장음표시 사용
171쪽
hes, aequatorem in it. aequales partes intersecantes ducentis, duplici ratione sic describes. Ponatur in- instrumentum eo situ , ut semicirculus QAS qui aequatoris antea fungebatur munere, nunc meridiani Vices expleat, ut in exemplo figurς hic appositς apparet. quo facto erige semicirculum QAS. supra gradum dio. in semicirculo O S R. descriptum: oc
172쪽
per grad: 46. V. g. aequatoris Auenionensis eleuati
nem ad murum usque extenso filo , signa punctum in linea meridiana , per hoc enim , si ad horiZOntem perpendicularem duxeris , habebis lineam
domus i O. quam medium coeli, seu cor coeli vocanthis factis, promoue semicirculum QA S. ad gradum co. in semicirculo OS R. descriptum, firmatoque eo, trabe per eleuationem aequatori dicti 6.grad . filum ad murum usque, de per punctum in muro notatum, si ex C puncto horirontis, lineam
rectam duxeris, habebis lineam domus D. aut 9.
denique si promoueris semicirculum supra gradum 3 o. ii semicirculo OSR. descriptu,tractoque filo per
G. eleuationis aequatoris gradum, punctum in pariete notaris ; habebis lineam 12. v et 8 si tamen prLUS, Vt ante, ex communi intersectione hori Zontis demeridiani ,eam per inuentum iam punctum duxeris. Hanc eandem delineationem quoque perficere poteris semicirculo QAS. arquatoris in suo naturali statu consistente. Nam recti ficato praedicto Instrumento, δί aequatore supra datam aequatoris eleua tionem elato, si ex centῖO E. per 3 o. 6O. & 'O gradus ς quatoris ad murum Vsque extenso flo puncta designaris per inuenta puncta linee ex C puncto ubi meridiana sese cum horizontali linea intersecat, duet , dabunt lineas domorum c destium. Huius porro demonstratio luculenter cuilibet ho-rUm circulorum ductus cum situ instrumenti bene conferenti, patebit.
173쪽
Iuxta Campani porro methodum, qui eos per Iisse istis
ani, Verticalem propriae dictum in 12. aequales partes diuidentes, ducit ; sic praedicto instrumento duces. Statuatur semicirculus OSR plano circuli Verticalis parallelus; ita, ut eundem cum ipso situ obtineat: & semicirculus Q AS. hoc situ referet semirculum mobilem domorum cassestium, aequas portiones verticalis proprie dicti percurrentem, Quo facto, promouebis semicirculum ad Go. grad. semicirculi OS R. & filo ex E ducto ad murum Vsque , per quemcumque propositum gradum in quadrante S A. semicirculi QAS. duces pro libi tu ita tu ut filum libere quadranti incumbat: quos acto si per dunehum ex C centro Horigontis line am duxeris, habebis initium lineae domus II. Vel ' Iterum promoto semicirculo ad 3o. gradum da eloque, ut antea, filo ad murum usque si per inuentum punctum ex C lineam duxeris: habebis initium linee domus i L. vel 3. Quod si medietates domorum desideres, per quoivis quindenos gradus filum extensium in muro astignabit puncta,
per quae e centro lineae mediarum domorum Luat ducendae.
174쪽
astronomicas horas discriminant: Vt enim hi mpolis mundi , ita hi iii communi horizontis &meridiani sectione congrediuntur utque horariiner aequales sectiones a quatoris , sic domorum caelestium distinctores per aequales, item arquatoriSpartes aut Vt Campano placet, per ς quales partes Verticalis primarij incedunt; sunt itaque lineae domorum cae estium quoad modum delineandi, eaedem rc u in ho rari is, licet quoad modum indicandi, sint
toto coelo diueris. Plorarie enim lineae initia , dcterminos horarum indicant, & perfecte monstrant. linei; vero domorum c testium, initia tantum, non terminos seu fines, demonstrant: adeo quidem, ut reflexus radius in unam earum incidens, monstret solem in illo positionis circulo existere, qui prio cipium est illius domus cς testis, quam numerUSascliptus significat cuius rei hanc rationem assignamus, quod sol prius existit in fine cuiuslibet domus,
quam in principio. Domus enim celestes numerantur ab occasu in ortum e sicuti igitur radius reflexus in horologio aliquo in horariam lineam incidens , iam monstrat horam esse peractam si vero in aliquam domorum coelestium inciderit, monstrat solem per totam illam domum iam delatum esse a fine illius usq; ad principium. Vt si radius reflexus inciderit in unam ex his lineis, V. g. in Io. monstrabit ille solem iam esse in initio Io. domus,& in sine di. Jc sic de aliis iudicandum.
175쪽
De positionum CI Glis . DOmorum cactestium circulis admodum assines illi sunt, quos positionum vocant, aC proinde methodus horum in horologio aliquo des fribendorum non disseret ab ea methodo, qua domorum c estium lineas descripsimus i namque per communes intersectiones meridiani horizontis utilli di per quodcunque signum in caesi superficie asstim-ptum incedunt. Estque ex numero horum Vnus meridianus alter horizon , caeteri innumeri, atque innominati. Quare si semicirculum QAS ad quodcumque in caeso assignatum punctum ad moris,filum per assignatam punctum ad parietem usque ductu ira, assignabit punctu , per quod ex C centro horigontis recta ducta, dabit assignatum eirculum positionis, ergo circulos positionum,&c. quod erat faciendum.
lonicum Catoptricum construere sive horas ab ortu cin o Casu.
QVatuor horarum sunt genera, QuFdam a me- Dι-- ho ridie , vel media nocte initium sumunt ;
176쪽
dicunturque Astronomicae, sive vulgares, ex quibus horologium astronomicum construitur. Quaedam vero principium suum habent ab ortu solis , quae dam ab occasis: atque omnes liς horae aequales sint diuiduntque singulos parallelos solis in L . partes aequales, initio facto a meridie quidem, vel media nocte in primo genere ; in secundo autem ab oc
casu solis, id est ab eo puncto paralleli , ubi ab
hori Zonte secatur ex parte Occidentis. in tertio denique genere a solis ortu, nempe ab illo puncto paralleli, ubi ab hori Zonte siecatur, ex parte Orientis. Postremo aliae horae inaequales, seu planetarie , appellantur ἰ atque hae quemlibet arcum di- Urnum, & noctUrnUm in I 2. aequales partes partiuntur. Ex his horologium antiquum, seu Iudaeorum , alias horologium Acbar, conficitur, de quibus omnibus latior in gnomonica nostra magna, sese dicendi campus aperiet. Verum antequam pra 2 u . - x in harum horarum per ins frumentum nostrum an-rum 6' campi icon describendarum tradamus visum fuit
ad maiorem negotii intelligentiam , hic prIUS exponere , qua ratione analemma pro quovis horarum
genere diuidendum siti, ut pro singulis horis dictas circumferentias sole in quovis parallelo existente, inuestigare possimus, id quod summa qua poterimus breuitate expediemus.
Sit igitur in analemmate meridianus A BC D. cuius centrum Κ. diametar horirontis H I. veribcalis diameter R S axis mundi F G. aequatoris diamete
177쪽
diameter MB. diameter paralleli 69. DC. diameter υ AN. describantur semicirculi circa dictas diametros & ex punctis I Z Κ. communibus horizontis , & parallelorum sectionibus, ad diametros parallelorum dictas , prependiculares erigantur. ΚF. ZX. LO. his factis erit D O. portio paralleli sy. super terram sicut & portio semicirculorum aliorum AX. & AF portio vero O C. XN.& F B. infra, Vel aliter O C. sit portio parallelia' super terram , DO. vero eiusdcm infra te ram constituta: atque hinc patet cur hic omius erimus opossita, seu meridionalia signa, quia cum singuli signorum paralleli aeque ab aequatore elon
gentur, quod de boreis signorum parallelis dicimus
178쪽
deau strinis etiam dictum Volumus. accedit, quod dies & nox m lignis Oppossitis sitiat omnino aequales, ita quidem ut sol existens v. g. in parallelo septentrionali, tot horarum describat diurnum arcum: quot horarum arcum nocturnum describet, constitutus in parallelo australi, septentrionali oppositio
aeque ab aequatore recedente dc Contra. arcus enim nocturnUS D. tantus est, quantus est, arcus diurnus
P dc contra. Sed haec vel leuiter sphaerica scientia imbutis notiora sunt, quam dici debeant: quare nostrum institutum prosequamur. semicirculos itaque parallelorum, pro ratione horarum sic diuides. Pro horis a meridie vel media nocte diuides semita circulum D C. in iv. aequales partes in puncto C. ab hora noctis meridiana incipiendo, eo quod ii rae astronomicae initium faciunt ab hora n. noctis.
179쪽
LIBRI II. I σ3Pro horis vero Italicis de Babulonicis, seu horis ab
ortu de occasu , diuides totum circulum v. g. GDOCY. seorsiim in 1 . aequales portiones, horas abortu vel IUS D. dc horas ab Occasu versus C. nume-
rando , a puncto O incipiendo, repra entant enim hic ODY. arcum diurnum D, vel nocturnum 1, oco CY. diurnum 1 de nocturnum G, Vt VideS Pro horis vero inaequalibias, seu antiquis, vel planetariis , diuidendae sint singulae portiones parallelorum inter communes eorum, atque horiZontis sectiones, de meridianum circulum positae in s. aequales partes, dc totum diurnum arcum D DOY.sicuti de O CY arcum diurnum 1, Vtrumque in IZ.
a quas partes, punctum enim illud ubi parallelus
180쪽
quicunque meridianum secat erit hora 6 in qualis, primum deinde diuisionis punetum versus communem sectionem paralleli & horiZontis, dabit horam 1. 5 7. sequens autem punctum horam & 3. & ssic de c teris horis, quarum cape peradigmata sequen tia. Diuisiimus autem hic tantum parallelum M MP diuisio enim huius una cum te luatore sussiciet ad quod uis ex dictis horologiis facile delineandum
Ad inscribendas is3itur horas ab ortu vel occasu in nostro horologio Cato trico sic operaberis. COIistituto instrumento in suo naturali situ: circulum DO CY in horas diurnas uec nocturnas ab ortu dc occasu diu i siti in rc cca iuxta lineam GRS. resectumque semicirculum G D S. ita super semicirculum QAS. instrumenti anacamplici applicabis, Ut centrum eius R. centro semicirculi QAS & linea meridianae linea D R exacte resipondeat. Quo fatacto horarius mobilis super omnia horarum ab orta vel Occasu puncta statuatur , extensoque filo per radiu ta ad murta Vsque, notentur puncta Incident Iecum a scriptis horis, perfecistique, primam Operarionem , puncta enim in Uenta , erunt puncta ho-tarum ab ortu & occasu in quae sol in D constitutus
radium raslexum proiiciet, quod si salum deducas
per radium Jn. habebis una δc eadem operatione puncta horarum ab ortu & occaru , in qua solis in P constituti radius incidet. ItQrum promoueatur mobilis horarius, seu ZOdiacus radiolus non super. horarum iam destripta -