in quo consistat. scilicet in reconciliatione cum Deo per Chria ni se nempe hac sola via eos pro iustis halae re, si praeteritia ii ita per filium remittat a. ipsa demonstratio punitiva iustitiae passione Christi sumenda, demum in P. I . , betur nisi supe Vacaneam eorundem verborum Vrm assu A vivi συνχα repetitionem statuere Velimus. s. ea iustitiai. l. inteli, gytur,quae in .d . demonstrari primitus poterat, qua sola meritori Christi iustitia est, cum essentiatem xvindicativam iam olim saepimpstendisi et vid. B. Hiil se manniam s. pyb psi T.
g. 19. Reliqua versiculi 26. verba ut interpretibus semper Crucem fixerunt, ita consensum eorum hac in parte nobis promittere non licet. Ea vero ita sese habent δα et , dis to et προγεοονότα ἁμαρτημαlo. Vae Syrus, Voce παροεσεω negle- ita transtulit:propter peccata nostra Paeantea satrapimVi. Uthiops autem praeterea abstractum in concretum momen in verbum mutans hoc modo enunciat ut manifestaret is fiat bus in eos qui ab initio peccarunt. Ad nontes magj congrudVulgatus Arabs propter r/missimnem praecedentium, velo iam commissorum peccatorum. Sed quia παρέσεως vocabulum Metaphoricam involvit h.l significationcm , variis cxpressum suit sensibus. Augustinus deSpirit. H. cf.neci 5 Ambrosius pro ζέ- εω voce, αποθεω substituunt, sive propositum, quod ex eorum mente benignam Dei voluntatem Sc υλκια notat , qua Deus peccatoribus subvenire eosque prateritis suis delictis liberare suduerit Chrysostomus&Svida exponunt per νέκρωσa seu mor ibisationem. Theodoretus per tabe corrus tionem, Urium remissionem debilitatem explicat,quasi dicat Apostolus propter tabem praec Mntium ri,ctorum, ut scilicet antiqVain tabida quasi peccata ab-Dleret mundumque angvi dum paralyticum sanaret. Quos ne Christu omnino in mundum Venit. Hinc Budaeus Comment. V c. πυ paga hic allegat Gregor. a Zian qui ita vocabu tum et ρἐσσωe usurpat: ς Oc-ρεικὸς Τας χειροc ercitis,int,velut coli sis an edidisque mantam , s emetiam ha- ' inte=moγtuam. Hinc Plutarchus dicit : παρειμεν λ
38쪽
gressi peccata remi uollit, ante
- remitti, ceu d. V aera 'mmittantur, ta T
tert Dionysius Alexandrinus in '
39쪽
Novati an d Cyprianus Epist. r. a. R. Plurimi vero interpretum ad tempora V. T. hoc reserunt m perectata antem istias entum commim, Se quidem a mundi origine ad Christum, avibus totus mundus implicitus erat, intelligunt i Sic es Ix Christus dicitur .T. Mediator, cujus mors iacia sit in redemtionem carum praevaricationum, quae fuerant sub priori Testamento. Hac enim vis mortis Christi non ad N tantum Testamentum, de quo J νυν v. ari loquitur,sed ad pra terita quoque . T. tempora sese extendit, cum ejus passio antrorsum retrorsum valuerit Agnus enim occisus dicitur ab initio mundi Apoc .XIIJ,δ. cujus meriti valor in V. quoque T. viguit. Peccata igitur prius in V. I. admissa in ordine ad Christi meritu futurum indigitantur,
quae quidem plene patribus suere remisia, a Deo tamen ,actu filio nondum puniendo, tolerata: Hoc eleganti verbo isto τρο dictio in haud parum declarari poterit quo Paulus . XIII, J. utitur, de cujus emphasi evolvatur Craulari Phethorus'. io Cave vero cum Grotio Cocceio huc referas locum XVII. . in quo vox disiimulationis occurrit tempora ignorantia disiumu-ian υm Deiunune denunciat omnibus ubique resipiscere; cum de iustificatione ibi minime sermo sit, nec huius dissimulationis cum prie senti nostra εστ eadem fingenda ratio. In
peccatorum enim remissione non sola misericordia sed&iustiotia Dei apparet, dum peccata non temere ex incuria&inscitiare
mittit vel impunita relinquit, sed intuitu satisiactionis Christi plenariae per fidem apprehensae. Papistarum nonnulli limbum
suum patrum ex hisce verbis extruere satagunt, inqJo patres ante Christi adventum detinentur , sine poena sensibili,veluti Lyra cum Dionysio Carthusiano ineptiebat. Non enim με ra seu solutio praeteritorum hominum, sed peccatorum innuitur, quae in
Vel quoque Test remissa suisse iam monuimus Quem carcerem di lutum videas a B Gerhardo Tom. III. LI. pq. . Broch- mando Tom II S pae o Meila ero Phil . Sobr. V. III pag.
F7 Causa vero cur praeteritorum horum peccatorum praeprimis meminerit, non paucae allegari poterunt: 3. ut indicaret, Chri
fluuii non solum satisfecisse pro peccatis,post suam in cruce oblationem perpetratis,sed etiam illis qua jam primorum parentum lapsu