Pseudomantia veterum, et recentiorum explosa, siue De fide diuinationibus adhibenda tractatus absolutissimus ad abolendam falsae diuinationis superstitionem. Cum animaduersionibus philosophicis, astrologicis, et theologicis. Quibus accessere etiam di

발행: 1662년

분량: 596페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

DISSERTATIO XXIII

DE FIDE ADHIBENDA

Divinationibus ex Pyromantia.

ONSUEUERE Pyromantes suas praedictiones serre non ex incendi js quodam naturae ductu,&ordine erumpe tibiis, sed ex illis flammarum, vel cinerum voluminibus, quae insano simul atq. insueto quodam impetu hinc inde ad perniciem iactata, ipsius naturae fines prstergrediuntur; sempernam q. ipsis visum est elusi di incendia a subterraneis specubus sursiim vi quadam praeter ordinem naturae raptata aliquid calamitatis portendere;licet enim possint subterranea incendia etiam casu excitari, quemadmodum contigit in illis fodinis, quae sub Monfestino oppido olim apertae sunt, quibus cum lumina a lapidici S fuissent imprudenter admota, succensa repente materia alios flamma prorsus absumpsit, alios miseris modis assecit; licet quibusdam in locis carbones eruantur e venis, qui cum ferro seriuntur, statim exardescunt, ac nisi opprimerentur, atque obruerentur, bituminis fomite pastus ignis adolesceret in incendium; Licet in eo Colle, qui Villa magna ducitur locus sit Garate abundans, lapide bituminoso, qui si a pastoribus su cendatur, fit ignis,qui nulla vi aut arte extingui potest; licet denique alijs eiusmodi modis saepe excitentur incendia in subterraneis locis, ijs tamen non imnituntur Pyromantes, cum de incendijs suas praedictiones serunt, nam eiusmodi, licet sortasse diuinitus ad aliquem finem excitentur, cum tamen neque hnatura ad ostendendam sui ordinis pulchritudinem prouocentur, neque ex itilis aliquid magni sequi soleat, non praebent idoneam praedicendi rationem. a 2 O H s itaque omissis, quae aut casu tantum, aut sola hominum voluntate excitantur, de alijs tantum, quae semper admiranda tulerunt, nobis hic sermo instituendus est; ut dignoscamus, neque ex ipsis Pyromantas suas semper praedictiones ben hinstituisse; Quamuis enim admittamus ea omnia, quae insaLunam sunt arcano quodam nexu cum caelestibus naturam contexuisse, quod

et Pin e in aurea

122쪽

aurea illa apud Homerum catena indicat, ac de sole potissimum interpretatur Plato, non propterea tamen admittendae sunt Pyromantarum doctrinae, quubus onmes eiusmodi incendiorum causas reserunt in astra, ex quibus postea, quae euentura sunt, putant se certo coniectate; putant enim haec incendia non aliunde excitari, quam ex octaui Orbis aberratione, dum extra orbitam ab Oriente in Occidentem, iteratoque ab Occidente in Orientem accedit, receditque supra verticem Arietis, atque Librae duobus paruis circulis descriptis; cum enim motu accessus, & recessus ad eius circuli parui Cardines peruenitur, si Cardo aspiciatur a sideribus imbriferis, cuiusmodi sunt Hyades, Orion, Haedi, Scorpio, aiunt Eluuiones effici; si a sidereo amatu igneo, conflagrationes, atque incendia; modo abunde suppetat igni cognata materies, hoc est, magna vis bituminis, & QIphuris; Alijs verb in locis, quibus horum

vas minor mest exaestuationes tantum fieri: In qua re videntur Pyromantes cum Platone consentire, qui ait, ea quae de Phaetonte Solis filio dicuntur non esse extra omnem prorsus historiae fident, cum dicitur ascendisse currum So-

Iis ardentem, aberrasse cum equis Aurigam, excitatum inde orbis incendium; facta namque caelestium orbium aberratione, docent necesse esse consequi

conflagrationem . mo etiam illud pertinere docent de quadripartito Astrorum consensu, quorum alterum igniferum exustiones, atque incendia gignat; Imbriserum alterum, quod eluuiones; tertium inoliserum, quod agitatione telluris aedificiorum substructiones, urbesque integras demoliatur; vLtimum porrentiscum, quod Cometas, es alias in aere formas prodigiosas a cendat s quorum astrorum directiones, ac prosectiones, cum ad loca definita Peruenerint, tunc, aiunt, miras in Orbe terrarum conuersiones rerum fieri; ac Propterea relatis in astra eiusmodi incendiorum causis; facili negotio ex ipsis, quae consecutura sint, posse praedici. tia, Ad haec omnia, cum omnino incerta sint, non valent nostram Pyromanti- I 2 Ihus adiudicare fidem ; latet enim adhuc apud omnes, quaenam sine verae in .cendiorum cause effectrices, quinam fines, vel naturales, vel arcani; atque ex hac tanta rerum incertitudine putarunt nonnulli omnes incendioAm praete naturalium causas esse in malos Daemones referendas, qui vetusto, atque insito quodam in homines odio perpetuo ardent, quibus nihil aliud est propolitum, nisi communis omnium interitus, cum ipsis usitatissimum sit in mortalium stragem grassari, praesertim ignibus, & incendiis; Sic etiam esse quammaxime incertos, occultos, atque ignotos incendiorum fines ex eo constat, quod minia, quae in dies insueta con spiciuntur, non modo abdita sunt in ipsius naturae nyaiestate , sed etiam cortina diuinitati1 obtecta vix patere possunt; dcli. cet Deus aequE, ac natura nihil frustra moliri dicanrur, quo tamen sua ipsoriaria molitii,ne contendant, sere omnis ignorat; nec ratuerit Deus saepe excitet incendia ad deterrendosa scelere mortales, atque ad suam declarandam vim, sitremamque potestatem omnibus indicendam; non proinde hic unus censeri debet diuinae illius mentis arcant finis, cum alios innumeros sibi obiectare

123쪽

i or De Fide adhib. Divin. ex Pyromantia.

ctare queat, quae nostro nullatenus subesse possunt iudicio; habent si quidem incendia omnia, suas causas, suos fines; sed quid ex ipsis intendat summus na

turae molitor, adhuc incompertum est; quo rit, Vt licet cognitis causis, & ca sarum agentium finibus possint multa, quae sequuntur coniectari, non possint tamen omnia,latentibus semper supremi agentis collineationibus.

12 2 Ex ipsis denique praesensionibus, ac prognosticis, quae ex insolentibus in

cendiis ducuntur a Pyromantibus, eorundem fallaces coniecturg apertius deprehenduntur; cum enim ex eiusmodi incendiorum facibus, ac lumine tetras malorum noctes mortalibus praenuncient, hoc ipso, quod solas regnorum, ae Rerumpub. vastationes ex incendijs praedicant, in suis praedictionibus saliun

tur, nullaque fide digni habendi sunt; cum nihil prorsus sit, quod Pyroma

res ex incendijs in orbis exitium Vaticinando derivent. Quod si ad quaedam confugiant incendia, quibus semper funestae malorum excitatae sunt tragεdiae; ad illud nempe, quo Mons Albanus prolandum olim aperuit hiatum, flamm,. rumque globos ingentes euoluit in Caelum, ex quo magna Romanorum elades per Cymbros, &Theutones superatis Alpibus orta est: Αd illud etiam non minus calamitosum, quod non multo post accidit, cum immani concussa motu tellus, soloque in mirandam altitudinem depresso torrentem effudie igneum, ex quo miserrima eiusdem gentis strages consecuta est, paenis eam inserentibus, & peste quoq. grassanter Ad illud cum in agro Caleno repente flamma exorta scisso terrae hiatu, fiuges omnes, & assiores una cum stirpLbus absumpta sunt; Ex quo Picentes Romanis noui hostes facti sunt: Ad il la denique Vesuuii, atque Elnei montis se transserant incendia, ex quibus tot mala, tot calamitates, & exitia semper orta sunt; Maetb tamen maiora ex eiusmodi incendijs bona praediri, acconiectari Poterant, quam mala, cum exscriptoribus habeamus lono fiequentius selices rerum euentus incendia illa vel comitatos, vel subsecutos suisse; certὶ namque Gn. Cepione, & C. Laelio Coss. cum Ttna immanias flamma saeuiret, atque omnis Italia eam ob rem suspicione, ac metv malorum teneretur, tunc annus pacatissimus suit, victo ac profligato Viriaeo potentissimo hoste; Sic etiam cum ex agro vulsiensit pente ignis eruperit in incendium, flammarum globis in altum exturbatis, tunc a Romanis raraces, ac Barbari in Macedonia subacti. Posse alia mulata numerando percensere, quae Pyromantae ad sua prognostica roboranda commemorant; Sed ad incendia Vesuuij, ex quibus aliquid semper mali pret- nunciant, properandum est; Conflagrauit quidem Vesuuius omni amo, at non omni aeuo mala tulit, aut comminatus est; Arsit sub Aratio Egypti Rege, sed eo anno incidit Iacobi conceptus, de ortus ex Isaaco, quo nihil humano generi auspicatius; Arsit etiam sub Tito Imperatore, sed huius pietas in reficiedis ruinis admirationi suit, quemadmodum in caneris humano orbi procurandis bonis, ex quo merito dictus est, Deliciae humani generis; Fost haec Vesuuius alij multis arsit incendijs, prssertim cum AEgyptum, Syriam, Libiam, Bizanuum cinere contexit; at tum Eudocia iunior nupta Hunnerim Gens

124쪽

Dissertatio XXII O

rici filio, Arianum pertaesa torum Hierosolymam petiit, ibi contentia tunimaius diuinae pietatis incendium. Haec&alia, quam plura tis ali surgin menta, quae ex inccndijs afferri possunt, aut saltem incertas redinuit Pyr mantum praedictiones, quibus semper mala minantur; unde a nobis potius damnandae sunt, quam excipiendae, nostra in nobis suspensa fide, aut nobisi'

Caeterum licet ex magnis Planetarum complexion bus multa admirandam ira Luna messici soleant, atque ex his saepe etiam excitentur incend a, vem inra quaedam portendentia, ' l l Nec dubimm quin noctis nitor aurea Luna . auis in Saturni graue fidus, ου aequior orbi . V. Stella lovis; quin pulchra Venusque ω Martius ignis

Ac reliqua Apra etiam mutent elementa, trabantque Perpetuum, ω late magnos dent i Undique motus Praecipue sedem, si quando plurima in amConuenere,suo vel mutium deuia cursu Longe alias tenuere mias. Haec scilicet annis

Pluribus, oe rapidi post multa molumina caeli,

Eueniunt.

Vis tamen, quae ad immutanda sublunaria potuit a Natura Astris tribui, non potuit tamen liberi animi iura quoquo modo tangere, aut violare, ex quibus Cum plura pendeant, quae a Pyromanii Spraedicuntur, ea potius a nobis eiuranda sunt, quam credenda; liue fausta sint, quae praenunciantur, siue infesta; cum lisc in omni hus praedictionibus regula statuenda sit, nihil ex ijs certo prε- sentiri,aut praedici posse, quae ad hominis spectant arbitrium 'Si vero Pyromantum praedictiones sumantur ex ijsignis affectionibus, quae etiam Pyroscopiam constituunt, nimirum ex luce, quae vel ex cineribus emicet, vel assulgeat in ara, aut in capite licuius, aut ex alijs igneis impressioni. bus, sed praesertim ex pice, quae trita in ignem spargebatur, ex tardis pice illi. tis flamma accensis, & certis characteribus lignatis, ex flammis ipsis in unum coeuntibus, aut vicistim resilientibus, de quibus dictum sertur apud Silium

Ital. 3 ου---- Tiuinarumque sagaces Flummarum .

Has quoque semper fuisse inanes , fallaces, ac ridiculas pro certo habendum est; quae enim ratio serendarum pisdictionum in eiusmodi rebus esse poterat, quae toto casu fiebant, ac regebantur; quaeratio praedicendi, haec erat, si victumam statim ignis absumeret, auspicatum sore; si ignis parceret victimae in au sp icatum, si taedis accensis flamma in unum coiret, res bene casuras; si duideretur si tricuspidem in altum is gentem efficeret, gloriae augurium esse ex titurum P Quae ratio praedicendi, si ignis in ara spectaretur caligine permixtus, vel lucidus Si plures apices effformaret, vel unum; si in plures scinderetur par-

125쪽

DE FIDE ADHIBENDA

Divinationibus ex Aeromantia.

V A T U O R diuinationis species potissimae solent, varrone I 2 s

teste ab Elemetis mutuari, romantia scilicet, Hydi ornantia,Geomantia,& Aeromantia, quae pro ipsorum elementorum varietate sua vaticinia serunt; atque inter caeteros eiΠΩ

modi diuinatores Aeromantes diculur illi, qui ex signis,quae

in aere eueniunt, futura praenuntiant, ab ortu praesertun si

gna auspicata sumentes,ab occasu infausta, a Meridie,& Septemtrione occulta, & non mani sesta; ex quibus tamen, quemadmodum etiam ex alijs in ipso uere constitutionibus, ac mutationibus cum nihil certi praeuideri, atque praedici possit, neque fidei adhibendae argumenta decerpi debent; cum vero ea quae ad praedictiones attinent praesertim circa aeris mutationes, & constitutiones latas, pene innumera sint, hic tantum quaedam perstringemus, ex quibus reliqua facili negotio poterunt deduci; solent namque Aeromantes aliquid praedicere uniuerse de aeris constitutione per totum annum, aliquid vero tantum de constitutione per anni quadrantes, siue tempestates; aliquid de consti. tutione per singulos anni dies; atq. ad praedictione costitutionis per totu annuerigsit,aut quatuor,aut octo,aut duodecim figuras cflestes;quatuor, scilicet ad quatuor momenta,quibus Sol in Arietem, Cancrum, Libra, Capricornu ingreditur e quatuor ad Novilunium,Pleniluniumuh, quod proximὶ unumquemque horum ingressuum prscedit,& quatuor ad Novilunium,& Plenilunium, quod proximE consequitur;ac tum notatis singuloru planetarum locis tam in figura, aut domibus,quam in Zodiaco, aut signis,colligunt omnes omniu Planetarum sortitudines,omnes omniu debilitates, Et acceptis iis, quoru plures sortitudines sunt,qua debilitates, ad illu tandem attedunt, qui omni u reperitur fortissimus, ipsumq. totius anni Dominu constituunt; alioq. in sociis adhibito, qui plurima post ipsu habet, sic ex utroq. de futura totius anni costitutione pronuciat, queo colli-

126쪽

i os De Fide adhib. Divin. ex Aeromantia.

colligunt ex dicta obseruatione, nimirum, vel regnaturos potentissimos aestus, vel rigidissima frigora, vel siccitates, vel pluuias, sed praesertim quae sutura sit salubris, vel insalubris aeris temperies; quae fiugum copia, vel inopia,& id genus alia . Ad praedicendam vero constitutionem per sngulos Quadrantes ex tribus cuiuscunq. Quadrantis figuris colligunt similiter Dominum cuiuscunq. Quadrantis pro sortitudinum prsdominio, ac tum pro Domini natura pronunciant, quale futurum ver, qualis Astas, de Hyems . Ad predicendam denique constitutionem per singulos dies quatuor praecipue Themata quolibet mense erigi volunt, ad momenta nempe Novilunij, Pleniluni, & utriusque Quadraturae, ac tum collecto pari ratione Quadrantis mensis Domino, tam de constitutione aeris per totum mensis Quadrantem pronunciant, quam de constitutione in singulos dies, prout dominium languescit, aut viget.

i 2 6 His & aliis eiusmodi, quae praenunciare solent Aeromantes esset quidem

adhibenda fides, nisi ut plurimum horum quoque praedictiones a certo verit iis c uentu non aberrarent;quin imo haec quoque sicuti id genus alia ipsa vanitate vaniora apparent; nam ille quidem Dominus Anni, Tempestatis, Quadrantis Lunae,& mensis fictilium ratum solet habere domi ruum, scilicet ex solo Acromantum placito concestum.Additur neminem posse esse certum illius

momenti, quo Sol in Cardinali puncto est; quod maxime refert ad serendas eiusmodi praedictiones; nullae enim sunt Tabulae, Ephemeridesque,quae Quadrantis dici certitudinem valeant facere;quippe tametsi Tychonicae ad verum proxime accedat, & quidpiam tamen adhuc deest, & saltem constat hactenus nullas fuisse habitas, quae non a vero exorbitarim. Et si se ipsos tueantur etiam Aeromantes, ut reliqui Coniectores varijs experimentis, &obseruationibus, inter quas memorabilis adhuc est illa ubertatis olearii prs notio habita a Thalete, qui ex hoc omnes olei officinas,quae & Mileti,& in Chio erant,paruo pretio conduxit, ut inde magnam postea pecuniae vim colligeret; Ipsi quoque parum firmum tutamen quaerunt, cum experimenta ipsa, & euentus, quos pra dict ionibus respondentes faciunt, a quam plurimis aut negentur, aut vertam tur in dubium; quemadmodum etiam a pluribus Thaletis praedictio, seu praenotio plane ridenda censetur, cum eadem fieri potuisset a quocunq. Agricola,non ab aere, sed potius ab aqua olearum ubertatem coniectante. Solent autem praesertim Aeromantes suas praedictiones concinnare ex ijs, quae insolenter accidunt in aere, siue sint prodigiosae admodum pluuiae, siue guttae sanguinis desursum, aut ex aristis depluentes, siue lapides ad modum grandinis cadentes,sue lal gentes in ipso aere imagines, siue id genus alia, quae etiam ostenta vocantur; haec enim omnia semper visa sunt Aeromatibus aluquid portendere omnino insuetum, ac naturae ordinem, & vires excedens, in quoru tamen serendis prognosticis sepius halucinati sunt;quod praesertim quibusda accidit Socratis aeuo, qui regnante Philippo Macedone, cum via quamdam praetereuntes omnes intra duos sita montes repente moreretur, inde aeris

insoctione,ex mala sideru costitutione pridixere, cu tame Socrates sapietissimus vir aliam

127쪽

Dissertatio XXIV. Ior

vir alia in aere insectione agnosceret, qus a duobus Draconibus in ijs motibus

degentibus proueniret; alte siquide intra illos duos moles erecto speculo cha. lybeato cospexit illico duos Dracones cotra se mutuo pestilente lyiritum echalantes; quapropter, licet Aeromantes multa pr qnunciare queant ex perfecta aeris eiu . qualitatu notitia, cu tamen in hac quoq. lapius decipiatur, idcirco ipsis quoq. non omnino credendum est; licet enim ab ipsis quaedam portetola pluuiae, nebulae, grandines, atq. procellae, lus fiunt in aere,aliqua quadoq. certitudine praenosci, ac praenunciari possunt, non tamen sic ea, qua ex eiusmodi portentis sunt euentura,cum haec ut plurimu cum liberis, alijsq. particularibus cautis lapissime connectantur, quarum notitiam non ita facile ast ingere valet. Hinc reuocantur adhuc in dubium ea quae a pluribus scriptoribus narrantur, quod nimirum ad denuncianda mala vetura in Cheisoneso toto die pisces de- .Pluerint, in Dardania,& Paeonia ranae; Circa Castellum CarilIanum liquores omnino lactei; alibi cocti lateres,& lapides; nec certum Umnino perhibetur,

quod Anaxagoras dicitur pradixisse, scilicet saxum magnum e Sole casurum

praecedente Comete perplures noctes in Caelo flagrante. . Sic neque tanquam omnino certa recipitur magna illa fulgentium in aere I 2 Aemgierum varietas, quam non vetusta solum, sed recentia etiam obseruarunt

tempora; Quod scilicet in Oeni ponte hae visae suerint imagines, Aquila stans

in colle, ac trepidans, cui e regione obviabant alip tres velut hostiles imagines, quarum primam Camelus erat respectans flamma in orbem circumdatus;alteram Lupus flamma ore evomens, stam meo itidem orbe septus, quem sequebatur Leo,cui vir cataphractus stans in aditu montium, blande contrectabat iuba,& vicissim huic blandiri Leo videbatur, pedem velut saltabundus porrigenS. od paulo ante mortem cuiusdam Saxoniae Ducis electoris conspectae fuerint in eadem regione hae essigies in aere, primo arbor antiqua, marcida, &euersa; secundo loco expeditus Eques gestans arborem , sed truncatam ramis ; tertio canis venaticus, quarto magna, & atra crux in densa nube; quinto ex ea nube sulmen excuti horribile cum ingenti fragore, sonituque icrribili; tantamque deferre secum vim flammarum visum est, ut pagum, in quem traijci videbatur, incensurum putaretur, & puella exterrita magna voce matris imploraret opem, seque suscipi, ac tegi flagitaret. Quod eodem fere tempore, quo sedus Schmalculdense sancitum est aliae visae suerint in aere fui uere imagines, quae exitum isderis ectgurasse iudicantur: licet enim haec &alia plura in aere diuersis temporibus contigisse portenta multi fateantur, quibus plures in orbe terrarum fuerint depictae, atque praefiguratae mutati

nes, tamen non apud omnes eadem certitudine recipiuntur; ac propterea nononini iure nostra sibi vendicant fidem. Fatemur siquidem non impostibile esse eas efformari posse in aere imagines, vel ab halitibus in aere raptis, ac fortuito concurrentibus, quae etia lumine caelesti possunt colorari modo nitore fulgido, modo flameo,& flamanti rubore pro varia sumorum conditione; fatemur etiacas a Deo,vel ab Angelis cofingi posse,atq. delineari ad sutura praenuci ada; ato a non

128쪽

, o 8 De Fide adi lib. Diu in . ex Aeromanticis.

non proinde fatemur bsc ita facile euenire, ut semper in aere aliquid in promptu sit,quod nos moueat ad adhibendam fidem Acromanticis prsdictionibus.1 29 Attexendum hic quidpiam videretur de aliis prodigios s rebus, quae censentur vulgo in aere fieri, ex quibus apud Historicos multae pnedictiones, plura prognostica lata inueniuntur; sed quia nimis fabulosa sunt, idcirco relinquuntur ; Quod enim pluerint aliquando vituli, ut scribit Avicenna, omnino incredibile est; nisi quod haec fabula excusari solet, quatenus potuit Vitulus ex uno loco vi turbinis cuiuspiam immanis abreptus in alium trasserri locum, coque decidere; &sc qui cadentem vitulum obseruauerint, existimare potuerunt genitum fuisse in nubibus, & ex aere decidisse. od etiam affirmari potest de carnibus, lapidibus, Ranis, & id genus alijs; difficile namque omni Philosopho videri potest,materiam intra nubes,atque in aere ita cogi,ac temperari, ut euadat vera caro, vel verus lapis; ad summum enim poterit apparere fungosum aliquid simile carni; vel durum aliquid simile lapidi; ac tales sun-gosas carnes apparentes, scribit Plinius, pluvisse L. Volumnio, & Serv. Sulpitio Consulibus. Sic de lapidum pluuia quam ad singulos pene annos commemorat prae caeteris Liuius, sane videri hos lapides non alios esse, quam grandineos, sed insignis magnitudinis, & a quibus strages edi possit ingens; si enim veri lapides apud Veteres ita frequenter ex aere decidissent,i, pc res etiam nostris temporibus suisset obseruata; nam quod interdum eruchentur E terra sin- ulares quidam, & pauci lapides, ii tamen dici non possunt cadere ex aere instar pluuiae; ac propterea neque ex illis veluti ex quibus in aere natis prodigijs licet vaticinari, atque ventura praedicere.

129쪽

DISSERTATIO XXV

DE FIDE ADHIBENDA

Divinationibus ex Hydromantia.

v AN Τ A sit inanitas praedictionum Hydromanticarum, I Foqualis etiam sit ipsis adhibenda fides, ex eo maxime liquet, 'quod ex varia aquarum inspectione, ipsae quoque varientur, ae si sutura penderent ab aquis aliter vel aliter obseruatis,

ac varia agitatione commotis. Praesertim vero ex eo inter

caeteras sunt eiurandae praedictiones eiusmodi, quod in ipsis saepe etiam euocentur Daemonum umbrae respondentes, quibus nihil horribi lius, nihil fallacius; Quin imo, cum apud varias gentes, & nationes fuerint temper ridenda quaedam obseruandae, seu inspiciendae aquae instituta; ex hoc ridiculas quoque ac nulla fide dignas esse Hydromanticas praedictiones aperte colligitur. Tria vero potissimum exercontur apud Hydromantes diuinationis genera, quae omnia omnino censemus improbanda; Primum illud est, cu Cyatho aqua impleto annulus superimponitur & filum pedens a digito, aeuius annulo definitis ictibus per magicu carmen quaesita proseruntnr. Alteruest, cum in aquam silentem verbis quibusdam prolatis tres ini jciuntur silices,ac ex orbibus implicitis,quos illi essiciunt, sutura coniectantur. Tertium est, cum in sontibus ad hoc selectis placentae qusdam immittuntur, ex quibus ventura eliciuntur; si enim placents in sontem misiae sun dum petunt, auspicatum est, quod quaeritur, si respuantur, inauspicatum. Quid his diuinandi modis stultius, quid ineptius ΘAt alia proferenda sunt longe ineptiora, Vt clarius constet hydromanticas i , Idiuinationes omni ratione carere; perhibetur namq. ad oraculum Apollinis RThyrxei sontem suisse, ubi post aliquot verba mussitata, facies rerum, de quibus consulebatur, statim apparebant; Sic se itur in sub bio Antiochiae Castalium sontem suilla,cui nomen Daphne, habens validicas vena S; eas . aiunt Adriano imperium piaenunciata; produnt nam q. hunc Imperatorem solium intingentem in fontem, inde hausisse futuroru cognitionem in folio scriptam;

130쪽

lio De Fide adhib. Diu . ex Hydromantia.

cumq. iam ad imperium euectus esset, Mntem illum obstruxisse, ne quis alius ex eo latura cognoscere posset. Refert etiam Pausanias in Achaicis sentem quemdam Cereris suisse, in quem si speculum alligatum e fune tenui demitteretur, facies aegroti, de quo sons ille consulebatur, reddebatur statim aut ut mortui,vel ut conualescentis. Ex puteo aesculapij ne dum aqua tollebatur, quae homines mutos vocales faciebat, sed etiam occultorum peritos, ac sui rorum vates. Apud Trallos sons quidam consulebatur, cum btilli euentus pretescire vellent eorum populorum principes, ac duces. Pene innumera sunt de eiusmodi aquarum inspectoribus commenta, quorum sola recensitio ipsis fidem adimit; neque in ijs omnibus percensendis operae pretium est diutius immorari, cum ipsa sibi propriam occinant fatuitatem. Nec validioris argumenti esse potest ad frmandas Hydromanticas praedictiones mirabilis sens ille Epiri Ioui sacratus, ad quem si faces accensae adminuerentur statim extinguebantur, si extinctae accendebantur, ex cuius inspecti ne quam plura vaticinia sun debantur, quae ut plurimum comprobabat euen rus ; nam imprimis pleriq. fabulosum illum sontem perhibent; & si essent credenda, quae de illo, miracula seu prodigia circumseruntur, non propterea es sent recipienda vaticinia, quae ad eius inspectionem sobant; illae namq. ntis mutationes, quae frequentissimae obseruabantur, a causis quibusdam naturaliabus poterant prouenire, absque eo quod censerentur diuinitus immissae ad sutura praenuncianda. Quod etiam assirmari debet de alijs eiusmodi prodigi sis sontibus, praesertim de Grati opolitano, de lante collis martis, de sonte apud Ammonis fanum, de quo dictum est apud Lucretium Esse apud Ammonis fanum fons, luce diurna

Frigidus, at catidus nocturno tempore fertur.

Et de alijs denique omnibus, in quibus naturae miranda conspiciuntur; non enim ex hoc natura dicitur vim diuinandi indidisse, quam natura ipsa in sui

persectione nunquam experta est.

Hinc omnino contenenda sunt caetera illa, quae ad hoc diuinandi genus re ferri solent apud Ueteres,praesertim, quod muliercs Germanae sonu, vortice & agitat iones omni uobseruarent, ut futura praedicerent; Quod Eubaeenses,dc Siculi ex agitatione i elagi futura persentirent; od Celis Rheno fluuio paritus legitimos clypeo impositos explorarent, atq. de agendis per ipsos eo modo d1umarent; Q,od populi quida limpida poculis aquam infundentes, in illa

aqua imagines futurorum videret, sicq. illa praedicerent; Quod Numa ad diuinandum hydromatia per pe usus suerit, ideoq. Nympham Fgeria coniugem habuisse, quod aqua ad hoc exportauerit;Quod apud Clarios,& Colophonios populos duo suerint fatidici sontes, ad quos gentes c plerae de fatis cuiuscunq. consultui ae magna frequentia accederent; od deniq. libri integri de hydromanticis piaedictionibus suerint conscripti; nam haec omnia non nisi Ueterum

deceptionem, at q. halucinationem commonstrant, ea etenim ad diuinandum

SEARCH

MENU NAVIGATION