장음표시 사용
41쪽
Syntagmatis Iuris uniuersi. Pars II.
mnlletis, inter cognitam&consanguineos cognoscensis, inter cognoscentem & consanguineos cognitae. In siponsalibus autem senti, contracta inter sponsum &consanguibneos sponsae, item inter 1poni am di contamguineas sponti contrahatur publica honestas leti ime conti Sctis, non quidem nascitur a ptimi generis iii eo gradu, quo est coi angui- finitas quae a coniunctione ormit, sed species s nitati ' In cognatione spirituali duo sunt tan- proximitatis. quae dicitur nasci ex publicabo, tum gradus considerandi, adminii totum roliestate: quae contrahitur non inter fronsos,
quia sunt prin. ipium proximitatis huius, sed inter sponsam cie consanguineos spost , deinter sponsim de consan in eos sponsi. Noniblum is eoinrahantur sponsalia per uerba depraesenti , sed etiam si per uerba de suturo, uel
inter impuberes: non eium ex sponsalibus, etiam si sint contracta per uerba depraesenti, nascitur sne coniunctione astinitas. In quo cor igitur ius ciuile a iure pontificio, ouod quimur.' Sed contrahitur tantum Dublica honestas. Contrahitur etiam ex si salibus publica honestas. licet spontalia, alioquin puta &erita, ii illi sint, propter aliquod impedimen tum. Declarata namque suit noli imas coir hemium ex actu alioquin imi alido,quem esticere conati l unt. Et in hiς publiea honestas ab assinitate distinguitur, quamuis aliquando de haee nomina confundamuch eum in affuitate sit publica honesta quamuis in omni publiea honestate non sit affinitas. Affinitas di pler,ptimide secundi generis: primi Generis, ex coniunctione uiri di mulieris nascitur: seeundi generis. quando consanguineis assinibus alij alia assinitate itinguntur,alia secunda copul
generantium , ct regeneratorum Deo rivm cant iura compaternitatem , commaterni intem, de conssaternitatem. r Appellatio quaelibet satri indicat duas perli,nas adeste sing lis nominibus. In compaternitate duo patres, naturalis, lustralis cum patre lustrali ratione baptismi: aut habita ratione lexus duo patet de nisi et lustrici, ideo compatres, id est, timui patres. in continaternitate duae matres baptizati . ln cons ternitate baptisata, &filii patrum aut matrum lutirilium , ita spiritualisi ridem de lesoribus dicendum, si 'minini sexus baptizatus iit, quae consolor erit cum filia narii rati Patris lustralis. Soror enim de statuis aprpellatione coincinetur. ' Isis omnes consanguinitatis trecies reseri intur ad baptizatum, ideli, eius causa sunt compatIes, commatres,
ta constat res.Sed & habent relationem quom ad alias pei sonas baptizati,ut ad pariem, matrem δε itariem naturalem. Et proptiὶ patet lustralis,cum Patre naturali compater est: mater lustralis, cuin matre naturali baptizati co- materet . At inter patrem lii siticum & matrem tu illicam, no est pri priE compaternitas, licet ambo sint patres: α ideo inter eos pol esitione,exempla postea docebunt. Iure canoni- QIe minimonium ompaternitas duplex est, eo in innitate te publica honestate, gradus cli directa de Obliqua: veluti diximus amnitatem siderati certum est, etsi iure ciuili aliud seruari dixerimus. Ita ue per carnis copulam uiride mulieris, inter uirum de consanguineas mulieris: item intra mulierem de conlanguineas uiri,cotrahitur assinitas p imi generis n eo gradu , quo est consanguinitas, non autem inter consanguineos uiri, de consanguineos muli ris contrahitur. Ideo scatet uiti recte mattimonium contrahit cum sorore uxoris fratris, aut cum alia eius consanguinea: nam hic tantum assinitatis ius eo derat primum rebus ex piam a maris de seminae coniunctione, non secundum genus. Ut si affinis alteri iungatur assini, ut si frater tuae uxoris,qui est tibi assinis in ptimo gradu δ: in primo genere, iungaturciim sua uxore, quae erit tibi quoque amnis, sed in seeundo genere,quod non habet prohibitionem . nam de mortua tua uxore de se tre eius, potes uxorem statris uxoris ducere o M ae tenentem non egrediatur. Et haec quae de
mi generis computandos esse, habita rationemriim qui quaeve coniunguntur: ideo cum his computamus gradus,non inter amnes simplieiter. Veluti uoca colunctum clyula Titium, de coniunctum Sempronium: loror Semri nix est in eodem gradu cum Titio, de Titiua est in secundo gradu assinitatis cum filia serotia Semproniae , de cum nepte eius in tertior de sic consequenter numera gradus assinuatis Titii , eum gradibus consanguinitatis Semproniae : de contra, gradus assinitaris sem-Ptoniae numera cum gradibus consanguinitatis Titii . t Ad istos autem Periinent potius gradus, qtiam ad alios amnes: quia uxor Zematitos, de alii qui copulantur,sunt duo in carne vita: quod de adhaerentibus meretricibus dixit D. Paulus. Pto gradibus publicae hon statis eadem, quae in assinitate, oblemandatur per i salia per verba defututo, aut de ptae.
primi M secundi generis. Compaternitas est directa iis qui filium alterius suscipit in baptismo cum patre natui ali baptizati obliqua vel ex prima orta, cum sela uxor filium si scipitabaptismo,cuius vir de compater dicitur. Ita scitet navitalis baptizati,est compatet non s
uni cum patre lustrali, sed etia cu eius uxore. Ita de mater naturalis non solu commater est eum matrina, sed etiam cum estis viro: v suntem in illi duo pro una carne. De hors eonsanguinitate se statuit notiissimὸ eonei lium Tri dentinum. totum, e sui, siue mulier, uel ad summum virus er ivis bapti .um de baptismo
tas panem ad matrem tantum 'ruu uir cognario contra MIM, Ea quoque cognati quae ex confirmatione contrahit ut , confirmantem de confirmatum, illiusque patrem Sc matrem,
consanguinitate de assilitate dicta sunt δε pe
sonis earum, summopere notanda sunt:cum
pud Iurisconsultos crebro de his recordari polleat Seutilis eius sit cognitio, ut in contractuum. siccessionum,do iudiciorum qiuaestionibus in quaestione redhibitionis gentilitiae dilproximior admittitur do praesertur in redhibiatione sit agitur de desereda successione im statorum,quo ad proximiores deuoluitiat. vel si quaestio de tia tela legitima, quae proximiore sequitur agnatum uescognatum uel de d serenda bonorum succellione, uel diuidenda ea per capita, aut in stirpes: vel de vocado proximiore in bonis reseruatissamiliae,ubi ouaeritur propinquior: ' vel si agat ut de expellendo a testimonio propinquo: in nudis de alijs: Si agatur de nil path legitimis, inter quos possintelle, prohibitaeve snti Quo de capite paulo uberius nunc dicendum est. Dea ut is e sti.
42쪽
De prohibitione nuptiarum ratione consanguinitatis re proximitatis. Cap. XI.
I Matrimonii priamum inter a Meneter Odescend es usis ad infimum. Inter cia e ci Up. eas tertium gradum.. 2 7 Pptiae imma inter consanguinem, Incems. unde, celius quid.s Nefaria Omcri a nuria inter ascendenses Odescendenter. 4 Toma aduersus contrahentes incessas nuptias. 3 Perse miscebauetur illarum lige et ros cum matri. bus, ct contrahunt nuptias. 6 Semiramis legem tubi icere cum matribus asi s c faruulaeis nuptias contrahere. τ indipodis calamitus ob marrem uxorem ductam, etiam lyrarantia. a climeneus Hiam Her palycem uxorem duxit, ni inde consecuta. 9 Periandii oe murris eius concutitus uindicta dD
at Fratris sororis pria deuos fuerunt te
16 salisa lex de proximori comunctione. I Impedimenta natis coniunctionis. Is Imped menta inter consa Cuineos spirituales emius simpadas, ratione Baptismi , σ confirmationis.1ς cognatio mitentia seue fessoris non ressurpersonas constentium. ao 2 Uriae gradu itatis prohibestur. dii Iaaradibus nuptiarum prolabisarum computa dis asinibus uariatum quomodo est.
Frater fratris urabar prelam ine Mosaiso, pis
cinectum es. Domus excutieati quicaa A itus primigenerismbibet ni as, Mus
23 Intrassibus prohibitis diamsit summus potatifex solis,o potesarem russiendi dat in certis ta
men, n in omnitis. Is praecognitis,dicimus nuptiastione consanguinitatis, & cognationis prohibeti intra ascenderes quidem &descendentes gradus lineae rectae, ut inter patrem de filiam, auum &neptem,mattem dc nlium, auiam de nepotem, deus pie in infinitum: ' inter collaterales ais. em,usaue ad eritos graduum limites.h Dicunturque me coniunctiones unicu nomine,inc is, quasi non caste, secundum Nonium: uel non Venere iusta initiatae. Cestum enim seu cingulum veneriuduebant annorum legitimorum initium, ut ait Angel. Politianus: vel qubd nonae, quas virgines solebant desesere, quae Bluebantur a maritis iuste solutae nontabit, indicat Ouidius: '
ω mea uuinitas auibus Insa sinistris. taliaque fallaci et ai hcta manu. Possuntque dici omnes nuptiae, quae legitimae non sunt, incesta: vi notat glosia ad rubricam de incest nupti C. Sed de expres,e id respondit 3 Paulautis iis Nesarias quoque dicere pos sumus S incessita inter ascendentes & descendentes initas, ut nefaria coniunctio dicitur ab Vlpiano. eius,qui in concubinatu patris Dit, deinde in filii est e coeperit, uel nepotis iret contra: Eius genetis, incestuosaeque dici possunt. qi cum priuigna, nutu . nouercaque sunt, pati modo prohibitae. Prohibent iura diuina 4 concubitum cum matre S nouerca. Pama,hi. reciuili,aduersis has incestas nefarias, constitutae straues. Bonorum in aerarium seu tisi cum relatio otiςqtioque,exilium,uerberatio. Soliumturdi hae coniunctiones iure pontifi- cio, uerum non nisi cum authotitate ecclesiae, Episcui scilicet, inqitistione proximitatis sis ratio in no licet abire ab eo cotracto matrimonio sed de iure eodem nuptiae ineestae ditimuntur, & scienter contrahentes, ne nutant
aliis prohibentur, ex concilio Maguntinens.& alijs sanctionibus, e si quis, exqui dormi ris,c rancubuisse, de seq.32al. . Prohibitae &iure ciuili etiam in personis i Milibus,mpotri naturali causa inspecta, ut ait Paula uriscons. qui in vulgo ouistis idem statuit, de Dinie tione coniun 'Item ct in personis per ados pumem coniunctis ij idem gradibus Caius resipondit. ' Inuenimus tamen ius aliquIdolaisi se apud Persas misceri cum matribus, teste Asenobio, di Philone Iudam,' qui ita censuram promit, Hom sines Persa ei metribus coinarum matrimonia. natos inde arbitror.
billi iras, regioque. ut ferunt, durantis Dbi quanihil magis impium excogitarint sta spumeari defore patris thalamam, cui maxima debebatur religio, metri millam exhiberi reueremiam, siauis eundem, maruum fieri, matrem uicissimo inins mammassumere, dee. Tulit lege aliquando semiramis regina, ut flagitium regeret, custio suo Nino commissum: ut nulla discita ne habita cinguinis, liceret eum matribus de eon anguineis e5iungi nuptiis,ut solbit Or
sus. ' ob sa m tamen suum illa postea miser re occubuit. Aecidit tam sceleste facinus intrepti se Thebis Oedipodi Lah filio. non sponte
tamen, ed per ignorantiam. Nihilominus tamen tantam eas amitatem secum contuleriant hae nuptiae,ut nihil teli inim factum si ad , mum miseriarum cumulum: sequuta continua bella, tum externa,tum ciuilia,ueluti hamedia talia, ut scribit idem Philo. Explicat autem Homerus, his uerbis,
Morem taxis. Statim aurem ax ara fic rura bominibus.
sed illa μiam Thela amabili, dolo spatiis. Thebanis imperabat, Dummora per censit a. Illa
43쪽
Syntaginatis Iuris uniuersi. Pars II.
state propinquiis,eamque, si indotata esset, scitandam a propinquo, si illam non duxisset. De illa lege Terentius ' uidetur etiam locutus di,
Illa ali t in Priamus domam ualitas portas habetuis, Annexati P eo sublimi abalia tres e Suo dolore correpta. huic drire restituit potis Valde multos quotPot matris furiae sciunt. t Climeneus Telei filius,Harpalycem filiam csiqua antea occulte concubuerat, elici Alast
re cui desponsata erat, palam uxorem habuit. Sed iacinore eommota Harpalyces, iuniorem fratrem necauit, ae quodam festo saerificio tu comedendum dedit populo Argilio. Climeneus ueto iacinorum conses emi a seipsum interemit, ut narrat Parthenius. Reseti di ide,hmatrem Peliandri cum eo clam concumben
tem , se quoque interemitte.& Periandrum insutorem & s uitiam crudelissimam delapsum. Ballianus Antoninus, dictus Caracalla, uxor mi ucestu Iuliam noli et cam suam duxit, te e Aera L par. Iostes partiano. Sed lialis sceletis uiris fuerit,
nemo tetnorat : qualisve Commodus Antoninus,qui Lucillam sororem coli stuprauit, Scoccidit, consebrina patris complexibus suis con- iuncta, ut ait Lampridius: 4 uitae enim eius indignitas ct ad leelera procliuem si ii se nouum non ducit si Herodianum legas. Omitto reliquos incestuosses principes, ut monstra, Ner nem,S: Ottone, de qui s Xiphilinus ex Dimne Quibus,quia Dei neque naturae nume u nerabantur, id licere, quod non prohibebant subditi, sed impiξ, sibi persuadebant.Reseruati tamen grauiori pinna: in illud multim iudicio Dei Fuit illis imperandi arbitrium ad ma Ium occasio. sicuti ct Cambyssiqui eum amore sororiim captus esset,ut est apud Herodotum,snec liceto lororem lege Persarum ducere, interrogans iudices regios .apud quos legum cn-stodiare interpretatio erat,num lex id permittateret, respontum accepit, nullam legem se inuenire, qua fratri licitum sit nubere sorori: quandam tamen inuenite qua liceat regi Per. Ir latum facere quod lubeat. QuM autem adeollaterales gradus & nuptias eorum pertinet, variae certae in illis fuerunt gentium leges. Naapud Athenienses solon uetauit in uterinis tatum germanis: contra Lacedaemoniorum legislator uterinis non interdicit connubia, sed i lis eodem patre genius. AEgyptius iuraque ridens, utrisque laxauit libidinem. Emilius Probus quoque ait, patrum Atheniensium morem suisse, ducere sorores. Et alibi idem
repetit, hoc tamen non congruere suis mori
bus id est, Romanis, sat mir. Sunt tamen aliqui, ut Androcides, Athenaeus, & Suidas, qui quod Probus firmat exemplo Cimonisum probent: dicantque Cimonem pet Ostracii mum uel testulas1 ciuitate ad tempus extet minatum, qudd contra leges commisisset in eo, iubd sororem suam Elpinicem duxisset, Prohibet & hane uxorem ducete Phocili deshoe uersu,
Iratum uelisum genisaci Doris inito. ia Fuii lex lata a Mose, ' post distributionem sactam terrae adeptae promissionis tribubus Isiae liticis, ut simin ad quas bona peruenissent samiliarum, extinctis masculis , nuberent latum
hominibus suet triburi ne confunderenturi, notum diuisiones. transeuntibus filiabus in Mlienas familias. Fuisse & inter alias gentes hae legem, ut proximis nuberent eoni latex Iulio Polluce,edum meminit de lege Atheni sum Solonis tauque filiam illis unicam di, πιαλκρ π quam duceret generis necet
Lex est ista,qui ramere prox7mi. Eir ntibat, o illos ducere eadem Me lex latet. Ei alibi idem, Iuc uirgo orba est patre. H e mcus amicus illi et sere est pioiimus.
Ha c lege, cogitur naiae hanc Fortunatianus quoque ait, lex est, orba GH o nubat, uel eam nescierit in matrimonirum duce 3 re,d et cicerii misi a. Postea autem de leges illae in desuetudinem abietunt, limite seue proximitati constituit qui non liceret consanguinibus coniungi: placuitqtie non licere nuptias cum sorore primum contrahere, etiam uilla uuluso quaesita sit. Legem & tulit Cocceius Ne ita , ne fratris filiam uxorem dueete fas esset. μDe neptibusci ibit Plutarchus in f, uerba, Sti moribus inquit, temporibus, qMese aqua nec sim me contigisseret ιxores 1 tacebant,quem admodum nec nunc quidem I strensed non itan die factum est, ut nEptes vrires tacere pomist rem : plebiscuum factam, tit in duc dis uxoriabus ad neptes usque ascendere liceret, upra orta'εncccstudo prohiberet. Verum Paulus IIurisci sororis non tim, inqtiit, non possum ducere in rem,quoniam parentis loco ei sum.Et Dioclesia.&Maximi. CC. nemini Eceat inquiunt, contrahore matrimonium ex lume cum amita, matertera,
sorore foratis L M, ex ea nepte, praeterea fratristus filia, ex ea neptessit invetator Alexius Conentis,' ad sus estionem Protari di Ethaetia chae Bardae Zeci constituit quoque ne amita de fratris filia cum patruo 3 sit atris filio,ta me si sexti gradus ex cognatione assinitatem obiuneant,citra impedimentu iungantur.Qitaeco
stitutio etiam ex Nicolai patriarchae Constantinopolitani subnotatione recepta est. Memunit Suetonius,h Claudium Caesarem, illecebris Aurippinae Germanici statris sibi filiae, per ius osculi, di blanditiarum occasiones pellectum in amorem, subornasse proximo senatu,qui resuerunt cogendum ad ducendam eam ux rem,quas reipub.niaxime interesset, dandamque exteris ueniam talium coniugiorum,quae ad id tempus incesta habebantur: ae uix uno interposito die consectile nuptias, non repe iis, qui inuerentii rexemplum,meepto libertino quodam, & altero primipilari,quod&tr I 4 dit Cornelius Tacitus. Duorum fiatrum fit ij, uel filiae, id est, consebrini, secundum Themphilum. A matrimonio, coniungi secundum de Iustinianum ' possunt, de ad tertium usque gradum. coamuis non olim nisi ad quartum usque. Dispen false S: olim Caesares ut legitima esset uxor consebtina, Calliodorus docet. Porro Caius, εἴ atur, inquit, amitinos uescta guineos in matrimonio iungι, nulla ratione permi ιrti . Et puniuntur in Cod. Theodosiano h limitismodi, ut incestae nuptiae: Se Harmenopi ius. Prohibet S Aloius Patriarcha Constantinopolitatius. nuptias septimi gradus: idirsum Patriarcha Constantinopolitanus Muchael, dc Chattophilax magnae recte Nic tas, anno mundi clues s. Et Lucas,Pati. Q. Habes autem apud Alexium sie ordinatos lux tem prohibitionis gladus:
44쪽
ssitari, Demetrius B illar, Theo eiu7. Sed&Gregorius ad Augustinum Angliae episcopum scribit,per ea matrimonia ex lege Anglorum intra hos gradus aliouando permissa, motuit se sobolem suecte iuere: ' ideo in hi Et Bonifacius Martyr ideo plures nationes deletas a Deo h de in Anglos Agarenos Is it diapisse. Eadem iii te nostro pontificio recem insunt, & ad septimum usque gradum receptaptohibitio nuptiarum in collat et alibus. Septimis autem in prohibitione non est, sed textiis tantum: Adistinctioque graduum haec ibi, si-EM O filia deI frater Osoror' triscus,nepos neptis inde, prinnus gradus:mnepos proneptis δα
mus tria oris Missextus. Sed haec latius intelliges ex epistola' Alexandri ii. Papae ad Neapolitanos clericos Episcopos Omnes Italiae, quae distinctionem &uarium numerandi tutis ciuilis in sueeessionibus deserendis os-dinem,& tutis pontificii in nuptis copulandis iis adsert. Extat lex Sallea antiqui Francorum, in haec uel ba, si s sororem, aut fratris filiam, aut certe est iusgragur consobrinum, aut fratris uxorem, via auunculi, Aeseraris nuptiis sibilanx ritu uic panasabiaceat ruta tui consonios aretur que eriam sit Dos babureint, non babeamur is I gitimi redes)ir infamia in notari. Impeditur& matrimonii im, cognatione legali per adortionem colunctaradoptio quippe naturam imitatur. Ea itaque pronibet matrimonium inter adoptantem rentiam adoptatam,h inter doptatam & filium legitimum, de naturales MI 8 doptantis. Imedit etiam cognatio spiritualis, quae ex baptismate oritur, inter presbyterum baptizantem & baptizatum,& matrem patitave eius:inter constentem de consessum: inter baptizatam &bapturantem, non sent iustae nulsuae . Nec inter patrem baptizati & uxorem euantis uel patrimi: inter patrem matrem vetustralem, matrimonium quoque impediebatur,quamuis iactum non dissoluatur, si ut ante in consanguinitate dictum est. Non permittitur etiam inter regeneratum seu regeneratam,& filios regenerantis postea natos. ' O seruant & hane probitationem ilioquin basebatae nationes Rhutenorum Moseouit rum, ut ait Sigismundus tabet Bato.' Inter e5firmatum & patrem eius, re tenentem ad comfirmationem cognatio&prohibitio, rex concilio Tridentino S. sessi a. aactot mationis. Detrius Chomatenus ' Archiepiscop' Bulgatis, unum fieri hominem dixit, patrem naturalem, de eum qui filium situm ex baptismate sit sc pit, indeque compatres pici, de eorum liberos statierindeque natos naturalem sortiri cietnationis appellatione, quia sancti Spiritus uni e di potestas,omnes conciliauit in uera propinquitatem.Adfert Sca. 6.sextae Synodi, quo cauetur,ut quia necessitu do seu allinitas spiriti ratis maior est eor pota coniunctione, nequis tamatribus mattimonisi ineat, quarum filios ex sacro baptismates scepit: alioquin poenam dirempticiam matrimonij statuens de sotnicat Istrum ranatio uero te siliatio spiritrualis ex consione seu poenitentia, confitentem de ab iuuentem non egreditur: quia per minitentiam ea non fit remalliopeccatorum, iiel regenera-zotiis,quae per bapti linum si Assinitas etiam in tris gradibus habet nitri iacum prohibitici
nciri,clura, ut ait Plutarchus, ' antiqui nuptijs necessitudines augeri uolumit:& ideo illis minus iunctos potius quam pene familiares coniungi oportuit. Adde rubd ct quandam hon statem inter ueneratione quadam iunctos cunseruati op'rtuit intactam. Et ita prohibentur
nuptiis astinitatis gratia' cum priuigna, nuru, socru,nouerca. Auinitas usq; ad qua itum gradum a matrimonio ex qlio nascitur computan
dum,prohibitionem habet. μ Statuit Emanuel Comne nus viat, ne unus de idem duas s btinas posmet ducere successive, quia inquiebat
contractum sextum fradum assinitatis is duci cum maritus censeatur unus gradus cum uxore. Extat de costitutio Sisinii Patriarchae Costantinop ne duo stat res accipiam duas com
i obtinas. Idipsumq; aliis Patriaicha Nicola'
fit mali itiImo Graecis omnibus no uidetur id neum, ut si pater matrem, cum snt duo unum, uxorem accipiat, filius si iam non sine reatu,ua
leat sibi coniugio sociare,ut stribit Luithpran
dus. Idae etiam Obseruant Most itae, ut ait Sigismundus Liber Baro commentarijs de r et ibus eorum. In asinitatis prohibitione uatiatuetiam sitit, nam iure diuino olim proximior frater tenebatur accipere, uiduam uatris sui praemortui, de ei se citate semen: uel si proximi renuebat, conuocatos senioribus vidua prot stata eum ianominia soluebat ealeem Δ: spuebat in recusantem matrimonium, eiuslue d mus perpetuo dicebatur domus exealceati.
Rubd tamen lege Euangelica, de iure ponti bii cio sublatum ess Et iura ciuilia quoque suta scripserunt. Assinitas primi generis tantum
prohibet nuptias inter uim de consanguineas uxoris, Ac inter uxorem &consanguineos uiliusque ad gradus praedicto: at non inter consanguineos assines. Idipsum dicimus in sponsalinus, in prohibitione ratione publicae honestatis . De quibus haurire oportet cognitionem ex illis que dixim in e . assinitate post nuptias. 23 Caeterum ex dispensatione summi pontificis, nuptiae possunt contrahi licitὸ inter gradus seu generationes prohibitas. Nemo autem p r eriumnium Pontificem dispensat in gradu pi hibito. h Siquidem in concilio generali piohibitio facta est nubendi intra quatium gradu.
Alius autem, quam summus Pontifex, non potest contra concilium dispensare. Is quoque nee in omni gradu dispensat, nec in quibus potest, sine magna urgeti causa. item nec sum m. Pontan Primo uel secodo gradu dispensabit, iut quis sororem uel neptem in uxorem habere possit: quia Deus prohibuit turpitudinem se toris de filiae eius reuelare. Filiam sidia eius non sumas , quia una caro sunt. 3 Et si illa uerba intelligant ut in descendentibus, certe nee in conlateralibus in secudo gradu dispe care potest. 'Polle tamen eum in hoc,ex magna ansa. Putat communis interpres Decretorum. ' At ii ter collaterales in linea inaequali , ut in linea ascendentium si bmouet Panormitanias omne
dispensandi facultatem:reui de ego subscribo. In linea quadoque collat et alium maxima causa admittunt oes, ut pro pace inter principes 'dispensitur. In his aut ein quic5iunguntui tertio, aut quarto gradu cosanauinitatis, uel assinitatis, Sum.P5ti leui ex causa dispensat, si ueritas gradus de lineae illi narretur. Facilius autedispensit, prohibitis propter publicam bon statem, cuiu sesque sint gradu uel propter cognitionem spiritualem.' Potio dispensatio estice ut contrahes contra prohibitionem no fit
quali spei a. uide plura in xi.
45쪽
46 Syntagmatis Iuris Universi. Pars II.
excommunicatiis: ' ut uitet prenas,incestas nuptias contrahentium .h Deliincteitioni nati ex eo matrimonio, ueluti sublato impediniento, fiant ct legitimi, etiam qobd attinet ad iuccessiones iure ciuili deferendas. ς
De impedimentis contrahcndi matrimonil,de furore, & crrore, frigiditate, metu.
et Furor labi matrimonium prohibet, initii latrunsuperuenmns non para nisi apud Graecos. 2 Emm in nutrisnomo φ ando ipsim dissoluat. 3 Praesentia perso M omnem erroris aci missumtioncm,excepto Ita tu semirutis. Error in nugiviralesolvi bat olim matrimonium eludie non.
3 Impotentia coeundi si do dis Q. A ntiatim
Impotentia cocundi duplex.ratura α Natura,s Ea aut fila dur ι ris Maris. 6 Frigiditas natura,s M. te malimonium, O cum matrimonis perseu rans,dissoluit illud. 7 Maleficium non cotundi dissiluit,si ante matrimonium funis, posueret per tres amos, iam renιν tempore initi matrimoni di
s stentitas vim es causas silens diriment matri
Amasis regis Aegyptiorum maleficiumnis quomodo dissavium. et o solonis leges defit is o contraI CUG. ii credisum potius dicentias aliquem esse pote uomcoeundi, quam dicentibus ese impolcntem. I et Metu fieri non possunt munimonia, Iacta dis
I a Trouinciaraim administratores, qui erant exillorum comitatu cunisu disii contrahere mari Amonium nequibant.
3ς In Gallia pii mittitur magi raritis malimonium cum subditis quare. Is Turoris , curatoris umorum cum puppilla, a
minorismatrimonium quando ualet.
Einceps impedit matrimoni uiniti furor, quandiu is perseuerar, propter consensis,qui illud, ut di . ximus, facit desectum & si filior super uetuens iure Romanorum non disibluit, contractum, ψ quod & potificio receptum est.
Iure tamen orientali Graecorum paulo aliter receptum est, placuitque, ut notat Constantinus Harmenopulus, Iuperuenientem sur
tem posse matrimonium dissi luere. Extat&constitiuio Nicephori Boloniat it Imperatoris orientis ea de re Ze Leonis Philoseptu neata centesima, & cetesima prima, quibus cauetur, ut si per triennium uxor in sutore perseueret, maritus dili tui possit petere matrimonisi: sinausem uir per quinquennium sutit, uxor qu que abire possit matrimonio. Sequimur ecci ite eatholicae te em, qua matrimoni si lite contractum, nisi ratione tori,ut dicemus, non dissoluitur. Erior aliquando qui inter conticiliendum matrimonium incidit, inhibet ne illud es-sco sit, aut indissolubilis colunctio. No enim conseimul, qui errant. At error hic peribitae '
xbsentis, si una pio alia intellecta subi jciatur,aion autem in Persena promtuueluti dum Lissipposita pro Rachele Iacobo,in vana tamen
pollea consensit: Nees erretur in qualitate, 3 vel fortunis, seu patrimonio coniugum.Pi sentia itaque peribinae omnem erioris sui hcietis adimet suspicionem, excepto errore conditionis status: nam qui liberam se dixisse putabat, si seri iam ei se deles ai. abite potest ab eius coniunctione,& alteiam ducere, dummodo postquam seruaua cognouerit,ei m ea non concubuerit.Nam concumbendo ei adhaerere cog retur. Olim erior in uirginitate quoque iure diuino sisluebat matrimonium, ut si quis quam lsco iris siue duxerat, talem non inuenisset: ila autem dimissa, lapidabatur. Sed A: haec lex in desuetudinem abi jt,& tenet mattimonium. Sicuti iure ciuili si lira est emptio mulieris,qua quis emerat pio uirgine: in sexu enim non est erratum, ut ait Vlpianus, 'nisi qui uendidit mulierem,inquit, iciuillet, de ita deceptilet emptorem. Sic enim ait, e Si quis uirginem cinere purassit, cum mulier uenissit, δ' sciens eri ait cum
vocuor poses sit e bibitiorum quirim hac causa
non esse: veruntamn ex impio comperere alii nem ad reμluendam emptionem, ut pretiore Ilis to mulier rediatur. Verum quia post nuptias initas ct consummatas res m n eli integra, de quia patet uel a lius uix de uirginitate vadem se praestare potest: certe ob penuriam probationum,periculo ipsius mariti, non uirgo, uirgo sngitur. vi maxime cauendum si in his me cibus,quarum uitia non cognoscctur,nis postquam compatatae sunt, cautius negotialia Videtur tamen Romanis suisse di hane causimi pudit, si quis eam, quam putaret castam, malae meretricem sutile inueniret, ut innuit Pelia filia Satiationis, qui eam uendebat,
ut inde illi dotem pararet, post scortationem nuptiii daturus ut liberam, dicens apud Pla tum ' patri , Verum uvicto,me ubd uolas inpium dare, Ne haec fama Iaciat re diosas nullas. Et potest mulieriae uirgo marito obsequia imri, prolis reddet equo fit, it hie error non soluat matrimonium: qiuamuis possit torum sepas rate,ut postea in adulterio dicemus. At contra, si uxor putans uiripotentem de matrimonio idoneum accipere,inueniat eum no posse partem matrimoni j implere Ze exequi quae in coniunctione corporum est, tune enim sistinctu ne Obseruata, impeditur de dirimitur contracta matrimonium. Etenim non idonens coniunctioni uel natura,vel artificio est equis potest Natura, uel prorter desectum aetatis, quia impubes , de quo satis antea dictum est:nes quia adeo strigidus quis inueniatur, ut nequaquam 6 eo moibo liberari, nulloque remedio incales-7 cere posuit Qui morbus,si,antequam coniueraconueniant, de contrahant, ignoretur: posteraret seuerantem,soluendae uel dirimendat eo iunctionis i ausam legitimam praestat. Et pintius dicetur impedimentum obiectamine matrimonium perfici potuerit, quamdiublutio: quia quod non est coniunctum plene, dici a Mui E dii tui non potest. Idem in uxore di cendum ut si illa talia ita sueritae talis moi reddita, ut uxoris munia non possit praestare, possit dii tui matrimonium . Quod de s m leficio e tigriit in lubili, pati modo intel- .ligendum: utpote artificio, uelut exsectus pelle uel ueretro, eandem habes it causim. . Verum hic obseruanda sunt primum, ut ante matrimonium hoc uitium uel morbus fuerit,
non autem post cognitam uxorem: r secundo,
46쪽
ut cum matrimonium fieret,ignoraretur: ' te tio .ut,si de frigiditate non constat , ct dubiium: si expectetur in matrimoniti lapsus trium annorum, pollea permitistiir: h ii constet , statim iudicio rectelia: iblui polliti Inter fructus enim desines matrimoni, & ille est, generare libe-8 ros. venim tamen iuuandum est, iam sterilitatis eauiam&praetextum non suffcete ad impediendum, uel dirimendum matrimonium.-s Polio dicimus in malescio ante solutionem expectandum esse certum tempus, quia maleficium solui potest , vel orationibus diuinis, tacialijs modis.Quemadmodum accidit Amasi rogi AEgyptiorum,de Laodica: moria refert enim
Herodotus' Amas m cum ea non potuisse concumbere, tum in toto cubaret, cum tame Mijs mulietibus uteretur:donee Amasis,cum id diu seret, ad eam dixit, tu uero uxor uenescio me laesiti, ideoque nullo machinamento e tes effugere, quo minus inuin omnes iuulit res tereritina morie per ea . Ea autem uouit veheri,s ea nocte coiret secum Amasis, statuamio Cyrenas se illi missuram:tune enim coij t. Extat quaedam lex Solonis decipite hoe statues, quis,inquit,l geolai mi, ut ei pumatares elaterasis sit mruiras, δει emaum summam minus id Gur proximior uiri admiris rari Subijest rationem Plutarchus, ne ali iniquod nasceretur,es t. Sed de is aliam legern
δ'.. M isid ei . D adgeneratus ita ιι nsu,se linon gratia uxorem Auerit contra naturam, cupiditatis ct iniuriam eum datur. II Animaduertant tam et iudices, ubi duo testes deponunt aliquem tri duni esse, alij duo contrarium, fidem potius habendam negantibus, ut uerissimiliora deponentibus&artiora n Ia tutie. Impedit, ne matrimonium sottiatures sectum etiam metus, ct contractum dirimit: a 3 cum libera debeantesse matrimonia. Quamobrem qui in dignitate de maiori administratione administrabant prouincias sibi commisssas, quippe quia poteram nolentes cogere, i is mammonii ut aliendi, pendente pol state, non hab bant, nee erat matrimonium, si fieret coniunctio, t nee cum flijs eorrum,nec cum personis, qui erant comtes eorundem nis post depostam administiationem, mulier, quae gerenti consenserat,in aratrimonium, per I leuerasset. . Vel in patria sua quis gerere os-ficium. In Gallia tamen istae prohibitiones magistratibus remimantur, quia dignitates sciperpetuae nunc, no autem temporales ut olim,
ut notat Guill. Benedictus,' &Guaguinus. PExint di ea de re constitutio Ludovici xi. regis Is Galliarum,apud Austerium.' Propter eadem metus suspicione, S: honestatem quoque, prinhibebant matrimonium, illudq; contractum, nullum dictum, quo tutor uel curator intra uiuges mum quintum annum, non desponsatam a patre neque testamento destinatam, ducebati ixorem, uel filio suo iungebat. Addunt Dic cletianae Maximian.aliam rationem qu bd huiusnodi eoniunctione, si audem administrationis tutor uel curator tegere laborauerit: unde manet infamia contra eunt, ueluti consessum. Potest tamen curator adulto suo impune G
liam suam coniungere. sie& filium pupillae
is qui uere tutor non est, sed pro tutore nego
De alijs impedimentis mammoni j propter diuersitatem qualitatum passeirarum.
rii ororibus. a tiberi seruis nec ungantur, is Imbraea P
3 Adaltera ab adustero Gnon portalini orem, quomodo intelligatur. Poicurlax, a se . si resis nisi exstas sthenientibus natos. Lex ia. . depiniors σplebeis non vingen-
s Indura sex cum aheritis altis homine la teritis vinis, liceret mirimonia inirer intra Fures exercere non Ecebar. Indis,nisiphilosophis. 6 caesaram sex, ne eum ballina inue matrimonium uel cuin Persis: Ilymarus, nisi cum It
s Mose irarum ine, filiaismus religionis iamini non bis su D. Tvidus, a concidat res mari Rat quoque prohibitio matrim nil ex lege Iulia' S Pappia,de maritandis ordinibus inter seniam rem, filium nepotem, pronepo verius, te libet unam, de eam, euius pater, uel mat et Iiulicram attem fecissent . inter senatotis filiam, neptem, proneptemve ex filio,& libbertinum, eumve, euius pater uel mater ludicram artem exereuisset. Nisi de ipsa Senatolis filia eorpore quaestum fecisset, vel altem ludieram: n enim honor ei seruatur tunc. Lege
Iuliam hanc tulit Octauius Caesar, uel antia 2 quam emendauit. Apud Hebrem lex: Liberi ancillas non ducant uxores:nec si per amorem aliqui compellantur, teste Iosepho. ' Et antiqui h Fraci, tum lex salica haec: quis regem auuncillam alienam sila in coniugiumsociaueris. Me M I emo,cum tam seruitium inctinetur.Cui plenae similis iste ea, quae insemiis mulieribus 1 3 se plostituentibus seritis,indicta erat , Senatu si consulto Claudiano, a I iistiniano sublato. φProhibent etiam iura eam duci in matrimonium , quam prius polluisset per adulterium. Quod ita demiis uertim esse intellige, si poenitentiam no egerint, de si qui coiia in nece eius, cui illatia est ad ille tu, moliti ruerim: his quipnecessantibus de licite cotta hunt,sic indissolii- bile remanet matrimo iiiiim, Pericles cum in Repub floreret, legitiinosque liberos haberet, lege tulit: selos Athenienses habet i, qui ex duobis, Atheniesbus nati essent. Lex iraab. una coniuncta aliis io. b.consulto ex Graecia tia-ilatis,uetabat inter patritios di plebeios connu
biu: non alia ob eausam, ut ait Dionysus Hali
carnas laetas,ut ego interpretor, tuam ne consociatis familijs inter ordines fieret concordia. ss Apud Indos non licebat cu alio genere connubia esitrahere, sicut nec studia, nee me alterius imitari, nec eunde plura exercete: nis philos phus esset. Huicin ob victiste concedebati: r,ut 6 scribit Suabod de Arrianus. I ntet dixeiut V letianus de Vales prouincialibus, cum barbara uxore coiugium. Nec Romanis mattimoiiij
de tit nupta Ioseph. antiquia Iudaic
aenui hominiuiis qui mulie te, ingenuo tapiunt. s. t .e i uni. de mulier. qui septorri sei. eoni in xer αλ .fin.
de suetes si se a quae fiet, st
47쪽
48 Syntagmatis Iuris uniuersi. Pars II.
ius cum peris, donec per irrisi Theophilus filius Miebaelis Impera.Constantinop. Docet& αbunde Nicolaus Giuchius,h ius olim non
siisse c5mibiorum, nisi inter ciues Romanos, ct non cum peregrinis: habebatur namque apud illos ratio in illis, natioiau, conditionis,se Romanus nis Romanam acciperet. Quamobrem ct Campani hoc tute adempto, consectis besto, M.Messala de C. salinatore Consulibus, petierunt, ut ciues Romanas sibi ducere licereti Conditioni, respectus erat, ut ne libet unam ingenuus, nee libertinus ingenua ducereti ex leae Papia Pop
8 Sacerdotes catilus in Palamma. a 9 Remmus ea monacho filo. Hagma, uast tem ducens ex dispenjamine. io I prohatae rationes totum, civi expi Troica
paea. ψGento ratio,ex lege I 2.tab.olim, nepa ii Alia insumma planaaran a prodibouti iiijs cum plebeis Romae connubium est et, ri. quae postea abrogata fuit, ut videre est apud reris certa nuptias attinu. Diony. Halicari lib. II.& Litii si angi ii ius o seruatio ad gradus vertinebat, de vibus sui' filis 61 de his omnibus uidendus Carolus sigonius . Responsumque a Iulio Paulo, liberatum qui nuptias patronae uel filix patronae a secta illa, pto dignitate permnae metalli poena, uel Operis publici,coerceri . sokouitae seu Rufi ii 1 libenis bςniae Canone cuiusdam Ioanni, Metropo , νε Llibetiz 8 Iitae eorum, teste sigi, indolibeto Mione, snec tuto teligionis externae principem filiam x sitissim. v t. si iam date sinum:Scribit D.Paulus,hnolite du-
cereiatum cum infides M.Et Constantinopolitana sexta synodo cautum,' non luere uirum orthodoxum cum muliere haereti ea, nec cuthodoxam cum uiro haeretico copulari: alioquin irritas nuntias existimari,& neutium coni
sium dii soles Neque cogitui hodie coniunx ad uitum redit risi ille lapsus sit in haeresim , de illatioluerit ingredi monasterium. , Atque si unus coniugum infidelium ad fidem Christi,
nam conueri u seerit, se ali 0sin errore pris
ueret, tecte solui posse matrim tum placuit, di fidelem ad alterius nuptias mise uenire. Nee esse nubendum gentili, uel infideli, docetabunde Q. Septimius Tertulia. a religionis disparitate: atque id quod obiiciebatur ex i. Corint. 7. Si quis frater infidelem babeet uxorem, est illa matrimonio consentu,ne dimittat eam: sanctificatur erum infitias per delam, c. Intelligit dictum,non de ducenda, ted de dueri iam,cuin Christianus iam siti No enim in textu dicitur, squis dueet: sed*3uis habet uxorem. Docet de ab authoritate D. Pauli, sequis uom b re nubat in Domino. in I omino,inquam, non ca gentili uel cum infideli Dicebat Tobias filio,' Aee e des iue patentum tuorum,non abenam. Ide& monuit Abraham seruum inquisiturum v-xotem filio suo. r Iratus Dominus ob nouum peccatum, qubd alienigenas I scaelitae in uxo-ies duxissem, qubdeos ad idololatriam trali rent: ut de Salomone ex libris Regum ' ii tum est,quod D.Cyprianus susE explicat
De prohibitione matrimoni j ecclesiasticarum personarum.
3 clericis, pia lictorem, etiam me ciuili uxorem
Vι ratius alis sim nupsisse ita in um, Rohibitae etiam nuptiae in ecclesi catholica, a qira discessit orienta; h, Graecari ijs qui in diacones diu uiam podiacone depresbyteros, cepiscopalem apriem promouentur. Interdi i quς synodus Nicena, c. 3. ne subintroductam etiam mulierem, uel aliam, quam inauem,
uel ibtorem, secum haberem . ' Item ijs, qui selemne uotum teligionis prosesii 'nt , quaeve Deo constaratae, S prosellae religion Eiunt, interdictum matrimonium . Re amhae de re paucas sententias sanctorum pG tuum, ijsde quibus illi scribat, utens ueibis. D. Ambrosus.7 3felitis,inquitast nubere, uri, I. r. a oc di tam alim pollicitiam uirginem nondum uesaram minet. Caer mea se
luerit nubere commum emunis, ad incri perpetrat,ancilla mortis penicitur,eri. Et rursum alibi. Veteribus idcirco concessum in Leuitis, aut uerdotibus uxores ad usum habere, ima μι- tumum motio uare ans a sacerdotio, rat mimi leno: multitudo enim sacerdoti o Leuiturum, Hasqui oue certo tonpore seruulat diuisis car nisests,secumdum institu Hucium ginti O quattuor classes constat rut sacerdota , iaricilvis deseruirent e unde Abia octauais itissem habuit mus uice Zachmas fungebasur Iacerdotio, scut conti retia in Para ipso. Ita ut illo tempore, non contingebas dest re altari, dummm
rimi agerent iam. VH autem tempus invi
nebat ministeris, puri curi altituantis diebiu credebant ad templum offerre Deo. Nunc aut si rid e onus idtad luminet sacerdotibas laci. Basilius Magnus, .ad hunc ita imon I, inquit, ante professo gratus o rogi s Hrs, liberum in ues ι, mxta concessam o lagiti as uendi resitantia, cimuigis se tradere: eum uera
i se tam propria prosi ne ob Irinxis,Deo se con
sereare conuenit, tantiam anathema quoddam
sacrum, nesacrilegi iu)icio reddar obnoxium, si corpus' promissionem Deo consecrarum, de oc laurus inlaestrinute polluar. In canonibus Apostolom, αἰνύι κ μ ά άμ-
mis. id est, exi, spucaues in clarum peruen rimi , iubemus ut lectores tantor, o ca res, si uri in ptias ineant. Citat de hune canonem
Epiphanius. Quod si quis olim ad sace
dotium , uel episcopatum Eligeretur , nec quidem soluebatur coniugitim: uerum numquam postea comaeniebant coniuges, sed oportebat α uxorem electi ex consensu eligere mo
nasterium, alioquin episcopus deponebatur, si
48쪽
u timentius mi emeritas adfulcra iurat ars ri
s Apud Barbatos, in regione Pomari in nouo orbe detecta, iacerdo , uiuunt 'ibridi'
. o corrupti. gimiis tamen ex dispensatione mortuo stat te Atlanso rege Arragoniae,in rege electum, quamuis diu in Gallia in monasterio sancti Pont ij de Tomet ijs relisionis sancti Be-
uxorem uellet quoque. siect in sexta synodo, cap. 48. statutum est his uerbis, ἄτοί . M ἐπ .
Me copi has latione extructum, e sopin rudentiam tur , rem digna fuerit, etiam ad diaco tur dumtatem prouehetur. Secundum quem canonem, Isaacus Angelus ' Otientis &.Graecorum Caesar, idein statuit, ut creatis pontiscibus, ante ordinatione uxores in muliebria monastella procul sita ab habitatione pontificum, sine dilatione, induci, totiderique eas,de canonice apud monachas degere, in quo mon sterio comam deposuerint: Aut si ipsae tonsura recusem, qui eis ante electionem coniuncti mrant,pontificali sistio de dignitate priuati,ctineorum locum alios suifici.Demii, ut qui inpole Grae tum, qui a Catholica fide errarunt,ut docet in religione illorum Sigismundus B ro, considerare uolui: non secus ac barbar tum,& idololatratum. illi enim non neomentia ruris nostri ueram de castam tractationem. Neque etiam hie locus hostulat, ut castitatem impugnantibus quibusdam leuibus rationubus, lucem ignoratiae isciamus, eum iam D. Thomas inegie in hac re depi ignauerit, & ii uulserit illorum sentetias V omittam turpem
quoque legem Vitita refellere Eois filii i
sis Hispania de Gotthorum, quae inter nefa-
muni coniugum scripto consensit, & placito a se inuicem separemur, de mulier monasticam uitam amplexa esses Quae eonstitutio ab Im
pediant contrahi public ut seri de certa alia tempora: 'si is uxorem aliam uel sponsam
omne anquit, tu a mno dirumu ,e Icopummus uxoris erum erumta ne et eos, φώ sacris sinet que in Dramimaerio cuctuque occupati, coatisiere deinceps seipsos ὰ coni mercio uxoris decet. sem autem non ad tantum assumpti sum sacerdoti
munus, s ti sermo dinima indulget,ac propemodum palam Omia r praericari quod honorabile connubinmertiami immacutitur,cte. Scribit de Nicephorus, in Thessalia ex consuetudine licuisse clerico euiuis, priusquam in eum ordine cooptaretur, legitimὸ uxorem ducere:at si posteat uxorem cognouisset, ordine morum. Et iure ciuili Caesarum, ut qui inter reuerendissimos constitutus clerico ultra lectorem de cantore,
De selutione matrimonii. Caput XV.
nuptias contraxerit,eadat sacerdotior Ammia φ M trimori. soluitur narina,m te. nu ui ines quoque Deo dicatas innuptas ro- I.M trimoni soluitur iure ciuili, inme o castri mansisse testatur, lib. I 8.in fine,loquens de due uinare, eruitute Sinnis. ptione eastellorum Reniam de Butam, quae est 6 Solino matrimo bo gnaria. ea Romam errant, per Pet regem . Tempore T S uit te dirimitur matrimoruum, quomodo. Constantij inuentas tamen, inquit,alias uirgi- S. P a disseruum exliberam facitnes Christiano ritu evirui diuino furtatas, - 9 D-οu sol maraimmum, oeunde acutire stoditi intactas, de teligioni Blito more se uite, Io Repulum inspoto. llo uetante praecipit. Apud Etarem qui com D Di uian misiai temto libat rerum sim templationi,de eultui assiduo Dei dediti erant, tus, v. nulla uxor erat, ut ait Phita Iudariis, &Euse. Ia Disenocii inter assemus Ua. bius. Sed de singularitet Hermogenes&Caius II I omi lassisse e sponsadia. Iuli se sulci: stesponderunt, misit c ado claues ad e -- , O redde in is cita nam rωσα erimum recens sinu: spe iis . Gues - uxo iam perductussit erum merui, uti proptresacerdotium, uel Herit si tu . rem, tui pro rasenectutem, vis vilitudinem, ara Is Tempore Num an IV coniugis indiu nucimam, saetis commoraretineri matrimomum man da Diuortium quis Wmas Asmaefecerit. pat'. Putantes eum acerdotio matrimonium I 6 diuortium iure cis I -- modulaueri ei retineri non posse commodξ. Nec nubebant tes Euges fiebat. Vestales apud Ethniem, nisi tum, cum religi II mini ex consensu modo erat, ex M. nietant inutiles, nempe uetulae, sinit Pria dei, rimos tuum.
49쪽
so Syntagmatis luris uniuersi. Pars ll.
at Diunt ciose lagitiinae Iuris ciuilis oe dis rare perpetuam dissensumem facete,non es iani. re iracundiae,uel alia leui de causa,in qua Pe
22 Uxores Mosi tuarum se contemnipularua ruris, II seuerantia non sit. Ideo testato fiebat, coram nisi uti Mentur . septem testibiis eodem iure lRomanis, pub
Σ3 Dis orti facie di Platorii lax formula. i a tinus, ta ciuibus. Diuertendi inter absentes sora Diuo thea a Trasu, uxorem iis facerem fama mula generalis & communis erat, dato libello 23 Duior ῆ etiam cuti a mores uxoris maritus pscuis. 26 Diumuirao separatis tori rationaea πῆ .' Ost manitionem eorum , q:iae ma is trimonium impediunt, facilior tit solutionis eiusdem tractatio: nempe quae assines maximE,&u
luti coniunctas habeat eauiri, nisi ivbd imp solutio matrimonium stetisse innuit , aliter, non diceret ut solutum. Et dura quidem separatio patris de s iij, utrique di uxoris dicitur ab Vlpiano. ' Vetum aliquando eam re i expedire , interdum uero necessarium uisu in est.
mmiii.de suo s. 3 Fit autem quadrupliciter eius lolutio, aut iure 6 naturae, aut ciuili, diuino, aut pomificio. Na
de nor in aut et s. ii Melo de
dimentum prohibet, ne fiat matrimonium: at 13 urconiugabo. Et in si, in talibus dilautiendis,
scilii inter absentes pronuntiari poterant. Verba illa legum ii. tabul.sunt, quibus inte dum clauium ademptio iungebatur, ut utrumque ex Cicerone docetur, qui dum de tepudiata Mima ab Antonio agit, illain,inquit, ias res tabere iussit, ex I 2. tab. claues ademit,e i qegis scilichi donis: Seribit namque Sextus Porcius institutum fuisse Romanorum antiquintum , ut uxoribus primum domum ingressiem tibus,claues darent: idque,inquit ad significandam partus facilitatem.Melius tamen re aptius meo iudicio, ut symbolum acciperent,se ut mattessamilias in possessionem,&in rerum marita communionem seu secietatem admitti: Nareceptum est, elailibus rerum traditis, res illisis eonclusas transerit sintentia Papiniam. Scti bit Plutarchus, quamuis Numae uisa suerit intolerabilis eommunio matrimonii, nihilominus inauditam tune de antea fuisse solutionem: de antiquos memoriae mandasse, primum, qui diuortium fecisset,suisses pusium Coruinum, qui septima, sipra centesimam di trigesimam olimpiade, diuortium cum uxoresecit, coactus a Censo ibus uitare, liberorum causa se coniugem dinuuete:ob quod saetiam, in perpetuum exosum a populosuisse. Primam qu que Pinarii uxorem Taleam nomine, Tarqui nio Superbo regnate, aduersus Gitaniam eiussiarum diuortium fecisse. Et alibi,' non uinum quidemia Semilium spurium diuo fiam primum fecisse ob sterilitatem uxoris Romae ait: atque ex industria eius rei primum at thorem annotini ion sxus ac apud Graecos primus parricida,uel mat icida. de eodem eadem reserens Gellius h legisse uidetur cum Dum iso Hineat nasseo, Spurium, cui R sacranomentum etau: quod& Valerius M
tura, morte alteriurius coniugis soluitur iugum hoc, non secus ae reliqua mortalia. Et ita Dominus nostet Iesiis Christus reiecit ignorantiam Saducaeorum interrogantiun euius sutura erat uxor in resiit rectione, quae septem fratribus nupta fuerat:qubd mortuo maa Mi Q. , . iit soluta sita lege uiti uxor,&m alios ulci tata. H. ex s nuptiae tutae non sint. - Iure ciuili Roman . His L 1. de rum qum te, S: morte fit solutio:& ultra captiuitate, seruitute alterutrius, dc diuortio, ut ait 6 Paulus. Captiuitate dirimitur exemplo mo tis naturalis, α bona gratia, sine imminutione iurium coniugum:quando capto uiro uel uxore ab hostibus, experito quinquennio incerta est, an captus mortuus fuerit,uel uiuat ex respli
so Ulpiani Firmat id Iustinianus, si modo inq ii sitio diligens facta suefit, num adhuc uiuat
apud hostes uir captu s,liel capta uxor.Qubd si captus quidem non fuerit coniunx,sed peregi Epiose istus, non censetur diremptum matrim nium,quantumcunque incertum sit de uita, de quantumuis diutius absens saerit: nee potest qui incertus in cellave de morte alterius est,alteii coniungi antequam certum de morte habeat testini niu, ut placuit novissimis sanctio,.s . i. : 7 nibus. seruitus quoque sussi rete uisa est, superueniens alteri coniugum, dirimendi matrimonii iusta causa Iustiniano. Obseruata tamen distinctione,de qua egimus in impedinis to erroris conditionis personae, in isti petiori
capite. Servitutem mortalitati quippe compa- - ,-- -
rarunt Iuriscon siilli. Qilaobrem olim poena- 16ximus probat. ψ Distranebantur autem m
. de eo . M. uiti di uxo. in ii uero decretum . de
3 tui. Quod tamen iure nouellatum correcta 17 eum causa rationabili, quae explicat Iustini est, elim nodie nemo bene natus, ex poena ser- nus. Ex consensu&placito, sine causa,The Ii quoque iudicio, in seruitutem prenae adiudieato altero ex liberis coniugibus, soluebatur
matrimonium, ut liquet ex constitutione Coim
stantini: x ueluti si in metallum fieret condemnatio, uel ad bestias, quibus libertas adimeba-
ii ἰ-. s uus esticiatur. Diuoletio deinceps diti metutilite ciuili matrimonium. Diuottium dictum ea seeundum.Quum,' adiuersitate mentium, quia in diuersas partes eum, qui distrahunt matrimonium.Dicit& repudium in matrimo .nt, . quodque ad reiectionem sponsae pertinet. cui non diuortium sed repudium conuenit e trimoniaquadruplicitet iure ciuili, in uita coniugum: aut ex combasu utriusque,qui pactis deplacitis diuertentium legem accipiesrat: aut per occasionem rationabilem,quae bona etiam
gratia uocatur: aut citra omnem causam: auto νε- L i. di
repudii, in quo continerentur causae, ob quas dirimebatur matrimonium, haecque uerba, res tuus tibi habeto tuas res tibi agito.' Sicuti di m minit Martialis, Mense nouo Iuni ucierem Praculeia mariti
Deseris,atque labore, sibi habere suas. Et Apuleius lacessitum Cupidinem a Psychα
se ait: Uetim toro meo diuorte es tuast bib Mio: o uero sororem tuam, in nomen pratu cen seris, aiebas i- mila confestim arma arque se t
,' Io Neque repudiate uxorem, uel ab ea diuertereri l. i. i. et quicquam aliud est, quam cogitato Sed lib. dosus&valentinianus abiit matrimonio petmittebant,& repudium mittere. Quod sit bl Is tum est nouella Iustinianea ii . Potest tame& hodie ex consensit relimaui cohabitatio αcommixtio, & repudiati consensu: si alter coniugum uel uterque , meliorem affectet ut , tam , rem nere uinculo, nempe quia is qui, uel ea quae in seculo relin uitur, alio atta tem monasticam uel eccletiasticam uitam Ptostente,
50쪽
stente, non possit alte iustorimiptias, uiue re priore coniuge, ambire, uel amplecti. Quost, iit it ei illorum ingredi hanc uiti nequeat, is nisi a list quoque uoueat castitatem. Per occasionem rationabilem abibit di bona gratia, ut iupra diximus, capti litate, quando impote, ad 2o esidum quia erat, ut superius diximus.Sine causa rationabili etiam fieri poterat olim, δ: a non bene consentiente iugo mittebatur repudium, uetum non impune, sed ea lege, ut qui abique causa mitteret, non pollet intra quia quennium a diuortio alij conivisi, amitteretque donatione propter nuptias u uir esset, uel dotem si uxor: imitata tamen nouellarum iure 2 r maena quinquenil Causa aut ivlta solutionis mattimoo ij iure ciuili erat.quae esset ex numero ex mei m a constitutione Theodos, de Valentiniani. Si uxor sit adultera, uenefica, homicida plagiatia, sepulchroriam dissiliitrix, erilega, latronum fautrix: si extrati eorum limminum, ignorante uel nolente marito, conuiuia appeta si eodem inuito, sine iusta de ratim
nabis eausa solis prenoctet: si spectaculis &theatralibus ludis, illo prohibente, assideat si
marito ueneno aut gladio insidietur. Et ijsdem de causis repudiata, quinquennio etiam alio iubetiit abstinete conmibioauec dotes amittere. Cotta de eadeni mnstitutione quoque uxor repudium mittebat risu marito si is adulter, homi .cida, uenescus, si in principem quidpiam momlitetur, de salso condemnatus,sepulcnrisu dissilutor, sacrilegus, lationii susceptor, abactor, i, lagiarius:si in contemptum uxoris ipsaque inspiciente, clim impudicis mulieribus, quod Gitam maximE castas exasperat, coitum ineati sit oti insidietur. gladio, uenenove: si uerberisbus,quae ab ingenuis aliena sint, eam affeceritiatinae per idem quinquennii tempus tenet ut abitinere alio coniugio,donatione propter nuptias amilla. Persequituta: causas diuortij receptas olim Alexander ab Alexandro, f&Deutea a tonomi j liber Vetum Moscoestis uerberum causa, etsi repudium admittant, non esses iusta causa: quippe quM mulieres se eontemni a uiris, nec diligi putant. nisi turberentur, ut scri
i 3 bit Sigismundus tabet Bato. Et apud Plat
nem lex de diuortio haec est, ut si uir&uxor, propter nimiam acerbitatem non conueniant,
Decemviri delem custodibus qui medij sin de
decem mulieres de curatricibus Gnubiorum, prouideant. Quorum sententia i ita conciliati ualida, ct stabilis habeat ut:sin autem eotia animi uehementius iracundia sta tirent, sacto diuortio illiis, illasque pro uiribus quaerat, quia quaeve utrisque conueniant.Apud Persas,ex Iese mot contumaciter mariti dicto non audies, repudiari poterat: scut &Assuetus ipse rex rotam it eam ob causam uxore vasti, in cuius subrogo Hester, ut eius Ilistoria, de Io.2ssephus 'narrant. Propter mores etiam improbatos coniugunt, solutum fuisse aliquando coniugi utri constat ex rub ica, De repudiis & iudi- Hodeminibus sablato. Ciuus iudi ij exem-pbi resertu leti is Maximus,' o elati Sol rium Gallum i pudiasse uxorem, quod eam capite aperto solis uersum cognouerat. Antiatium veterem suam, subd tam in publico cuqiradam libertina viij gari, secreto loquentem uiderat quoque Se onitum plium coimiugem replidis nota ineri Iri nihil aliud quam se ignorante ausam ludos spictare: qui casas dis depostea L consensu,de tepuit. iii lectua. Peri
net ad repudium, lex Iulia de adulteriis:neque enim licet comperiam in adulterio retinere, nis castigatam. ' Et separatur totus potesque adulteram ita abi jecte quilibet,etiam si ei iurauit nunquam se eam repudiaturum : quia ea caiisa excepta uidetur.' Sic Suetonius .meminit Tiberium Caesarem in causaeuiusta multis Romani,gratiam ei secisse iuramenti, ut te pudiat et uxorem in stupro compertam.
Nuni iure diuino ditatui possit matrimonium. Cap. XVI.
di Disonium iure riuino pontificio viresiam amprobati. sed prohibisum a Diuortio facto propter ad terium ,separ et toro aeteri etiam is cavis non potest ni Arcer ibi rationes ab tborirate pua resim v ens macia turdi via reconciliari potest. 4 Diuortisfacto fornicarion separatos nonposse adii nuter probatis asacris patribus. ue lia rario aba sim ad matrisnonium, pro in diis tabili copula per ad herium. 6 diuortium ara Mosceturas excommunicatio probisitum. 7 Morte tantum tutu si,solui aliartiri uxor dicitur.
s AHome putauerunt separatos causa fornicamnis, posse actis nubcre, o eorum reprobari
9 Diuortium nitora nonβ, etiam interco auges dulieros.
Io. Diuortium obhaeresim infidelitatem.
II separatum Manimonium tanquam nutam, non
tale et prohibitionem semper, quanaim larem Dryparas. Ia Matrimonium sematur tantum iudicio ealesia,
non propnia vestimate coruugum.
I 4 Ancitast positae ab uxoribusOcilis causa brabae o Iacobo, quare. x3 Iollarias rex. Urasire excommunieatus a summo pontifice qu)drupus et Morem, ut Ilieri leni, aliam dua 'ct. 16 Drusist iam ciuitis cans sublatae. IT . ortum I rens olim repudiari poterat,bose
Turi rationis libera, o repetitio matrimon , i dummo on sci inbus ι Prent. Erinum iure diuino disilui possit
matrimonio, agamus vice se M sis decreto permittebatur 4 iottiu. I Hebraeis. Ita tamen annotamus permittannem, n legem, non appi Maone:
scuti multa Deus permittit euenite 'b ipali ita hominu, quae proba non senti et se sed secundum qu l, iit permittit astat iustos, regnare hypocrita .haereses, ut qui probati sunt inanitesti nant.Sic permisit Deus repudium, ad maius malum uitadum:& satius uisum est diuortium permittere impjs &durae ceruicis hominibus, quam cogi eos inuitos uxores, quas occidi et retinete: Ab initio eitim, id est, in institutione matrimon is non fuit sic: sed quod Deus coniunxit, homo noti separabat, ut ipsa ueritas idocuit.' Et I .Paulus, praecipio, inquit, U-