M. V. Martialis Epigrammata ad codices Parisinos accurate recensita variis lectionibus, notis veteribus et novis, Graeca interdum versione, notitia literaria, et indice locupletissimo illustraverunt quinque Parisiensis academiae professores Volumen p

발행: 1825년

분량: 697페이지

출처: archive.org

분류: 로마

221쪽

M. VAL. MARTIALIS Et fugit nil loininam Naiada nil inquid Hylas

O bene, quod sylva colitur Tirynthius ista, Et quod ainatrices tam prope servat aquasi Securus licet hos sontes, Argine, ministres ; sNil facient nymphae : ne Velit ipse, cave

Violant illam confugiebat hie seris iis, ne a Nymphis rati eretur. Vide lib. VI. epigr. XLI. x. Et dominam Bevertandi IIS. Naida legit Gmnovitis, ut ostin omnibus veti. Vide ad lib. VI, epigr. I xv III. - Et fugit ad domianam Naiadu. Argini effigiem inteulige positam in nemore propter lantem, ut modicum intervallum interess t. Ideo singit Poeta puerum sic locatum, quasi vereretur casum Hylae, quem, quum RPP Pinquasset nimium aquae, Nympha rapuit. De hoc Hylae raptu vid. lib.

quod Proximo nemore cultus Ilereules tibi praesidio est et tutela , ne rapiaris a Numphis te amaratilius. Epigr.I. infra. O lene, qu , usitata φρασις et elegans. Ovid. Trist. lib. I. Eleg. II, 4I , . O bene, quod non

sum mecum Conscendere Passti . .

5. Arx nne codex FlorPnt. Securus, etc. Sine metu potes ex

hoe fonte haurire aquam , quam ministres. Ianthis Num pha hujus sontis non rapiet te, ut Hylan quondam Nymphae si . Ascanii : cave aut ab Hercule ab Ipso Stella. 6. Nil esunt 33 liae Ald. Iunt. Colin. Gryph. Pulnaan. Iuniara. Plant. Lang. Delph. aliae. ν

AD REGULUM.

ER domi non sunt; superest hoc, Begule, solum, Ut tua vendamus munera : numquid emisp

I. Regule tantum ed. antiquis . FPuar. an. 147 I . Ald. Iunt. Colin.

CaIdorin. GUph. Plaut. Iunian. Lang. Delph. et r. Regule solum codex Pulmanni; et sic Grnt. Seriv.

Stirerest hoe. Nihil qiuicquam habeo domi, Praeter muliera quae a to accepi : hoc antem saeote dieit Poeta sperans Begulum ea non redemiapturum, sed liberaliter subventu. rum suae inopiae. De Regulo dictum lib. I, epigr. XIII. x. Numquid emes. Bevertandi IIS.

222쪽

AD BIBLIOTHECAM IULII MARTIALIS.

Rustis bibliotheca delicati,

Vicinam videt unde lector Urbem; Inter carmina sanctiora Ai quis Lascivae fuerit locus I haliae, Hos nido licet inseras vel imo, Septem quos tibi mittimus libellos, .

Auctoris calamo sui notatos r

Haec illis pretium facit litura.

At tu munere dedicata parvo, Quae cantaberis orbe nota toto, Pignus pectoris hoc mei tuere,

Iuli hibliotheca Martialis.

' Autographutia septem librorum epigrammatum dedicat bibliothecae Icilii Μartialis, cujus hortos et villulam elegantem in Ianiculo suburbano descripsit. I. Rudis bibliotheea in eodice Va

4. metore Thasio. Hoc est, j Cosis meis carminibus. Vide lih. IV,

5. Nos modo licet in Vatic. cod. inseras vel uno codex quidam apud Bevertandum. - Nido imo. Infima statione, ordine : nidi enim foruli sunt librorum, in quibus velut C psis, certo Ordine graduque reP nuntur, ut diximus, lib. I, epigr. CLVIII, Vs. IS. -ivido imo. Η est, vel in ultimo ordine collo. es , modo collocatum aspiciam. 8. me illis pretium codd. Vat. et Florent. -- Haec illis Pretium , ete. Quod auctoris autographi sunt, et quos epigr. x supra, dixit archeia trPos. - Iutura. Et majori in pretio erunt, quod manu mea exaratos vere eos fuisse, ex litura multiplici iacile patebit. 9. Tu munere. Cui consecro et dono hos libellos meos. - Dedi casa. Donata, consecrata. Bibliothecae enim Musis et Apollini sacrae erant. Dedicabantur Et statuae et imagines in hibliotheeis. xo. Nota. Carmine meo. Ir. Pectoris hoc meipignus, librum scilicet quo eum donavi, et qui amieitiae magnae pignus parvum Pst.

223쪽

Qui M tibi sit lacies, de qua nec semina possit

Dicere; quum corpus nulla litura notet; Cur te tam rariis cimiat, repetatque fututor, Miraris p Vitium est non leve, Galla , tibi. Aceessi quoties ad opus, mixtisque movemur sΙnguinibus ; cunnus noti tacet, ipsa tacos. Di facerent, ut tu loquereris, et ipse taceret lossendor cunni garrulitate tui. Pedere te mallem : namque hoc noc inutile dieit Symmachus, et risum res movet ista simul.

Quis ridere potest latui poppysmata cunni λQuum sonat hic, cui non mentula mensque cadit Dic aliquid saltem, clamosoque obstrepe cunno :Et si adeo muta es, disce vel inde loqui.

I. De qua nec. Id erat, nec ulla Remina, ergo nemo, potest deformitatem notare in tuo Corpore. x. Dicere, etc. Se talem habere nequeat, seu tibi contendere , tibi se aequiparare; praeserre saltem non ausit. - Νulla litura notet. Quum non opus sit ut tomento rugas uteri eondas, quae nullae sutat. Vide lib.

III, epigr. x Liti Aliter intelligit

Poeta nullam mendam, aut nae. vum eme in toto corpore Pulcher rimae, quam tamen carpit, Puellae. . Eis ιlle taceret. Pulvianni codex. 9. Pedere, cr pitum ventris emittere : Horat. I, Sat. 8, vs. 46. NO-ster, X, epigr. xIV; et XII, epigr.

II. Pyrasmata. Vox sciitia, a sono quo equis necdum domitis blandimur. Politianus Miscell. cap. 3a: demulato, attrectatio blanda, ut quae sit ad eieurandum equum. Vido lib. III, epigri LXX I, Vs. 8

224쪽

I E FRAGMENTO ARGUS.

FRAGMENTUM, quod vile putas et inutile lignum, Haec suit ignoti prima carina maris. Quam nec Cyaneae quondam potuere ruinae Frangere, nec Scythici tristior ira freti. Saecula vicerunt: sed quamvis cesserit annis. sSanctior est salva parva tabella rate.

De Argo nave, docti me disertissimeque unus in paucis Hieronymus Columna ad Ennii M deam disputat, pag. 3I4. Hujus fragmentum tempore Martialis Romae exstabat, in quod est hoc epi

gramma. Rader.

I. Framentum. Navis scilicet Argus, quod Romae tunc ostendinais tur. De illa nave et Argonautis vide Valerii Flacci poema. a. me fuit Bevertandi Μs. Ignoti prima, etc. Non Prius tentati mortalibus; . Nullaque morta

les praeter sua litora norant. Argo nautas Primum tentasse mare navigio volunt Poetis.

insulae in Ponti Euxini ostIo, quae et Symplegades, vel Syndromades vel Planetae dictae sunt , quod

eminus intuentibus moveri loco et in se incurrere videbantur : Arg nautae non sine periculo, mutilata

summa puppis parte. has transmisere, Phinei monitu, praemissa viae duce eolumba. Ruina addit, quia ad Cyaneos hosce scopulos, naufragiis infames, magnum adiere diserimen. Vide quae ad us. IIIo Here. fur. et vf. 34r Medeae S necae notavit Farnabius. 4. Edd. vett. habent. da freti Pulmanni eodex, ira freti; et sic Plant. Iunian. Delph. Gruti Seriv.

Ira freti. Hoc est, tempestas Ponti Euxini. 5. Sineula misertim, et quamois Bevertandi IIS. -- scida viserunt, etc. Fluctus, scopulos, Syrtes Praetervectam et superantem, vicit tandem aetas; hoc est, et quae nullis cesserat fluctibus, scopulis, Syrtibus, cessit tandem tempori, quod exedit, consumitque omnia. 6. Sanctior est, etc. Fragmentum hoc religione et antiquitatis veneis

ratione vel ipsam integram, vel alias

quasvis naves suPerat.

225쪽

NIHIL Est miserius, nec gulosius Sauctra Bectam vocatus quum cucurrit ad coenam,

Quam tot diebus noctibusque captavit; Ter poscit apri glandulas, quater lumbum,

Et utramque coxam leporis, et duos armos : , Nec erubescit pejerare de turdo, Et ostreorum rapere lividos cirros. Buccis placentae sordidam linit mappam. Illic et uvae collocantur

' Raptorem coenarum, et en

ditorem earremdem Sanctuarii dein scribit. . Miseriau. Tum labores et osticiis quibus coenam captavit: tum maxime avaritia, qui analecta vendidit. - Gulosius Sanctis. Rapacius, qui tantum sussuratus est.

a. Rectam vocatus. Quam revom

verat Domitianus, sublatis sportulis. Vide lib. II, epigr. Lx x. Recta coena, si e honesta et liberalis , in qua clientes vocati accumbebant cum Patronis. M. 4. Ter poscit. Liberaliores conia vivatores clientibus et convivis ρο- testatem faciebant poscendi, quae vellent. - Gusti uias. Vide lib. III,

epigr. LXXXI, V . ao. Sunt carnes

quaedam callosae et delicatae circa cervicem apri et lumbus vero est media pars apri in tres partes divisi. ED.

riorum Pedum pars est superior;

armus, anteriorum e leporis utraque optima. ED.

duxit turdos, non pudet ipsum jurare sibi non fuisse appositos. 7. ostreorum lividos eirros. Cirri proprie crines sunt; sed hic sumuntur pro stiris ostreorum carinnis colorem reserentibus, unde fiari s vocat. Sensus est : Ab illo helluone rapi etiam ostrea. Forte per os rea intelligam locustas, asta cos, squillas et cancros quorum pedunculi et caudae, velut cirri, crispantur et protenduntur. ED. 8. Dulci Plaeaenta ed. ant. Ferrar. an. I 47 1. Ald. Iunt. Colin. Gryph. Plant. Iunian. Lang. Delph. aliae. Duleis plorenta Pulmanni codex. Bureis ylaeento codex Florentinus, pro . huc pis . , i. e. frustulis. Baceis Pliacent m. Quam et clam subductam mappa involvebat. Lib. X, epigr. v; et lib. III, epigr. VII. 9. I in ollaνH. Quae nempe in

226쪽

EPIGRAMMATUM LIB. VII. ais

Et Punicorum pauca grana malorum, a. Et excavatae pellis indecens vulvae,

Et lippa ficus, debilisque holetus. Sed mappa quum jain mille rumpitur furtis,

Rosos tepenti spondylos sinu condit,

Et devorato capite turturem trunCum. 15

Colligere longa turpe nec putat dextra. Analecta, quidquid et canes reliquerunt. Νec esculenta sussicit gulae praeda, Mixto lagenam replet ad pedes Vino. Haec per ducentas quum domum tulit scalas,

ossis servabantur. Plin. V, C. I γῆ Colum. XII, c. 43. ED. II. Et eae oatin yelpis, Beverinlandi IIS. Et eae oatis. Exega enim carne sola Pellis supererat.

Apicius, lib. VII, cap. I. ED. t x. Et li/pa sctu. E qua matura lacteus hunior, lippitudinis instar, fluit. - Debiliaque boletias. Quia parum durat, non optimus , inquit

Farnabius : iminci recisus vel uullo aut debili caule. Gnonorius. Quid ait mollem et tenerrimum intelliis gas, velut quae apud helluones istos maxime in pretio et deliciis, anseris mediamia, etc. ΕD. I 3. Rumitur cunis , codex Florentinus. - Milia furtis. Hoc est, eseuIentis in mappa involutis. r4 . Spondylos sinu condit. Verte-hrasne animalium p an pisces, cum Macrobio et Seneca, qui vulgo seMnesip an salsamenta, cum Athenaeo Salmasius vero de aliis spondylis non hoe intelligendum dicit,

quam de ostrearum cervicibus. ει tronio cochlearum cervices dicuntur, qui Graecis τραχηλοι. Pon , lisurat etiam vertebrae quihus constat spina dorsi. Plin. XXXII, c. I I. ri . IS. Indeoorato evite Ald. Ilint Colin. Gryph. etc. Sed Plant. Iunian. et Delph. Inde Torato evite. Et de raro, etc. Sancto turturem eapite detracto suratus est. I 6. Nee pudet ed. alitiq. Ferrar. ann. I 471. Alditi. Iuniin. Glin. Gryph. Lang. Plant. Iunian. Pulianian. Delida. aliae. Lectio nostra debetur musae P., Probante Pul

manno. - Lova. Ponecta : Iougae latronum manus.

II. Ana lecta. Quae sub mensam cadebant, vel projiciebantur, erantque ministris relegenda. Vide lib. XIV, epigr. 4L Ax x8. Nec esculetis. Pulmanni Co-dex. Nee esculentus, BeverIalidi IIS. Giare prindari, codex Vat. - Nec esculenta, etc. Nec cibos tantum rapit , et escas suratur. I9. Ad pedes mero. Codox Flor male, ut ex numeris patet.-nlato Subducit etiam vinum aqua temPeratum, quod servi ad pedes bi-hebaiit; vel lagenam, quam habet paratam ad Pedes, vino mixto implo .a . Hoc per dueemas in codice

227쪽

Sinue obserata clausit anxius cella, Gulosus ille postero die vendit.

Vatimino. - Per ducentas uatis.

His verbis indicat Sanetram istum sub tegulis Pauperum more hahiatasse. Lib. I, πῖgr. COII. xx. Vendit. ἀπροσδοκ)ότως , ex speetabatur uti rapax et gulosus Sanctra voraret ista et ille vero avarus et miser vendidit.

I E NATALI LUCANI.

Haec est illa dies, quae magni conscia partus, Lucanum populis, et tibi, Polla, dedit. Heul Nero crudelis, nullaque invisior umbra , Debuit hoc saltem non licuisse tibi.

' Natalem diem et satalem Lucani, eodem epigrammate canit et deplorat. C. Caesare Germanico, iterum, et L. Caesiano coss. Cor dubie, quae Hispaniae Baeticae provincia, natus est Lucanus, IV N nar. Novembr. r. Magni tonseia Partus. Lucani, nobilis poetae. s. Polla, δεδι. Polla Argentaria, imor Lucani. 3. Nisa est inoisior umbra in coindice Vaticano. - mul Aero crude tis. Conspiraverat Lucanus in Neronem , quod sama carminis ejus Premebatur a Nerone et illud in lucem edere prohibebatur; contra quem, ut canit Papinius , est in theatro coronatus. - Nialiaque in-oisior umbra. Nullius caede invisior quam Lucani. Sic de Cicerone lib. V, epip. LXX, vs. 2. 4. Non licuisse. Interficere tam egregium Poetam. Videtur ad N mnia dictum respicere, qui multis occisis, nescisse hactenus Caesarem, quantum Imperatori liceret, dice

re solebat. Rade . .

VATis Apollinei magno memorabilis ortu

. Vatis, etc. Lucani Poetae sub iis, etc. Clarus et celebrandus et Aimilinis praesidio. - Memorabi- dignus memoria dies natalis.

228쪽

EPIGRAMMATUM LIB. VII.

Lux redit: Aonidum turba lavete sacris. Haec meruit, quum te terris, Lucane, dedisset, Mixtus Castaliae Baetis ut esset aquae.

2. A dum turba Doenre Beverinlandi MS. Aonii m tum bonus Guillelmus in Pseud. Plaut. Quaesticap. 6. De harum vocum permutatione frequenti consule Hei . ad Ovid. Aret. Am. III, 2. Drahenti.

XIV, 2o9. - Turba Doete. Turba est nomen collectivum, quapropter verbum ponitur in plurali. - Mineris; sacrificio in honorem Lucani vestri faciendo ED. 3. Hine meruit. Η- dies vel propter te, o Lucane, editum m ruit, ut Baetis patrium flumen riti-meraretur inter sontes Musarum perinde in scriptis poetarum et caneretur ac Apollineus amnis perinmissus , et quem Castalidum labra saepius tetigere lans hippocrene. 4. Baecin ut esset Bevertandi IIS. ID. Cordubae natus est Lucanus, quae est ad Baetim Hispaniae Baetiere fluvium, hodie Guadatquisis.

DE EODEM, AD PHOEBUM.

PHOEBE, Veni; sed quantus eras, quum hella tonanti Ipse dares Latiae plectra secunda lyrae. Quid tanta pro luce precer Θ tu, Polla, maritum Saepe colas, et se sentiat ipse coli.

I. Belia etinenti edd. veit. Bella tonantis Bevertandi IIS. Lectionem nostram primus dedit Gruterus. ν-. Nempe ad haeC sacra, quae facimus natalem Lucani diem celebrantes. - Bella tonanti e quae voces indicant Pharsaliae stylum inflatum, ae saepe plus fragoris quam dignitatis habentem, dum canit bella plus quam etalia inter Caesarem set Pompeium. ED. a. Pleetra Metiri . Hoc est, cui Lucano tu ipse, o Phoebe, secundam a Virgilio earminis epici gloriam concessisti. 3. Tu, Pollia. Diu vivas, ut maritum saepius colere possis, anuiversaria renovando, et ipse, ubi est, sentiat cum gaudio se Post obitum a te quotannis coli. ED. 4. Sentiat ille eoti in Pulmanni eodice Iegitur.

229쪽

M. A L. MARTIALIS

IN MALEDICUM. Curi Juvenale meo quae Ine committere tentur, ,

Quid non audebis, perfida lingua, loqui Z

I e fingente nefas, Pyladen odisset Orestes :Thesea Pirithoi destituisset amor. Tu Siculos fratres, et majus nomen Atridas, Et Ledae poteras dissociare genuS. Hoc tibi pro meritis, ct talibus imprecor ausis,

Ut lacias illud, quod, puto, lingua, sici S.

Detraetorem lemma est in codice Pulmalin . I. Cum Iuoenais meo quid me committere temtas Bevertandi IIS. Cum Itioeniale. Hoc est : O lingua quae tentas contentionis et dimidii semina jacere inter me et Iuvena lena poetam Satiris notum. et a

Cum meum.

3. Priades odisset Oresten codex Palatinus. - Priaden. Horum heroum historia omnibus nota est, vel puer;s. De Pylade, vid. lib. VI, epigr. XL. - Te svente ninus ἰsctis criminibus odia inter tales amicos excitarate. EI . 4. Thesea. Vid. lib. X , epigr. I. Adi, si lubeat, vol. I nostri Claudiani, pag. 147, notam V1. 186. ED. 5. Mulos fratres. Intellige Amphinomum et Anapiam natos Catanae . hodie, Catania, in urbe Siciliae, non longe a monte Mina, quorum pium in parentes amorem refert Strabo lib. VI; Setiee. III de Benefic. e. II. - Atridias. Agamem. Donem et Menelaum, celebriores Sieulis istis fratribus. 6. Ledae gentis. Castorem et Pollucem : lib. V. epigr. RAE . 8. Gruterus ex Palat. codice legit. lingua Deis, pro vulg. lis vij r- est: alloquitur enim ipsam linguam. - eis. Videtur alloqui linguam , cui precatur, ut adhaereat rebus turpibus. Lib. II, epigr. LXI.

230쪽

EPIGRAMMATUM LIB. VII.

DULCi A quum tantum scribas Epigrammata semper, Et cerussata candidiora cute;

Nullaque mica salis, nec amari sellis in illis Gutta sit: o demens, vis tamen illa legit Nec cibus ipse juvat morsu fraudatus aceti; sNec grata est lacies, cui gelasinus a St. Insanti melimela dato, satirasque maris S; Nam mihi, quae novit pungere, Chia sapit.' In malum Poetam, qui Digram mala sine turpibita serilit, inscriptio est in Bevertandi IIS.I. Dulcia quum. Insulsa, nec im- huis illa mordacitato quae his versibus convenit. a. Candidis . Hoc est, in quibus inest sensus eandidior cerussa, quae erat eximii candoris. Vide lib. I, epigr. xIII. Candidus vero album quidem significat, sed et simplex etiam, ut sumitur hie. 3. Salis. Ingenii, argutiae, urba

nitatis -- Amarulentiae, acer.

hitatis : prius ad oblectandum est; posterius ad pungendum. ED. s. Me cutis ipse. Acerba enim irritant stomachum, lectorem qumque est ieiunt sales. 6. Getiuinus. Gelasini sunt sulculi qui a ridentibus in ore sunt, inquit Raderes. Rob. Stephanus in suo Thesauro ait: Gelasini sunt lineae quae ridendo efficiuntur,

et summam gratiam ori conciliant. Gelasini sunt etiam dentes anteri res, qui ridendo laudantur. Gelasiis nus scurram quoque signiscat. Nec gruta est facies, etc. Qualem ori gratiam addunt rugae illae inter ri. dendum contractae r tale epigram mali decus addunt quae risum mo

vere valent.

. Infanti melimela dato, etc. Inrisantibus mellita, seu mustea Poma

dato, et propter dulcedinem insi-pidas scus, quasi dieat : Insulsis placeant epigrammata duleia , nec

ingenio nec acerbitate condita; mihi placet epigramma sal um , aere, mordax, et piperatum. - Mariscas.

Genus quoddaiti ficus insulsae; insantibus enim placent dulcia, quo rum teneriori palato sales repu

gnant.

8. Chia. Fieus nempe acerbi saporis : hoc est, ut in ficu amaritiem volo, ita et in epigrammate garum et sal. Caeterum de Chia seu adi lib. XIII, epigT. 0 1 .

SEARCH

MENU NAVIGATION