L. Cslii Lactantii Firmiani Diuinarum institutionum libri septem. De ira Dei, liber 1 De opificio Dei, liber 1 Epitome in libros suos liber acephalos. Phoenix. Carmen de dominica resurrectione

발행: 1515년

분량: 834페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

281쪽

DE FALs A sAPIENTIA in puteo demur si est verior, quo uel des dere, ueI efiam reidere illi licebat, sed dinquam in Ammo montis exet uernet,uel ponus in coelo,quod fuerissimim. M id enim est,cur eam potius in mum depressam direret,quam in summu leuarem,msi forte metem qVos in pedibus, aut inimis culcibus cun bruere malebat ponM quam in peGre,aut in crepite'Adeo remotissi-- fuerunt ab ea ueritntque eos ne status quidem sui corporis admoneret ueritatem in Ammo illis es quiei vendam. Ex hac deleratione mη se illa Socratis mira est, qua se nihil scire dixi tusi hoc --, quod nihil ae. Η inc academiae disiiplina manavit, si reno disciplina dici potvst,in qua ignoratio et disiitur, o doretur. sed ne illi stim, qui Hennam sibi assium runs,idi im,quod si lare putuba m nter de

findere potuerunt. Q si Pomam ratio illis non quadrabat, pere ignorantiam rerum diurnarum,dimu

rii, rem incerti fuerunt,fibis sepe contraria dis rentesilit quid sinfrem,quid uellenistis stituere,ac diiudicare non poss-Quidietur pAgnes aduersus homines eos, qμi sito sibi gladio perrumi id labore ut eos destruas,quos sua ipsos destruit,atq; ibit oratiot Aris lateles inquit Cicero ueteres philosephos accusavit,eos ait aut gloriosῖς, is bilissimos Alse,3 exi b

si uidere qκod pauci; annis magna acaeso friti esset, breui tempore philosephiam plane' abselarem're. od intur fuit illud tempust quo in Oret quiando est,autae quibus abselaret Nam quod aitstillis mor

282쪽

LIB. III III renum,uerum est, Sed mine quidem satis nudentesiquidulae uel bus coeptam, aut a nolistati tam,

aut mox a posterioribus pes miri pureuit Nunquam enim potest semel'Pri, quod non per uiam piam quaeritur. Item repetitio de fortutis, natura desintanone eius. Cap. XXIX. Edreperemus id, quod omisi s. Fortums

s ergo si est, nec sic habendum est,mnquam sit in aliquo sensu siquidem fis

tuna est accidenti rerum Abrius, atque inopinatur euentus. Verum philosophi, ne aliquando non erret, in res trullae uolunt esse sapientes, qui fortunae sex mutant, eamq; non deam sicut mos, sed Deum es, si damne. Eundem tamen interdum natinam, inter- du fortunam uocunt. Quod multu inquit idem Cicero Ubiciat inopinatu nobis propto obscuritute ignorationem s musarsi , C u intur musas ignoren propter quassat aliquid, inum, quificia i rent necesse est. Idem inopeme ualde sirio,in quo praecepα uitae depropiae ex phrlostphia plio dabat. Magni, inquit, ese fortume um m utrans partem,quis neu sciatiNam re cum prostero statu eius utimur,ad exitus peruenimus optπως,σ cum restauerit, ali inmur. Primum qui ner sciri pose quicquam,sic hoc dixit, Mnq am ipsi, ommersciant.Deinde,qui ctiam' de clara sunt, dubia conatur efficere hoc putauit essi clarum, quod illi ese debujt uel maxime dubium,

283쪽

DE FALSA SAPIENTrΑnam sapienti omnino si im est. Quiς,νnquit,nesiatρEPuero nescio Domi me F lpotest qκae sit illa uiue, qui status illa, re qui restatur Turpe igitur est hominem inum m dicere id, quodsi neus, probare non possit. Postremo, quod is,qMidiat, aspensus ese retinedos , quod stulti sit hominis rebus incognitis temere assint ire, is inquam plane' inperitvrim opinionibus credidit,qui sertunam putat eo, quae homnibus tribuat bora, mala. Nam simulachrum eius cum copia, πνbernaculo fimns, πηγά haec opestribuat,m humanarum verum repωn obtineat. Cui

opinioni re virIlius asynsi qui fortunam omnipotentem uotat.Et historicus,qui ait Sed proficto fortuna momni re dominatur. Qiuid ergo caeteris diis lori super, si Cur non aut ipsa regnare dicitur si plus postst,aut sela colitur,si omnia,uel si rentum mala inmittit Aliquid cruse prosirans, cursi dea sit, homimbus inuideat,eoss perditor cupiat, cum ab hiue retinosi adlaturi Cur aequior sit malu Jniquior autem bonisi Cur insidietur,alfieri,decipiat, extermineti in uiuiam vneriue hominum uexatricem cunstituit perpetuam Cur denis rem malam μrtim 'pote'tem, ut res cun ς ex libidine mans, quὰm ex uero celebret, obscuret . Haec inquam philosephos inquirere oporruit potius, quam temere innocentem decusare Armnam,quae enamssit aliqua,nihil tumen adfrri ab his potest,mν hominibus rem inimica sit, quam puretur. Ituque ite omnes orationes,quibus iniquitatem μν tunae lacerant , suadφ uirtutes contra fortunam stiperbissime iamra, tubit aliud sint, qu deliramentu

284쪽

LIB. III 118himn γderatae leuiretis . QIare wn invideant nobst quibus aperuit ueritatem Deus,qui si me , rubilese ortunum,im Lilms,esse prauim,ac μbdolum stiyitum qui sit inimicus botus. γομs vim briae,qua cotramrficiat, quam Deus,m inuidia musam in ferando libro explictum in Hie ergo insidiatur uniuersis, Fed eos, incisiit Delm, errore mpcdit, hiltitia ob it, tenebris circunfudit, nequiue post ac divini - nis pcruenire notitiam in quo uno resapientia amnnetur uim perpetua. Eos autem,qui D eum sciunt, doliς astutia aggreditur, ut cupidirere, ac libidine irretrat, ac pectam blandi ni deprauatos inpeliat ad mortem ud si dolo nihil profecerit uiole tia deficere conatur Murco enim in primordiis transegregionis non sistim ad poenam detrusius ae Deo est, ut hominem malitia siua exerceat ad uirtutem,quae nisi aptetur, nil aspidua uexanone roboretur, non pote' peperse . Siquidem uirtus est peraerendorum ma lorum ortis,acinuicti patientia.Ex quo sit,ut uirtur

nulla sit si aduersarius desiit, H uius ires peruerse potestatis cumum sentirens uirmn repugnantem, nomens ignoraremtortunae uocabulum sibi manes xerunt. Mod quam lony ae sapienna sit remorum, declarat I uuenalis his uersibus .

Nullum numen abs si sit nudoena,sed nos

Te facimus Fortuna dei,coetas locamus. stulti ivtur et error, caeritus, et ut Cic.ait ignoratio reru, atali musarsi,natur ac Fortunae nota induxit .sed ut aduersiriuμu nesciuiscnec uirtutem adempum,

cuius sciencta ab aduersarii noti ne descendit Maest

285쪽

-- est,cumsipientia, uel ut ipsi ai 6 eadem ipsasapienna est,ignorent necebe est, in quibus rebus sim sit. Nemo enim potest veru ar sinstruis hoste,

mntra quem fuerit armandus ignorat. Nec aduersaαrium uincere,qui in di cundo non hos in ueri 'sed umbram petit Prosernetur enim qui alib intentus uexuentem virulibus tuis istam nec praeuiderit ante, e

atuerit.

Epitus,quo docet,qκomodo transturam sit ae uamante philosephoru ,, adueram sapientiam vita scilicet ad urebum Dei quo solo ueritας -- ueritur, o uirtur, σbearitudo, ab eis,quae diritasnt,addicenda transitum Acit. Cap. XXX. o cui quantum mea mediocri res tulit,lonπd deuium philostphos iter ae uerirere tenuisi β.Sentio tamen quam multae praeterierim, via non erat mihi propria oentra philosephor dilutatio. Sed bue necessario diuertendum fuit , ut ostenderem, fotim renix inuria in rebus se is ese m fmpm, nequis forte aenavis religonibus exclusus, ad eos se confreuellet, tanquam certi aliquid reperturus, Vna intur ster homini , una Rus in hac doctrina, quam defindimus,positu est- Ο mnis sipientia hominis in boe uno est, ut Deum cngnosm cutit Hoenostrum do ,haee sententia est QEaη- mireqgeuocepsum aes isor, proclamo, d nuntio.

H oc est illud, quod philosephi omnes in fore sita uitae

Paesierunt,nec uris tumen inusiDire, comprehender aemere ualuerunt, ga aut prauam religomm renue

286쪽

non ingruxeruIutcrue sanare aegroti,que regere caeci possunt Flucervnoroer, quibus est curasapientiaecvn Gamur. An expectabmus donec Socrates aliqdsaat' t Anaxaras lumen in tenebru inueniatiaue Democritus ueritatem de puteo eximabat aut Empedockς ὐlatet ani vj semitas aut Arcesilas, et Carneades uidean sentiant,papiantiEae uox de coelo ueri

tutem docenς,et nobis sole ipse clarius lumen Onias. Qesid nobis iniqui sumus'et sapientiam Fuscipere cunmmur quam iam homines contritis νn quaeredo aetatibus uis nun3 reperire potuerunt QM uult sapie ac beatus esse, audiat Dei uocem, discit tu biram ,μeramentum natiuitatis suae norit, humana oontemnat,

diuina suscipiat,ut summum illud bonu,ad quodnatur est, possit adipisci DisFlutis relinombus uniuersis, erommbus,quamnq; rnear delissionem dici uel μ- Iebant. uel poteran resiιmtis deinde comissis philosephiae disciplinis, ad ueram relinonem Nobas, sapientiam s ueniendum est,quoniam est ut docebo uirus

cumus nλsm.κt eam uti avmentis, uel exemplis uel idoneis te Ebus asperamur. Eistultitiam,quam nobis illi Deorum culto res obierire non desinunt, ut I-lam penes nos, sic torem penes ipsos esse doceamur .Et sis prioribus libris cum falsas averin rebIones, et Die cum fallam sapientiam tollerem,ublueritussit ostederis , planius tumen,quae relino, quae sapientia uora fit,bber noxmus indimbit.

287쪽

L. COELII LACTANTII FIRMIANI DIVINARUM INSTITUTIONUM ADVERSUS GENTEIs, LIBER QUARTUS, IN QV ODOCETVR QUAE RELICIO, ET QUAE SAPI , ENTI A VERA

Q ιο δε unius siculi error in omnem sit trano ρς aetatem,m' orbem occupauerit.Et graecia post gloriam sieptem apsentum strudio perquirendae ueri&nς

exarsiri re studiosi eiussi maluerint philosephor U

spientes appellari. Caput Toprenti hi,et cum animo meo sepe repurenti priorem illum ger neris humani statum, er mirum pariter, indigni uideri β-let, Fod unius seculi stultitia retinones uarias suscipientis, D usq; multos es credentis,in tun- rem Fbito ignoranonem μi uentum est, ut abiam ex oculis ueritate, neque relino ueri Dei,nes humaniutir ratio teneretur, hominibus non in coelo summambonum quaerennbus,sid is terra. QSam ob musam pro seclis semiorum uestris murum stliatus est. Coepe-vunt enim relissis parente, cvnstitutore omniu Deo,

288쪽

ipsa declarat. ersa nans a βmmo bono, quod ideo beatum,et sempitearn est,quia uideri,iang, cumprehendi non potest,re ae uirtutibus ci bono congrue nbus,quae sunt aeque immortales, ad hos corruptos, et stantes Deos Ias re studenter iis rebus,quibus solsi metus ornatur,abru deleritur,mortemsibi perpet am cum Diis, cum bonis sorporalibus quaesierunt, quia mota corpus omne ubiemmest. Insecuis est igitur huiusmodι relinonis iniustifia,m impieres,sicuti fuerat neces. Desierunt enim uultus μος ira coelum tollere,fid deorsum mentes hominum depressae,terre-xus ut relidonibus,sic etiam bonis inhaerebant, βω- tum est disd umuneris humani fidus meβς omne,quia 'retis sempiternis,ais maremptis bonis, ouae seta debent ab homine concupisci , temporalia,et Dreuia maluerint,maiorq; ad malwm hominibus Ddes fuit,qui pr--re , quia praesinfius IVerat, praetulerunt sic humanam uitum prioribus secussu in clarissima luce uersatum a liP, re tenebrae oomprehenderunt. Et ql huic prauituri aonPMems erat,posts

spiensia βblatu est, tum demum sibi homine; sa

pientum nomen uendicare coeperunt Tum autem nemosapiens uocabatur,cum omnes erant. Vrinam nomen illud publicum aliquando,quamuis ad pauως reda iam, tum uim βam retineret Posnt enim 'r- si pauci illi uel munio, uel authoritate , uel assiduis horremensis liberare populum uit3ς errorribus, sed adeo in rufum sepientia ceciderat, ut ex ipsa

nominis amornria null- eorum, qui uos rentur,

289쪽

DE VERA SAPIENTIA haec philosephia quae dicitur, essit inuentae, sestem Lisse traduntur primi omni , qui, quia de rebus turalibus quaerere, ac disturere uelit uusi, μ' entes haberi,appellari s meruerunt. O' miserumι, ac Iamim*m s seculam, quo per orbem tonan septem

ρli fuerunt, qui hominum uocabulo cierentur. Nemo

enim potest iure dici homo, nisi qui septem est. sed si

caeteri omnes praedem ipsῖs struiti fuerunt,ne illi quidem sipientes, quia nemosipienses uere, iudicio stultorupotest. Adeo ab his abfuit sapientia ut neposea qui dem increscente domina, mutns ' P s muniis in idipsum semper intentiis mon potuerit perstra uerires, recomprehendi. Nam postillarum septem sapiennum gloriam incredibile est,quantostudio inquirendae

uerimns Graecia omnis exarserit. Ac prinum nomen

ipsum septennae arropns putruerunt ,si s non sapientes,stdβκῶψῖs sapientiae vomuerunt. Moσ illos,qui temere apientum sibi nomen clauerant, erroris, stultitiae s damnaueruns, er se qκos i signoran ,quam quide non diffitebantur.Nam ubiacunq; rerum natura inyngs eorum , quasi munus opposiverat , ne rationem possent aliquam reddere. αρ-

fmri solebans,nihil si scire rubii cernere. V nae multo sapicntiores inuemuntur,qui si aliqua ex parte uiderunt,3 illi, qχι sapere crediderant.

odibi quaerenda est sapienna,ubivntibus est

pultinae titulus,re quare othagoras, Plato litera m perstoetores non acreserunt ad Iudaeos. Caput II in are

290쪽

Vare sine pilli Aure sunt q peli n, nes pollariores,qui non dubitauerunt insipientiam confiteri,quid Aperest,msi ut alibi sit qMaerenda sapienna, quando non est, ubι quaerebatur,inuentasQuid autem putemus fulsemuse,cur tot muniis Dis temporibus Fummo studio, labore quaesiste non reperiretur,nisi quod eam philo Θpbi extra sines sitos quaesierurus Chisi quoniam peragratis, exploratis omnibus,nusquam nutu sapientiam comprehenderunt, et alicubi es illam necesse est,apparet illic potissimum ese quaerendam,ubi

stultitiae titulus appare cuius uelamento Deus,ne armnvim sui diuini operis in propatuis es thesauris sapiennae, ueriretis abscondit.Vnde equidem ole- ις mirari,quod cum orbaras,et posea Plato,amore indagindae ueriretis amensi,ad Aegyptios, Ma-us,m Persas Us penetrasm,ut earum vnnwm ritus, sacra cognoscerens siusticabantur en sapientiam in religione uerseri)σ ad Iudaeos dimen non aecesserunt, penes quos tunc flos erat,et quoseribus ire potuiseus-sedauerses ese arbitror diuina prouidenna, nescire possent ueritatem, quia nondum fῆς erat ali unishoivimbus relinonem Dei ueri,iu bnam smProscere. fremerat enm Deus appropinquante ustimo tempore ducem magnum coclitus mittere,qui e;

perfido , ingrato s populo ablarem exteris untibus reuelaret. Qia de re in hoc libro aggrediar distu mre,si prius ostendero septennam cum religonesicco haerere,ut diuelli utrunq; non possit

SEARCH

MENU NAVIGATION