장음표시 사용
171쪽
iω Do Ira Des Seg. 3.6. putant; sed autoritate ducti non vident , quam inepta & locutus fuerit , & secerit . Nam si ut ait Plato Nemo strudens Aunit, quia peeeatum est , sed ne peccecur : apparet, quam malum vir sapiens proposuerit exemplum . . . a Nam si , ut ait Plato . 3 AI. Nam sicut ais Tlato . Quam lectionem exhibet etiam Aldus . Vide Platon. , in Gorgia , di Senec. Lib. I. in Prota-1Or. de Ira.
Si enim senserint servi, dominum suum is saevire , quum non irascitur , tum parcere quum irascitur β : non peccabunt utique leviter , ne verberentur ; sed quantum poterunt , gravissime ; ut stomachum perversi hominis incitent φ , atque impune discedant a .
a Dominum suum. Al. To suum omittunt.b Tum parcere , quum irascitur. Aldust tum pe earer quae testio etiam Codicis nostri fuisse videtve ex litura, sub qua nunc cubat; punctis quibusdam a tribus praecedentibus vocibus insignita . e Di stomachum permes hominis inriteat . Aia uistomachum eius incitent. d inque impune discedant. Bon. atque impone &G
172쪽
a vi residen e . . . . tumore . Al. resedente. Al. re. spuente . Al. retinente . . . . tιmores
Non erso propter irae magnitudinem donanda erat poena , sed disserenda : ne aut peccanti majorem justo dolorem inureret , aut galliganti furorem : nunc vero quae tandem aequitas , aut quae sapientia est , ut aliquis ob exiguum delictum puniatur ξ aut ob maximum . non puniatur ta Nunc vero qua tandem aequitas, aut qua sapientia . Sic etiam Aldus, ubi alii secundum relati
b Ob maximum. Al. aut ob maximum a Aldus nostraui retinet lectione M. Al. ob exiguum dolorem.
Quod si naturam rerum, caussasque didicisset , nunquam tam importunam conti- L. Sing. Iro DeL L neu
173쪽
i6a De Ira DeI SQ.9. I . I I. nentiam profiteretur, ut nequam servus,iratum sibi fuisse dominum gratularetur .a ut nequam servus iratum sibi Sc. Bon. ut nequa servius iram sibi fuisse dec.
Nam sicut corpus humanum Deus multis , & variis sensibus ad usum vitae necessariis instruxit,sic & animo varios attribuit a sectus, quibus vitae ratio constaret: & ut tibi dinem producendae gratia μ sobolis dedit , sic iram cohibendorum caus. delictorum .
, Et ut tibidinem producenda gratia sobolis &e. Hane lectionem Scholio debemus , ubi Bon. omissa prima copula , legit de more subolis gratia , & eoia pula praeposita; pro producenda, legit: prudueenda .Alridus provehenda.
Verum ii , qui nesciunt fines bonorum , ac malorum , sicut libidine utuntur ad corruptelas , R ad voluptates, sie ira, N affectu ad nocendum , dum iis , quos odio - habent irascuntur , ergo etiam non peccantibus , etiam paribus , aut etiam superioribus ψ . Hinc quotidie ad immania fa
174쪽
Lib. sng. Cop.XVIII. Seg. II. 2. 3. I syeinora β prosilitur : hinc tragoediae saepe nasi
euntur .hus . Sic restituimus hane lectionem ex uno Barbarino,& ex altero Ottoboniano Codd. Mss. ubi Al. Ω- re omnes diversimode, atque incomode legunt. Boa.& Aldus irascuntur ergo etiam nos peccantibus, irascuntur etiam paribus dic. b immania facinora . Al. ad maxima.
Esset igitur laudandus Archytas, si quum alicui civi , & pari facienti sibi injuriam fuisset iratus ; repressisset se tamen - , & patientia furoris impetum mitigasset . Haec sui cohibitio gloriosa est , qua compescitur aliquod imminens magnum malum . Servorum autem , filiorumque peccata non coercere , peccatum est ὁ evadent enim ad majus malum per impunitatem . Hic non cohibenda ira, sed etiam, si jacet, excitanda est . a Repressisset se tamen . Bon. repressimi , sed scin
Quod autem de homine dieimus, id etiam de Deo , qui hominem similem sui
175쪽
Stoici negant habere ullam formam Deum ς , di ingens alia materia nascetur , si eos coarguere velim : de animo tantum loquor .
a Qui hominem similem fui fecit . Quamquam
ei e non ςxplicat Lactantius in quo similitudo De uniis ter, & hominem consulat; ex alibi tamen dictis , per quae eonstat , eum apertissime docuisse . Deum incorporeum omnino esse , iam apparet. smilitudinem hane, non in corpore , aut in sensibus corporeis intelligi debere; sed in spiritu , atque in po- entiiν eius . ut Patres communiter docent.b Omitto de figura dicere . Sic nobiscum Aldus A l. addunt Dei, quae vox satis exprimitur per Ver ha , quae sequuntur ; ideoque non credas, me illam reiicere , ut Lactantium ex Culam ; sed potius , ut lectionem antiquissimi Codicis servem , eamque exponam in eo se ossi, quo superius usus sum cap. II. seg. F. nota b . Non enim quicquam obstat, quod
philosophi quidam , de quibus Arissoteles Lib. III.
Metaph. & Cicero de T at. Deor. Lib. I. aut Haeretici postmodum, de quibus August. de Hares cap. Lxx XVI. aliique mentionem faciunt, vere putaverint, Deum Corpor eum , a que figuratum . Nam Noster heiccontra Stoicos simul, & Epicuraeos agens, inter quos opposita hac de re erat sententia , satius esse iudieavit, si omissa disputatiofie inutili, utrosque iisdem principiis adoriretur, in quibus conveniebant, ab animo scilicet desumptis . Unde mox subdit i de nimo tantum loquor . Quasi dicate omitto quaestiopem illam, de qua philosophi disputant, adversus
176쪽
quos ago ; habeat ne Deus , an non corpus , figuram, formam, ideas rerum ad similitudinem hominum , qui ficti ad illam dicuntur; loquamur potius de animo, quem Deo similem esse, omnes fa
e uuia Stoici negant b. u. f. Deum . Bon. quia Stoici negent Dominam. Inter Stoicorum paradoxa hoc etiam recensendtun , quod Deum figura carentem dicerent, eumque mundum esse , globosa figura compactum. Vide Laertium L. vis. seg. I 37. & IA . . d o ingens alia marcria nascetur, si eos coar ruere etelim . Sie etiam Aldus . Al. Hascitur . . . . Qelimus
Si Deo subjaecet, cogitare , sapere ' sintelligere , providere , praestare ', ex omni bus autem animalibus homo solus haec habet . : ergo ad Dei similitudinem factus est ;sed i ho procedit in vitium , quia de ter rena fragilitate permistus , non potest id , quod a Deo sumpsit , incorruptum , purum
a cogitare , sapere Sc. En in quo similitudinem Deum inter , & hominem Lactantio ponere satis erat. ut inde , quod volebat, facile consequens esse mon straret.b me habet; ergo ad Dei similitudinem . Bon. ergo addidit similitudinem . Al. hoc habet. c Jed ideo procedit. A L sed idem dic.
177쪽
166 De Ira Dei Seg. l . I. 2. que servare , nisi ab eodem Deo justitiae praeceptis imbuatur ψ .d Iustitia praceptis imbuatur. Bon. justitia ea put imbuatur.
in i USEd quoniam compactus est ut diximus
e duobus o homo , animo , & corpore , in altero virtutes , in altero vitia continentur,& pugnant invicem - ; Animi enim bona, quae sunt in continendis libidinibus , contraria sunt corpori: & eorporis bona , quae sunt in omni genere voluptatum , inimica sunt
animo. Ma E duobus. Sic etiam Aldus . Al. statim ad indunt i homo b Et impugnant invicem . Al. se invisem . Al. omisso pronomine , legunti repugnant, aut, pugnant. e Qua Dut in continendis . Secunda vox in Bon. Cod. desideratur.
178쪽
Lib.sne. Cap. XIX. Seg. 2.3. . I 67 similis invenietur . . Unde apparet, animam hominis , quae virtutem divinam capit , non esse mortalem .
a Sed si virtus anim; reptignaverit lupiditatibus, easque represserit. Sic etiam Aldus. Al. voluptatibus .... eo res erit. Virtus animi, voluntas efficax est, ac constantia roborata. h mere Deo similis invenietur. In aliquibus ultimum verbum desderatur. Al. Erit vero Deo similis. Hinc nosce quam similitudinem Deum inter, & hominem Lactantius adstruat.
Sed diserimen illud est , quod quum
virtus habeat amaritudinem , & sit dulcis illecebra. voluptatis, vineuntur plurimi ,&abstrahuntur ad suavitatem . Ii vero , qui se eorpori, rebusque terrenis addixerunt , premuntur in terram, nec assequi possunt divini muneris gratiam ε , quia se vitiorum labibus inquinarunt ,
a Quod , quum virtus. Al. quidem quum virtus . b Et sit duleis illecebra , Bon. O sit lueis &c.c Divini muneris gratiam . Sic etiam Aldus . Al. disini Numinis.
179쪽
168 De Ira Ddii . T. .s.Grentes , eorporis desideria contempserint,3 virtutem praeferentes voluptatibus , innΟ-centiam , justitiamque servaverint : hos Deus , ut sui similes recognoscit .
a Qui autem Deum secuti. Bon. de morer qui
olaum igitur sanctissimam Iegem posuerit, velitque universos , innocentes, ac beneficos esse: potest ne non irasci φ , quum videt, eontemni legem suanr, abjici virtutem , appeti voluptatem p
a moto ne non irini. Id est: potest ne talem se ostendere, ut punire nolit, qui legem ab se statutam contempserit ph Ahiel viirtutiemi Bon. aviei .irtutem.
Quod si est mundi administrator si-e ut esse debet non utique contemnit id , quod est in omni mundo vel maximum . Si
est providus - ut oportet Deum consulit
a Muod si est. At qui si est. Bon. qaia si es.
180쪽
LIb. sng. Cap. XIX. Seg. 6. 7. utique generi humano, quo sit vita nostra &copioli Or , & melior, & tutior. Si est pater, ac Dominus φ universorum , certe & viri tibus hominum pelectatur, & vitiis commo
e Si est pater, at Dominus. Al. pater , ac Deus. d EI impios odit i Intellige in eodem sensu , quo supra illud Psalmi exposuimus r Iniquos odio habui &c.
7odio , inquit , opus non es : semet enim soluit honis praemium , malis ρα- nam . Quod si aliquis Φ juste , innocenterque
a odio, inquit, opus non est &e. occurrit heic . Noster obiectioni, quae facile fieri poterat, vel forte ab aliquo lacta est , aut facienda, praesertim ob ea , quae in expositionibus diximus ; si enim ira quatenus voluntas est puniendi peecata in Deum cadit; utique quatenus odium heic appellatur, in is Deum cadere non potest. Itaque concludendum vi detur et quod Deus statuerit quidem , punire sontes, non autem ira , aut odio ad Uersus eos moveri ἔ scri Ptum enim sap. xl. as. Diligis enim omnia , quae sunt,o nihil odisti &c. Sed a idies quid Noster respondet. Al. legunti inquit aliquis . Al. inquiet aliquis.