Sylua. Frutetum. Collis

41쪽

aliqui a specie testium dici putant:sd 3 cmodo

non sit factitium & adulteratum θ roludum, friabile,solidum,intus albu est.Virgilius, V benassim adole pingues , & mascula thura. vulgus nostrum id thus masculum,olybanum vocat,de iobban articulo sumpto cii grico voσeabulo ὁ Mβανος.Τhus foemininum,quqd quidam mamosum

vocant,molle est,in cortice,& intus flauesces. huic autem praecipua est gratia,cum inhaerens te lachryma, priore cosequuta,alia se mistuit. Minores thuris lachrymas,sive guttas Gryci orobiam vocarunt:queadmodum micas coacussu elisas,mannam thuris,siue pollinem thus ris. Corticem autε thuris appellarui, omne id quod in arbore haesit, ferramento auulsum, corticis aliquam crustam secum detulit. Caestera ex bonis & probatioribus authoribus deis simito.nam omnia complecti ut difficillimum esset, ita certe longissimum,&fortassis praeter

institutum. MYRRHA, dubium non est quin sit arbor quam Graeci vocant,lachrymam fundens quae etiam nomen retinet du myrrbe. Sed

qua si specie ac forma, minus facile est in

tam varia opinionii altercatione statuere, nostras enim non est:neque etiam nostris regios

ni vicina. Nam apud Arabes,Troglodytas, Indos , & in Barotia reperitur, quinis inquit Theophrastus cubitis humilior:minor thure,

42쪽

caudice fruti cois, duro, & circa radicε intorsto,crassiore sura hominis, cortice laevi: folio ulmi oleagino inquit Plinius scabro,crispo,in

extremitate, ut iligneu aculeato. Huruscemos

di arborem alij iunipero,alij lentisco, alij teres bintho assimilarunt.Quapropter,quando cerati nihil hoc loco proferre possumus, superiori tantum descriptioni innitemur. Huius arboris lachrymae quam etiam myrrham vocant, multa sunt genera, varie a Plisnio, item etiam Theophrasto, ac Dioscoride descripta: pro tractuum in quib' arbor crescit Varietate. Itaque ne confusiim quid adfera mus tantum de ijs dicemus,quae magis necess. saria videbuntur, ea interim genera praeter' mittentes,quibus hodie non utimur, quibus

nullam operam damus. Myrrha resina satis vulgo cognita, nedum

officinis. Sed alia inquit Theophrastus stilla titia est, alia fictitia. Stillatilia, hoc est quae

sponte ex ipsa arbore defluit,priusquam incia datur inquit Plinius stacte appellatur: colos re pallido,suauitate mira,sed amaritudine procipua. Fictilia,vocatur plaste: atque ea est,qua antiqui in unguenta conseruabat,& cuius eXs Prestione,ungueta faciebant inquit Dioscori,

des odorata & pinguia. Stacten ait Ruellius) officinae, & medicoruvulgus, race liquidu appellat, fortasse nois vicinitate falsi:cum sit reuera styrax liquidus,

43쪽

tusae myrrhae recentis exigua aqua conspersit, praepingue seru,organo expressum:aut si ma. uis pinguissimus myrrhae flos, vel tortivum myrrhae ius machinis extractam. Faciunt &aliud styracis genus,quod calamitam vocant.

de quo statim postea stacten etiam antiqui inquit AthenaeusJ pro Aegyptio ungueto sum. pserunt:quod & Persicis regibus dicatu erat: id enim capite diadematis vice gestabant cina. quit Dioscorides J Sed & stache Graecis prolixiuo quod cineris elotio est θ sumebatur: cui tamen dictioni tunc addunt vel subausdiunt κοviαν. STYRAX, quam vulgus pharmacopolam appellat storacem, arbor est resinacei generis, suae etiamnum resinae nomen praebens.Nascis

tur praesertim in Syria,quanquam etia in Cy. pro,Creta,Cilicia & plerisque alijs locis inue, niatur.Quod autem ad eius descriptionem aditinet.Arbor est cotoneae malo similis: fructu maiore quam avellana, specie candidi pruni: manat ab ea liquor coloris flaui, serdidi, resi nos,albicantibus fragmentis,odoris perseues rantisreum liquorem vulgus nostrum storace calamitam appellat, nescio qua ratione: liqui, dus autem si fuerit quemadmodum interduex eadem arbore resina alia, alia liquidior profluit storacem liquidum appellat,de quo pau lo anth in myrrhae descriptione.

BDELLIVM externa quoque arbor resis

44쪽

nacea, suae etiam lachrymae nomen praebens: in Arabia & Scythia crescit:nigra est,oles masgnitudine, folio roboris, fructu caprifici,nec insuaui:manat ex ea humor que officins bdel, Iium appellarunt,ut iam diximus et quanquam Galenus diuersam & arborem & resinam in Arabia & Scythia autumet.Sunt & alia eiusderesinae genera,qus tu a bonis authori,' colle,cta apud Ruellium & Barbarum videbis.

CEDRVE,solo tantum nomine apud nos Cognita:vocamus enim vulgo me cedre.Hui'

autem descriptionis, tam varia est Theophrasm,Galeni,Dioscoridis,Ainuque opinio,vt vix aliquid certi de ea arbore adferre possimus.

Tantu huic descriptioni hqrebimus,qua Ruellius ex bonis aut tib' protulit. Arbor est iusnipero no absimilis, folio duro, acuto mucros ne,capillato,piloso, pungente, ramosossiaccis myrti,flauis,odoratis, es Ientis mouo fructii Per autumnum cum anniculis pendent ligno torto, nodose,frequetibus alis: medulla re, bentriodorata:radicibus raris,per summa terstae dispersis.Theophrastus duo praecipua eius facit fastigia:alteram phoeniciam, alteram lyaciam appellans. Plinius longe aliter sentit.Diauersam quoq; habet opinionem Galenus,& ite Dioscorides, quemadmodum ex Ruellij commentarijs latius videbis. Cedris aute a Theodoro Gaza cedrula aps

pellata frutex est pusillus,arborescens, froder

45쪽

aeternae,in Phrygia & Arcadia nascens. Cedria vero eidem authori,dissidet a cedro, Esto arbor folio pungente,mucronibus perins de ut cedrus. Cedrelate, cedrus est maior appellata Graescis, cuius duae etiam traduntur species . Quae floret sterilis est,fructifera,flore vidua,semineti cortice cupressi:triplici dotatur fructu, iam

maturo,adolescente,& recens nato. lignum os dore suave est, ac aeterna materie. Cedria etiapraeter superiorem significationem, cedrelatae tum resina,tum etiam pix appellatur:ita ut, si proprie loquamur, nihil aliud sit cedria, quam cruda cedri lachryma. Cedrium vero, succus est cedri, h teda elua concisa furnis, qui primus aquae modo fluxesiit in canali:&qui inde sequitur liquor pix aps pellatur . Confundunt tamen authores & ceadrium & cedriam. Adeo nulla est vocabuloruproprietas,quae perpetuo obseruetur. Cedrides Galeno & Dioscoridi, cedri siit fructus, quemadmodum Daphnides fructus lau. ri,nota de eedre: Plinius mala cedria appellat. Parumper urunt os gustatis minus tame ce, dri lignum ut etiam facile mandi possint: sed clame si copiosius edatur inquit Galen' caput tentat,& dolore creat,atq3 interanea vellicat. Ex malis cedrijs exprimebaε apud antiquos oleu,optimae facultatis, quod illi cedrelaeu ap, pellarunt Columella cedria liquore nominat.

46쪽

SYLVA. a Galenus cedream oleosam mavult appellare.

Atq; hsclector u varia quinq; incostatia sint, di ob hoc no paru dissicilia,qusso paulisper meacu perpendito :tu aute facile videbis ni fallor)quantu insudauerint ij qui haec tibi collegeruta

RELIQUAE ARBORES A CONI,

etiam in sylvis passim crescunt. De coniferis di resinaceis arboribus abunde diximus: superest ut de alijs agam',quae sylvas rum & montiu propriae sunt:ac primum a nostratibus incipiendum e deinde ad externas veniamus :ne quid confusum aut minus ordis

natum videatur. No STR AT ES.' TILI A vulgo tillet Graecis philura,rima phrasto interdum philyca: Arbor est nota,foslio hsderaceo,molliore,& in angulum acuti srem rotudiore ac Plixiore:in orbe lente crispo atm serrato : flore talisper du calyculo cotinetur herbaceo,ubi emersit,flauo: frum magni. tudine fabar similis,in quo senia praetenue qtuatriplicis, omni animalib' ingratu, alioqui foliorum corticis lacco qui dulcis est appri,mh delectetur. acinos gerit haederae similes. Mare & foemina quida faciut,multu inter se differetes.Nan materies maris dura,nodosa, rufior & odoratior,cortex quoque crassior,&detractus inflexilis. nec sente fert aut flore ut . flamina:γε crassior est arbore materia quOP

47쪽

eadida.Motibus aquosis gaudet,ex cuius corstice,infantium cunar fiut,& cistae' leuissima est enim huiusmodi materia,unde Virgilius secus do georgicon tilias leues appellauit. Fiunt & Eligno tiliaceo capsae & arculae, unde Columelata lib. I 2. arculas tiliaceas laudauit. Sed & tilia minus late si sumatur, pro tusnicis tenuissimis accipitur, quae inter lignu&corticem multiplici membrana inueniuntur,. quibus etiam vincula tiliae vocatur. Unde pertrassatione Plinius corticis interiores tilias in

vlmo dixit pro huiusmodi membranulis. Phi, lyras quoq; sive mauis Philuras pro tenuissi,mo earum membranaru corio siue libro sum,

psit idem author,in quo solebant antiqui scri here,vnde'ait Martialis,libros in philyrs cortice subnotatos .Quin & ex philyris nectebatur corons apud antiquos :quoniam flexiles & de. corae essent:hinc Horati' ait sibi displicere ne xas philyra coronas. Atq; haec de Tilia satis.

ACER vulgo erable . Arbor est tiliae no ab similis,forma & magnitudine, verum cortice

paulo scabriore subliuid6 ,crasso,&ad flectedum contumaci:radicibus paucis, sublimibus, crispis: materie venis longioribus fluctuante, molli,macileta,gracili,ex qua fiut arcus apud nos. In riguis potissimum nascitur. Plinius aii, thor est iu hac arbore duo tubera reperiri:vnuhrusci nomine,alterummolusci:illud intortius

crispum:hoc simplicius sparsum.

48쪽

SYLVA. asAceris genera tria fecerunt graeci: campesstre,quod candidum aiunt esse,nec crispue at id quidem γλῶνον vocant:Μontanum, crispi' duritisque' Tertium genus etygiam vocant,fisssili ligno,cortice liuido,& scabro, materie rus benti,ex qua iumentorum iuga fiebant, unde

nomen tractum.Quaquam nonulli carpinum esse autument. CARPINVS vulgo cbarme inter aceris Danera enumeratur, quemadmodu mox dicebas

mus,at id est genus quod graeci Zγγisep quaasi iugale vocarunt,qubd ex eius arboris matearie τὰ ἰυγα hoc est iuga iumentorum probe fierent:quanq etiam manubria carpinea rustiacis instrumentis apud antiquos fierent, inquit Plinius lib. I 6.8c Columella lib. I a. nostra austem Gallia carpinu Vulcano potius quam laustis operibus dicat. Diuersum genus ab acere carpinum esse ait Theophrastus ex quorudam opinione:referti Stagiritas hbc distinguere carpinum ab acere: quod carpino flava crispat materies sit,aceri

cassida:intercursantibus neruis scatens .viralarbor ampla: platano in fingedo similis.Carterum carpinus cortice paulo scabriore quam tilia vestitur, subliuent CraO,spissiore q picea di inflecti contum ace. Radices paucas mittit, sublimes,magnam ex parte crispas.

A L N V s,apud nos latinum nome fere retio

49쪽

s YLV A.

gus nostrum Vocat aulaeaula: arbor est sorore fructu sterilis ,in aquosis nasces,caudice res

,ligno medullam molli: folio pyri sed am,

pliore,ac neruosiore, quadatenus orbiculato, virgatoq;: cortice squaroso,foris albicante,in, tus rufo : radice summa, tenui, nec maiore qlaurus. Materies eius ad naualia comendatur.

unde Virgilius primo Georgicon, Tunc alnos primum fluuij sensere cauatas. B E T V L A,Vulgo nota,Grscis semyda dicta, nostris bouleau,gallica est arbor inquit Plinio mirabili cadore, atq; tenuitate,terribilis magis stratuu virgis,eadem circulis flexilis,ltem corbium sportis,& ligaturis utilis .Caeterum folio est sagino,paulo angustiore,trunco enodi,cortice versicolore,materie I aeui,cadidissima, virsgultorum eximia tenuitate: Cortex ignem fascillime concipit, ideo rura lucernarii vice sucscendiit,reddit flagras pingue quodda & oleo, sum. vitis apud nos baculis tantum & scopis. FRAXIN vs Grscis melia vel milea,nostris stestne,arbor est in planis potissim unasiccs,proscera,caudice tereti,crassiuento,neruoso, laeui, enodi quaq trioaos,hoc est,trinodia a Graecis vocitata:sed ob id φ ramos habeat praegran deS,ordinatos, parest numerob corticem hasbet laeue,spissum,tenue,rubrum:ramos utrinq; penatos inquit Plinius hoc est per ampla vers1 uum interualla,tanq per genicula cotinenter 'trinq; pendentes perinde atque sorbus: Folia

50쪽

gerit lauri latifoliae, acutiora tamen, leuitEr per ambitum serrata, quorum extremae marsginum fibrae, in molles spinulas occallescunt, porracei coloris :semine est minuto,ipsis folijs incluso,amaro,radice multa,crassa & sublimi. Nostras fraxinus,magna ex parte flore caret, di fructu: verum multos a radice mittit funisgos ganeae expetitos. Fraxini duo genera fecerunt Graeci,alterum excelsum,proceruml,ligno candido, mollios Te,crispiore,neruoso, enodi, ius materia hos die optimae hastae fiunt, qua etiam ex matestia hastam Achillis fuisse fabricata scribit Ho,

merus .Eam fraxinum bumeliam in Macedo,nia nominat, perinde quasi polymeliam,id est ingentem fraxinum: Aeoles enim b pro p,litera,vt pro πολυ expuncto,λ, elemento, βου, Panuntiant,no bovem sed magnitudinem intel.

ligentes. Alterum fraxini genus humilius se, cerunt Graeci,ligno scabriore,duriore, fuscios re:folio lauri aculeato. Alij situ discrevere fraxini genera: capestre enim esse crispam,mon, tanam spissam volunt. Sunt qui natalibus diascriminent: montanam dicunt esse coloratios rem,robustam,laeuem & lentam: campestrem vero decolorem, raram, scabramq; assurgere. Vulgus vero nostrum campestrem fraxinum,

ornum appellant, fresine champestre. quemada modii sito loco diximus .Qusda aute arbor est apud nos fraxino aliquantum humilior, foliod ij,