장음표시 사용
111쪽
eleuari, ita ut semicirculus horae sextae,ab stero se micirculo horigontis disiungatur, id quod Vbi qxie G.bii isa locorum euenire necessarium est, ubi polus supra
sinitorem attollitur, & tantum aequatoris supe g fici oes etiam a vertice deflectit, & quadrans alter horae matutinae una cum polo eleuatur, alter cum antaretico infra horigontem deprimitur , ac treS semicirculi in oriente sese intersecant, nimirum circulus arquinoctialis, hori Zon, & semicirculus horae s. matutinae. Quicunque haec assequi potest facillime etiam intelliget cur aestatis tempore, quando sol ab arquatore in Septentrionem digi editur,citius ipse attingat hori Zontem, quam semicirculi horae G. quadrantem, & e cormerso hyemis tempore cum in austrum deflectit xur prius quarta circuli horae s. quam Orientalem hori Zontis pamtem occupet. Vnde dierum artificialium quantitates hic diminui illic incrementa sumere vide
Noueris etiam sub aequatore lineas ho rari as Sub qua Omnes esse parallelas , cum axis mundi terrae siu- perficiei sit parallelus, sed extra situm aequatoris, pararemia ubi axis in Septentrionem eleuatur, lineae hora imp qxiae sensim disjunguntur , & ubi stylus sub aequato ' '
re, hoc est in linea horae s. infigitur terrae, con-Currunt Versus Austrum , praeterea scire licet sub tribus hisce circulis, nimirum hori Zonte, aequinoctiali , & eo qui per verticem transit planas quasdam fingi superficies ab ipsis circulis exquisite
112쪽
comprehensas, & circumdatas, quae non secus a11. horariis circulis in i 2. partes diuiduntur, quam circumferentiae, quibus circumscribuntur. Nam
plana superficies ab aequinoctiali comprehensa
una cum extrema circumferentia similes, & aequales sortitur distributiones ; eodem modo , clam circumferentia hori Zontis in segmenta inter se
valde inaequalia secetur, etiam plana superficies, quam includit , inaequales diuisiones suscipit; Item etiam de plana su perficie , quae ad angulos
rechos in hori Zonte erecta, Septentrioni vel austro recta opponitur, intelligendii, cum easdem sectiones habeat,quas circulus verticalis,qui inexortu, S Occasse aequatoris ad rectos horiZontemsecat; hinc manifestu est instrumentu aliquod gnomonicum exquisite ad eleuatione aequinoctialis, si1ue directi, Due reflexi, erectum : hoc est, cuius plana super 6cies tantum ab austrina parte , vel borea attollitur, quantum aequinoctialis supra borirontem,pro 61 ngu lis ho rarum distino ionibus , designationes aequalibus distantes interuallis habere : huiuscemodi enim circulus in instrumento, si modo ad exquisitam altitudinem fuerit eleuatus , dc meri dianae lineae concinne accommodatus in plana aequinoctialis superficie decumbit. Imaginari quo que te hic oportet, polum esse in Vertice, & a quin oditatem circulum esse eundem cum horizonte, ita, ut quemadmodum aequator ab horariis circu-
ljS diuiditur in a. . partes aequaleS, IIc Circulus ho- irontis
113쪽
rigontis in easdem distribuatur, & in hoc siitu 1 .
horariorum circulorum quadrantes supra terram eminent, ex signo quidem verticis Omne S, Ut centro procedentes,&in et . sectiones horarias aequatoris desinentes. Nam axis mundi perpendicularia ter ex centro horigontis , & aequinoctialis egrediens, in signum verticis siue poli excurrit , unde
necesse est, ibi distinctiones horarum in siti perficie
terrae, cum lineae horariae ducantur secundum diuisiones aequatoris, idem cum horiZonte planum O cupantis,inter se Omnino aequaleS este , at gnomonicum horizontis obliqui, cuius axis non est ad rectos angulos, neque parallelus est ad eius supe siciem, inaequales quoque una cum ipso horizontis circulo distributiones horarum suscipit. Necessarium enim est, ut horarum declinationes ad Aquilonem, & Austrum strictiora habeant interualla,quam ad Orientem, vel Occidentem, idque in omni obliquo horiZonte: ubi vero dicti circuli ad rectos angulos se intersecant, ibi hora
c. in ipsius terrae superficie maximum occupat sp tium,& horarum discrimina continuis decrementis usque ad meridianum minora fiunt ; insupergnomonicum perpendiculare quod exquisite o tum , & occasum aequat aris spectat, eadem sortio tur temporum discrimina, qua: circulus Verticalis, nimirum, ut superius, & inferius longe sint angustiora, quam ex aduersa Orientis , re occidentis parte, & quanto hic circulu. remotius ab aequato-
114쪽
re in Septentrionem deflectri tanto sunthoraru in interstitia, quae meridiei propinquiora sunt, arctiora ; cum in conuerso discrime horarum matutinarum, de Vespertinarum , maxima sumant incrementa ; adeo ut sub eleuatione poli 7o. grad. designationes horarum quintae, dc s. duplo fere aut triplo maius interuallum comprehendant, quam eaedem in aequatore intercipiant ; Id quod non aliunde contingit, quam quod circulus verticalis ab aequatoris plana superficie longius declinat , Vt necesse sit quadrantes horarios ex parte meridi ej in verticali circulo minora segmenta, quam in aequatore concludere , sed in mutuis intersectionibus aequatoris , & verticalis circuli incommuni intersectione horae G. & horiZontis contingentibus , horarum intercapedines non magno
discrimine disserunt, nisi statim post lineam horae 7. ubi utriusque superficies longius disiunguntur,ac horarum distantiae in verticali circulo signatae paulatim contrahuntur, S minores iis fiunt , quae e regione in aequatore signatur. Ecce haec sunt quae
praemittenda existimavimus,quibus probe intellectis , dissicile non erit infinitas Varietates, quae tum in sciotericis tum, in reflexis gnomonicas instru mentis excogitari possunt,ex veris principiis,& demonstrationibus exstruere.
115쪽
ueri s , T in omnibus legitime riteque per-- - ficiendis externis operibus , certa quaedam Organa, quae instrumenta
l) ὁ , cilius operandum auxiliaria assiimuntur, sic &nos ad faciliorem horologiorum reflexorum expediendam descriptionem , memores illius Heronis , nullum externum opus, sine machinis factibile asserentis , rem non ingratam praestituros studioso lectori, si in operando, eius difficultatem, quorundam instrumentorum traditione levaremus, existimavimus. Rem itaque sic institues. Describatur in cupro, aere, ligno , aut
116쪽
in praesenti ligura C ABD, hoc quadratum in duo parallelogramma , diuidatur per lineam Q S. his ita rite praeparatis, limbus solidus alicuius ex aere semicirculi in I 8O gra. exacte diuistis, ad re istos, ex puncto O, super lineam meridianam O R, erigatur, uti in figura limbus semii circuli solidi
O S R, qui in puncto O quadrati ABCD, sicut in puncto R, ita firmari debet, solidarique , ut loco
nequaquam dimoueatur, his ite raciis ex homogenea materia semicirculus solidus in i So. grad. diuisu, QSscindatur, quem in I a. partes seu horas ex a-
117쪽
LIBRI II. IOPctissime,una cum sivis quadrantibus horarum diuisium , ex centro M. per intersectionis puncta , horariis ductis lineis, accurate interstingues. In prς- senti figura semicirculum referunt O A S , hic porro semicirculus solidus, supra lineam S Q quadrati ABCD, vertebris G H ita coaptari debet plano in . eique ita colligari, ut veluti ianua in cardinibus vertibilis, in semicirculi limbo O S R,
pro Vtentis arbitrio , nunc leuari , nunc deprimi possit, in S autem coliclea fiat ad semicirculum
Q A S, supra semicirculum O S R. firmandum, his
etiam rite preteparatis, radiosus Zodiacus seu lao- Descriptio rarius mobilis eo Quo se uitur modo describaturi Ad magnitudinem iemidiametri femicirculi OS ho, a j m
R aut etiam semicirculi Q A S , seorsim semicirculum A B C , in duos diuisium quadrantes per lineam C O , describes. Postea interceptos circino 23. gr. cum 'O. min. ex limbo quadrantis O S R, vel semicirculo Q A S, traduc in siemicirculum separatim descriptum ex punctOC Vtrinque versus
A & B, atque haec duo puncta s quae nihil aliud
shlnt quam extrema puncta maximae declinationis solis. Coniunges 1 N recta linea, his factis ex V veluti centro,circulus describatur per puncta MN, diutius in L . aequas partes si quidem media signa desideres , vero quadrantes signorum, in 8. ii denique integra tantum in i 2. solummodo aequales partes. in Huius duo quaelibet puncta aequaliter ab M.& N,remota, si rectis coniunxeris,
119쪽
LIBRI II. Iostermediae denique, intermedia tropicΟS Inter, at que aequatorem interiecta signa referent : hunc porro ita praeparatum Zodiacum , sic semicirculo C A S applicabis lineam V &o quae in Zodiaco media est, ad crassitiem semicirculi mobilis excavabis, decurtando partem aliquam iuxta centrum in puncto O , eumque semicirculo immo bili ita coarctabis, ut ad angulos rectos secundum semicirculum hinc inde moueri possit, Vna medietate partem inferiorem , altera superiorem respiciente ; habeat autem hic Zodiacus in puncto M , vel N, cochleolam , ut supra lineam quam horaria positus normaliter firmari possit, vel si imauis, idem Zodiacus potensis cruribus in ipso centro semicirculi firmari potest. Verum priorem modum certiorem existimamus. Denique supra lineam Meridianam OMR, semicirculi OS Racus magnetica cistulae inclusa, ea ratione ponatur , Ut maximam habeas rationem magneticae apolo declinationis, & habebis instrumentum reflexorium praeparatum. Cuius quadratum ABCD , horizonti parallelum, ac iuxta . mundi plagas directum, horizontale referet planum , aliis vero planis si parallelum ponatur, id planum, cui speculum aequid istat, referet. Semicirculi solidi limbus OSR semper meridianum immobilem pdr polos mundi verticisque punctum transeuntem , repraesentabit. Semicirculus vero solidus
Q S, supra Meridianum, limbum dico semicir-
scia ci culorum in hoc instrumento.
120쪽
culi O S R motum , firmatumque, aequinoctialis
recte vi , leti inuerisi depressonem, aut Meuationem ostendet : Zodiacus denique radiosus supra aequinoctialem circulum motus, horarium mobile ni una cum proiectura radiorum solarium per singulas horas, sole in initiis signorum constituto, releret. Centrum Vero semicirc li supra lineam A B, axem mundi reflexum repraesentantem . Ceatrum mundi, iuxta I3. Theor. prioris libris apicem styli alicuius, vel punctum reflexionis referet ἰ ergo , quod erat.
EsCRIBATVR in praedicta materiat aerea, cuprea, aut lignea circulus ABCD, in 36O. aequales partes diuisus , leta in quadrantes in. o. subdiuisos, clauis centro at ius n i circul his M S N , priori semicirculo, a qua lis in I 8 o. gradus, seu duos quadrantes diuisius, ita exacte imponatur , ut ad superficiem circuli A B C D , ad rectos & libere, relicto ad hoc pedunculo