장음표시 사용
81쪽
ro De Ira DeI ME. I 8. 19. rigoris materies , si ictu vehementiore collidantur ignis excutitur .
a Materies si viebemehteν collidatur . Al. materiae si viehementiore ictu collidantur. b Ignis excutitur . Bunemannus malleti excudiatur, ut apud Virgil AEn. L. l. s. i q. Me primum sitieis scintillam excudit Acbates . Ouem loquendi modum prohavit Harduinus in L.xv I. cap. xx. historiae naturalis Plinianae , & Burman. ad Ovidii L. vir. Metamorph. II. p. -7. Ubi etiam Observat differentiam inter extudere, quod est et cude do produceret & excutere , quod est i jactatione abiicere seu a se expellere . Sed horum Philologorum Pace, quum verbum excutio ab ex , & quatio derivationem habeat, iam apparet per hoc potius, quam pee illud ignis productionem melius exprimi , si ignis se intillae ubique dispersae credantur, & non inflice, aut in ealybe tantum latere, ut infra magis declarabimus.13 f Num in serro , aut silice atomi latent Quis inclusit aut eur sua sponte non emicant i aut quomodo semina ignis . in materia frigidissinia permanere potuerunt Za Non emἱeant ρ aut quomodo t Haec in nostro Codice desiderantur . b Semina ignis. Bon. Numina ignis.
in Vomitto silicem φ, ae serrum . orbem
82쪽
Lib. Singo CV.X. Seg. I9.2o. 7 vitreum k plenum aquae si tenueris in sole , de lumine , quod ab aqua resulget , ignis accenditur , etiam in durissimo frigore.
a Omitto filicem, ae ferrum . Al. mitto . b Orbem vitreum &c. Etiam Clemens Alexandrinus L. vi. Stromat. ait: Artem excogitasse .iam , qua a sole lux procedens , O vas vitreum , aqua plenum permeans, ignes it; sed non inde consequens est, aquam ignem producere .
Num etiam in aqua ignem esse credent t atqui de sole . ignis ne aestate qui-
a rium etiam in aqua ignem esse eredent Boncin aquam. Al. esse eredendum ess . Si de igne, &aqua elementaribus sermo fiat, verissima est Lactantii sententia, quam habet L. II. cap. x. seg. I 8. Neque aqua nasci potes ex igne , neque rursus ignis ex aqua ἔ quoniam quum haec simplicia sint, unum in alio contineri non potest. At quum ad corporum mixtorum omnia simul elementa aliquo modo concurrant , & secundum recentiorum Philosophorum systema nullum detur corpus , quod ignem quodammodo non contineat , exponendum supere si , quareis sua sponte aliquando non emicet ex quacumque materia . Gestiunt hoc explicare Nevutoniani dicentes, ignem illum latentem impediri a corporibus circu
83쪽
ra ' De Ira DeI Seg. 2o. dem accendi potest . Si cerae i halaveris ι , vel
mambientibus . Sed hoc manifeste falsum in eorundem systemate deprehenditur; siquidem in vacuo, in quo corpora , ut ips docent, solida in vincem collidi , findi, aut frangi non possunt, neque habent aliquod , a quo circum ambiantur. Ergo quare ignis ex eis non erumpit Z Reponunt , ut nuper audivit de facto aqua in Nachina pneumatica ebullit, sicut in aere caldario accidit, flammis suppositis. At quare ergo aqua illa ex machina, statim extracta , frigida ,& talis est, qualis ibidem fuerat posita λ Quare ignis non cernitur λ Quare in eadem machina pulvis pyrius , aut materia combustibilis non accenditur Hactenus ratio ulla , quae id clare ostendat , reperta
non est.b Atqui de Ale Sre. A maiori ad minus hele fit argumentum; nam si alicunde ignis semina latentia sponte sua emicarent , utique ex solaribus radiis ; a quibus tamen ne aestate quidem media id fieri posse videmus. Non enim quicquam efficitur, si aut se intillas
per machinam electricam excussas, aut ignem Perspeculum , seu vitrum ustorium eum re aliqua communicatum obtrudas; nam ratio in promptu est utrique experimento contraria ; in primo scilicet permotum , in secundo per radiorum collectionem calor intenditur in summum, qui combustibili materiae participatus, ignem in ea producit , sicuti cum Nostro dirimus ad Lib. II. cap. x. seg. I9. Non itaque per atomos igneos ubique dispersos, id fieri
c Si cerae inhalaeteris. Al. inhaelaveris . Al. ina laveris . Cerae apud antiquos pictae quaedam tabella:
84쪽
Lib.Mng. Cap. X. Set 2 O. 73 vel si vapor laeve aliquid attigerit a , aut eru
stam marinoris , aut laminam : paullatim per minutissimos rores aqua concrescit. Item de halitu terrae , aut maris nebula existiis:
quae dicebantur, in quibus non solum characteres; sed
etiam virorum , mulierum, ac rei cuiuscuinque effingebantur imagines , quae atria , & domorum pa rietes ornabant; Unde Ovidius L. I. Fastor. p. S . st. 7. Periere dispositas generosa per atria ceras .& Juvenalis Satyr. 8. I9. Tota licet veteres exornent undique cerae
Quomodo autem cera temperaretur colore , Vide Plin. L. XXI. cap xiv. , & L. v I I. cap. ix. Vitruvii
ex quibus disces quomodo parietibus, & atriis cera punica inducebatur , ut marmoris levigati speciem prae se ferrent. Heic Lactantius de his intelligendus est;nam si iis aliquis inhalaverit, nitor eorum in parte, humida ceu caligine , fuscatur , uti in speculis contingere videmus, quae ex proximo oris halitu irrorantur.
d Vel si vapor lavie aliquod attigerit. Al. levis , Scilicet vapor. Al. falso putant in nostro Cod. legi lene quae tamen , teste Aldo , est lectio Codicis Longobardici, pariter Bonon. Idem quod su perius heic exemplis ostendere pergit Noster; nam To Iazealiquid heie significat rem quamcumque expolitam squae dente , aut cote , levigata ita sit, ut niteat. ΗΟ rat. L.II. Serm. Sat. VI I. 87. Externi ne quid valeat per lave morari. u Aut crustam marmoris . In Bon. Cod. osiam
F pro π, quod etiam & in alii a Codicibus, ae in lapidibus scriptis aliquando observavimus.
85쪽
14 De Ira Dei Seg-2G. 2I. quae aut dispersa g humidum facit quicquiss
texerit . , aut collecta , in arduos montes in sublime, vento arctata. stipatur in nubem , atque imbres maximos dejicit .f Item de halitu terrae , aut maris, nebula ex iis stit. Est enim vapor humidus,qui in aere concrescit, &vel statim distatuitur in guttas minimas, vel in nu-hes conglobatur; illa scilicet, de qua heic fit strino, ab alia diversa , de qua vide ad SIN. ODIU. vo I.
g aut dispersa. In Bon. Cod. quae aquam dispersam .h Humidum facit quicquid texerit. Sie lego,&restituo; nam in nostro BOn. Cod. habetur: bumi facit. Ubi Al. humefacit. Al. humescit. i Et in sublime, vento arctata. sic restituo ex nostro Bon. Cod. , in quo pro arctata , scribitur more antiquor artata, & correctoriis punctis subsignatur. Al. omissa copula legunt: sento rapta . Quod omnino repugnat; nam nebula, quum exhalatio sit admodum tenuis , vento potius valido dissipatu equam rapiatur in sublime. Si autem per auram tenuem illuc leniter nebula deferatur , ubi gignendae nubis aptus loeus est ; ibi vento frige facta, in nubem coingitur aquosam , ut Metereologistae docent, quum de nubibus , & nebula loquuntur. k Delieit. Bon. deicet.
Ubi ergo dicimus liquoris atomos esseρὶ
86쪽
L b. Stag. Cap.r Sex. 2 I. 22.23. 7stum in vapore ξ num in halitu num in venisto Atqui nihil potest consistere in eo , quod
nec tangitur , nec videtur ostituo, iram in Bon. pro ubi legitur humi. Al. pro
atomos habenti liquores natos. Atomos aquarum an nulosos esse dicunt Epicurati ; quomodo ergo vel in vapore, Vel in halitu . vel in vento consistere possunt, & tamen nec videri, nee tangi Sit quantumvis tenuis, & exilis quisque , & iccirco insensibilis, non renuo ἔ at quomodo, quum adeo multi sint, sensus nostros effugiunt, & continentur in rebus, quae non habent unde consistant aa a
Quid ego de animalibus loquar o , in quorum corporibus nihil sine ratione , sine ordine , sine utilitate , sine specie figuratum videmusξ adeo ut solertissima, & diligentissima omnium partium, membrorumque descriptio Φ casum , ac sortunam repellat .
a uuid ego de animalibus loquor λ Al. Quid ergo. Nobiseum leg int Aldus, & Scholius. b Omnium partium, membrorumque descriptio. Siς pere Cicer. L. I. de Vat. Deor.
Sed putemus, artus, & ossa , Sc nervos,& sanguinem de atomis posse concrescere .
87쪽
16 De Iris Dei Seg. 23. 24.23. Quid sensus , cogitatio , memoria , mens , ingenium φ , quibus seminibus coagmentari possunt Z Minutis is inquit . Sunt ergo aliae majora . Quomodo igitur insecabilia pa Memoria, mens , ingenium . In aliquibus Tis Mens non habetur; sed omnino Firmiani manum indicat vocabulum, quo saepe eum abuti notav mus pro ea facultate significanda , quam imaginativam , seu fantasiam , seu in hominibus rationis usum, prout a phantasmatibus pendet appellare consuevimus . b coagmentari . Al. eoaetumentari . Al. aQκὰ
Deinde si ex invisibilibus sunt, quae non videntur: consequens est , ut ex viii Nilibus sint, quae videntur. . Cur igitur nemo videt
a Deinde si ex iuvisibilibus. Al. dιnique si Sc. b consequens est , ut ex eti sibilibus sint, quae via dentur. Haee in aliis ordine inverso leguntur, in aliis vero desiderantur. 23
Sed sive invisibilia,quae sunt in homine mconsideres, sive tactilia β,quae veniunt sub as
Tassile nil nobis quod si, contingere debet.
88쪽
Lib.set. Cap. X. Seg. 2 g. 26.a7. 77pectum , ratione utraque constare quis non videt i Quomodo ergo sine ratione coeuntia possunt aliquid efiicere rationale λ Videmus enim nihil esse in omni mundo , quod non habeat in se maximam , mirabilemque rationem φ . Quae quia supra hominis sensum , ocingenium est, cui reri ius , quam divinat providentiae tribuenda est ie Maximam , mirabilemque rationem . Vide quo. sensu dixerit saepe Lactantius , bruta animalia habere rationem . Scilicet, prout non sunt casu , ct foris tuito partjum, . atomorum concursu producta ; sed divina sic disponente rationet,
An simulacrum hominis , & statuam ratio , 8c ars fingit , ipsum hominem de frustis temere concurrentibus fieri putabimus ξ Et quid simile veritatis in fidio, quum summum, R excellens artificium nihil aliud , nisi umbram , & extrema corporis linegmenta possit imitari Z Num potuit humana solertia dare operi suo aut motum aliquem , aut sensum 3a Et quid simile veritatis dilc. Heum. mallet se ritati. Sed libri Omnes repugnant.
blitto usum videndi , audiendi , odo-
89쪽
18 De Ira Dei Seg. 27. 23. 29. randi, caeterorumque membrorum vel apparentium , vel latentium mirabiles utilitates . Quis artis potuit aut cor hominis , aut V cem , aut ipsam fabricare sapientiam ρ Quisquam ne igitur sanus existimat,quod homo ratione , & consilio facere non pollit, id concursu atomorum passim cohaerentiu in perfici potuisse t Vides , in quae deliramenta inciderint ε , dum nolunt effectionem ε , curamque rerum Deo dare .
a Mitto usum .idendi . Al. omitto sensum videndi. Legimus cum tribus Bononiensibus. b Inciderint. AL incideruηt.e Essectionem e Notat hanc vocem malchius, tamquam minus latinam errat tamen ; nam, ut bene heie notat Bunem. , est Ciceronis L. III. de sinibus.
Concedamus tamen his , ut ex atomissant , quae terrena sunt: num etiam caelestia pDeor, a junt , lucorruptos , in Iernos , heasos esse ,s que dant immunicarem , ne concuris atomorum concreti esse videantur .
29 Si enim dii quoque ex illis constitis
90쪽
Lib. Sing. Cop. V. du. 29. 3O. 3 1. 79sent, , dissipabiles fierent . , seminibus aliquando resolutis , atque in naturam suam recurrentibus ς . Ergo si est aliquid , quod atomi non effecerint : cur non δ caetera eodem modo intelligamus pa Si enim dii quoque ex illis constitissent. Al. si Deos
quoque ex illιs constituissent. Aldus legit nobiscum . b Dissipabiles fierent. Etiam ha ac vocem, ut raram notat Ualchius ; sed latina est ; eam quippe idem Cicero usurpat in hoc eodem sensu L. III.
de Natura Deorum .c m naturam suam recurrentibus . Al. revertenistibus ad Et ectera. Al. copulam omittunt.
Sed quaero et ante quam mundum primordia ista generalsent - , cur sibi dii habitaculum non aedificaverunt β ξ Uidelicet, nisi atomi coiissent , canumque fecissent , adhuc dii per medium inane penderent f .
a Gererassent. AI. generarent.b Non aedificaverunt. Al. aedificaverint pc Per medium inane penderent. Al. is aere .