장음표시 사용
21쪽
uu Iinca habeatur vera reapse percursa, hujus velocitas nihil
habebit commune cum corporum motorum velocitat ; aCpropterea cogitationes meri motus censeri non poterunt. Verum est equidem , ut motum, ita et veram celori tatem cum quavis cogitatione conjungi ; at quemadmodum motus ille pini inatim dinori ab ipsa cogitatione , ita ciceleritas, quae cum cogitatione Conjungitur, quaeque motus illius propria ust , ad ipsam cogitationem Hugua quam perti not. S. 46. Confra. Atqui Velocitas cogitationis eadem
si cum velocitate motus ; ergo n. r. Prob. subfim. Utva quo velocitas habetur a caussis externis, utraque crescit, et decrcscit juxta validiorem, vel dehili rem externarum caussarum impressionem; Sicuti namque corpus Celerius movetur , dum validiori impulsu od motum determinatur , ita et mens celerius cogitat, ut i validior habeatur in organis sensoriis impressio ; Ergo velocitas , etc. S. 67. B. Cone. ant. n. ccn m. Quod cogitationum velocitas sit in ratione volidiarum impressionum in or-
3um , et motus Volocitas majori, vel minori impulsui Pespondet, id unum praes seri, quod sicuti corpus graiescens do Pendet a Potcntia moti ice ut moveatur, et a validiore illius actione, ut majorem adquirat celeritatem , ita vi inessabilis illiu ς unionis, qua inter se mutuo copulata sunt Anima. et corpus, illa in suis perceptio nilaus eliciendis, ab hujusmodi 'motione 'dependeat, adeo ut, quo culeriores, et v hementiores suerint impressi Nes , celeriores , et clariores elicere dPheat perccptiones,
selerita se omnino diversa a prirporum motorum veloCitute, uti est iam explicatum.
S. 48. objic. II. Ex similibus proprietatibus, similia quoque vrgriuntur ipsorum subjecta ; Atqui propriet 10ς omnino similes Competu rit tam corpori, quam λnimae; ergo si corpus est 'matoriale etiam anima est misterialis; Ad ordae etc. Prob. min. Crescere, adolescere, sono C: vi vires adquirere, et debilitari sunt utiquerro ictatos, qu Coi Poribus computunt ; sed istae proprietates, animae quoque competunt; orgo utc. Prob. Diuiti by Cooste
22쪽
miti. Anima crescit in pueris , adolescit iu juvenibus , debilitatur in senibus , in infirmis infirmatur , et paula tim deficit ; ergo etc. S. 49. R. di st. ans. Anima crescit in pueris te. ,
quoad virium suarum exercitium , virtualiter , et rationum ut ui Consortii 'cum corpore , conc. , crescit ratione Suae entitatis, n. ans . . et consm. Ex illo admirabili foedere , quod arcano Dei consilio , animam inter eteorpus statutum est , pendet ratio , cur cresceDte cor Pore , et adolescere anima , vigere vigente , eoque lan guente, et ipsa languere, ac vel uti mi uui Aiduatur, cum ipsa interim ex se , suaque natura , et juxta propriam substa itiam , nec incremento, nec decremento , nec ullae corporeae mutationi sit Obnoxia. Nimirum , cum ideo Sit in corpore , ut rerum notitiam , ope phantasiae, inquam imagines rerum per sensus transmittuntur, hauriat, et ut de illis ratiocinetur , occasionem ex phantasmatibus
accipiat sive imaginibus in phantasia residentibus, ideo sub initium aetatis nihil , vel parum ratiocinatur, quod nulla , vel pauca habeat phantasmata , ex quibus ratiocinii texendi occasionem sumat ; cum vero temporis Progressu Plura itidemque claviora comparet phantasmata , ideo uberius , et persectius ratiocinatur. Decrepita autem aetate , ideo nihil , parumve, aut detorte ratiocinatur , quod phantasmata aut omnino , aut magna ex parte deleantur , atque tum obscure , cum perturbate repraeSententur. Da porro seni , tuquiebat post Aristotelem , Gassendus, ut juvenilem oculum , ita et iisdem imaginibus iustructam phantasiam, et mens tunc declarabit , non seipsam senuisse , sed sibi idcm contigisse , quod per ebrietatem , aut morbum evenit; nempe, ut cessante ebrietate , aut morbi vehementia , non apparet amplius delirans, sed ob cerchrum restitutum, Per-
Sana tamque phantasiam , sicuti prius , ratiocinatur ; ita cerebro, phantasiaque juveniliter iterum assestis, apparebit mens non amplius repuerascere, sed ut prius ratiocinari; atque adeo ostendet , quidquid mutationis non in seipsa , sed in phantasia , ejusdemque organo Contigisse. Id ipsum dicendum : si phantasmatibus morbo , aut ino turbatis , 'ccrobro male assecto , spiritibus vitali-
23쪽
hus in deliquio cordis torpentibus , suas . non P set
S. 5o. Contri Atqui mens suapte subssantia Cre
scit in pueris, viget in juvenibus, debilitatur in senibus;
ergo n. r. Prob. s Sm. Quod ratione sui tangit cor-Pus , et vicissim a corpore tangitur ; id ratiotio sui Crescit , Viget , et debilitatur ; sed anima Itominio ratione sui tangit corpus, et vicissim a Corpore tangitur; ergo etc. S. 5a. R. dist. maj. Quod etc. tactu quantitati-Vo , et formali , id ratione sui Dic.; conc. maj. ; tactu irtuali , n. maj. Sed anima cic. dist. min ; tactu
et consm. Duplex distinguitur tactus , quantitati us, sive Iprmatio unus, qui et qui alati s dicitur , et ianualta ' ε cuti duplex 'st quantitas, alia molis, alia Virtu-tIS. Τunc habetur tactus quantitativus, sum unum aliud tangit per partes vere , ac proprie dictas , idest solidas , ac impenetrabiliter extensas; et hic factus nonnihi cor- Poribus, quae partibus constant, competere potest; tunc autem habetur tactus virtualis, quando duo, licet diversi, adhuc tamen ratione intimae unionis , unum aliud movet ; atque hoc modo anima corpus tangit. S. D. Contra. Atqui anima tangit corpus , tangiturque ad iIlo tactu formali , et quantitati O; ergo n. r. Prob. Subsm. Anima sentit , dolet , gaudet , tristatur ex ais , quae in corpore fiunt. Atqui anima sentire non PO-test dolorem, ac voluptatem , quin a motu Corporis Phy-ηλee Percutiatar , nec physice percuti potest , quin cor-Pus tangat, et tangatur a corpore tactu formati . et quantitativo ; ergo ete. s 3. Concessa mai. n. min. : et mnSm . . m anima ita sit juncta corpori , ut ab ipso in suis operationibus , et corpus ab anima , per legem a Deo Statutam Jnimam Inlor et corpus, dependeat, hinc fit, quod in
anima cogitationes semper , et assectiones occurrant, quae an 'pres ionibus, motibusqtie corporis respondent, et in COI PDre motus insurgant itidem animae cocitationibus. et affectibus coires si untes, ita ut moto ab externa
Caussa corpore liu ensatio , ct cogitatio excitatu in monte i mente cogitatione, ariu
24쪽
orto ex hol: desiderio , vcl alio assectu , aut passione, Niotus in corpore illico fiat cogitationi , ac desiderior sp ndens. ΙΙinc per bdc commercIum , quod ala imam intor , ct corpus intercedit , a Dima sentire potest, imo Sentit dolorem , ac voluptatem per aliquem motum incorpi re fac um , quin phFSicu percutiatur a corpore , tactu formali , et quantitativo. 'OVectiones aliae extra Scholae formamia
S., 54. Et primo. Unum ex argumentis, quo ani ac spiritualitas ex incitur ; est quia ipsa spiritualia o jucta , Puta Deum , Angelos , se ipsam etc. , attingit ;atqui hoc nullius est rohoris; ergo etc. Prob. min. Α-ntina ol iecta spiritualia attingit, non uti spiritus sunt, sed uti corpore constant; attingit nempe Deum, Sed ad instar senis venerandi; attingit Angelos , sed velut Pulcherrimos juvenes alatos ; attingit seipsam , sed veluti speciosam puellam , vel subtilissimam substantiam ;
II. Vulgatum cst illud ; quidquid recipitur , admodum recipientis rccipitur ; sed anima recipitur in cor-POre I ergo ad modum corporis recipitur ; atqui corpus est materiale ; ergo et anima materialis est. lil. Inter ea quae uniuntur dari debet Proportio; sed anima et corpus invicem uniuntur ; crgo habent inter He proportionem ; atqui si anima esset spiritualis, nulla daretur hujusmodi proportio , corporale namque , et spirituale invicem opponuntur; Ergo eic, Tandem. Etsi concipere nequeamus quomodo materialis substantia cogitare possit, scimus tamen , Deum utpote infinitum potentia , cogitationem materiae Posse impertire. Nam si per vos nulla habetur repugnantia , quod Deus ita condiderit animam , quae licet Spiri-rualis sit , influit tamen in corpus ; Deque ulla etiam habetur repugnantia , quod Deus condiderii materiam vi cogitandi praeditam; adeoque etc. S. 55. R. ad singulas. Et ad primam : Anima , nonnisi per errorem, et quia dum in corpore est , Phantuβ- ,
25쪽
matibus corporis subjicitur, Dium , Angelos, seips mete. Sub corporea imagine attingit. Vci um in corporeis imaginibus istis nequaquam se Sistit ; scit enim, Deum Omni prorsus compositione carere, atque spiritum Pu- Tissimum esse ; A'ec Oero , ait Cicero Lit,. l. Q. E. T. Tusc. Deus qui intelligitur a nobis , alio modo intelligi potest, nisi mens soluta quaedam , et libera, Segregata ab omni concretions mortali ; uti ergo vere Spiritus, sunt , eos attingit; et noscit aliter facere non POSSe , quin in errores putidissimos haereticorum incidat, Ad ll. Verissimum est effatum illud in argumentoezpositum et quidquid etc. , at cum de accidenti has tantum Sermo est, non vero ubi agitur de substantiis , uti est Anima. Anima enim non recipitur in Corpore veluti ipsius accidens , vel per continentiam , aut PhΥ-Sicum contactum , ut aqua in vase ; sed per unionem , Sive'inhaerentiam , qua illud tanquam domina regit , atque vivificat. Recipitur itaque in corpus ad ipsius modum , quatenus operari non potest, nec alio modo , nisi in quantum a corpore assicitur. Ad lli. Resp. enm dist. Inter ea etc. proportio iuratione sormae , et subjecti informantis , et informati, recipientis , et recepti , cono. maj , proportio entitatis, et naturae , n. mai. ; et concessa min. dist , Primum Cons. ἰ ergo etc. , aliqua proportio in ratione formae , et subjecti, informantis , et insormati ; recipientis , et recepti conc. ; aliqua proportio ratione entitatis , et naturae , n. Cons m. ; et di St. min. subfm..; sed etc. inratione erilitatis, et naturae , conc. ; in ratione sol mae , et subjecti , etc. , D. min. Suhs m. cum ConSa. Cum COP-Pus , et anima divorsi sint generis , et ordinis, nulla idcirco inter ea haberi potest proportio, quoad entitatem , et naturam. Verum anima se lichet relate ad Corpus , sicuti se habet sorma relate ad suum subjectum, sicuti persectibile ad persectivum ; idcirco satis est , ut ea sub h c proportione uniantur. Ad ultimum tandem. Fatemur et nos, Deum in si nita potentia gaudere , et qua longe majora , quam quae humana capacitas uti ingere Potest, essicere posse. Scimus tamen , ipsum , quae intrinsecus pugnant , cssicere non
26쪽
posse S. Ii 6. Ont. ). Cum ergo , materiam cogitare sit intrinsecus impossibile 32. ὶ, jure meritoque ne-grimuS , Duum Coisitationem materiae posse tribuere. Nec Valet adducta paritas in argumento. Nulla enim habetur repugnantia , quod Deus ita condiderit animam , quae licet spiritualis sit , in stati tamen in corpuS materiale , quia tu fluxus animae in corpus .non est quantitativus,
sed tantum virtualis, uti jam dictum est 3 S. 5 i.
De Animae immortaliιare. S. 56. Def. o. Vita , generatim , eu statua μ- rennia operationum in subjecto. Iloc se a PlautaS ipsas, herbasqne vivere dicimus si vegetant , ereScunt nempe. frondes , flores , Ductusque correspondentes Producunt; Animalia item vivere adfirmamus si vegetatione , et Sensa instructa Observantur. I. 57. Def. s. Vita autem hic stiricte εα ια, esta ratus Perennis cogitationum in subjecto , in cogim a Praesto. Contra : mors est defectus inlae , atque hinc merationum in subjecto. Itaque S. 58. Def. 5. Morariis scitur subjectum, quod vitam , guam habet , amasere potest , algus ab Uera senibus cessane. Lmmortale vero, quod Perenniter viavit I in stratia nemMe auarum verationum PermMO rat. Huius abstractum dicitur immortalitas ; mortalitas ero abstractum illius.
Qui alia legere cupit, consulat P. Fortunatum a Brinast . Netaph. P. II. Dissert 5. Sect. I. P. Odoardum dei Giudiae Psyc. Sect. I. P. Ioscphum Tamagna Psych. Cap. I. Art. I. Iosephum Ioan. Potestium Psyc. Soci. I. Cap. VII. Iacquier Pneumat. Cap. I. Art. I. Laurentium Allieri Μetaph. P. III. Cap. I. StorchenauPAyc. Sect. I. Genucubem Metaph. Tom. II. Cap. I.
27쪽
g. 59. CorOII. Ad immortalitatem ergo non susscit sola subiecti pxistentiu , sed omnino requiritur ut vivat, et in operando Porsevcrct. Si hoc desit, Subjc
S. 6o. Sc lol. Immortalo duplex distinguitur ; intrinsecus nempe, et extrinsecus ; et hoc inSuper . Vel natura sua est tale , Vel henescio cor itoris. S. 62. υσά . . Lmmortale intrinsectis dicitur , quod alienis natura et constitutione , Ollam quam habet , amittere nequit. Immoniale extrinsecus , natura sua, et absoluq est , quod nullum habet caus-Sam exteriorem , a qua possit Uita Rr uri ; hujusmodi est solus Deus , qui omnimodam , tam nempe intrinse-Cam , quam extrinsecam sua natura , et . absolute habet immortalitatem. Tmmortale vero extrinsecus et bene Dio Conditoris dicitur , quod licet constitutione sua momtrale non su; quire tamen contingens, Po et a Caulsa externa per annirillusionem inmerire f; l non annihi- μων , sed in stam Uisas Perenniter 'consereatur ; tales sunt, Angeli. Immortale hujus generis dici etiam potest, quod liceti natura sua sit morti obnoxium , Dei, tamen beneficio a morte servatur incolume ; hoc genere immoretalitatis ueretur homo , si Primus Parens non PeccaSSet . , , ' ou. Animad. De Animao immortalitate hic pertractantes , non solum de intrinseca loquimur, sed etiam de extrinseca , illa tamen , quae est ex beneficio Con
ditoris S. 61. ). Videndum igitur nobis est ι An Αni
ma hominis sit naturaliter immortalis , ita ut a cor-Porc soluta Fivat ; et an Deus cam perenniter Vivero iaciat , servetquc immortalem. Idque sola ratione ducet Draestandum est . . Sed ante omnia exponamus quaenam
Dac super re fucrint, Sintque modo . . '. -
Nominum Placitai ..i S. 63: Goncralltcr loquendo , omnes illi , qui Ani-ranni spiritualem esse negarunt S. 26. )., illam quoque
mortulum esse dixerunt. Immortalitas namque est veluti
28쪽
consociarium spirituali tatis , ut mox apparebit. In duas vero classes immortalitatis Animae osores dispescuntur. Quidam enim volunt , Animam simul cum corpore interire ; et sicuti corpus vita privatus , in cineres abit, ita et anima vel uti mullis aer , dissipabitur. ΙIujus sententiae , inter V uterus , praecipue fuerunt Leucippus, Democritus , Plinius , ΕDicurus , et usque fidissimus a SeCΙu LucretIus , qu I inter alia , quae Ore Impio Protulit , ex quo omnia iti hominis morte desiecro videau-tur , utquC Inturi Pu , ita conclusit Lib. lli.
jdo dissoloi quoquq conoenia omnem animai Naturam , ceu fumus in altaS aeris auras. Inter Becensiores vero palmam praeserunt Benedictus Spinoeteta , Tollandus , CoWardus , IIobbesius , Volta irius, Mont ignius , D. S. Eui emondi , ut Praefurtim Auctor Libri l'Romme macritae, lui vulgo adscribitur Meti γo. IIcu humanae naturae deducus l
Alii . quidam volunt , Itominum Animas , post mortstm
c mi is aliquandiu superstites esse , non Sic autem Ruimae Sapientum praeclarorumque, virorum , ita illae v stiuorum ,, 'atque indoctorum ; Istorum enim animas utpote debiliores ; soluto corpore, paulatim Sol Vi, az tandem, venitus intexire putabant ; illorum Vero a-
mmas , utpote Vegetiores , firmiores , constantioresque ad totius usque mundi conflagrationcm es e duraturaS. In hanc vere insulsam isententiam ab erunt Stoici om
nes , quibus ad gaesere Sadducaui, et inter Christianos quidem Arabae , saeculo tertio ; licet hi postremi , in hoc ab aliis disserant , quod animas in die judicii ite
rum creandas fore adfirment. Non desunt etiam , qui licet animam immortalem esse credant, Putδnt tamen,
29쪽
animae immortalitatem , fide tantum , non vero ri turali ratione covita re ; inter quos Henricus Perroitus , et Ioannes Lohius ; contra negant Sociniani, doctrinam de animae immortalit te ex Sacris Scripturis haberi , quinimo eam sacris ill irum dogmatibus advorsari , im Pudenter ad firmant. Verum mustra hos , aliosque ejus clem furfuris homines , stant Philosophi omnes , et Veritatis amatores, tam Ex veteribris, quam ex reCensi iri bus ; omnium nempe saeculorum , et temportam , locorum , et ReligionΠm , qui et animam inimbrissem docent, atque invictissimis a ratione humana desumptis argumentis, ad e identiam usque, dcmonStrznt. cum quibus , et uos. Unde sit . . .
Anima Atimana est incorruptibilis .' 'S. 64. Demon. corruptio in eo te solum composito,
locum halet S. 4io. Ons: ) sed anima. humana cSt substantia simplicissima , et spiritualis S., 39.); ergo anima humana est incorruptibilis. Optime , et ad rem Tullius Lib. -i. Tusc. Qu. Cap. 29. ). In animi cognitione aeubitare non Possumus , nisi Abans in Phyia serumhei simias , quin niri I ait animis admιxtum , ni- Au concretum, ni it copulatum , nihil coamentarum , ni u Euplex. Quod cum ita sit, certe nec Secerni, ne HUMI ; nec discerni , nec distrahi potest; nec interim igitur ; est enim inseritus quasi discessus , et Secretio , ac Gremus ea rum Rantium , quae arue inremtum Iunctione aliqua ιwnebantur. Q. E. D. S. 65. Corollanum. Anima ergo interire non Po
test , nisi per annihil ationem Ont. )
30쪽
Nullum ens Initum Motest anιmam , exi Stentia , i
66. Demon. Nam anima humana interire non
potest , nisi per anni hilationum I. 65. ) ; sed enti si-Dito vis aliquid annihilaudi repugnat S. 4o6. Unt. );
Ergo etc. Q. E. ID. S. 67 Coroll. Solus ergo Deris, ens nempe infinitum , potest animam anni hilare S. eod. J. . . '
Anima humana a corFors dolum , Oim retinet comtiandi. 68. Demon. Vis cogitandi est unum, et sere praecipuum essentiale attributum animae hominis ; adeo ut siue ea, anima intelligi nequeat S. 36I. Ont. et 5. hujus); ergo si hujusmodi vis ab anima tolleretur, tolleretur et anima ipsa S. Iou.) ; sed anima a corpore soluta remanet S. 64. in ; ergo vim cogitandi retinet. Q. E. D. .
69. Demon. Anima humana a corpore solutavim retinet cogitandi S. 68.ὶ ; ergo eici Proh . consa.