S. Dorothei Archimandritæ Institutiones asceticæ, Balth. CorderI, Societatis Iesu theologi, noua interpretatione & notis illustratæ

251쪽

nes consectamur, neque scimus quando cogitationes vitiosis oriantur , neque quando passiones appareant, ut adversus ipsas decertemus;sed adhuc deorsum haeremus in AEgypto,in miserabili laterificiis Pharaonis. Et quis dabit nobis etiam in ' .amarae ser v itu tis nostrae sensum devenire, ut humiliemur ,& misericordiam consequi studeamus.

&Pharaoni serviebant, lateriscium exer- paratur rara cebant. Laterifices autem, dum operantur semper deorsum incurvantur in tero 'ram intendentes ue sic & anima se habet, cum diabolo subiecta fuerit, atque pec catum opere compleverit. Tunc ipse conculcat prudentiam eius, nec eam .iritate quidquam cogitare sinio sed facit Villam semper terrena sapere & exercere . - postmodlim e lateribus quos cQnfecerant se .ii. i. aedificaverunt ei tres civitates munitas ,

Pitho, Ramessem, & On,qua est Hesio-- polis. d Hae autem sant luxuria, inanis, gloria , & avaritia o quibus omne peccam

tum constat.

. Cum veris Deus misisset Moysem, qui

educeret eos ex AEgypto M de servitute Pharaonis, magis eos operibus aggrava- vit, . dicens: Racatis, otiosi estis, pris erea di- Exod. s. a ratis,aleamus,sacri cemus DominoDeamsiro. Similiter & diabolus, cum jam Deus an Diab. .nuit inisereri animae,ipsimq; per verbum uum, aut quempiam servorum suorum a C L i passio

252쪽

se passiones magis adversus eam gra at

ipiamque oppugnat vehementius. Patres autem cum hoc habeant explo A bat, . ratum , per doctrinam sua tu hominem semper spe- confirmant, nec thimicum ei Gunt esses iron om formidini. Hic o uidem dicens: cecidisti Uςμηm & siterum cecideris , resarse de e . nu Ο.&sic deinceps. Alius verb rursus ait: sortitudo illorum qui virtutes obtineret volunt. in eo sita est, ut si ceciderint, non , fiat pusilo animo, sed iterum resipiscant, idque quilibet eorum absolutὰ satagat excellenter. Alius item certantibus,& ab hoste amisit is manum praebet. Hoc enina ipsi indivina scriptura hauserant, quae ait: 18quid qiui cadit , non resurὶ aut qui vertit se , non revertitur 3 Convertimini ad c, me iij, ct ego sanabo contritionesvestras dicit Dominui. α quaecunaque sunt huiusmodio. ut autem aggravata fuit m anus Dei si- per Pharaonem, & seper servos eius, &' voluit dimittere filios Israel, dicit Moysi:

Exod. i o. et Ite fac, is cale Domino Deo υestro verumtamen oves vestras; boves vestros relinquite. quae significant mentis cogitationes, qui- s PDarao volebat dominari, per eas

denuo sperans filitis Isiael ad se pertrahe re. Et dicit illi Moyses ibidem nequaquam : sedo, tu dabis nobis hostias , Lesbiam ea, qtia seramus Domino Deo nostro, opecora nos ibunt nobiscum, o non relinque mus ne quidem ungulam. Ut autem eduxit

Moyses Filios Israel e terra AEgypti, traduxit

253쪽

duxit eos per mare rubrum, volens ipsos ducere ad septuaginta trucos palmarum,& ad duodecim fontes aquarum,primum duxit eos in Meram , ubi affigitur populus non inveniens potum,qubdaqua esset amara. Et ex Mera duxit eos in locum se ptuaginta palmarum ,& duodecim fontium aquarum. .

sic & anima,quando cessaverit ab am 'peccati, ac mare spirituale pertransierit ;primum debet luctas & tribulationes . plurimas sustinendo laborare , atque ita . per amictioncs ih sanistam requiem introire. oniam per muti s iri u lism

oportet nos intrare in regnum caelorum.Tribu-

lationes enim mox et misericordiam Dei in animam sicut venti pluviam. Et quem- notatiems admodum pluvia nimis cppiosa dens,si gernen adhuc teneruim sit, ipsum tisfirmauit putrefacit , ac fiuctus eius perit, venti au- rem ex parte desiccant , & corroborant ipsum. Sie etiam fit in anima, quam remissio,& incuria, & requies languere faciunt,& essendunt; tentationes vero ad' stringunt i& ipsi Deo uniunt, quemad' modum Propheta dicit: Domine in trib la. 33. . Iatione recordati sumus tui. I aque ut dixi must non oportet nos iuroari neque t0I. pescere in terationibus, sed eas sistineres & in affictionibus gratias agere, Deumέ, . ῖ

assidue deprecari in humilitate, ut faciat cum imbecillita nostin misericordiam;& ab omni tentatione nos protegat ad otiam suam. Amen,

254쪽

a e Mnia enim quacumque, nobiscum agit Deus omnia Deus,pro utilitatens fuit. J Hoc

, net, ipxςlligi potest, si potentiam illius

consideremus , amoremque erga nos, . aeternamque benevolentiam, quae gemina sunt elementa fiduciae , tamquam poli duo,quibus omnis Dei voluntas besnefaciendi & tuendi vertitur. Cum enim potentiissimum dc optimum sive beneficentissimum audimus, qui possit, & ma- xime velit praesidio nos tueri seo , atque opus alio argumento, ad excitadam animi nostri spem, totam-ι que in cum reserendam. De potentia Numinis infinita , qua valet quidquid vult , & sne ullis limitibus & cancellis. omnia potest, non est dubitatio; cum ipsam mundi huius tam immensi e nihilo conditura citis manifestet. Cur autem juvare homines cupiat , & humanissimὰ recrea re, cum plurima docent, tum prae-

sertim ratio providentiae , quae summi Principis , & benevolentissimi genitoris est propria. sumus Dei possessio, clientes opulentissimi Regis, filij magni Imperatoris: quid esse causis potest . cur non omnem antimorum fiduciam in illum conq-ciamus.8 Haudquaquam sanὰ hoc exiguum est ad partem laudis &providentiae, esse Dei possessionem. . lenirnpos

255쪽

κήλ- e -νοει, ct curam gerit pro Met. N EHue accedit illa magnifica Dei apud Isaia Costosqpollicitatio , ad spem & fiduciam erigentis: Noli timere, quia teredemi, O vocarui te nomine tuo, meus es tu. mae verba dulcistania sunt , A mirifica iucunditate com- .plent a inum, Res Dei simus. ad illum, . pertinemus, nocere nobis nemo potest , quin eo ipso Dei potηntiam irritet,majestatem violeta inquit, es tu, singu-- lati quadam ratione, no eo tantum mo Eo , quo caelum & terra ipsi v sunt, quὁd Demiurgus & architectus sit omnium sed quia, . inquit, redemite, noli timere. . Cruor ipse purpureus Agni immaculati, pretium illud immortale, & incomparabile, quod nisi Deus aequare nihil potest; gemmantes illae in corpore sancto plagae , aureum pignus inliniti siti erga nos amoris, oculis Genitoris ablata , & pium cor expugnantes, altὸ clamant: Noli tis merς , & ut ait D. Cyprianus de exhortatione mauyrij cap.ro. jecoritatem nobcis, o proiectionem pollicentur. b Ctim igitur sciamus de Deo, quia nos di- Meeipera a fligat,&c. uisquis vim huius argumenti, a Dorotheo propositi, sapit; quiiqum ad- assiictionum suarum omnium auctorem si stariis. Deum cognoscit,3c toto id animo credit, Deum ab. aeterno voluisse, ti etiamnum certissimὰ velle,ut patiatur id omne quod patitur , hic sane in aerumnis etiam gravissimis Dei voluntatem amplectetur,di-

256쪽

INsTIT Tio XIII. Norbs omne quod patior , a Dei manu est, a

placide patiendum est. Hic talis, hὀc veritate imbutus nullis umquam miseriis , calamitatibus nullis succumber. Nequei enim adeo ingratum esse poterit . quod ram grata obtulerit manus. Amenti m digitur contemplemur adveris nobis omnia provenire a supremo de aequissimo

judiee Deo. Non ergo aerumnarum nostrarum causanr in non causam reservrsit. 4. . inus, quia neque ab Oriente, laque ab Occidente , neque a desertu montibus aerumnae veniunt , quoniam Deus Iudex es hunc humiliar,.hune exasitate quia lis inmanu

Domini vini merulenus mi is: inclinareti ex in sim . H unc nempe selatur Deus , hunc affigit. Miseriarum omnium & asessctionum calix in manu Dei est, dominicus hic calix vino mero meaco , sed tamen misto,plenusest: Neq; enini unius, sed diversi 'steneris vinum huic calici est intusum. Sed bono animo sint quibus iste calix propinatur. Nam inclinit Deus exi hoc in hoc, stilicet calicem justitiae in calicem misericordiae, do calicem misericormiaein calicem justitiae , quia non facit

j stitiam sine misericordia, neque mise- cordiam fine justitia , sed superexaltat

misericordia judicium. eSiquis tentationem cum pallantia ct humilliai usinuerit, absque damno transi. JLuc. ar. ys. Iuxta illud Christi apud Lucam: in pauesnalusidebitu animin vestras.

- patiens

257쪽

patiens tantum abest , ut se suaque possi- Noaeri deat,ut etiam tam sua,quam seipsum per- CO PERIdat, impos sui, suorumque viaiorum servus. Hinc Iobus i ure inter ogans : Iliam,quam terris, inquit, animam tuam in furore tuo perdit impa

impatiens libertatem indulget felli; sed ita liberam rationem velut per fenestras praecipitat. Inde multiplex rerum jactu- οῦ ra. At verὁ patiens Et se, & sua sibi ser- .

vat; vel fortissimis fortior. Salomon id - 'assirmans : Melior in quit, vim 3a forti, qui dominaturanimo suo σ3ugnatore Curbium. Siquidem homo patiens , non tantum os atque manum , sed & cogit tiones in statione continet.Patientia pro- hibetur ira restringun-r nimi, manus petulantia comprimitu linguet venenum eximitur, uti fuse & eleganter probat Drexelius in Gymnasio patientiae, mani seste ostendens istud dominium animi a nemine posse obtineri, nisi patientia, cuius dennitio haec est: Rerum quacumque

homini alitinde accidunt, aut ιncidunt, ub- .rinitariad sine querela perpessio.

ἀHa antem sunt,luxuria,inanis gloris,ores, sisti avaritia 4 ires vitiorum sontes praeci- vitiorum. puos assignat , quos toto orbe nimis lates . diffisos dilectus Deo Ioannestonqueris tur; oniam omne quod es in mundo, concupiscentia carnu est, ct concupiscentia oculorum, O superbia viω. sine dubio tres impuri fontes, qui in omne serdium geuus lebulliunt, tres radices infeliciunt arbo--rum, unde mala prope infinita Pullulant.

258쪽

inus. Oportet enim eum qui domum condere desiderat,undique illam praemunire; atque aquatuor lateribus aedificium attollere, & non unius tantiim partis cu- ram gerere , alias vero negligere, quoniam sic nihil proficere e ,sed α scopum, la

& impensas& laborem omnino in vanum faceret. Idem est & in anima: quare a opus est ut homo nullam aedificij sui partem negligat , sed aequaliter & co

gruenter illud erigat. QHoc est . autem quod Abbas Ioannes ait: vellem ego hominem assumere pau

xillum quid cuiusibet virtutis, & non ut

aliqui faciunt, unam tantum virtutem amplecti, & in ea haerere, eamque sistam tumsed Om'. . exercere, caeteras vero negligeret fortassis Urtare, 'enim aliquam i a virtute jam obtinente cellentiam, ob quam iisn adeo com/ traria illius passione vexentur, cum inte

rim aliis passionibus corripiantur α or primantur , nec id ipsis curae sit , sed se magni quippiam habere putent. Hi au- tem similes sunt aedificanti murum que-piam , eumque quoad fieri potest attotilenti, qui cum ad muri illius altitudinem attendit, se magnum quid secisae arbitraretur,& non considerat murum illum, vel unico vento vehementius ingruente pro stratum iri solus enim si at, nec habet cum aliis muris connexionem, neque potest

quis ex uno muro sibi tectum facete, si- quidem ex omnibus at ijs partibus nu datus est.. Verum non ita ficto opus est

259쪽

etfg s. DOROTHai rus Tiae Tro XIV est. Quin potius, qui vult aedificare dismum suam, & sibi tectum struere deside rat , is ex omni parte aedificare, atque ip- . sam undique munire debet. Modum edissero. Primum disberjacere . spirituatim. fundamentum, quod est fides, sene

cere Deo. atque ita deincepsiuic funda- mento congruens superstruere aedifi- cium. Occuriit bbedientia λ adhcere unum lapidem obedientiar. Accidit alia qua fratris irritatior debet aducere unum i' lapidem longanimitatis. Oecurrit conti inentia ' debet aducere umin lapidem ixi . . continentiae. Atque hoc modo ex 'quali- bet virtute occurrente sapis aliquis aedi- i' sicio adjciendus est, quod sic in Arcuitu assurget, per unum lapidem commisera- ies xionis, per unum lapidem recisae voluntatis , per unum lapidem mansuetudi- fortitudo,rsis nis; &c. Porrd in his omnibus patientiae lis Gi -- ae fortitudinis curatir gerere debet. Siqui

dem virtutes istae anguli suntquibus di- ia,' Mium constringitur, α paries parieti

unitur, sic ut muri minime declinent, nec ab invicem divellantur. Quoniam absque . his nullam quis virtutem valeti perficere: Nisi enim quis in anima sorti tudinem habuerit, minime patiens erit;& si patientia non adlaetit, nemo potest

omnino rectὰ quid agere. Hinc ait ' laesentia vestra possidebitis aut ves G. Debet similiter is qui aedificat, quem libet lapidem cum caemeato ada cere : s' catin

260쪽

DE VIRTVTu' . Dir Icro as enim lapidem super lapidem sine caemento iecerit , lffides confriniuntur,&domus corruit. Carmentum, est humilitas , quoniam de terra est quae pedibus citana omnium subijcitur Omnis enim virtus quae fit absque humilitate,non est virtus, sicut dicitur in libro seniorum. Quemadmodum ergo impossibile est navem sine clavis fabricari, ita impossibile est absque humilitate salvari, Debet igitur is qui boni quidquam agit,illud agere cum hujmilitate, ut per humilitatem id quod sa

istum est, conservetur. e

Debet etiam domus habere quaedam veluti cingula, quae colligationes nunca' tapantur; pro iis est discretio, quae domum confirmat, oc lapidem lapidi jungit,atque i. i. ' 'aedificium constringio , cui &. multum decoris addit. T elium autem est charistas, quae ut tectum domus, ita virtutum :persectio est. Post tectum tandem est corona domus. Quid sit hae t eorona domus etiam in lege criptum est; Si aedificaveritis vobis Deut. az. domum, & seceritis ei tectum, facite coronam tecto, ne pueri vestri de tecto cadant. Corona est humilitas,haec ei vim quae corona & custodit omnes virtutes. Et quemadmodum unaquaeque virtus

cum humilitate fieri debet eo modoquo diximus, quemlibet lapidem post caementum collocari, ita etiam consamma,