장음표시 사용
161쪽
C IRC VLOS VERTI CALES SEU LINEAS
AZ muti, dicio horologio subsidio inditrumcntiatimui hici inscribere. Irculi Verticales arabice dicti AZimuth sunt putari μώcirculi maximi sese in puncto Verticis,seu geniti,& nadir, uti cum Astronomis loquamur inters cantes ad horizontem recti ; quos dissicile non erit concipere, si horarios circulos feti meridianos sub
POLUS MUNDI VEL ZENITH. sphaera
162쪽
siillim. ipia ara Obliqulillina, seu polari bene conceperis,
sunt enim in hoc situ circuli verticales cum meridia- . nis seu horariis lineis iidem utpote punctis Zenit b& nadir cum ipsis mundi polis coincidentibus, sed melius patebunt inspicienti hanc figuram. Atque horum usus egregius est in rebus astronom, cis, discimus enim ex iis quolibet momento tempori S , in quanam parte ex quatuor illis partibus , in quas hemisphaerium superum a Verticali proprio ac meridiano dirimitur , sol versetur. Si in orientali, si in occidentali. Praeterea ex iis verticalibus cognoscimus quanta sit solis distantia verticalis , hoc est Quantum verticalis ille circulus, in quo Sol quo- Uis momento temporis, existit, recedat in bori-ZOnte a Verticali proprie dicto , siue a puncto Veri Ortus Occastisque. Nam si V. G. Sol deprehensus fuerit , per ea quς proxime tradidimus, existere
in quarta Orientali & austrina, cadat autem reflexu Sradius tunc temporis in verticalem lineam, cui ascriptus est numerus 3 o. grad : dico Verticalem , ita quo Sol tunc es L a puncto veri ortus verius austrum
gradibus 32. distare; hoc est arcum horogontis inter verticalem proprie dictum qui quidem concipitur transire per verticem, M punctiam Ortias Oz-
casusque equinoctialis j dc verticalem , qui tunc per centrum Solis incedet , inter positum, Orien-xalem esse , atque eundem 3O. grad lum, atqU Ita de caeteris iudicandum. Atque hosce circulos
163쪽
L I B R I I I. seu lineas subsidio instrumenti Agimuthalis sic in
horologio describes. posito instrumento aZimu-thico in centro E. ea ratione, ut linea A B. lineae meridianet exacte respondeat. Quo facto circumduc semicirculum N S M. ad denos quosvis ordine aut quindenos gradus in instrumenti cir culari limbo descriptos, nos hic promouimus ad singulos denos gradus semicirculum ) reserent enim lineae ex centro per dictos gradus ductie, communes sectiones norigontis, dc circulorum verticalium. Posito itaque supra so. gradum id est lineam meridianam , semicirculo instrumenti M S N. atque ex centro filo ducto ad semicirculi dicti, seu agimulli mobilis superficiem libere semper incumbente, a. . 3. 4. aut quotuis puncta signabis: per haec enim si rectam duxeris ha-
164쪽
coincidente; Iterum promoto semicirculo ad 8' vel Is. gradus. Vti nos hic fecimus extensoque ad mla rum Usque , iuxta superficiem semicirculi M SNflo, P. 3. q. aut plura, ut ante fecisti puncta notabis, per haec enim si recham duxeris, habebis agimuth 7s. ante vel post meride horae 11. aequi distantem. Iterum promoto mobili Aginauth M S N. ad gradum 6 o. ad supersciem dicti semicirculi ad murum usq;
extenso filo facies puncta, qua ' si recta coniunxeris habebis Agimiath 6o. quaesitum, non alia ratione ages in reliquis verticalibus consequentibus fili ope inscribendis. Descriptis itaque Agim ulli in horologi j parte orientali, ad eos in Occidentali parte quoque inscribendos, qua dictum est praxi procedes. Quod si irregularis aliqua&discontinua muri superficies Occiareret, perficies operationem instrumenti optici subsidio, uti in problemate 1. de inscriptione signorum docuimus. AZimuthales porro circulos horologio bene inscriptos sic Ostendo. Demonstratio. Intelligatur planum instrumenti A B C D. esse planum horiZontis, a lineis agimu- thalibus ad rectos intersectes cuius centrum idem cum centro speculi, centro mundi iuxta Hupothes. 2. huius, reputari debet; semicirculus autem M SN mobilis, circumductilis iuxta diuersum situm, diuersos quoque verticales refert. Quoniam igitur
communes sectiones horizontis, ac siil cur Irum Ue
xj calium per polos Horirontis incedentiu holigos xc in diuidunt,atqne adeo de circulum ABCD. cum
165쪽
LIBRI II. 1 9 in tali positione idem centrum habeant hori Zon, &dictus circulus) in partes aequalest, ac per Cons quens rectae e centro ductae per puncta diuisionum, transeuntes, communes sint sectiones verticalium&horiZontis patet semicirculi1 mobile M SN. ad dictas lineas promotu, referre verticale totgradiatim, quot gradibus linea cui innititur semicirculus,a linea ho- re sextae seu verticali proprie dicto remotus fuerit. Quare filum ductum ad murum usque,radium lis reflexu eodem tempore in dicto verticali constituti referet emo & filium in hac instrumenti constitu
tione idem praestabit, quod radius solis, ergo & ea
puncta in muro Ostendet, in quae solem in eo verticali constitutum cadere necesse est. emo Verticales recte inscripsimus, quod erat, &c. QUOniam Vero communes sectiones verticalium circulorum
plani horologij, parallela: sunt, eo quod planum verticalis primarij , horologi j plano aequi distet)
communi sectioni eorum, nempe axi hori Zontis per verticem eiusque Oppositum ducto, manifestum est , rectas illas, quae meridianae parallela: sunt esse communes sectiones circulorum Verticalium,
dc plani horologi j; verticalis autem proprie dictus in horologium proiici non potest, cum ei aequid iste t. circulos igitur verticales descripsimus, quod
166쪽
PROBLEMA XCIRCULOS A LMICA N TARA TH
attitudinum solis in eodem horologio desicribere. IRC V L I , Almicantarath arabice dicti , seu quod idem est: circuli altitudinum , nil aliud sunt , quam circuli horizontali circulo
aequid istaates ex puncto Verticis veluti centro descripti, agimuthales ad rectos angulos intersecanteS , vocantur circuli altitudinum , eo quod altitudinem alicuius astri stupra horizontem elati
Ex ijs enim cognoscimus quouis tempore S Cis , coisi lis Lunae supra horizontem eleuationem. Nam tau -' cadente reflexo radio in unum ex ijs circulis ubi o. grad. confestim sciemus solem tunc temporis o. gradibus supra horiZontem eleuatum, id est: arcum agimuthalis circuli per centrum solis transeuntem, interceptum horiZOntem inter & parallelum horizontis este o. grad. Verum explicato iam horizontalium circulorum
167쪽
POLVs MuNDI vEL ZENITAE sithi utilitateque nil restat , nisi ut doceamus qua ratione dicti quoque circuli in nostro horologio reflexo verticali delineari posSint: id quod nullo
pene negotio instrumento nostro Agimuthico-Vt sequitur essiciemus. Relicto instrumento eo, quo antea id collocaueramus situ , promoue se- ,' se
micirculum M SN. supra langulos quosvis quin- denos ari muttialium gradus in limbo AMCBD. circuli descriptos: ac primo quidem , promoto se micirculo MSN. qui refert mobilem verticalem, si pra horari seu 9o. agimuth, ac silo e centro R. per
168쪽
quoslibet quindenos altitudinis gradus in quadrante M S semicirculi mobilis M SN. descriptos, ad mu-atun vique ducto ; offerent sese tibi quamprimum
puncta pro IS. 3Q. s. 6O. 7s altitudinum circulis, in quibus sol hora ia . totius anni decursu inuenietur,
hoc facto promotae semicirculum, mobilem dicovcrticalem M SN supra Arim ulli seu gradum 7s. extensoque illo per praedictos quoslibet quindenos altitudinum gradus in quadrante MS descriptos, &osterent scie dicto citius predicti altitudinum gradias. Promoto denique semicirculo M SN supra reliquos co nimirUm s. 3O. 11. aZimuth, altitudin Um puncta, eo quo dictu est modo , tracto nimirufilo per quoslibet quindenos altitudinum gradus, inuestigabis. Inuentis porro punctis circulorum in singulis verticalibus notatorum, si puncta similia quaelibet ad almicantarath 13 3O. s. &c. pertinentia lineis parum inflexis, aut hyperbolicis coniunxeris, habebis descriptos circulos Almicantarath, qui qui' dem nil aliud erunt, quam communes sectioneS ci
culorum hori Zontalium, & plani horologij, seu conicae sectiones , hyperbolae dictae, quas sol radioso Cono a plano interfecto, in plano dicto describit.
In horum enim quemcunque reflexus radius cecide rit , tot mox gradibus supra horirontem eleuatum
solem ostendet, quot gradus illi fuerint ascripti. Demonstratio huius dissicilis non erit si situm parallelorum horigontis ad verticales, quem instrumentum, uti iam sepe dictum est in superioribus
169쪽
ribus, perfecte reseri, bene perceperis. Quod ii in hac descriptione irregularis occurreret iuperficies, operatio subsidio instrumenti optici foret perficienda , quod & in omnibus aliis irregularitatibus murorum obseruabis: ergo & parallelos horizontis inscripsi mus quod erat, &C.
PROBLEMA XILINEAS SEU CIRCULOS DOMORUM
c estium , aliosique circulos Dostionum eodem in horologio describere.
DVplex Astrologorum est de domibus caelestibus describendis sententia , Alij Regionaoim
170쪽
Iudiciaria Ast oloria infirma fu-
eendorum. Iuxta Rui- Omontanum
tanum secuti, qui circulos domorum caelestium per communes sectiones horizontis & meridiani ac 3O. quos is aequatoris gradus ducit, luem modum& rationalem vocant,describunt. Alij Campanum secuti, pra lictos Q. circiatos per communes intersectiones horizontis, & meridiani, Verticalem proprie dictum in 11. aequales partes intersecantes, ducunt. Alii alios secuti, diuersos quoque modos Obseruant in ductibus circulorum cclestium domorum formandis: que sane summa authorum ambiguitas, inconstantia, & in procedendi methodo diuersitas, quid aliud arguere potest, nisi summam iudiciariae Astrologi e fragilitatem, maximamque fundamentorum , quibus innititur , incertitudinem: accedit uniuer item earum ducendarum methoduas signari non posse, quis enim in subpolaribus regionibus , ubi requisita circulorum dictorum inter, sectio, iuxta praxin Regio montani impossibilis est, domorum cariestium circulos sibi imaginari posset icum ibi omnis dictorum circulorum duce Iad Orum ratio Omnino deficiat. Nihilominus ut vel ex hisce quoque rebus a nostro instituto multum c teroquin absonis aliquam trahamus utilitatem, modum hic Ostendemus , qua ratione instrumento nostro anacamptico, seu rectexorio circulos domorum cini Pstium, iuxta utriusque superius citati Aut horis sententiam horologio nostro inscribere possiimus.
'ς primo quidem iuxta Regi Omontant sententiam, ςOs per communes horizontis meridiani secti