장음표시 사용
151쪽
LIBRI II. I FDe lineato itaque , ut hic vides, horario mob bili, signatisque, ut dictum est in eo arcuum diu
norum radiis, eos non aliter in muro eius subudio,
describes: quam in parallelis signorum describendis fecisti. Nam applicato Zodiaco radioso super horam V. g. II. in semirculo mobili Q A S descriptam , eductoque e centro per arcuum diurnorum
radios in dicto instrumento iam descriptorum ad murum usque filo , statim sese in muro puncta os serent, per quae ducendi sunt rin arcus diurni, ut in figura hic adiuncta aparet. Cuius demonstratio petenda est ex Problem. de s. ergo arcus diurnos descripsimus, quod erat faciendum.
C O RO L L AR I V M. EX his patet qua ratione circuli quoque latitudinum , seu paralleli ciuitatum in muro ali quo reflexo luminis radio demonstrandi, describi scssint. Cum enim circuli latitudinum nihil aliud sint, quam circuli ab aequatore aequid1stantes inter tropicos conclusi , delineatis circulis seu pa- s fidei mrallelis arcuum diurnorum , delineaueris etiam circulos latitudinum urbium, dictam ab aequatore '' habetium declinationem, quae latitudines locorum apud Geographos appellantur. Nota tamen hic
152쪽
illos tantummodo latitudinum circulos qui interutrumque tropicum conclusi comprehenduntur describi posse, alios extra tropicos non item. Nam cum illi circuli nullum alium usum habeant, nisi ut ostendant, cui ciuitati sol , cum radius reflexus unum de iis percurrit, eo ipso tempore, sit verticalis , consequens est cum lol extra tropicorum ii mites nunquam excurrat, etiam nulli alij extra eos constitutae ciuitati esse posse verticalem. ergo hi circuli intra Zonam torridam tantum delineari debent. Sunt autem huiusmodi paralleli uniuersim 7. tot nimirum, quot uniuersa solis declinatio ad utrumque tropicum gradus obtinet. patet ergo circulos declinationis solis, arcus diurnos,ac parallelos signorum, eosdem circulos esse. Quarei i quispiam totius Zonae torridae amplitudinem, P γ uni cum proportione situs urbium, regionum Pro
iuridate.- UmClarumque sub eadem contentarum geograpni-IrVbi H ca quadam methodo, iuxta meridianorum paral- ώ- bl. lorumque communem dispositionem, delinearet;
giuin rediis dico parallelos in geographica hac descriptioner nil aliud repraesentaturos, quam arcus seu parali los latitudinum ; sicuti & meridiani nil aliud monstrabunt, quam lineas horarias in eodem horologio descriptas. Cadente itaque in mappam
illam gnomonicam Zonae torridae, iuxta muri si1-
tum delineatam reflexo radio, in momento Oltendet ille ciuitatem eam, cui sol tunc verticalis est, eiusque ab aequatore elongationem seu latitudi
153쪽
nem , ut si radius reflexus caderet v. g. in parallelum a. o. ostendet ille tibi omnes urbes sub eodem sit asparallelo zo. graduum ab aequatore habere declinationem, ac per consequens, omnes dictas urbes eo die solem habituras supra verticem, eo nimirum tempore cum radius reflexus communem meridianorum eorundem cum paret telis sectionem feriet, actu vero ipsam urbem quam radius reflexus illuminabit. Sed haec omnia exactius in nostra magna catoptrica persequemur.
EX his patet si hisce arcubus diurnis iam
descriptis tempus ortus solis, & occasus, quod facile haberi poterit ex tabulis arcuum diurnorum in Crepusculorum item magnitudinem, aliaque huius Cemodi apponas ; radium restexum inter eos la- dicta persecte demonstraturum.
154쪽
MERIDIANOS SEU CIRCULOS LONGIT
ainum ciuitatum is eodem horologio describere. CVM meridiani non disserant a circulis horarijs, quos in . probi descripsimus, horum descriptio ab horarum descriptione etiam non differet , dummodo initium locorum computetur a meridiano Insularum fortunatarum quod habetur, si longitudo loci v. g. Auenionensis Vrbis 23. grad: ab hora meridiana in semicirculo QAS. instrumenti reflexorij versus finistram , uniquique hora: IJ. gra
duum interuallum tribuendo, numeretur cuius
rei demonstratio geographica disiciplina imbuto facile patebit. ' VSVS MERIDIANORUM. V 'Sus horum meridianorum iucundissimus est V Per hos enim cognoscimus, quibuSnam populis meridies sit quouis momento xcmpori. , x FO-
155쪽
LIBER II. ti hora sit in ciuitate qualibet cuius longitudo
non fuerit ignota. Nam restexus solis radius in unam ex iis lineis praecise cadens monstrabit m ridiem esse in omnibus ciuitatibus dictam longitudinem habentibus, quam numerus illi meridiano ascriptus demonstrat. Quod si tunc temporis nos- -- νε- se desideres quota hora sit ubilibet gentium. der quo a ώoma trahenda est longitudo Auenionensis urbis nota, et a longitudine cuiustibet alterius ciuitatis quas longitudines ex ClauioApiano, aliisque geographis di astronomis probatis decerptas una cum nomisenibus locorum ad latus horologij non male posueris ) reliquumque in horas conuertendum, singulis horis 11. gradus tribuendo, horae enim conuersae dabunt horam in locis datis petitam. Vel aliter, si longitudo meridiani inquam reflexus radius ceciderit minor fuerit longitu-dine illius loci pro quo hora quaeritur, detrahatur minor longitudo ex maiore , gradus enim reliqui ad horas reuocati , dabunt tempus elapsum a meridie in dicto loco. Vnde si horae pauciores fuerint quam Iz. Cognitae erunt horae a meridie ; si vero fuerint praecise ΙΣ. erunt Omnino horae I 2. a meridie , nempe
tempus mediat noctis , si denique fuerint plures quam u. ablatis 12. ex ipsis, remanebunt horae post mediam noctem, si vero longitudo meridiani
maior fuerit longitudine alterius loςi propositi
156쪽
detracta minori longituatne ex maiori relinquan intur gradus, qui ad horas redacti , dabunt tempus ante meridiem dicti loci. Vnde si pauciores fuerint quam 11. detractis illis ex Iz. remanebunt horae post mediam noctem , si praecise i L. fuerint erat horae 12. ante merid: nempe tempus mediς noctis 1, si dentique plures fuerint quam Iz detractis eis ex 24. re. manebunt hore a merid elapsi; . Verum quai doquidem non omnes forte capaces sunt horarum, hac ratione ubi libet terrarum inuestigandarum, aliam hic methodum i in lectoris studiosi fauorem adiicere placuit, qua dicto citius horam,quae ubi uis terrarum quota sit, absque ullo negotio, veluti in speculo quodam reprς sentatam quilibet etiam imperitus intueri poterit.
IN HOROLOGIO DICTO ITA ORDINARE
meridianos sim circulos longitudinum , ut reflexim radius in momento quota hora fit ubiuis terrarum monstrare possit,
N horologio spacio linearum horariarum deli-neentUr 2 circuli, in quorum extremo limbo horς loci ad quem horologium construxisti, describantur, atque in hisce circulis naturali serie lineis
157쪽
LIBER II. 1 thorariis adscribantur horς Σ . rubro quidem colore antemeridian , pomeridiane vero nigror ab hora 6. matutina incipiendo, uti in nostro hic apposito horologi j uniuersalis schemate apparet In quo tamen illud notabis,quoniam non nisi unico colore potuit infici tabula , hanc a nobis adhibitam esse distincti em, ut vespetinae hone , quae nigro colorae muris inscribi debent , adhibitis punctis
discernantur a matutinis quς rubro debent colore pingi Ratiocinatio vero tota procedit secundum distinctas geminato colore horas, ut facilior sit horologij v sus. In limbo vero inferiori horologij, circuli sese in a. . spatiabus describes omnia ea loca,quae entem plocedentia, unius horae interuallo continuo distant, uti patet. His ita rite factis, habebis Eor logium descriptum in quo radius reflexus per Uniuersum orbem, quota hora sit, monstrabit. Nam L cadente v.g. radio reflexo in lineam horae I r. si si ire νοῦ desideres in quo loco orbis tunc eodem' tempore et hora sit matutina,. procedendum est in serie nu-Iμ'
ineae horete iΣ. adscriptorum ad horam biisis quartam Vsque matutinam, rubro colore imbutam.
Et circulus cui hora inuenta , inclusi est : in exteriori limbo vibium,dc Prouinciarum,confestim monstrabit urbem seu Prouinciam , in qua tunCtemporis hora matutina est, si porro ulterius sic re desideras in quo loco Orbis terrarum tunc temporis hora di, noctis; procedendum erit, ut ante in
expandent, in quia seinuicem, in Ori-
159쪽
serie horarum lineae 12. horae ascriptarum, usq; dum
horam '. nigro colore pi am inueneris, circulus n.
1llius horς in limbo exteriori dabit locum,in quo dictam hora esse non dubitabis. Non secus radio solis in qualibet alia ex ante meridianis, aut pomeridianis horis cadente , ad horas ubilibet locoru dignoscendas , procedes , ut in primo hoc exemplo proposito dictum est. Veru haec omnia melius in hac apposito uniuersiilis horologij nostri schemate,quod ad Auenionensis urbis meridianum accommodauimuS, representatur. Vius huius horologij comunis erit Omnibus ijs, per uniuersum orbem populis qui praecise subiisdem meridianis per hic appositorum locorum Gis,
vertices transeuntibus,commorantur. Horologium
itaque non adeo exactium erit ijs in locis, quae sub meridiano 23. grad: longitud; habente praecise , aut alio quouis hic appositorum locorum,non colinei tur;sed aberrabit pro intermediorum locorum a nostro meridiano distantia. Vti Mediolani Burdigal Romae, aliisque locis intermediis. Vt si radius soli, '' reflexus ceciderit hic Auenione in horam IE. erit eo ipso tempore Burdigalae Undecima & tres fere quadrantes. Mediolani vero Iz. cum media sere. Patet itaque in omnibus hisce locis intermediis, loca coi sequenter ad meridianos ijs competentes accommodanda esse, vel in horologio semper ab horis per radium vere monstratis mediam horam semper vel subtrahendam, vel ijsdem addendam, ut diximus, prior tamen methodus dissiculter non fiet ex
tabulis Geographicis bene correctis, Appiani Clam
160쪽
vij aliorumque, caeterum horarum series nequaquam mi anda, sed solum limbus urbium prouinciarumque exterior, aliis Vrbium, locorumque propriis meridianis, acoommodatorum nominibus ii, si alendus est
C O LLA RI VM. Ex hoc horologio itaque uniuersali quod separ
--tim etiam de Vbiq; locoru inseruire potest)primo cognosces summa mentis Oblectatione, quota hora titubiuis locorum dc gentium; semper alicubi Sa. i ta S. in mundo sole oriri Occidere in meridiano esse, &c. 3. S. R. Ecclesiς totum per orbem terrarum diffus munia SS. potissimum missae sacrificium, ita perenniter ubivis locoru continuari ut nec sol nec luna ei
unquam occidere videatur; quae & de Societate no-st ra per totum orbem distula aliisque Sacris Religiosorum familiis non immerito dici possunt, adeo ut ad admirabilem illam Ecclesiae DEI maiestatem, eius Que perenne sacrificium sanctissimi Prophetar
Daniel dc Malachias allii liue quondam videantur, cum ille id non incongrue iuge vocat sacrificium hic oblationem mundam in omni loco nomini DEIO fferendam. Multa quoque alia praeclara ex hac tabula colligi possunt, sed ne epitomes terminoS e. cedamus breuitati consulentes, reliqua quae hic dici possent, ingenio Lectoris committimus usque