장음표시 사용
671쪽
MEN IECHM PE. Id quidem edepol nunquam erit. nam nihil est, quod perdam domi. Cum virum, cum uxorem, Dii vos perdanti properabo ad
Nam ex bac familia me plane excidi iste intellego. ME. Male mihi uxor sese sectiste censet, quom excludit foras; Quasi non habeam,quo intromittar,alium meliorem locum. Si tibi displiceo, patiundum: ac placuero huic Erotio, Quae me non excludet ab se, sed apud se occludet domi. Nunc ibo, orabo ut mihi pallam reddat, quam dudum dedi. Aliam illi redimam meliorem. heus t ecquis hic est janitor λAperite, atque Erotium aliquis evocate ante ostium.
Ios. Excludit form. J Lambinus hic, ut&supra act. 3. r. atque alibi leg. f-is, cum excludo, inquit, vel buin sit quietem significans: nam is Excluditin, cui ingre-d volenti ossium non aperitur: Extruditur, qui jam intus eli. Sed venia doctissimi viti . genius antiquae locuti nis alterum etiam non respuit. Tatib non respuit. Tati
IO9. Nunc ibo, orabo. J Uos Critici majores Ieponite echic, amabo. ScIive-
EROTIUM, MENAECHMUS Surreptus.
Q Uis hic me qhmit 3 ME. sibi inimicus magis quam aetati
ER. Mi Menaechme , cur ante aedeis astas λ sequere intro.
Scin quid est, quod ego ad te vento Z ER. scio, ut tibi ex me sit volup. ME. Immo edepol pallam illam, amabo te , quam tibi dudum dedi, 3 Mihi eam redde; uxor rescivit rem omnem, ut factum ordine. Ego tibi redimam bis tanto pluris pallam, quam voles. Est. Tibi dedi equidem illam, ad phrygionem ut ferres, paulo prius: Et illud spinther, ut M aurificem ferres. ut fieret novom. i. ME. Mihi
672쪽
Ac τυs IV. SCENA III. s 97. Mr. Mihi ut tu dederis pallam, &spintherὶ nunquam factum
I o Nam ego quidem postquam illam dudum tibi dedi, atque abii
ad forum, Nunc redeo, nunc te postilla video. ER. video quam rem agis. Quia commisi, ut me defrudes: ad eam rem aflectas viam. 'ME. Neque edepol te destaudandi caussa posco: quin tibi
Dico, uxorem resciville. ER. nec te ultro oravi ut dares,
I s Tute ultro ad me detulisti, dedisti eam dono mihi:
Eandem nunc reposcis. patiar, tibi habe. aufer, utere, Vel tu, vel tua, vel etiam uxor in oculos compingite. Tu huc, post hunc diem, pedem intro non seres, ne finstra sis. Quando tu me bene merentem tibi habes despicatui. ao Nisi fetes argentum, frustra me ductare non potes.
Aliam posthac invenito, quam tu habeas frustratui. ME. Nimis
s. Actum reperies.' G tuterus ex ve-Γ itigiis Alsi'. qui habent, reieceru . secit, relege rei, quod temere in editiones quasdam irrepsit. Pateus notat in veteri codice scriptum esse radixeris. Quare ille rescripsit, re υιceris. Omnino scribendum est ; Nunquam factum. Ne dixeris. te nempe mihi dedisse pallam ferendam ad Phrygionem. Ita passim Plautus. Box- horn. Nunquam sectum reperies. Duo suere codices Palatini, quibus in recensendo Flauto a Bacchidibus ad finem usque sunt usi, ambo quondam Camerarii: alter integeriquem Pal. pr. aut me τ' ἔποχ V. C. solent vocate: alter orsus a Bacchidibus, quem eropterea Dec. vel Detu tatum &Pal. sec. appellant. Ne quis igitur putet hic dissentire Gruterum de Pa- reuin in edenda scripta lectione: uterque annotat Pal. pr. seu U. C. habere. reieceru& supra scriptum , reaixeris : uterque Pal. see. seu Dec. relegem. Caeterum 1atis placet Box homii, ne dixeris. Gion
Iz. commisi. ' Quia tibi pallam
commisi, te se itultitia & et edulitate mea nimia factum est , ut me defraudate possis, me defraudare cogitas. Lambia
rius est oculis, nihil aeque vel a natura, vel cautione hominum custoditur. Inde illat vetustissi inae loquendi lationes , oculissimus, pio dilectissimo , in oculis aliquem ferre, yro multum amare, curare, maximi iacere. Ita hoe loco Erotium dicit Menaechmo, ut vel uxor, vel ipse pallani in posterum ita custodiant; sicut oculi datis a natura dissimis claustiis custodiuntur. Ne que huic interpretationi obitat , vox, compingere, tanquam elus lolius usus sit, ubi de dura & gravi custodia agitur, ut carcere, quod vult Lambinus. Compingera enim quid in aliquem locum simpliciter dicimur , quod accuratius
volumus asservatum. Boxh rn. In o
tos compingite. J Iratus sermo : ponite ecasset vate ibi, ubi nemo quaerit. ωο-
2o. Frustra maductare. J Quid sit ducta te meretricem ac scortum, satiς n rum est. Frustra dia tare hoe loco idem est quod gratis ductare, nulla data pecunia. Nisi lates, inquit, argentum, frustiam eductare non potes. vel sane subintelligendum es; si usita es, me docta Nnon potes. Et sic interpungendum , Nisi ars entum ferra,frustra. Me duc are non potes. Salmai
673쪽
ue dis MENAECHMEI. ME. Nimis iracunde hercla , tandem heus tu , tibi dico,
Redi. ER. Etiam ne astas 3 etiam audes mea revorti gratia 3 ME. Abiit intro, occlusiit a deis. nunc ego sitim exclusissumus: 'iue Neque domi, neque apud amicam mihi jam quicquam creditur.
Ibo, & consulam hanc rem amicos, quid faciundum censeant.
MEM AECHMUs Sosicles , MULIER.
NImis stulte dudum feci, cum marsupium
Messenioni cum argento concredidi. Immersit aliquo sese credo in ganeum. Mu. Provisam, quam mox vir meus redeat domum.1 Sed eccum video: salva sum, pallam refert. ME. Demiror, ubi nunc ambulet Messenio. M v. Adibo atque hominem accipiam , quibus dictis meret. Non te pudet prodire in consipectum meum, Flagitium hominis cum istoc ornatu Z ME. quid est 3ro Quae res agitat te, mulier ὶ Mv. etiamne impudens Muttire unum verbum audes, aut mecum loqui ME. Quid tandem admisi in me, ut loqui non audeam rbs v. Rogas meὶ o hominis impudentem audaciam: ME. Non tu scis, mulier, Hecubam quapropter canemis Graii esse praedicabant Z M v. non equidem scio. Met. Quia idem faciebat Hecuba, quod tu nunc facis: Omnia mala ingerebat, quemquam aspexerat. Itaque adeo jure coepta appellari est Canis.1lv. Non
ri. Ir Utti .. J Muttire est ne mu qui-1V1 dem audere proserre et quod
Graece κυγν. Glossar. mullum. ψύ. V. N. Mil 3. I. I . Hecubam quaproptereanem , Oe. JHecubam, velut canem, Graeci lapidibus insectati sunt: quia maledicta in quemvis obvium e Graecis ingerebat. Et
Iuven. IO. Sat. - Sed torva canino
travit rictu, qua pes hune vixerat
ii n&ejus effriem eanis forma pingii tam , canemque eidem immolatum tradunt. Ejusdem & sepulerum Canusiama vocatum, plinius auctor est, lib. 4. cap. II. Grutcr.
674쪽
ACτυs V. SCENAL 399M0. Non istaec ego flagitia possum perpeti.
ao Nam med aetatem viduam esse mavelim,
Quam istaec flagitia tua pati, quae tu facis. ME. Quid id ad me, tu te nuptam possis perpeti,
An sis abitura a tuo viro Z an mos est ita hic, Peregrino ut advenienti narrent fabulas ZMu. Quas fabulas 3 non, inquam, patiar praeterhac. Quin vidua vivam, quam tuos in Orcs perseram. ME. Mea quidem hercle caussa vidua vivito, Vclulque dum regnum obtinebit Iuppiter. MV. At mihi nega oas dudum surripuisse te, O Nunc eandem ante oculos attines, non te pudet ZME. Heu Hercle, mulier, multum & audax & mala es. Tun' tibi hanc surreptam dioere audo, quam milii Dedit alia mulier, ut concinnandam darem ZMv. Nae istuc mecastor jam patrem arcessam meum, Atque ei narrabo tua flagitia, quae facis.l, Decio, quaere meum patrem, tecum simul Ut veniat ad me: ita rem esse dicito. Jam ego aperiam istaec tua flagitia. ME. sanan' es 3 Quae mea flagitia Z MU. cum pallam atque aurum meum Ao Domo suppilas uxori tuae, & tuae Degeris amicae, satin' lnec recte fabulor 8
Mε. Quaeso hercle, mulier, si scis, monstra , quod bibam, Tuam qui posIim perpeti petulantiam. Quem
36. Suare. J Non est necesse ut haremutet Colvius. nam 2 Mara ac Luaeso permutantur. Festus: Suase, nisi gnificat seni, quod rogo: ita aeuc re ροηιtur ab amri qui pro quarere, Oe Gruter. ι. Degem amica. J Degero dicitur, ut
defero. Lit autem idem verbum, quod digero, e in i, ut fit, mutato , quod nihil aliud vulgo significat, quam ordi nare aliquid , componere, & in debi tum locum reserte , quod fieri non potest nisi degerendo , sive rem ex uno loco in alium transferendo. qua vetusta significatione degerere hic ponit M.
2. Monstra. quod ιibam, cie. ' Recte se habent, si leu , monstra, quod bibam. Tuim qui ρ sim perpera petωlantiam. Si potes me aleie dc ostendere unde vivam, tuam perpetiar petulantiam , ut tibi obnoxius. Alia conditione eam serie non possum, nisi ut me alas , dc milii mon- tires quod edam de bibam. Sed bibi, tantum dixit, quia causa vivendi praecipua Graecis in bibendo. Undere συρι-ο-
στω dixere, quod Latini conviυium. Eandem lententiam expressit Theoclitus in A'δονιαζουσαι e, nisi salior: Παι α.M. . .i ἐπι- α a. ubi nos alueris , impera. Sab
675쪽
.vo M S N R C Η Μ E LQuem tu hominem me arbitrare, nescio , 43 Ego te simitu novi cum Parthaone. Mu. Si me derides, at pol illum non potes, Patrem meum, qui huc advenit. quin respicis 'Novistin' tu illum 3 ME. novi cum Calcha simul: Eodem die vidi illum, quo te ante hunc diem. Io Mυ. Negas novisse me negas patrem meum ZME. Idem hercle dicam, si avom vis adducere. MU. Ecastor pariter hoc, atque alias res soles.
4s. cum Parthaone.J Parthaon, pater penei AEtoliae regis, Deianirae patris. s. Cum Calcha. 3 Cum Calchante, ut est in Μss. Thestoris filior qui arte di via nandi plurimum pollebat in exercita Graecorum ad Trojam.
SENEX, MULIER, MENAECHMUS sinet
T T T aetas mea est, atque ut hoc usus facto est , M Gradum proseram, progredi properabo. Sed id quam facile sit mihi, haud sium falsas,
Nam pernicitas deserit: consitus sum s Senective: onustum gero corpus; vires Reliquere. ut aetas mala, merx mala est tergo SNam res plurimas pessumas, cum advenit, affert: Quas si autumem omneis, nimis longus sermo sit. Sed haec res mihi in pecti, re& corde dura est,
o Quidnam hoc sit negotii, quod filia sic
Repente expetit me , ut ad sese irem.
Nec, quid id sit, mihi certius facit, Quid velit , quid me arcesSat. Verum propemodum jam scio quid siet rei. is Cred' cum viro litigium natum esse aliquod.
. cialis'm. sed seria mihi, &c. cura est.
Obsitum pro pleno usurpatum antiquis :eo, quod locus frugibus obsitus aut sentibus, iis plenus sit. Tumis. . Onusum gero corpus. J Duo sint
vς haec onera: nam 8c corpus hie senex girit, & corporis onus, senectutem sit
annos. Mercat. act. Φ. I. - Luin is, ocius psu. Nequeo mecast ret tantum hoc oneris est, quod fers. Do. diuid Oneris r SY. annos octoginta se
676쪽
Acetus V. SCENAHIL Gi . Ita istaec solent, quae viros subservire Sibi postulant, dote fretae, seroces. Et illi quoque haud abstinent saepe culpa.
Verum est modus tamen, quoad pati uxorem oportet.
O NEC POL FILIA unquam patrem arcessit ad se, Nisi aut quid commissi, aut jurgii est causia. Sed quicquid id est, jam sciam; atque eccam eampse Ante aedeis, & ejus tristem virum video Id est, quod iuspicabar et 3 Appellabo hanc. Mv. ibo advorsum. salve rimitum, mi pa
SE. Salva sis. salven advenio 3 salven' arcessi jubes rQuid tu tristis es ὶ quid ille autem abs te iratus destitit 3
Nescio quid vos velitati estis inter vos duos. Mu inter vos duo.
Loquere, uter meruistis culpam, paucis: non longos logos. 3o M v. Nusquam equidem quicquam deliqui: hoc primum te abibivo, pater. Verum vivere hic non possiam, neque durare ullo modo. Proind'tu me hinc abducas. SE. quid istuc autem est Mv. ludibrio, pater sHabeor. SE. undeὶ Mv. ab illo, quoi me mandavisti, meo
SE. Ecce autem litigium quoties edixi tandem tibi, Ut caveres, neuter ad me iretis cum querimonia λMv. Quἰ ego istuc, mi pater, cavere possum. SE. men' interrogas ZMv. Nisino vis. SE. quoties monstravi tibi, viro ut morem geras λ
Qgid ille faciat, ne id observes: quo eat: quid rerum gerat.
as. Mia L. Ibo advorsum. salve. l Ita haec ordino. Filia enim officii sui memor patri obviam procedit: tum salutat. Nam ita solebant parentibus natae, aut propinquae honoratiori cognato. ut sit
cho: Ferre advarsum hominem occupemsu
esculum. Salva mi pater. I. Gul. 28. Velιtati utre. J V. N. Rudent. 2. 6. 29. scit. iacias. Logi suns sermones, vel Acta ridictita se contemnenda r Nonius. Utitur di Terent. Phor. ael. 3. 2. & Cicero. LVi enim vocabulo paene iam ut vernaculo utebantur Romani: de logos in nugis, tanquam suam vocem dicebant. Palmer.3 s. Neuter ad me. J Censeo disieran dam vocenn.ut caveres, ne uter ad me. hoe est, ne vel maritus ves tu. Gronovim.
677쪽
' cor M et M α C Η M E I. MV. At enim ille hinc amat meretricem ex proxumo. SE. sane
sapit, o Atque ob istanc industriam etiam faxo amabit amplius. Mv. Atque ibi potat. SE. tua quidem ille caussa potabit
Sive illic, sive alibi libebit ὶ quae haec, malum, impudentia est 3
Una opera prohibere, ad coenam ne promittat, postules: Neve quenquam accipiat alienum apud te, serviren' tibi εἴ Postulas viros Θ dare una opera pensum postules, Inter ancillas sedere jubeas, lanam carere. Mu. Non equidem mihi te advocatum pater adduxi, sed viro. Hinc stas, illinc caussam dicis. Sa. si ille quid deliquerit. Multo tanto illum accusabo, quam te accusavi, amplius. Io Quando te auratam & vestitam bene habet: ancillas, penum x
Recte praehibet: melius sanam est, mulier, mentem
Mu. At ille suppilat militaurum & pallam ex arcis ID..ta
modo: Me despoliat, mea ornamenta clam me ad merettices degerit.
Sε. Male facit, si istuc facit: si non secit; tu male facis,
Quae insontem insimules. Mv. quin etiam nunς habet pabiam, pater, Et spinther, quod ad hanc detulerat: nunc, quia rescivi,
3'. ille hiae amat. J V. C. hane. Probo. Scriveri κε. o. tque ob sane industriam.J Quam adhibes in observando viro. s. Lanam earere. J Ita vett. edd. neque aliter citat lib. 6. de Ling Lat. Var- Io. Carere a carendo: quod lanam tum purgant ac deducunt, ut careat spurcitia. ex quo tum earm ari dicitur lana, cum caret eo, quod in ea est nequam. carere, a earo, π, ite quod sine dubio est a Grate. 3-ειν, tondere, ἔκ ρῖν . non, ut Vario. unde de carduin, quia aptus intendae lanae : & carmen instrumentum ferreum ad carendum lanam. Lucr. . -- -- ctuas carmine lana trahatur. A quo verbum carminare: infra act. s. ic. g. Aliud carmen a canendo, aliud caris mena carendo. Seall. Inde cari ores, qui in Glossis Papiae dicuntur lanarii, qui lanam carunt, earpunt, dividunt. Si centrix
ibi legendum est. Unde apparet carpere , quod in ME. Pall. pro earere legi hic notant eruditi, non nisi glossam esse σοῦ rere. Porro nobis ejusmodi cantores et triari etiam dicuntur. Eoxhora. s. Luia
678쪽
Acrus V. SCENA II. cosSEJam ego ex hoc ut factum est scibo. ibo ad hominem atque
Dic mihi istuc, Menaechme, quod vos dissertatis, ut sciam. Quid tu tristis es 3 quid illam autem iratam abs te
co ME. Quisquis es, quicquid tibi nomen est, senex, suminum Jovem Deosque detestor. Sg. qua de re, aut quojus rei
ME. M e neque isti male secisse mulieri, quae me arguit Hanc domo ab se surripuisse, atque abstulisse dejerat. Si ego intra aedeis hujus unquam, ubi habitat, penetravi pN
63 Omnium hominum exopto ut fiam miserorum miserrumus. SE. Sanun'es, qui istuc exoptes, aut neges te unquam P dem In eas ardes intulisse, ubi habitas, insanissume 3 ME. Tun' senex ais habitare med in illisce aedibus ZSE. Tu negas ME. nego hercle vero. Mv. nimio haec impudenter negas.
7o Nisi quo nocte hac emigrasti. SE. concede hac, filia. Quid tu ais 3 num hinc emigrasti ME. quem in ,. zἡδI:
locum, aut ob rem , obsecro 3 em ob irum t
SE. Non edepol scio. Mu. prosecto ludit te hic. SE. non tu
te tenes ZIam vero, Menaechme, satis jocatus es nunc hanc rem age. ME. Qua
st. Duod vos dissertatu. t Potest toIerari . ut sit λιτό-e, sive extenuatio rei per verba, pro litigatis. Colvius discepta-ru. Aleursius dissentitu. Sed nullo modo ferendum . quod nuper conjecerunt, discereatu. Hoe juxta hic locum habet, aeseparatis, distinguitis. Gronovi ue. 6 I. Cesint rei rerum omnium. J Recte Lambinus interpretatur velle senem, cuius rei ex omnibus rebus causa Deos testes facis3 Et prorsus inepte, qui personas ita ordinat: estu rei' ME. rerum omnium, Me neque. quod ineptius reddit interpretando , quasi dixerit Plautus Δοι rerum omnium. Quis enim unquam est ita locutus, ut diceret deas rerum &rerum omni tim' Ego si hane scripturam tueti vellem , rerum omnium referrem ad seque tia, & id acciperem, ut solent dicere eaυ- rarum rerum e quemadmod in illud Dpsum usurpavit auctor Cistellaria act. r. se. t. sters. 33. Sed nihil est causae , cur spernamus vulgatum. Grono in-.72. Non rute tenestJ Jubet tacere aequiescere filiam Senex; ipse solus scilicet serio opus executurus 1, Tene te, id est. abstine, cohibe. Cas. act. 3. 2. I x teneor quin qua decent te, dicam. GIuter.
679쪽
so MENAECHMETMs. Qiiceta quid mihi tecum est Z unde, aut quis tu homo est quid feci egoque Tibi, aut adeo isti, q ve mihi molesta est quoquo modo p
Mv. Viden tu illi oculos virere Z ut viridis exortit ut colos
LX temporibus atque frontet ut oculi scintillanti vide. M s. Quid mihi melius est, quam quando illime insanite pra
dicant , Ego me assimulem uasanire. ut illos a me absterream λ8o Mv. Ut pandiculans oscitatur i quid nunc faciam, mi pa
SE. Concede huc, mea nata, ab istoc quam potes longiL
ME. Evoe, Evie, Bromie, quo me in silvam venatum vocas Audio : sed non abire pollum ab his regionibus: Ita illa me ab laeva rabiosa foemina adservat canis. 81 Post autem illic hircus alius, qui sepe aetate in sita Perdidit civem innocentem fallo testimonio. ST. Vae capiti tuol ME. ecce Appollo mihi ex oraculo imperat,
Ut ego illi oculos exuram lampadibus ardentibus. M v. Perii, mi pateri minatur mihi oculos exurere. so ME. Hei mihi, insanire me unt, ultro cum ipsi insa
7s. Viden' tu isti ectitis sirere ' Nihil mutandum. Virere est lucere, &sic virens 'amma Horatio de apud Homerum. Mus πνθη, flamma marcetcit, quae quali virere desinit. Nam dc virera pro ανθειν, quod vel bi & flammae tribuunt Graeci pariter ac Latini poetae. Ut sσ-rantia lumina flammu , & ἀνθουσα φλοόζ,& color άνθηροζ. Nec obstat quod sequitur, ut oculi scintiliant, plus est enim scintillare quam virere vel lucere. At viridis color qui ex temporibus de fronte exoritur non est mutandus in iridis c lorem. Caeruleum intelligit dc glaucum, quem Olivastrum vulgo vocant, qui co- Iot est inorbosorum. Fortasse an & virere oculos dixerit, cum albus in oculis viridi ii Io eolore inficitur, MI glauco ex morbo vel animi passione violenta. Haec explicanda sane non mutanda. Libri enim omnes meliores ac vetustiores sic habent. Salmas 8 . ut pandiculans oscitatur' J Festus
Pandii utari dicuntur, qui toto corpore osi tantes extenduntur e eo quod panis fiunt.
680쪽
ACTus V. SCENA II. cos St. Filia, heus. Mv. quid est Z quid agimus Z Sε. quid si eoo
huc servos cito 3 Ibo, adducam, qui hunc hinc tollant, & domi devinciant, Priusquam turbarum quid faciat amplius. ME. enimvero 'nisi a Occupo aliquid mihi consilium, hi domum me ad se alia
ps Pugnis me vetas in hujus ore quicquam parcere Ni jam ex meis oculis abscedat in malam magnam crucem 'Faciam, quod jubes, Apollo. SE. suge domum, quantum
Ne hic te obtundat. Mv. fugio. amabo, adserva istunc mi: Pater, Ne quo hinc abeat. sumne ego mulier misera, quae illaec audio lICO ME. Haud male innc amovi. nunc hunc impurissumum
Barbatum, tremulum, Titanum, Cygno pro- , - - γ in.
gnatum patre. . ita '' Ita mihi imperas, ut ego hujus membra, atque ossa, atque
Comminuam illo scipione, quem ipse habet. SE. dabitur
Me quidem si attigeris, aut si propius ad me accesseris. Iob ME. Faciam quod jubes ; securim capiam ancipitem, atque hunc senem
's. Pu tu me visas, Oe J Ηxe it rum clare loquitur, ut eos teri t. v tasne, o Apollo, me quicquam meis pugnis in huius mulieris ore parcere 3I I. Tremulum, Titaniam. J Melius ιite fortasse legi posset, Irithonum, qui ad extremam senectutem vixit, adeo ut emori non posset, quamvis omnibus serui decrepiti malis vexaretur. Non iste quidem cygno prognatus patre quem au Iora adamavit , sed hic homo non prorano loquitur. Cum enim insaniam simulet, ea dicit de industria quae inlani hominis sunt. Salmas
Ioz. rtua. t Non obliquos casias verborum quartae declinationis generis neutrius Ieperiri inficior. veru in sunt isti. non a rectis in , sed in US. Nam nomina ejusmodi olim utramque habebant terminationem. Contra itidem quaedam hodie in in . solum efferuntur, quae olim terminabantur in V. te pro arsur. artis ', inde arrisa hoc loco: a quo Gamruare supra Capreiv. 3. . di s.' --.Ios. Ded labo asstilatim visera. t Hoeminutatim exponit Nonius. recte. Hine assula marmorea apud vitruvium , M. G mamore, dum caeditur s