장음표시 사용
211쪽
ECQUID Hyperboreis ad nos conversus ab oris Ausonias Caesar jam parat ire vias pCertus abest auctor, sed vox hoc nuntiat omnis: Credo tibi; verum dicere, Fama, Soles. Publica victrices testantur gaudia chartae;
. ' De reditu Caesaris ait, passim rumores sparga, sed absque auctore: rogat Caesarem, ut ipse auctor nuntiusque sit triumphi, et mox veniat. Rastir. I. Eequuu umeriareis. De Sarianaasia, regione ad Septemtrionem, vide epigr. 11, suPTR. u. Ausonias. Italas : Italia enim
Ausonia dicta est ab Ausone Ulyssis et Calypsus silio.
3. Certus adest aticior exhibet codex Vaticanus. Certus aheat auras . Auctorem certum non habemus, fama tamen constan est, et famaesdem habere lubet.
4. Verum Leere. Iinmo salsum diiscere solet fama.Virg. AEn. IV, 19 3:.. Facta atque insecta canit . . Tari toti videtur Poeta intelligere tunc Famam solero dicere verum, quum constanti omnium sermone aliquid
celebratur; Domitiani vero reditum omnes renuntiabant. Vel quod sa-cile credimus, quod cupimus. 5. Publi . Si litteras Romam missas testantur venturum PriuCi-Pem, quid est quod dicat, Certus abest auctor P litteras intellige missas de victoria Ca ris adversus Sarmatas, non de adventu : quamquam Poeta recte Conjiciat, venturum principem bello Patrato, argumento a litterarum testimoniis
tata victoria solebant duces Romani vel ad Senatum, vel ad principem mittere laureatas literas . indices victoriae, cujus insigue est Iaurus. Livius, Decad. I, lib. V: . Literae a Post liuinio laureatio sequuntur victoriam populi Romani. a Plin. XV, cap. ultimo: Tacit. Hist. lib. III. 77 : Pers. sat. v , 43. Ε
212쪽
Martia laurigera cuspide pila virent. Rursus, io, magnos clamat tibi Roma triumphos,
Invictusque tua, Caesar, in urbe SOnas.
Sed jam laetitiae quo sit fiducia major,
6. Laurigera , etc. Pila et hastae militum vietoriam testantur laurea ta. Lauro enim et frondibus sestis ornabantur pila καὶ vinxi c. Plin. l. XXXV, e. uti. . Ima piaeisera laurus acii. quam ρω-
tendi etiam inter armatos hostes, quia tis su indirium. Romanis Praeei in Muluae, victoriarumque nuncia addiistin litteris, et militum lanceis, Paesque. . Quare e Romano more Se noea in Agamemnone : . Sed ecce vasto concitus miles gradu Manifesta Properat signa laetitiae gerens: Namque hasta suntino lauream sedim gerit. . Herald. . Io, mureos clamas, etc. Vox est triumphi solemnis: α se gerena laurus. Luro deuincius agresti, Mιles D ma a Voca triumphe, cunis: n
8. Inoietusque. Vocaris jam et Proetamaris a toto popullo, in ictus Imperator. Est enim hoc solemne Imperatorum elogium, ut dicantur Inoisti: quod veteres inscriptimios
9. Sed jam Letitiae. Sed ut expleatur populi desiderium et gaudium, propera in Urbem, et ipse nuncius
esto tuae victoriae. Io. Nuntius ipse messi. Tu ipse, o Domitiane.
- HIBERNA quamvis Arctos, et rudis Peuce,
' Argumentum de desiderio et amore populi romani erga principem absentem. Quasi dicat: Quamvis procul ab Urbe in hostico ad
Septemtrionem degas; attamen o Praessens animis et votis nostris. I. m rna. Quamvig te detinean a notiis Itala iii regi uibus septem
213쪽
Et ungularum pulsibus calens Ister, Fractusque cornu jam ter improbo Rhenus, Teneat domantem regna perfidae gentis,
Te, Summe mundi rector, et parens orbis, s Abesse nostris non tamen potes votis. Illic et oculis et animis sumus, CaeSar Adeoque mentes Omnium tenes unuS,
Ut ipsa magni turba nesciat Circi
Utrumne currat Passerinus, an Tgris.
trionalibus. - Rudis. Rudem credo vocat, a barbarie Peucino I. Arrianus, lib. I, et Poeta infra. Petiee. Insvia magna ad primum Istri ostium, teste Strab. lib. VII. a. Codex Vaticanus exhibet: cais mens Ister. - Εt seruarum. Vide Ovid. Trist. III. x, 29r a Caeruleos ventis latices durantibus, Ister Congelat, et tectis in mare serpit aquis. Quaque rates ierant, pedibus nuncitur; et trudas Frigore concretas ungula pulsat equi is, etc. m. Lem. V t Virgil. dieit semitam fe
Mere , quia, ubi maximu motus, calor nascitur. . 3. Fractoque cornu jam ter inDHObus Rhenus eodex Florentinus. - Fractusque cornu. Μetonymia
est: fractum Rhenum ter dieit pro victis Batavis et Germanis et Cattis : alludit autem noster poeta ad fluviorum cornua. Virgil. lib.
VIII, 77 : ρ Corniger Hesperidumnuvius regnator aquarum. . Et vide etiam lib. IX, epig. CII,V . IT : π CDP-nua Sarmatici ter persida eontudit Istri . . AEliath. Var. Hist. II, 33. 4-. Teneat. Quam vi , o Caesar, ibi occupatus sis et dot incaro. in Uelestudi rebellibus. - Per is κωtis. Relinilis et i ontumacis. 5. Inntina nostra in margine rte Parens ursia r codex Pulmanni: et Parens orbis. 8. Adeoque. Omnes enim a spectaculis avertuntur, quum aliquid narratur de tuo reditu, aut de tuis victoriis , ita ut mentes nostrae
quondam ludis attentae. iam tibi Peregrinatis, nesciant quid in Circo
Io. Passaristis legitur in codieo Palatino. Raec sunt nomina athletarum. Vide salmas. ad Solinum. Passeristis. 'Eqtius e habet enim tahula equorum Circensium, apud Onuphrioni, nomen Passerini equi Circensis. Legendum censet Salmaiasius: a Ut turba magnἱ saepe nesciat Circi, Utrumne currat Passerinus
an Tigris . . Passerini et Tigridis Dominibus, qui in illa aetate equisuerunt celeiarrimi, duas quadrigas intelligi dehere certum est, in quibus equi illi lauales sinistrierant. Non vero illi equi singulares currebant, sed in curru juncti. Per Passerinum ergo intelligit cur. rum, ad quem Passerinus suit prae limus eqiliis. Idem dici oportet et
de Tigri Vid. lib. XII, epigramma
214쪽
NuNC hilares, si quando mihi, nunc Iudite, Musae; Victor ab Odrysio redditur orbe Deus. Certa iacis populi tu primus vota, December; Iam licet ingenti dicere Voce , Venit. Felix sorte tuat poteras non cedere Iano, Gaudia si nobis, quae dabit ille, dares. '
Festa coronatus ludet convicia miles,
' Quum nunciatum esset Domitianum venturum in lirbem, eum. que jam esse in itinere, alloquitur Poeta, Primum Musas, deinde Deiscembrem , quem dicit et Januario autemni potuisse, si redux Caesar ipso Decembri venisset in Urbem. Postremo dicit, sua carmina valde Convenire tempori, esse enim illa j ora; mox etiam militein iocos in triumpho dicturum. Rader. i. Nunc hilares, ete. Si unquam aliis earminibus lusi, nunc Poscit tempus, ut laeta eanam. 2. Victor at Othrysio Plant. Iuritat . Lang. Delph. aliae. Vietor MOdrysio codex Pulmanni; et sic Ald. Iunt. Colin. Gryph. et aliae veti. - Odrysio , etc. Septemtrioiiali, ubi Odrysa Thraciae urbs verissus Pontum Euxinum. - othrysio.
Othrys mons Thraciae. Othrysae, vel Odoxae populi sunt Thraciae, quos aliqui hodie vocant, Mol -
i ariter Getico foedavimus Hebrum
3. Certa facis. Mense enim Decembri litterae Romam sunt allatae de reditu Domitiani, quem Populus votis omnibus exposcebat. s. Poteras non. Sensus est : Si mense Decembri Urbem ingressurus esset Caesar, poterat ille non cedere Ianuario, a Iano Deo, in Cujus honorem multa sacrificia fiebant , sic dicto, Ovid. Fasti I, quo nempe mense Romam erat rediturus Caesar. December selix quod reditum nuntiavit; felicior soret, si videre praestaret Caesarem ingressum Romam. M. 6. Gaudia si nobis, quin dialat ed. antiq. Ferr. an. I 47I. ΑId. Iunt. Colin. Gryph. et Lang. diabit codex Pulna anni; recte : eo quo I Domitianus a subacta Germania non ante Ianuarium rediturus erat Romam.
Vide lib. VIII, epigr. VIII. 7. Festia eoronattis. Triumphum comitari milites lauro coronati, et in ipsum Imperatorem iocosa conis vicia jacere solebant. Lib. I. v. v μ. 3. Appianus scribit tub ieῖnas otiam militi hus permixtas, immo totum
215쪽
Inter laurigeros quum comes ibit equos. Fas audire jocos, levioraque Carmina, CaeSar, Et tibi : si lusus ipse triumphus amat.
populum coronis in diebus trium Phorum ornatum finisse. ED. 8. Inter latirigeros. Ovid. Trist. IV, 2, 2 I: . Vinclaque captiva reges cervice gerentes, Ante coronatos ire videbit equos. . s. Codex Vaticanus. Dolari ear minae. - Lepioraque. HOC est, audire mea epigrammata jocosa. io. Sit tibi: si lusus ed. antiq.
Ferrar. an. I 47 r . Ald. Iunt. Glin. Grupli. Plant. Iunian. Pulinari. Calderiti. Lang. Delph. aliae. Ettili, si itistis codd. Vat. et Gruteri, qui primus in textum recepit. Ianus nutgersius legendum censet :Eι tibi sit: lusus ipse. - Lusus sese. Solemnis enim et magni sicus tuimu-phus, admittit quosvis, et quorumvis militum ac hominum jocos.
I E CASCELIO. 'QGUM sexaginta numeret Cascelius annos,
Ingeniosus homo est: quando disertus orit δ
' De Caraelio inseribitur in edd.
ett. quae versu primo exhibenteliam, Cassetius a Bevertandi IIS. Melitas. - Iactabat se Cascelius de ingenio ἐξηκουταετας, volebatque videri doctus. Poeta , nimis sero te, inquit, ingeniosum dicis; a puero requirebatur ad doctrinam futuram ingenium. Disertus, cultum ingenii, disciplinam, artem et studium ; ingenium naturam hominis
a. Quando disertus erit. Disertus Mil. suturus post ducentos annos, et Returus causas apud inferos, in quo tandem sexagenario ingenium ad doctrinam futuram elucere in cipit. - Quanδερ Nunquam: hactenus enim nihil studuit, et in i,osterum non Poterit; aetas enim negat.
I Ei,iC Tun Eros, sollat Linus: Ole, quid ad te
216쪽
De cuto 'lii id faciant illo, vel ille, sua ΘCentonis latuit Mallio millibus : Ole, quid ad te
Non tu propterea, sed Matho pauper erit. In lucem coenat Sertorius : Ole, quid ad te, , Quum liceat tota stertere nocte tibi pSoptingenta Tito debet Lupus : Ole, quid ad te p
Assem ne dederis, crediderisve Lupo.
Illud dissimulas, ad te quod pertinet, Ole,
Quodque magis curie convenit esse tuae.
Pro togula debes : hoc ad te Ipertinet, Ole. Quadrantem nemo jam tibi credet: ct hoc. Uxor moecha tibi est: hoc ad te pertinci, Ole. Poscit jam dotem silia grandis : et hoc. Dicero quindecies poteram, quod pertinet ad te : is
Pinvis pro Linus in eodice Vaticano. Ole quid ad te ρ De eiate quidD-ciat, etc. exhibent edd. veri. Olle, quid ad to De etite quid Deians ille mel ille suri ρ legendum censet Salmasius; nam η de alieno corio luis dere . proverb. In eos dicitur qui de alieno liberales : wd chamaeleon non de alieno, sed de suo Plane eorio ludit, quod ita pro libitu versipelle habet ac versatile. Vide
Tumeb. lib. XXIV, caP. 28. Pa Teatur Eros, etc. olus aliis obtrectabat, aliosque Prodigere sua dicebat, quum et ipsemet nihil haberet. a. Fuelant etiam exhibet eodex Florentinus; alii faciat. 5. In lucem comat. Pernox in comessationibus, compotationes in lucem Protrahit; sic l. I, epigr. Ix. 7. Septirigenta. Sestertia nempe. 8. Assem num dederas ered emare
Impo ρ legit Antonius de My. Assem ne dederis. Si te sollicitum reddunt nomina Lupi quae Tito debet; tu nil uir credas, cura vacabis. II. Pro togula debes. Xondum solvisti togam, quam gestas; hoc
taces et dissimulas, aliorumque debita reconses. ret. Iam tili credis, codex Pul- manni. - Quadrantem. Hoc est, quartam assis Partem.
4. Poscit jam dotem. Nam sitim debitor est Pater, quum eam do tare teneatur.; lib. XIX, D. de rituniit't. l. I s. Quare Artemidorus observat eleganter, filias in somnis sumptum et damnum portendere, quia dos iis debetur. Heratae. 15. Ald. Iunt. Colin. Gryph. Plant. Iunian. Lang. et Delph. quid per inet aci te ρ Lectionem nostram testatur codex Pulmanni. Dicere quin Getes. Sensus est: olo, tam curiosus es in alienis nNotiis, ut pluries direre tibi nec iminerito potuerim : Quid ad te
217쪽
ao I M. VAL. MARTIALIS Sed quid agas, ad the pertinet, Ole, nihil.
x6. Sed quid agas, etc. Sed ne- objicere poterat olus : Quid tu, oque ego in aliena rep. curiosus, Miletialis, satagis Texum meamim 3 neque tu aut tua tanti. - erae Quapropter illum occupat Poeta.
Emendare meos, Pudens, libellos. O quam me nimium probas, amasque, Qui vis archetypas habere nugas l
' Ad PM uem inscriptio est in nu scriptos et emendatos , quos Ald. Iunt. Colin. Gryph. Pulman. Martialis vocat archet Fas , Plant. Iuli1an. Lang. etc. Primum exemplar. In magno pre-r. Cogis me. De Pudente jam tio solent haberi monumenta ipso- dictum lib. I, opigr. xxxII. Nescio rum auctorum Archetypa. an liic idem sit: utut est, Poetae 3. Nam si in meis erat amicissimus, qui in memoriae versibus aliqua suerint menda, insimul et amicitiae argumentum uti librarium culpam rejicers haud- illo peteret versus propria ejus ma- quaquam Potero.
Sic me fronte legat dominus, Faustine, serena, Excipiatque meos, qua Solet aure, jocos;
' Claneularius poeta, ut Nostro r. Sis me fronte. Hoc est, Sic periculum crearet, famosa quaedam me legat Pt amet I omitianus, quem earmina Martialis nomine ediderat. maxime lectorem Velim , ut ego nec Iurat Poeta nihil . se scriptum, laedo quos etiam jure odi. quod cuiquam ruborem adferret, a. Θα sint civire; id ost, solita aut ri tam inurpret. Rader. heniguitate ot indulgentia. En.
218쪽
Ut mea nec, juste quos odit, pagina laedit, Et mihi de nullo fama rubore placet. Quid prodest, cupiant quum quidam nostra videri. sSi qua Lycambeo sanguine tela madent λ
Vipereumque vomant nostro sub nomino virus,
Qui Phoebi radios ferre diemque negant p
Ludimus innocui : scis lioc bene : iuro potentis Per genium Famae, Castalidumque gregem :Perque tuas aures, magni mihi numinis instar, Lector. inhvinana liber ab invidia
3. Md. Iunt. et Col. Pagina t. 4. Milia do. ntillo eto. Non samam GPto ex aliena infamia; vid. Epist. lib. I, noti a , Pag. SI, Vol. I, edit. nostrae, ubi haec explico. ED. 6. Si pM M . Archilochus Poeta Lacedaemonius veraus iamis bicos tam acerbos scripsit in Lycamben, quod desponsam ipsi suam filiam negavisset, ut laqueis Suspendere se simul cum filia illuin coegerit. Sensus est: Quid prodest oc
culto poetae versus mordaces et contumeliosos edere, quum omnes no
verint candidum meum Ingenium vid. X, raret Mar.
audent Versus inci 'nomine edor
in lucem. 9. Lia in innocuis' verbis Meiuro ed. antiquiis. Fcoar. an I 47 I . Ald. Iunt. Colin. Gryph. Pulman. Delph. etc. Lectionem nostram te. stantur codd. M u. Thuan. et Fimrent. quam restituit Scriverius. Io. Castaliumque in codd. Pul- manni, Thum.. Vat. et Florent.
stati nil eettim Iuntina nostra in margine, i. c. cretum, metro Pliastante; cetum et gregem non mulis
tudinem literarum t et e , et c et ς, charactere Longobardico. Ex men dosa hac lectione facito eruas cforum, quod propius accedit ad lito
rarum tractum in Voce gregem. Sic. Pieridum chorus . ap. Ovid. Tristi
V, iii, ro; .Pierii ebori .ex Piant. V, 1, 58; . Naiadum chori . Fast. Ι, Sis. CL Fast. V, 8o; Nostri I, Lxxvii; VII, in x; XII; m. et si e passim apud Poetas. Grea proprie dieitur de quadrupedum congregatione, atque translate de vili homi
num multitudine usurpatur. Cicerotanten et Terent. de uominum numero bono sensu utuntur. Consor.
Nostri lib. IX, epigr. L xxVII, et lib. XII, epigr. xr, ubi de lectione σου non dubitari potest. - Persenium Fam . Me ima ocuum esse a male licentia, juro Per famam nominis mei, et Per tuum favorem, lector. Genius enim est rei cujuscumque gratia, Veniis, lepos. Vid. lib. VI, epigr. LX, VL ID. I t. Numinis instar. Lectori, tanquam Deo suae sortis arbitro, precessundit ac vota nuncupat seriptor; ut Iul. Caesar Romae quam sun mum numen vocat et Precatur , in Pharsal. lib. I. vs. I99. M.
219쪽
Dii M Τiburtinis albescere solibus audit Antiqui dentis susca Lycoris ebur Venit in Herculeos colles : quid Tiburis alii Aura valet 8 parvo tempore nigra redit.
I. Gmaterus ex codice Palat. pri- mentum lib. IV, ep. II, ubi Ogimus dedit, albescere solibo; qui- mus de caelo TU,urtino; et lib. I, cum consentiunt codex Florenti pigr. LxxIII, vs. 5. ED. nux pt mregius iste Thuan. quem 2. Antiqui dentis. Id est, vetusti eontulit Gronovius. Albeseere eollia et ris, quod si ex dente elephantis: hus exhibent edd. vel . et alii qui sit etiam ex aliis ejusdem helluae os- nuper reduxerunt vulgatum; scili- sibus, si credas Plini . ED. cet ignari Ales κατ' ἐξοχχου pro aprico 3. Quid Tiburis alti Aura. Silius et delicato sole dici. HOrus de Italicus, Pun. lib. XII, 2α9 :. Quale Hannibale: . invictum Alpibus, in- micat, semperque novum est, quod domitum armis, Campaniae soles Tiburis aura Pascit ebur : is ibi et tepentes sontihus Baiae subege- Pascit Pro, sustentat et conservat. xunt. . Ovidius Fast. I. I 57. . Tum Vid. infra VIII, xxv Iri, vs. II. ED. blandi soles, ignotaque prodit hi- 4. Nigra redit Lycoris audierat rundo a ; et lib. II, 366: . Solibus et caelo Tiburis ebur ex vetustate re- campo con ora nuda dabant s. Id. Parari et ad primum nitorem reis Metam. XIII, 793 : . Solibus hiis dire e ergo venerat Tibur, quia hernis, testiva gratior unda. NO- Dacia, cupiebat colorem suum muster lib. I, ep. XLIII, vs. S : . Baiani tari. Poeta Credulam ridetis quae solesa; et lib. X, ep. I. , vs. 6: . O sibi ni re, quod ebori eandido sae- fioles, o tunicata quies . - Dum Tia tum, Aperaverat: nam nigra rediit, turtinis. De Lycoride idem est argu- quae nigra venerat. M
AD AULUM, DE LUCTU RUAE PUELLAE.'
ACCIDI Τ . insandum nosim scelus, Aule, puella',
' De sua Ptiella lemma est in Calderiti. Plant. Iunian. Lang. etc. rad. Iunt. Coliti. Gryph. Pulman I. Infandum scelus. Parcarum
220쪽
Amisit lusus deliciasque suas :Non quales teneri ploravit amica Catulli Lesbia , nequitiis passeris orba sui; Vel Stellae cantata meo , quas flevit Ianthis, s Cujus in Elysio nigra columba volat.
Lux mea non capitur nugis, nec amoribus istis, Nec dominae pectus talia damna moVent. Bis denos puerum numerantem perdidit annos, Mentula cui nondum sesquipedaliS erat . io
nempe : ad finem usque epigrammatis mentem Iretoris lepide suspendit Poeta : ait enim puellam suam amisisse lusus et delicias; et quoniam Lesbia Passerem, Violanintilla eolumbam perdidit, Putamus tale aliquid amime Martialis acetiadisse ; sed atrud est, obsceno sensu insignius, .quod ultimo versu deis clarat. Η lascivae nequitiae genus nimium feliciter aemulatus est epigrammatibus suis Nostras I. But. Rouraeati, magnus Lyrici carminis artisex. ED. 4. 1-bis. Vide Catulli Caran. II de Passere mortuo I AEAhiae. 5. In edd. su p. citat. quam I Pistiliantis: Bevortandi IIS . modo quam fleuit Ianthiis. et Milae cantata. Id est, columba, de qua lib. I, epigr. vi II. De Ianthida uxore Stellae videlib. VI, epigr. xxI. 6. In Elysio. Hoc est, cujus m lumbae umbra est apud Inseros, secundum a liquorum opinionem , qui existimabant mortuorum omnium animalium umbras esse in Insori . . Codex Florentinus amo ribtis istis: codex Vaticanus e neque moribus istis; et sic Gruterus e in . di eo Palatino.
unis puer hic nitidis absistit Iantllidos undis,
' Ad Arginum puerum inscribitur in edd. vett. t. Nonnulli legunt: adsistit IIian. tidos; et sic est in eodice Pulmauni. - Puer hie nitidis. Arginus scilicet. - Absistit Ianιhidos. Qui ah-
stinet, qui rosugit. Alii adsisIil. Undis. De hoe fonte vide lib. VI. pigr. 1LvII. In aedi hus Stellae erat fons, cujus Nympham a Violantilla, seu Ianthide. Stellae uxore, Ianthidom denominat, ad quam
