장음표시 사용
121쪽
LIBRI. II. io dunculo R , in centro circuli Α Β C D, veluti axis in polo circumduci possit , ut in figura apparet, Istumentum A mutticum. circumductusque supra certum gradum troche la in M, vel N, afixa firmari, habebisque instrumentum propositam paratum. habebit autem hoc instrumentum insignem usium in verticalibus , &horizontalibus ; sicuti & in lineis domorum coelestium horologiis reflexis inscribendis. Constitu-
to enim V. G. circulo A B C D. una cum femi circulo mobili stuper planum plano speculi parali tum V. G. supra planam horizontis superficiem,acuque magnetica directo instrumento, VidebiS, Q .
semicirculum quocunque motum , nil aliud re- ο a ,α- ζrre, quam semicirculos verticales ex puncto Ver ricis descriptos, & horizontem Vbique ad angulos rectos intersecantes, quorum omnium centru,
122쪽
centrum horizontis est. Gradus vero in semicirculo mobili rignati eiusdem hemicvcli circumducti motu so. horiZontis describent parallelos,qUO-rum nonagesimus est in ipse polo horizontis, seu puncto verticis terminatur. Sed de huius in strumenti multiplici usii plura inferius, cum ex professo eius usum declarabimus.
RAEPA T VR e ligno solido baculus figura rotundus, aut quadratus , seX aut etiam 8. vel Io. pedes longus, sustentaculo quodam seu pede B. ad firmiter immobili terque insistendum instructus;huic baculo sic prae parato cursorem seu voluulum GFE H,ita strictim coaptabis, ut ad ipsam baculi qualemcunque superficiem, siue quadrata ea fuerit siue rotunda, non nisi aegre, ac coacte hinc, inde, pro alti flais arbitrio sursum deorsumque volui, ac promoueri possit; quod si ob laxitatem aliquam dictus cursor, baculi recusaret amplexus, constringendus esset, cogendusque per cochleam O, ei a latere in
124쪽
hu ac finem aflixam. Voluulo itaque , seu cursore per dictam coaptationem,baculo AB arcte unito, a latere S H, e ferro,cupro aut alia materia canalis SN, firmiter assigatur, in cuius cata itate baculus
transiuersus D C qui quidem ad baculum A B, in subdupla sit proportione ) ea ratione in datur, Ut
in concavo canalis S N, veluti in cardine quodam promotus, nunc deprimi, nunc eleuari pro videntis commoditate possit e sit autem canalis ille forinsecus cochlea quadam, ad baculum trasiuersum C D,habita iam certa eleuatione , aut depressione, in suo situ si mandum , instructus, baculus porro transuersus iuxta medietatem suam , longitudinemque crena aliqua seu rima usque in D & C,
excavetur,ut brachiola X M V H S P Q R, quae nil aliud sunt quam Athidadae , seu lineae s ductardioptris suis , ut in exemplis apparet, instructae. Pro traXeos, operationisque exactione, dici a increna Volui possint, ac cochleis, certo situ habito, supra crenam firmari. His Omnibus ita rite obser uatis instrumentum opticum habebis perfectum, ad dicto citius, ut in sequentibus videbimus, inquavis quantumuis irregulari ac obscura muri superficie , horologium quodvis cato ptricum Vna
cum signorum parallelis, sine dissicultate inscri
125쪽
DE POSITIONE SPECULI IN plano hor ontali.
plano cuilibet hori onti aequidstanti , horologium astronomicum reflexum verticale in 'tas An taeo 'posto muro verticali parallelo delineare.
I T speculi planum AD BC, horizonti parallelum ; speculum vero collocatum in E centro plani reflexum radium proiiciat in oppositum umbrosium , ac alicuius domus interiorem murum X U N T. Dico horologium
reflexum verticale delineari posse in dicto muro Accepto enim instrumento reflexorto , quod in primo problemate decscripsimus, eoque super pla num ADBC ea ratione posito , ut centrum semicirculi L A S, speculi centro exacte respondeat, sii uxta lineam meridianam ope magnetis quadrutum ADBC direferis; manifestum esst hoc situ instrumentum cum semicirculo Q 3 S , ad complementum eleuationis poli dati eleuatum, situm
obtinere sphaerae reflexae, sub qua horologium de-
126쪽
127쪽
LIBRI II. DIscribere desideras, ut postea ostendemus. Di recto itaque instrumento, eleuatoque semicirculo QAS, ut dictum est , supra c. gr. verbi grat . altitudinis aequatoris Auenionensis, quos gradus tibi semicirculus OSR, qui simul sustentatoris semicirculi S, ostensorisque graduum, ad quos eleuari debet, munere fungitur, suppeditabit. Stabilito itaque cum toto instrumeto, tum maxime cochleola ad semicirculum OSR, firmato semicirculo QAS, horas in opposito muro sic inscribes. Zodiacus radiosus T V , qui horarij circuli mobilis fungetur
munere, ad horam i L. Vel H. Vel aliam quamuis in semicirculo QUA S , delinea tam , pronao Ueatur, si loque tenui ex centro per quamlibet lineam in Zodiaco radioso T V, ducto ad murum ea ratione extendatur, Vt nec depressum nimium , nec
eleuaturn, sed radendo F, tantum radiosi Zodiaci superficiem leuiter perstingat. quo ficto , summa diligentia puncta muri in quod filum excurrit obseruabis , ut faustum est in punctis MN O, hoc facto primam persecisti Operationem. Iterum
manente Zodiaco radioso in eodem quo antea situ , nimirum sti per lineam horae I a. primae, aut 11. in semicirculo notatae , eoque immobiliter
quiescente, filiam ad aliam quamlibet lineam indicto Zodiaco signatam e centro semicirculi QA S , radendo solummodo Zodiaci superficiem quod imposterum in omnibus aliis operationibus ope fili perficiendis, ne unam rem totie S repe
128쪽
tere cogamur, exacte seruandum est ad murum sque extendes, notatoque puncto occursus, ubi uite o iximus si duo pu cha in prima & iam secunda Ope latione breperta , recta linea coniunxeris N P S O, habebis primam undecima dc 9. EO-ram , ut E G Zodiaco posito supra horam undecimam factaque delineatione, ut dictum est, incedentis luminis repexus radius, sole in circulo Vndecimae horae constituto , in speculum ad bori Zontem parallelum , in puncto M centro semicir cubi collocatum , incidens in umbroso muro l)Oram Vndecimam , in facta iam linea in digitabit. His factis promoueatur Zodiacus radiosus ad horam Io . extensoque filo, duplici denuo operatione per duas lineas quaslibet iuxta priorem praxim in ipsa su erficie Zodiaci notatas , ad murus in usque diligenter puncta in quae filium ex cetro ductum, incurrit, obseruando. per haec enim V. G. N & P, si redham duxeris, horam habebis io . in muro delinea tam . porro ad horam 9. designandam admo uobis Zodiacum T V , lineae V. in semicirculo QAS inuentisque punctis duplici fili, iuxta trianguli situm , extensione ad murum usque facta, silea nimirum O S recta coniunxeris , habebis horam s. Non ab silmi li modo reliquas consequentes oras 8. . c. inuestigabis, ergo Quo a b c D EMON sae RATIO. Constituto instrumento in situ proposito , ac iuxta mundi plagas dire- ho , aequator instrumenti , qui est semicirchilus
129쪽
LIBRI II. II QA S in plano iacebit aequatoris coelestis reflexi,
seu inversi, diximus autem omnes eos circulos reflexos esse, qui ob luminis repercussionem inuem sum a directis situm sortiuntur, de quo hic monendum duximus lectorem, ne voces istae eum in legendo ambiguum reddentes , in operatione retardarent in semicirculum autem Q A s , seu aequatorem reflexum, recte hoc situ collocatum sic demonstro. Cum enim iuxta Theor. 9. prioris libri omnis reflexio fiat in oppositam partem a perpendiculari superficiei reflexionis , AEquator vero reflexus iuxta Theor. Σ. primi huius tantum a perpendiculari superficiei reflexionis absi edat, quantum directus ab eadem remouetur , Vtroque tantum, quanta est aequatoris Auenionensis eleuatio , seu complementum altitudinis poli , nimirum ψις. gr. a perpendiculari recedente ; ergo dcvterque genuinum situm obtinebit, hic lineis directis, ille reflexis conuenientem , . ergo aequatorreflexus situm directo aequatori obia orsiuri obtinebit, nimirum per semicirculum QA F, ad dictum
eleuationis gradum promotum. Negetur autem eum in quadragesimum sextum gr. eleuatu genuuuinum situm obtinere, g. ponatur eleuatus ad o. gr. ergo sole Auenione in PEquatore V. g. conit tuto c. gradib. eleuato, ergo reflexus radius su dabit angulos , tum eleuationi aequatoris , tum Complemento eius aequales ; ergo a liena perpe diculari triangulum superficiei reflexionis, aeque,
130쪽
diuidetur bifariam , dc non bifariam ; ergo an guli incidentiae dc reflexionis erunt aequales , dc non aequales: ted haec omnia inuoluunt contradietionem , suntque contra Theor. 2. c. 7. & 8. ergo manet aequatorem reflexum supra 6. gr. elet lati O-nis aequatoris Auenionensis elatum congruum horologio describendo situm obtinere. Praeterea cum iuxta hypothesin primam huius , & Theor. I 3 punctum reflexionis speculi , idem censeri debeat , quod centrum mundi, seu aequatoris: ergo sole in aequatore constituto , reflexum radium idem describere necesse est in pariete XVNT, quod describeret, si penetrato speculo in inferiorem murum radio recto proiiceretur, Uti in L. I2.13. I . demonstrauimus, sola discrepantia facta in
Ergo, & centrum speculi bene quoque assignatum est. Porro colurus solstitiorum , horariusque mobilis seu Zodiacus radiosus T V,ad singulas horas delatus , singoloriam horariorum per mundi
polos transeuntium situm obtinebit, ac deniquei ad ij signorum Zodiaci diametris Eclipticae , quatenus communes sunt sectiones ipsius ac Meridiani , positis sub Meridiano, initiis signorum, ad Vnguem respondebunt. Quare planum quadrantis Meridiani, si tunc concipiatur extendi ad murum usque,essciet in muto lineam horariam illius horae , id est: communem circuli illius horai ij cum muro sectionem supra quam promotus contiu