L. Cslii Lactantii Firmiani Diuinarum institutionum libri septem. De ira Dei, liber 1 De opificio Dei, liber 1 Epitome in libros suos liber acephalos. Phoenix. Carmen de dominica resurrectione

발행: 1515년

분량: 834페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

211쪽

DE FALs A sAPIENTIA ne bon n sterandum est, nec ulluo nullum recusemdum.Venio nunc ad uerae septenae summ-n bon cuius natura hoc modo determinandam thitueresipientis sum m bonum . Et u M a fuerit ratio Miaxarae ad quid natus sit homo.

Caput IxRinusni, ut solius hominis sit, nee cadat mp uti m aliud animal . Deinde,ut solius ani- , e communiicuri possit cum a pore Postre , t non post cuiquam sine sciensia, uirtute amfinvre QEffae circunscriptio illas omnes sentenrias excludit,ae floruit. Eor m enim, qui dixerum,nihil

rele est. Dicum nunc quid sit, ut doceam quod inh- tui) Philosophos omnescaesus,atque insipienter suis, qui quod est homini ummum bonum con hiulum,nec videre, nee maestire, nec fusticini aliquando potuerunt. AnaxaPras,cum ab eo quaereretur, cuius rei

musa natur est,relondit Ρlu,ae coeli uidendi. Haevonem ad rantur omnes, ac philostpho diniam iu-δmne. At ishunc puto non inuenientem quid restonderet, effulse hoc passim ne moeret, in od quidem ficum isapiens fuisset, cum nretum, Cr meimium habere debuit, quia siquis rationem sivi Oat, umbomo sit quidem .sed putemus non ex tempore diri millud effusum. v ideamur in triuens uerbis quot, quandi premuerit . Primwm,qκod omne hominis off-rim in oculi; posuit,rihil ad mentem referens edad

212쪽

LIB. III 88: Us a remet,quod fieri sine orassatumae non potest' id caeterae corporis partes,anne carebunt βι--σqisos nerib se Quid,quod plus est in aviribus, quὰm morulis situm, quoniam σdoctri , re sapiuentia percipi auribus Folis potest, oculis stlis non po- . te'. Coeli ac selis uidenda musa ratus ess Q sis te in hoc stemmium induxitiaut quid coelo,rowm naturae uisio tua confor Nimirum ut hoc mensum, admirabile opus faudes'Confitere em rerum omnium es oonstitutorem Deu qui te in hume mundum quasi testem,laudator os renti βι operis induxit. Magnum esse credis uidere coelum,ac solem. cur e

P gratias non ans ei qui huius benefic3 author est Cur non ipsius uirtutem , prouidennam,pore latem metiris animo,mius opera mirarist Etenim necesse est ut multo mirabilior si qui mirabilia perficit Si te quispiam uomset ad coenam jneas optime aoreptus esesi non insanus uidereres pluris faceres ipsam uoluptα-tem,s uoluptatis authoremfAdeo philosephi ad compus omnia restrunt,nihil prorsus ad mentem,nec uident amplius,3 quod Ab oculiue uenit. Atqui remotiς omnibus olficiis surpor0,m βIa mente ponenda est hominis rano, non ergo ideo nascimur,ut ea,quae βnt βm,uideamus, sed ut inum 'Ehrem reruo omnis oontemplemur idest mense cernamus .c nare siquis ho nem,qui uere sapi interavi, ius rei grana natus sit , restondebit intrepidM, ac paratur, colendi se Dei gratia uatum, qui nos deo generauit, ut ei fr- utamus. Seruire autem Deo nihil aliud est,quam bonis operibus tueri, er constram rei inam. Sed iste,ut

213쪽

dent ad mmm, osola delivns sibi ducerct intuenda. Mod si natum si ese dixist, ut mundum

intueretur,quanquam omnia comprehenderet, ac ma

iori utereturβno, tamen non inpleset hominis of rim, quia quanto pluris est anima,quam sorpus an . to pluris est Deus, quam mundus,quia mundum Deus feci re rent Non ergo mundus oculis,quia utrimque est corpus, sed Deus anima contempIandus e=hga De-.us,ut est ipsi immortalu sic animum uoluit ese sempiternwm Dei autem contemplatio estue rari, er mlare communem parentem uneris humani QAod si aepbiI phis abluit, prolem s in terram fuerune diuis ignorando,exi limandus est Anaxavras ad ea, quae uidenda natum es dixit,nec corim uidis, neesῖlem. Expedi re est igitur hominis ratio,si sapiat,cuius propria est humanitus,nam ipsa humanitur quid est nisi iustitia et Hiris iustitia nisi pieresfPietur diatem rubilabud est, quam Dei parenns agrino. Od ea,quae uidentur hominis es propria,caeae vis quos animalibus cnmmunia sunt,bo nis uero propri- evem nos aere, colere. Cap. XVmmum intur bonum hominis is stla reus nonae est Nam caetera eris,quae putantur esse homini propria in caeteris quos animalibus veperimatur. Cum enim μακoces propr3ς inter se notiς discernune, atque digno fune,colloqui uidentur, videndi, ratis apparet in his aliqua,cum Δmulsis auribus

214쪽

LIB. III 8 vibus,contraλίpri ,σ oculis intilliui; re δω- tir , aut homi es alisdunt, missis quis' coni Ibus , ae 'tibκs propriis. Non ne aliquid amori mutuo, e indutuntiae si lem partiuivit Iam illa, quae sibi prosticiunt in Jtur ,πcibos reponun habent utiq; prossidentiam,rationis quos signam multis depreheduntur.Nam quando utilia sibi appetun mala cluet, pericula uirens,latibula sibi parant in plures exitur distarenti pro=cto aliquid intelli Plu .Potest aliqκου Pre illis ines rationem,cum hominem imm D-pe deludans Nam quibus unerandi mellis officiu est, cum assignatus insolunt sides,nistra muniunt,dom cilia inenarrabili arte componunt, ren suo strui iis,nesicio an in biue pes sit prudelia. I ncertum est tytur,utrum ne illa,quae homini tribuuntur, communia sint cum ali s umentibus, Relinonis certe sunt expertia.Equidem sic arbitror uniuersis animalibus ese darem rationem,sed mutis tantummodo ad uirem tuendam, homini autem ad propagindam .Et quia in homine ipsa ratio perstriti est,sapientia nominatur,quae

in hoc eximiis fiat bominem, quod Ali datum shomini intellivre diuina. QSa de re Cloeronis ueras sentenna Ex to inquit,uneribus nulli est animal praeter hominem,quod habeat notinam aliquam Dei. Ipsisq; in hominibus nulla gens est neq; rem imma ere, neque tam stra, quae non etiam si ignoret, qualem Deum haberi deceat, tamen habendum scivit. Ex quo effanre,ut is agnoset Deum, qui un

lans animos omni metu uberare torsim enam rcbΩo-

215쪽

DE FALs A SAPIENTIA orbane hominem Ao proprio, ac sinulari bom, quod est aerem uiuendo,atque ab omni humisia rete disi-λιm , quia ut deus cun is uiuenna Abiecit homini,sic ipsum hominem sibi.Nam quid est,cur iidem ipsi disturens, eo' dirivndam ese mentem, quae trusere HrestfSi oem uobis coeluis stemndum est, ad nihil aliud unq;qκam ob rei ponem. Si retagio tollitur,tmila nobis ratio cum coelo est. Ires aut eae fleritandum, tin terram procumbendum. Interri procumbere nisi uelmus, quidemn possumus,

quom statur remis est. In coel m intur 'ecflanduest, ques natura corporis prouocm. QSodsi cnubit esse faciendum,aut ideo est sedendum, ut relinoniserviam ς, aut ideo ut rationem rerum coeleJ- ωgu sim ς. sed rationem rerwm coelesbum cognosti

ve nullo modo possuntur, quia nihil eiusmodi postgω- Irendo inueniri,sicut supra docui, Relimoni ergo fir- Mendum eg quam qui non Drapit,ipse se pro larvit in treram, uirem pecudrum secutus humaniture se

abssimi. sapientiores e simperiti,qui eriam si erritis religone deliunda, tumen natura conditionis s meminerunt.

od Deus fiat hominem cupid- religionis. μrentiae,quorum alterum ou resine altero non ponsi. Et quod nihil eorum,quae mortulis appetuntsem m bon sit. Caput XI

216쪽

do in ea erietur , explicsnd m eram botnim, hanc Deus esse uoluit, ut Darini rerum

septuris omissa sapientia , aut siprentiae sisti studens

omise relinone,cum alterum sine altero esse non possit uerum. Cadunt ery ad x inplices religones , sed ideo filsas, quia sapientiam reliquerum, quae illos docere poterat, Deos multos esse non pose . Autstrudens sapientiae, sed ideo false, quia relinonem summi Dei omiseruns , qui eos ad ueri sciennam potuit erudire. Sic homines,qui alterutr- Ucipi ut putrem deuiam, maximis s erroribus plenam seq-ntur,qsoniam mbu duobus inseparabiliter connexis o ostia hominis, ueritas omms inclusa est. Miror ires nullum

omniino philosophor m extrinse, opsi sedem,ac δε cilium summι boni reperiret .Potuerunt enim sic quaerere. Quodcunq; est summum bonis, neces est Omnibus esse propositum Volμptas est,qsae appetitura cunms,sed haec σωmmunis i cum belluis, homnesti um non habet, satietatem assert, seni ia

set, processu minuitur aetatis, multis non adnnnnt, nam qui opibus cmens,quorum maior est numerus,efiam uolapreae cureant necesse eJ. Non est in

tur summum bonum,sed ne bonum quidem uoluptas. id diuitiae'Multo manς. N; σ paucioribus,et pleruns cou, π inertibus sepe, nonnunqui scelere GntinPnt,et optantur ab iis,et eas i; tenet. Quid rea

m et

217쪽

positum sit omnibM.Num uirtus GPri mn potest, gnbonum sit, re omnim certe bonwm. sed si beatae esse tum potest, quia uis, natura eius in malorum' periisentiaposita est, non est prosicto summum bonis. aeramus aliud. At nihil uirtute pulchrim,

hil sapientia dignius inueniri potest. Si enim uiria obturpitudinem supenda uim , uirtus intur appetenda est ob decorem Quid erg3'Potest ne feri,ut quod bo n-,qκod honestum espe conse mercede, ac praemio careat,sins rem Aerile,ut nihil ex si commodi pariati Labor ille magnus, discultus, eluctatio aduersus mala,quibus haec iam plina est,aliquid magni boni pariat neces est Id uero quid esse dice u Num uolapretem'At nihil turpe ex honestina a potest. Num diuitiastum potestntest At ea quidem. Ilia sunt,

credum. Nwm gloriam Num honorem Nwm memoriam noministAlbaee omnia non suns in ipsa uirtute,sed An aliorum exigama ne,ais arbitrio positae . Nam sepe uirtus o musa est, mala afficitur. Debet autem id bonum,quod ex eo nascitur, ire cubaerere,ut diuesit,atq; distrahi nequeat, nec aliter summu bonum uideri potest, quam si proniumsit uirtutis, tule,ut neq; adjrigcquam, nec detrahi possit, id,

quod in his omnibus contemnendiue uirtuns Uficia m sis s.Nam uoluptates,oper,potentias honore atqRe omnia,quae no bonis habentur,no ooncupiscere,no apperer non amare,quod caeteri facians vim cupiditate,

218쪽

LIB. III 'rid prolem uirtutis . Aliud ergo sub ius,at' p clarim licit,nec stustra hu praesentibus bonis rela-mtur,msi quod maiora,σueriora de6derat .no δε--steremus inueniri posse, modo uest se contutio in omnia,nes enim leuia, .int ludicranae a petuntur. De duplici pugna corporu,re animae, bo bbmutrius p Et quod uirtus non propter se appetenda est, sed propter utrem aeternam,quae siumniam bonum est. Et virtutem necesserio siqμitur, in praestenti haberi non potest. Cap. XII.

Ed quaeritur quid sit, propter qMod nascis mur,quid esticiat uirtus,possumus sic ime

Arre Duo s,ex quibus homo constat, animus, νωrpus. Multa sene propria animi,mulis propria corporis,multa utris communia,sicut est ipsa uirtus , quae quoties ad corpus refirtur, discernendi gratia fortitudo nominatur insoniam intur utrique

219쪽

DE FALs A SAPIENTIAnerit, quid aliud ex uimria, uitum petit' siue en moeni ho nesue cum beJa dimices,pro salute certα-tur. Erylit corpus uincendo id assequitur,ut non intereat se etiam animus,ut per ineat, simi corp- ab ho libus μου uictum morte mltatur, ita siuperatus uiti ς animur moriatur necese est. QSiderPter erit maerarimi,corporisq; dimicationem,tristi quod corpus temporalem uitam expetit animus sempiternae si ergo uirtus per seipsam beata non est, quoniam mperstruis ut dixi malis,fore uis e- esis omma,quae pro bonis concupis untur,negligis summus eius gradus ad mortem paret,quandoquidem uitam,quae opstetur a caeteris,seperesstlii mortem s, quam caeteri timem, ortiter suscipiis necessi est aliquid ex se magni boni pariat, quia sustentati, μperati us p ad mortem laboressine praemio esse no possvns. Si tis stupra Am,quod ea dignum sit,in terra reperiretur, quandoquidem cun quae stantia sint, mdum, steriami, quid aliud resist , nisi ut caeli' aliquid effriat,sa terrena uniuersa contemniti ad altiora nitatur,

sa humilia destioli Id uero nihil aliud post' es e,3 hu

morialitus. Merito e a philostphorum non obscurus Euclideς,3βit oenditor minricorim disi ptim diffinitens ae caeteris id esse si inum bonum dixit, quod simile sit,inidem semper, I ntellexit propriis, quae sit natura summi boni licet id non explicauerit quid sit, id est autem mortalitres Nec aliud omninoqulcs,sa sola nec minui nec muri,nec nuιmri potest. Fenem quos prudens incidit,ut fieretur, nullumis aliud virtutis praemium,1 immorantitatem .L -

220쪽

LIB. III 'rdam erum uirtutem in eo libro que de istiuitura morte conscripsit,um,inquit, res est uirtus, quae mobismmordictitatrem donare posit,'pares Diis facere ista π Ilaici,quos lemtus est,nertit sitne uirtute effici qMes beatum posse - Erν uirtutis praemium beata uita est , si uirtus ut rem di m est beatam utrem ficit. Non est i tur ut aisnt)propter seipsam uirtus expetenda, sed propter utrum beatam quae uirtutem necessario sequitur. QSod arPmentum docere eos potuit, quod es sit fumi m bonum. Haec autem ulta praesens, corporalis beam ese non potest, quia missu est subie

per corpiis. Epicurus Deum beatum liorat, quia D corruptum uom quia sempiternus est.B eatitudo enim

persem esse debet,st nihil sit, quod eam vexare, ac minuere, utilis rere possit. Nec aliter quicquἄexi h mari beatum potest,ni se fuerit insurruptum. In-- corruptum autem nihil est,nisi quod est inmortule .so .la ergo immortalitas beam est, quia corr Upi, ac dis Iblui non potest quod si credit in hominem uirtus, qs Pre nullus potest,cadit π beatitudo, No potest erum feri, ut sit miser , qui uirtute estpr. editus . Si radiebeantudo, σν re immortalitres credit in hominem , is beatae est. smamum iritur bonum stla immorisitus inllenitur, quia nee aliud animal, nec ωπηε attingi. Nec potest cuigram sine sciente uirtute,ide'sine Dei a gnitione,actu bria puerire. Cuius appetitio quam uera, quam rem sit,ina uitae huiuste cupiditας indicu quae licet sit temporaliue, labore plenisma,

expetitur tremen ab omnibM, optatur. Hanc enim

SEARCH

MENU NAVIGATION